Supreme Court dismisses IT bonus claim as no enrichment occurred since hypothetical employees would not qualify for the same bonus.

Απόφαση 829 / 2012 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Οι αναιρεσίβλητοι ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία μισθωτών από εκείνη των μισθωτών στους οποίους χορηγήθηκε το επίδομα των άρθρων 8 αριθ. 11 του Ν. 2470/1997 και 8 αριθ. 8 του Ν. 3205/2003,αφού, δεν είναι ειδικευμένοι υπάλληλοι που να ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής και να υπηρετούν σε νομοθετημένες υπηρεσίες, διευθύνσεις, τμήματα ή κέντρα πληροφορικής, ούτε κατέχουν τους απαιτούμενους για την υπηρεσία σε τέτοιες διευθύνσεις τμήματα ή κέντρα τίτλων σπουδών. Συνεπώς, αν το αναιρεσείον προσελάμβανε με έγκυρη σύμβαση εργασίας, άλλους υπαλλήλους, με τα προσόντα των αναιρεσίβλητων και τις ικανότητες των, ανέθετε δε σ' αυτούς την άσκηση των ίδιων καθηκόντων και πάλι, δεν θα κατέβαλε και σ' αυτούς το επίδομα πληροφορικής. Δεν θεμελιώνεται ο πλουτισμός του εναγομένου σε βάρος της περιουσίας των αναιρεσίβλητων, συνιστάμενος στο μισθό (επίδομα πληροφορικής) που θα κατέβαλε σε πρόσωπα τα οποία θα προσλάβανε με έγκυρη εργασιακή σύμβαση, θα ασκούσαν τα ίδια καθήκοντα και θα είχαν τις ίδιες ικανότητες και τα ίδια προσόντα με τους αναιρεσίβλητους.

Αριθμός 829/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Ηλία Γιαννακάκη), Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Δημήτριο Κόμη και Ασπασία Καρέλλου (κωλυομένου του Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνος Ζιάκα), Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Απριλίου 2012, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας" (ΤΕΙ Αθήνας), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Σοφία Δροσοπούλου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. Σ., 2) Χ. Μ., 3) Μ. Σ., 4) Α. Ή., 5) Ε. Δ., 6) Ε. Κ., 7) Κ. Κ., 8) Ι. Μ., 9) Α. Ρ., 10) Γ. Τ., 11) Φ. Ε., 12) Ι. Γ., 13) Ν. Κ., 14) Μ. Σ., 15) Χ. Δ., 16) Μ. Α., 17) Π. Π., 18) Μ. Φ. - Α. και 19) Α. Λ., όλων κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1216/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6928/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 13-11-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Δουλγεράκης διάβασε την από 8-9-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι, ενιαίως κρινόμενοι, από το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, πρώτος και δεύτερος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζόμενες από το αναιρεσείον εκθέσεις επιδόσεως, υπ' αριθμ. 5406/14-12-2011, 5408/14-12-2011, 5402/13-12-2011, 5407/14-12-2011, 5403/13-12-2011, 5411/14-12-2011, 5405/14-12-2011, 5413/14-12-2011, 5404/13-12-2011, 5418/14-12-2011, 5415/14-12-2011, 5421/15-12-2011, 5414/14-12-2011, 5409/14-12-2011, 5417/14-12-2011, 5410/14-12-2011, 5416/14-12-2011, 5412/14-12-2011, του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ... και 9342Β'/20-12-2011 του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Λαμίας ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, της πράξης ορισμού δικασίμου και της κλήσης προς συζήτηση, για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης αυτής (3-4-3012), επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με την επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στους αναιρεσίβλητους. Επομένως, εφόσον αυτοί δεν εμφανίσθηκαν, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, ούτε υπέβαλαν την, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, δήλωση μη παράστασης στο ακροατήριο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία των, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Με την υπ' αριθμ. 2048842/6017/0022/6-5-1989 κοινή απόφαση των Υπουργών Προεδρίας Κυβερνήσεως, Οικονομικών και Εργασίας (ΦΕΚ 455/12-6-1989 τ. Β'), που εκδόθηκε βάση του άρθρου 7 παρ. 2 της υπ' αριθμ. 88555/3293/4-10-1988 κοινής απόφασης των Υπουργών Προεδρίας Κυβερνήσεως, Οικονομικών και Εργασίας (ΦΕΚ 721/4-10-1988 τ. Β'), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 39 του Ν. 1836/1989 ορίζονται τα εξής: "Στο προσωπικό των παρακάτω αναφερομένων ειδικοτήτων των Υπηρεσιών - Διευθύνσεων - Τμημάτων και Κέντρων Πληροφορικής του Δημοσίου και των Ν.Π.Δ.Δ., χορηγείται ειδικό επίδομα, ως κίνητρο προσέλκυσης και παραμονής σε ποσοστό επί του βασικού μισθού του Μ.Κ. 28 του Ν. 1505/1984 ως ακολούθως: 1) Αναλυτές Προγραμματιστές και Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί και εμπειρογνώμονες πληροφορικής 40%, 2) Χειριστές - Χειρίστριες Η/Υ, κοπτικών μηχανημάτων και εισαγωγής στοιχείων 33%, 3) Κωδικογράφοι 20%.

Στη συνέχεια, με την υπ' αριθ. 2006402/481/0022/30-1-1995 κοινή απόφαση των ίδιων Υπουργών (ΦΕΚ 62/31-1-1995 τ. Β'), που ίσχυσε από 1-1-1995, αυξήθηκε το παραπάνω επίδομα ως ακολούθως: 1) Αναλυτές Προγραμματιστές Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί και Εμπειρογνώμονες Πληροφορικής σε είκοσι χιλιάδες (20.000) δρχ. από 1-1-1995 και σε τριάντα χιλιάδες από 1-7-1995. 2) Χειριστές - Χειρίστριες (Η/Υ, Κοπτικών Μηχανημάτων και Εισαγωγής Στοιχείων) σε δέκα έξι χιλιάδες πεντακόσιες (16.500) δρχ.

από 1-1-1995 και σε είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) δρχ. από 1-7-1995. 3) Κωδικογράφοι σε δέκα χιλιάδες (10.000) από 1-1-1995 και σε δέκα πέντε χιλιάδες (15.000) δρχ. από 1-7-1995. Περαιτέρω, με το άρθρο 8 του Ν. 2470/1997 ορίζονται τα εξής: "Πέρα από το βασικό μισθό του κάθε μισθολογικού κλιμακίου, όπως αυτός ορίζεται στο προηγούμενο άρθρο, χορηγούνται και τα εξής τακτικά επιδόματα, κατά μήνα: "1... 11.

Επίδομα Πληροφορικής, για τους ειδικευμένους υπαλλήλους που ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής, υπηρετούν σε νομοθετημένες υπηρεσίες, διευθύνσεις, τμήματα ή κέντρα πληροφορικής και κατέχουν τα προσόντα που ορίζονται στο Π.Δ. 194/1988 (ΦΕΚ 84 Α'), καθώς και στους Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς Ασφαλείας εναερίου κυκλοφορίας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, οριζόμενο κατά ειδικότητα ως εξής:

α) Αναλυτές Προγραμματιστές, Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί σε τριάντα χιλιάδες (30.000) δραχμές. β) Χειριστές - Χειρίστριες Η/Υ, διατρητικών μηχανών και εισαγωγής στοιχείων σε είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) δραχμές. Σε περίπτωση που ανατίθεται, με απόφαση του οικείου προϊσταμένου διεύθυνσης, η αναπλήρωση των καθηκόντων των προαναφερόμενων θέσεων και ειδικοτήτων σε υπαλλήλους αντίστοιχης εξειδίκευσης άλλων κατηγοριών, το ανωτέρω επίδομα καταβάλλεται στους υπαλλήλους αυτούς με απόφαση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου.

Το επίδομα αυτό καταβάλλεται μόνον εφόσον και για όσο διάστημα οι δικαιούχοι εργάζονται στις προαναφερόμενες ειδικότητες, με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στις υπηρεσίες που έχει προβλεφθεί η ειδική θέση. Για τη συνδρομή όλων των ανωτέρω προϋποθέσεων εκδίδεται, κάθε μήνα, βεβαίωση του οικείου προϊσταμένου, η οποία συνοδεύει τη μισθοδοτική κατάσταση.

γ) Ειδικά στους κωδικογράφους και στους χειριστές κοπτικών μηχανημάτων, που απασχολούνται κατά πλήρες ωράριο εργασίας σε οργανωμένα κέντρα πληροφορικής χορηγείται επίδομα οριζόμενο σε δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) δραχμές. Πλην των ανωτέρω περιοριστικά αναφερομένων περιπτώσεων, το επίδομα πληροφορικής δεν καταβάλλεται σε άλλες ειδικότητες, όπως σε χρήστες Η/Υ ή Προσωπικών Υπολογιστών ούτε και σε εκπαιδευτικούς κλάδων πληροφορικής.

Στους δικαιούχους του ανωτέρω επιδόματος δεν καταβάλλονται παράλληλα και τα διατηρούμενα με το άρθρο 10 του παρόντος επιδόματα, λόγω ειδικών συνθηκών εργασίας ...". Με το άρθρο 10 παρ. 1 του πιο άνω νόμου διατηρήθηκαν στο ύψος που είχαν διαμορφωθεί κατά την έναρξη της ισχύος αυτού, πέραν από τα επιδόματα εορτών και άδειας του άρθρου 9 του ίδιου νόμου, ορισμένα επιδόματα και παροχές, μεταξύ των οποίων δε περιλαμβάνεται το επίδομα πληροφορικής που χορηγήθηκε με τις ανωτέρω κοινές υπουργικές αποφάσεις, ενώ με την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου ορίστηκε ότι, πέραν των ως άνω διατηρούμενων επιδομάτων και παροχών, όλα τα άλλα επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις που καταβάλλονται στους υπαλλήλους που εμπίπτουν στις διατάξεις αυτού κατά την έναρξη της ισχύος του με οποιαδήποτε ονομασία και από οποιαδήποτε πηγή, περιλαμβανομένων και εκείνων που χορηγήθηκαν με μορφή κινήτρου παραγωγικότητας ή αποδοτικότητας, καθώς και παροχές για κίνητρο προσέλκυσης και παραμονής καταργούνται, εφόσον δεν προβλέπεται ρητώς η χορήγησή τους από τις διατάξεις του νόμου αυτού.

Τέλος, κατά το άρθρο 31 του ίδιου νόμου, από την έναρξη της ισχύος του νόμου αυτού καταργούνται: α).... η) Κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη κατά το μέρος που ρυθμίζει θέματα που διέπονται από αυτόν. Από τις ανωτέρω διατάξεις του Ν. 2470/1997 προκύπτει ότι, από την έναρξη της ισχύος αυτού (1-1-1997), καταργήθηκαν, μεταξύ άλλων, και οι προαναφερόμενες υπ' αριθμ. 88555/3293/4-10-1988, 2048842/6017/0022/6-5-1989 και 2006402/481/0022/30-1-1995 κοινές Υπουργικές αποφάσεις, με τις οποίες είχε προβλεφθεί η χορήγηση του επιδόματος πληροφορικής σε ορισμένες κατηγορίες υπαλλήλων, και ότι το προβλεπόμενο από τις διατάξεις του νόμου αυτού επίδομα πληροφορικής καταβάλλεται έκτοτε υπό διαφορετικές και αυστηρότερες προϋποθέσεις, μόνο σε ειδικευμένους υπαλλήλους που ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής, υπηρετούν κατά πλήρες ωράριο εργασίας σε νομοθετημένες υπηρεσίες, διευθύνσεις, τμήματα ή κέντρα πληροφορικής και κατέχουν τα προσόντα που ορίζονται στο Π.Δ. 194/1988, ενώ προβλέπεται ρητά ότι δεν καταβάλλεται τούτο σε απλές ειδικότητες, όπως σε χρήστες Η/Υ.

Τέλος, με το άρθρο 8 του ν. 3205/2003 "Μισθολογικές ρυθμίσεις λειτουργών και υπαλλήλων του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α., μονίμων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και αντιστοίχων της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού και του Λιμενικού Σώματος και άλλες συναφείς διατάξεις", η ισχύς του οποίου αρχίζει από 1.1.2004, ορίζεται ότι "Εκτός από το βασικό μισθό του κάθε μισθολογικού κλιμακίου, χορηγούνται και τα εξής επιδόματα κατά μήνα: ... 8.

Πληροφορικής, για τους ειδικευμένους υπαλλήλους που ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής, υπηρετούν σε νομοθετημένες υπηρεσίες, κέντρα, διευθύνσεις ή τμήματα πληροφορικής και κατέχουν τα προσόντα που ορίζονται στο Π.Δ. 50/2001 (ΦΕΚ 39 Α), καθώς και τους Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς Ασφαλείας εναερίου κυκλοφορίας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, οριζόμενο κατά ειδικότητα ως εξής:

α. Αναλυτές Προγραμματιστές, Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί σε ογδόντα οκτώ ευρώ (88 €). β. Χειριστές Χειρίστριες ΗΥ, διατρητικών μηχανών και εισαγωγής στοιχείων σε εβδομήντα τέσσερα ευρώ (74 €). γ. Ειδικά στους κωδικογράφους και στους χειριστές κοπτικών μηχανημάτων, που απασχολούνται κατά πλήρες ωράριο εργασίας σε οργανωμένα κέντρα πληροφορικής, χορηγείται επίδομα οριζόμενο σε σαράντα τέσσερα ευρώ (44 €).

Σε περίπτωση που ανατίθεται, με απόφαση του οικείου προϊσταμένου διεύθυνσης, η αναπλήρωση των καθηκόντων των προαναφερόμενων θέσεων και ειδικοτήτων σε υπαλλήλους αντίστοιχης εξειδίκευσης άλλων κατηγοριών, το ανωτέρω επίδομα καταβάλλεται στους υπαλλήλους αυτούς με απόφαση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου.

Το επίδομα αυτό καταβάλλεται μόνον εφόσον και για όσο διάστημα οι δικαιούχοι εργάζονται στις προαναφερόμενες ειδικότητες, με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στις υπηρεσίες που έχει προβλεφθεί η ειδική θέση. Για τη σωρευτική συνδρομή όλων των ανωτέρω προϋποθέσεων εκδίδεται, κάθε μήνα, βεβαίωση του οικείου προϊσταμένου, η οποία συνοδεύει τη μισθοδοτική κατάσταση.

Πλην των ανωτέρω περιοριστικά αναφερόμενων περιπτώσεων, το επίδομα πληροφορικής δεν καταβάλλεται σε άλλες ειδικότητες, όπως σε δακτυλογράφους, χρήστες Η/Υ ή προσωπικών υπολογιστών, ούτε και σε εκπαιδευτικούς κλάδων πληροφορικής. Στους δικαιούχους του ανωτέρω επιδόματος δεν καταβάλλονται παράλληλα και τα προβλεπόμενα από την παράγραφο 11 του παρόντος άρθρου επιδόματα ειδικών συνθηκών εργασίας" ενώ µε το άρθρο 28 του παραπάνω νόµου καταργείται, από την έναρξη ισχύος του, το άρθρο 8 του Ν. 2470/1997, που προέβλεπε το ιδίου περιεχομένου επίδοµα πληροφορικής (αριθ. 1 του προαναφερόμενου άρθρου) καθώς και κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη κατά το µέρος που αντίκειται στις διατάξεις του Μέρους Α' του νόµου αυτού ή κατά το µέρος που ρυθµίζει θέµατα που διέπονται από αυτό (αριθ. 9).

Εξάλλου, ο γενικός κανόνας του άρθρου 904 ΑΚ, κατά τον οποίο όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόµιµη αιτία από την περιουσία ή µε ζηµία άλλου έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια, έχει εφαρμογή και επί του Δημοσίου, όπως και επί των νοµικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Αυτό ισχύει και επί αξιώσεων κατ' αυτών από σχέση εργασίας και ειδικότερα στις περιπτώσεις άκυρης πρόσληψης υπαλλήλου ή ανάθεσης σε αυτόν καθηκόντων αλλότριων του κλάδου, στον οποίο έχει προσληφθεί.

Και αυτό διότι, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 103 παρ. 2 και 6 του Συντάγματος, απαγορεύεται η πρόσληψη υπαλλήλου από αυτά σε µη νοµοθετηµένη θέση. Η παρά την απαγόρευση αυτή ενέργεια, δηλαδή η πρόσληψη σε µη νοµοθετηµένη θέση, συνεπάγεται την ακυρότητα της πρόσληψης ή αντίστοιχα την ακυρότητα της ανάθεσης αλλότριων καθηκόντων (ως οιονεί σχέσης εργασίας ιδιωτικού δικαίου) και συνακόλουθα συνιστά τη βασική προϋπόθεση της έλλειψης νόµιµης αιτίας, ένεκα της οποίας, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις του άρθρου 904 ΑΚ, το Δηµόσιο ή το νοµικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ενέχεται σε απόδοση της ωφέλειας που προήλθε από την εργασία η οποία παρασχέθηκε σε αυτό και από την οποία αυτό κατέστη πλουσιότερο.

Η ωφέλεια αυτή συνίσταται στο μισθό που θα κατέβαλε ο εργοδότης σε πρόσωπο το οποίο θα προσλάβανε µε έγκυρη εργασιακή σύµβαση και θα είχε τις ίδιες ικανότητες και τα ίδια προσόντα µε εκείνο, που παρέσχε την εργασία.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση, όπως αυτή προκύπτει, τα ακόλουθα: Στην αγωγή εκτίθεται ότι οι ενάγοντες υπηρετούν στο εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ. µε σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου ως διοικητικό προσωπικό κλάδων ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ.

Ότι το μισθολόγιό τους διεπόταν µέχρι τις 31.12.2003 από το Ν. 2470/1997 και από 1.1.2004 διέπεται από το Ν. 3205/2003, µε συνέπεια να εξοµειώνονται μισθολογικά µε τους υπαλλήλους που εργάζονται στο Δηµόσιο µε σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου. Ότι καθένας από αυτούς από το χρόνο πρόσληψής του και ειδικά κατά το ένδικο χρονικό διάστηµα από 1.1.2003 µέχρι 31.12.2005, απασχολείται αποκλειστικά κατά πλήρες ωράριο µε τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή λόγω υπηρεσιακών αναγκών, αφού δεν προβλέπονται στην υπηρεσία τους οργανικές θέσεις χειριστών Η/Υ και ότι κατέχει τα απαιτούμενα από το νόµο προσόντα.

Πλην όµως οι ενάγοντες μισθωτοί ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία µισθωτών από εκείνη των µισθωτών στους οποίους χορηγήθηκε το επίδοµα των άρθρων 8 αριθ. 11 του Ν. 2470/1997 και 8 αριθ. 8 του Ν. 3205/2003 (από 1.1.2004), καθόσον πέραν του ότι ασχολούνται αποκλειστικά µε τη χρήση Η/Υ και έχουν παρακολουθήσει ειδικά προγράµµατα και σεµινάρια για Η/Υ, δεν είναι ειδικευμένοι υπάλληλοι που να ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής και να υπηρετούν σε νομοθετημένες υπηρεσίες, διευθύνσεις, τµήµατα ή κέντρα πληροφορικής, ούτε κατέχουν τους απαιτούμενους για την υπηρεσία σε τέτοιες διευθύνσεις τµήµατα ή κέντρα τίτλους σπουδών.

Η, ως άνω, ουσιώδης διαφορά της κατηγορίας στη οποία ανήκουν οι ενάγοντες και οι ειδικευμένοι, µε τίτλους σπουδών, υπάλληλοι των προαναφερόμενων άρθρων δικαιολογεί τη χορήγηση του εν λόγω επιδόματος µόνο στους τελευταίους και δεν καθιστά την ειδική αυτή ρύθµιση αντίθετη προς τη συνταγματική αρχή της ισότητας.

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές η κύρια βάση της ένδικης αγωγής κρίθηκε από το Πρωτοδικείο απορριπτέα. Στη συνέχεια το Πρωτοδικείο, ερευνώντας την, από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, επικουρική βάση της αγωγής, δέχθηκε και τα εξής: Οι ενάγοντες συνδέονται με το εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ. με σχέση εξαρτημένης εργασίας, ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου από ετών και πάντως προ του ένδικου χρόνου και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε αυτό ως διοικητικό προσωπικό κλάδων ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, διεπόμενοι ως προς το μισθολογικό καθεστώς μέχρι τις 31.12.2003 από το Ν. 2470/1997 και από 1.1.2004 από το Ν. 3205/2003.

Ειδικότερα η 1η ως και 10η από αυτούς ανήκουν στον κλάδο ΤΕ Διοικητικού - Λογιστικού, η 11η στον κλάδο ΤΕ Ηλεκτρονικών, η 12η στον κλάδο ΠΕ Μεταφραστών - Διερμηνέων, ο 13ος στον κλάδο ΤΕ Μηχανολόγων και η 14η έως και 19η στον κλάδο Διοικητικού - Λογιστικού. Προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι λειτουργικές ανάγκες του εναγομένου, σε όσα τμήματα και διευθύνσεις αυτού δεν προβλέπονταν οργανικές θέσεις προγραμματιστών και χειριστών ηλεκτρονικών υπολογιστών, ανατέθηκαν, κατόπιν εντολής του, στους ενάγοντες τα καθήκοντα αυτά, τα οποία άσκησαν οι τελευταίοι απασχολούμενοι κατά πλήρες ωράριο, κυρίως και αποκλειστικώς με την εισαγωγή και επεξεργασία στοιχείων και εγγράφων του αντικειμένου της εργασίας τους στον ηλεκτρονικό υπολογιστή κατά το χρονικό διάστηµα από 1.1.2003 µέχρι 31.12.2005, πλην της 1ης ενάγουσας που δεν τα άσκησε, για το ένδικο χρονικό διάστηµα από 1.1.2003 έως 13.11.2003 λόγω χορήγησης αδειών λοχείας και ανατροφής, της 3ης ενάγουσας που δεν τα άσκησε κατά το ένδικο χρονικό διάστημα από 30.8.2004 έως 31.12.2005 λόγω χορήγησης αδειών κύησης, λοχείας και ανατροφής, του 9ου ενάγοντος που δεν τα άσκησε για το ένδικο χρονικό διάστημα από 13.9.2005 µέχρι 31.12.2005 λόγω απόσπασής του σε άλλη υπηρεσία, της 12ης ενάγουσας που δεν τα άσκησε για το ένδικο χρονικό διάστημα από 20.1.2003 έως 28.4.2004 και από 15.3.2005 έως 31.12.2005 λόγω χορήγησης αδειών κύησης, λοχείας και ανατροφής, της 14ης ενάγουσας που απουσίαζε κατά το ένδικο χρονικό διάστημα από 1.1.2003 µέχρι 12.8.2003 λόγω χορήγησης άδειας ανατροφής και κατά τα χρονικά διαστήματα από 27.10.2003 έως 26.11.2003, από 19.4.2004 έως 30.4.2004, από 10.5.2004 έως 15.5.2004, από 1.6.2004 έως 11.6.2004, από 21.6.2004 έως 5.8.2004, από 16.11.2004 έως 30.11.2004, από 6.7.2005 έως 15.7.2005, από 25.7.2005 έως 30.7.2005, από 22.8.2005 έως 2.9.2005 λόγω χορήγησης άδειας άνευ αποδοχών, της 16ης ενάγουσας που επίσης απουσίαζε κατά τα χρονικά διαστήματα από 1.1.2003 έως 20.3.2003, από 26.3.2003 έως 10.5.2003, από 6.6.2005 έως 30.6.2005 λόγω χορήγησης αναρρωτικής αδείας και από 27.8.2003 έως 28.10.2004 λόγω χορήγησης αδειών κύησης, λοχείας και ανατροφής, της 17ης ενάγουσας που δεν άσκησε τα παραπάνω καθήκοντα κατά το ένδικο χρονικό διάστημα από 1.1.2003 έως 11.9.2003 λόγω χορήγησης άδειας ανατροφής και τέλος της 18ης ενάγουσας που ανέλαβε υπηρεσία στις 2.1.2003 και δεν τα άσκησε κατά το χρονικό διάστηµα από 17.1.2005 έως 18.3.2005 λόγω χορήγησης αναρρωτικής αδείας.

Εποµένως, καταλήγει το Πρωτοδικείο, οι ενάγοντες κατά τα προαναφερόμενα χρονικά διαστήματα, εκτέλεσαν κατά κύρια και αποκλειστική απασχόληση καθήκοντα διαφορετικά από εκείνα του κλάδου για τον οποίο είχαν πρoσληφθεί. Από την παραπάνω δε εργασία των εναγόντων το εναγόμενο ωφελήθηκε το επίδομα πληροφορικής, που θα όφειλε να καταβάλει κάτω από άλλες περιστάσεις, αν δηλαδή είχε συστήσει οργανικές θέσεις της ειδικότητας του χειριστή ηλεκτρονικού υπολογιστή, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, οι ενάγοντες δικαιούνται να λάβουν το εν λόγω επίδομα πληροφορικής για όσο χρονικό διάστημα εκτέλεσαν καθήκοντα της ειδικότητας χειριστή ηλεκτρονικού υπολογιστή, το οποίο αποτελεί τη μηνιαία μη νόμιμη ωφέλεια του εναγομένου σε βάρος τους και ανέρχεται κατά μήνα σε 25.000 δραχμές, ήτοι 73,37 ευρώ και από 1.1.2004 σε 74 ευρώ.

Συγκεκριμένα, δικαιούνται: Α) η 1η ενάγουσα για το χρονικό διάστημα από 13.11.2003 έως 31.12.2005 το ποσό των 1.893,39 ευρώ, Β) η 3η ενάγουσα για το χρονικό διάστημα από 1.1.2003 έως 30.8.2004 το ποσό των 1.472,44 ευρώ, Γ) ο 9ος ενάγων για το χρονικό διάστημα από 1.1.2003 έως 13.9.2005 το ποσό των 2.390,04 ευρώ, Δ) η 12η ενάγουσα για τα χρονικά διαστήματα από 1.1.2003 έως 20.1.2003 καθώς και από 28.4.2004 έως 15.3.2005 το συνολικό ποσό των 823,46 ευρώ, Ε) η 14η ενάγουσα για τα χρονικά διαστήματα από 12.8.2003 έως 27.10.2003, από 26.11.2003 έως 19.4.2004, από 30.4.2004 έως 10.5.2004, από 15.5.2004 έως 1.6.2004, από 11.6.2004 έως 21.6.2004, από 5.8.2004 έως 16.11.2004, από 30.11.2004 έως 6.7.2005, από 15.7.2005 έως 25.7.2005, από 30.7.2005 έως 22.8.2005 και από 2.9.2005 έως 31.12.2005 το συνολικό ποσό των 1.820,57 ευρώ, ΣΤ) η 16η ενάγουσα για τα χρονικά διαστήματα από 1.1.2003 έως 19.2.2003, από 20.3.2003 έως 26.3.2003, από 10.5.2003 έως 27.8.2003, από 28.10.2004 έως 6.6.2005 και από 30.6.2005 έως 31.12.2005 το συνολικό ποσό των 1.375,48 ευρώ, Ζ) η 17η ενάγουσα για το χρονικό διάστημα από 11.9.2003 έως 31.12.2005 το ποσό των 1.971,65 ευρώ, Η) η 18η ενάγουσα για τα χρονικά διαστήματα από 2.1.2003 έως 17.1.2005 και από 18.3.2005 έως 31.12.2005 το συνολικό ποσό των 2.501,04 ευρώ και Θ) έκαστος των λοιπών εναγόντων το ποσό των 2.656,44 ευρώ για το χρονικό διάστημα από 1.1.2003 έως 31.12.2005.

Κατόπιν αυτών, το Πρωτοδικείο, κρίνοντας ότι το αναιρεσείον κατέστη αδικαιολογήτως πλουσιότερο σε βάρος των αναιρεσίβλητων, κατά παραδοχή της εφέσεως του αναιρεσείοντος, εξαφάνισε την απόφαση του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, απέρριψε την αγωγή ως προς την κυρία βάση της και τη δέχθηκε, ως προς την επικουρική, στο σύνολό της για τους υπό στοιχείο Θ) ενάγοντες και κατά ένα μέρος για τους λοιπούς υπό στοιχεία Α), Β), Γ), Δ), Ε), ΣΤ), Ζ), Η), επιδίκασε δε στους ενάγοντες τα παραπάνω ποσά.

Κρίνοντας, όμως, έτσι το Πρωτοδικείο, παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 8 αριθμ. 11 του Ν. 2470/1997, 8 αριθ. 8 του Ν. 3205/2003 και 904 ΑΚ. Ειδικότερα: Σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης 1) οι αναιρεσίβλητοι συνδέονται με το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ. με σχέση εξαρτημένης εργασίας, ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε αυτό ως διοικητικό προσωπικό κλάδων ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, 2) προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι λειτουργικές ανάγκες του αναιρεσείοντος, σε όσα τμήματα και διευθύνσεις αυτού δεν προβλέπονταν οργανικές θέσεις προγραμματιστών και χειριστών ηλεκτρονικών υπολογιστών, ανατέθηκαν, κατόπιν εντολής του, στους αναιρεσίβλητους τα καθήκοντα αυτά, τα οποία άσκησαν οι τελευταίοι απασχολούμενοι κατά πλήρες ωράριο, κυρίως και αποκλειστικώς με την εισαγωγή και επεξεργασία στοιχείων και εγγράφων του αντικειμένου της εργασίας τους στον ηλεκτρονικό υπολογιστή κατά το χρονικό διάστηµα από 1.1.2003 µέχρι 31.12.2005, 3) από την παραπάνω εργασία των αναιρεσίβλητων το αναιρεσείον ωφελήθηκε το επίδομα πληροφορικής, που θα όφειλε να καταβάλλει κάτω από άλλες περιστάσεις, αν δηλαδή είχε συστήσει οργανικές θέσεις της ειδικότητας του χειριστή ηλεκτρονικού υπολογιστή, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του και 4) οι αναιρεσίβλητοι μισθωτοί ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία µισθωτών από εκείνη των µισθωτών στους οποίους χορηγήθηκε το επίδοµα των άρθρων 8 αριθ. 11 του Ν. 2470/1997 και 8 αριθ. 8 του Ν. 3205/2003 (από 1.1.2004), καθόσον πέραν του ότι ασχολούνται αποκλειστικά µε τη χρήση Η/Υ και έχουν παρακολουθήσει ειδικά προγράµµατα και σεµινάρια για Η/Υ, δεν είναι ειδικευμένοι υπάλληλοι που να ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής και να υπηρετούν σε νομοθετημένες υπηρεσίες, διευθύνσεις, τµήµατα ή κέντρα πληροφορικής, ούτε κατέχουν τους απαιτούμενους για την υπηρεσία σε τέτοιες διευθύνσεις τµήµατα ή κέντρα τίτλων σπουδών.

Συνεπώς, αν το αναιρεσείον προσελάμβανε με έγκυρη σύμβαση εργασίας, άλλους υπαλλήλους, με τα προσόντα των αναιρεσίβλητων και τις ικανότητες των, ανέθετε δε σ' αυτούς την άσκηση των ίδιων καθηκόντων και πάλι, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, δεν θα κατέβαλε και σ' αυτούς το επίδομα πληροφορικής, διότι και αυτοί δεν θα κατείχαν τους απαιτούμενους σε τέτοιες διευθύνσεις και τμήματα τίτλους σπουδών, ούτε θα ήταν ειδικευμένοι υπάλληλοι.

Ως εκ τούτου, από τις παραδοχές της απόφασης, που προαναφέρθηκαν, δεν θεμελιώνεται ο πλουτισμός του εναγομένου σε βάρος της περιουσίας των αναιρεσίβλητων, συνιστάμενος, στην προκειμένη περίπτωση, όπως δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση, στο μισθό (επίδομα πληροφορικής) που θα κατέβαλε το αναιρεσείον (εργοδότης) σε πρόσωπα τα οποία θα προσλάβανε µε έγκυρη εργασιακή σύµβαση, θα ασκούσαν τα ίδια καθήκοντα και θα είχαν τις ίδιες ικανότητες και τα ίδια προσόντα µε εκείνα, που παρέσχον την εργασία δηλαδή τους αναιρεσίβλητους.

Επομένως είναι βάσιμοι οι, ενιαίως κρινόμενοι, συναφείς, από το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ πρώτος και δεύτερος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους το αναιρεσείον επικαλείται τις αντίστοιχες πλημμέλειες. Μετά από αυτά, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές, άλλους από εκείνους που εξέδωσαν την άνω απόφαση (580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του από το νόμο 4055/2012).

Τέλος, πρέπει να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας των (άρθρ. 183, και 176 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6928/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Απριλίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Μαΐου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ