Supreme Court dismisses appeal against lower court's failure to consider evidence not formally proposed by parties.

Απόφαση 829 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 829/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη και Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΟΥ αναιρεσείοντος: ...., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Μαντζουράνη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ..., 2. ..., 3. ..., 4. ..., 5. ..., 6...., 7. ..., 8. ...και 9) ..., οι οποίοι άπαντες δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-7-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 519/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 103/2008 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18-9-2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 21-1-2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις ..., ..., ..., ...,..., ..., ...,... και ..., αντίστοιχα, εκθέσεις επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ναυπλίου ... προκύπτει, ότι, κατόπιν έγγραφης παραγγελίας της πληρεξούσιας δικηγόρου του αναιρεσείοντα, που επισπεύδει τη συζήτηση, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά τη στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη δικάσιμο (της 3-2-2010) επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσιβλήτους, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν κατά τη συζήτηση της εν λόγω αίτησης, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε υπέβαλαν έγγραφη δήλωση για παράστασή τους στο ακροατήριο, κατά τη διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.. Πρέπει, επομένως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία των αναιρεσιβλήτων.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 335, 338 - 340 και 346 Κ.Πολ.Δ προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, η παράβαση δε της υποχρέωσης αυτής του δικαστηρίου ιδρύει τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 11 περίπτ.

γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Για την ίδρυση του αναιρετικού αυτού λόγου απαιτείται όχι μόνο η προσκομιδή, αλλά και η σαφής και ορισμένη επίκληση των αποδεικτικών μέσων στο δικαστήριο της ουσίας από μέρους του αναιρεσείοντα (Ολ.ΑΠ 14/2005), με τις προτάσεις του της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (Ολ.

ΑΠ 498/1978). Απαιτείται, επίσης, να προσδιορίζεται στο αναιρετήριο ο ισχυρισμός, το βάσιμο του οποίου θα αποδεικνυόταν με τα εν λόγω αποδεικτικά μέσα και ο λόγος για τον οποίο ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Εξάλλου, ιδιαίτερο από τους μάρτυρες και τα έγγραφα αποδεικτικό μέσο (επιτρεπόμενες μαρτυρικές καταθέσεις εκτός δίκης) είναι, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 336 παρ. 3, 339, 395, 398, 406-409 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 270 παρ. 2 εδάφ.

γ' και 650 § 1 τελευταίο εδάφιο του ίδιου κώδικα και οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου, που συντάσσονται ύστερα από προηγούμενη νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου του διαδίκου εκείνου με επιμέλεια του οποίου λαμβάνονται, προκειμένου να προσκομιστούν στη δίκη που διεξάγεται κατά την τακτική διαδικασία ή κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών ιδιοκτησίας κατ' ορόφους, για την οποία και έχουν δοθεί.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 440 Κ.Πολ.Δ, τα έγγραφα που αναφέρονται στα άρθρα 438 και 439 αποτελούν πλήρη απόδειξη για όλους ως προς όσα βεβαιώνονται σ' αυτά, την αλήθεια των οποίων όφειλε να διαπιστώσει εκείνος που έχει συντάξει το έγγραφο επιτρέπεται όπως ανταπόδειξη. Σύμφωνα, επίσης, με τη διάταξη του άρθρου 139 του ίδιου πιο πάνω Κώδικα, η νόμιμη κλήτευση διαδίκου προς συμμετοχή του σε κάποια διαδικαστική πράξη αποδεικνύεται μόνο με τη σημείωση εκείνου που ενεργεί την επίδοση πάνω στο επιδιδόμενο έγγραφο, η οποία και μόνο ελέγχεται από το δικαστήριο της ουσίας.

Προκειμένου, επομένως, για ένορκη βεβαίωση το δικαστήριο δεν αρκείται στη βεβαίωση του συμβολαιογράφου (ή ειρηνοδίκη) που τη συνέταξε περί νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης του μάρτυρα που εξετάστηκε ενώπιόν του, ενόψει του ότι ο τελευταίος δεν είναι αρμόδιος προς έλεγχο της εν λόγω κλήτευσης. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η από τον αριθμό 11 περίπτ.

γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα περί της μερικής παραδοχής ως ουσιαστικά βάσιμης της ένδικης αγωγής των αναιρεσιβλήτων, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα χρήσης των τελευταίων στους σ' αυτή περιγραφόμενους κοινόχρηστους ακάλυπτους χώρους της πολυκατοικίας που βρίσκεται στο ...και, ειδικότερα, στην οδό ...

και υποχρεώνοντας τον και ήδη αναιρεσείοντα, αντίδικό τους, να απομακρύνει από τους, χώρους αυτούς κάθε κινητό αντικείμενο που έχει τοποθετήσει αυτός στους εν λόγω χώρους, απορρίπτοντας ως και κατ' ουσίαν αβάσιμη την ένστασή του περί καταχρηστικής άσκησης της ένδικης αξίωσης των αναιρεσιβλήτων, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις τις με αριθμούς ..., ...και ..., αντίστοιχα, ένορκες ενώπιον της Ειρηνοδίκη Ναυπλίου, βεβαιώσεις μάρτυρα, οι οποίες λήφθηκαν, με επιμέλεια του αναιρεσείοντα, ύστερα από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων του, με την αιτιολογία, ότι, "(αντίθετα δεν λαμβάνονται υπόψη οι επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τον εκκαλούντα-εναγόμενο υπ' αριθμ. ...,...και ...

ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της Ειρηνοδίκη Ναυπλίου, αφού ο ως άνω διάδικος που τις προσκομίζει, ουδόλως επικαλείται ειδικώς στις κατατεθείσες ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου προτάσεις του, αλλά ούτε και προσκομίζει εκθέσεις επίδοσης, από τις οποίες να προκύπτει η νόμιμη κλήτευση των αντιδίκων του, αναγκαία προϋπόθεση, σύμφωνα και με τις προεκτεθείσες σκέψεις, για να ληφθούν υπόψη αυτές ως νόμιμα αποδεικτικά μέσα, χωρίς βέβαια να αρκεί η περιεχόμενη σ' αυτές βεβαίωση ότι "οι καθ' ων κλήθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως και δεν εμφανίστηκαν)", μολονότι στις επίμαχες ένορκες βεβαιώσεις βεβαιώνεται κατά νόμο (άρθρα 438, 439 και 440 Κ.Πολ.Δ), ότι οι αντίδικοι κλήθηκαν και δεν εμφανίστηκαν "γεγονός που διαπιστώθηκε από την Ειρηνοδίκη Ναυπλίου, προκύπτει δε και από την εκκαλούμενη απόφαση", καθώς και μία (1) φωτογραφία, με ημερομηνία 5-10-2001, στην οποία απεικονίζονται τραπεζοκαθίσματα στον επίδικο χώρο.

Ο εξεταζόμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, εφόσον δεν διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο, ότι ο αναιρεσείων επικαλέστηκε στο Εφετείο τα αμέσως πιο πάνω αποδεικτικά μέσα, με τις προτάσεις του της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, αλλιώς, ως προς μεν τις ένορκες βεβαιώσεις, ως απαράδεκτος εφόσον, όπως προκύπτει από την παραδεκτή (άρθρο 561 § 2 Κ.Πολ.Δ) επισκόπηση των από 17-10-2007 προτάσεων του αναιρεσείοντα, που κατατέθηκαν απ' αυτόν ενόψει της συζήτησης της έφεσής του κατά της απορριπτικής σε βάρος του πρωτόδικης απόφασης (στη δικάσιμο του Εφετείου της 17-10-2007), δεν επικαλέστηκε ο τελευταίος, προς απόδειξη της ουσιαστικής βασιμότητας της ένστασής του κατάχρησης του ένδικου δικαιώματος των αντιδίκων του, ρητά και ειδικά, ότι οι εν λόγω ένορκες βεβαιώσεις λήφθηκαν μετά προηγούμενη νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων του, αποδεικνυόμενη, όπως ήδη με το αναιρετήριο διατείνεται, από την...

έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ναυπλίου ..., ως προς δε τη φωτογραφία, ως αβάσιμος, αφού, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το πιο πάνω Δικαστήριο ως αποδεικνυόμενα αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων αποδείχθηκαν, μεταξύ άλλων και "από τις φωτογραφίες των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται (άρθρα 444 αριθ. 3, 448 § 2, 457 § 4 Κ.Πολ.Δ", σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι στο αιτιολογικό της απόφασης δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο από το οποίο να μπορεί να δημιουργηθεί αμφιβολία για το αν το Εφετείο έλαβε υπόψη του και την παραπάνω φωτογραφία, δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία, ότι το εν λόγω Δικαστήριο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς τους κρίσιμους ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τη φωτογραφία αυτή, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγησή της.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού η δικονομικού δικαιώματος. (Ολ.ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής, ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984).

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 8, 106, 335, 338 και 339 Κ.Πολ.Δ προκύπτει, ότι πράγματα, κατά την έννοια της πρώτης απ' αυτές, δεν αποτελούν τα αποδεικτικά μέσα. Ο δεύτερος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 περίπτ. α' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις το με αριθμό Πρωτ. ...

έγγραφο του Δήμου Ναυπλίου, από το οποίο προκύπτει ότι "ο χώρος στη βόρεια πλευρά της πολυκατοικίας πλάτους 4 μέτρων και μήκους 17,50 μέτρων εφαπτόμενης επί της οδού ...δεν είναι δημοτικός αλλά κοινόχρηστος", είναι απορριπτέος, εφόσον τοπ εν λόγω έγγραφο αποτελεί αποδεικτικό μέσο και όχι πράγμα με την έννοια της αμέσως πιο πάνω διάταξης.

Ο ίδιος αναιρετικός λόγος, εκτιμώμενος ως πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτ. α' Κ.Πολ.Δ, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη το επίμαχο έγγραφο, του οποίου το περιεχόμενο αντιφάσκει με άλλο έγγραφο του ίδιου Δήμου, με ημερομηνία 30-5-2006, από το οποίο προκύπτει η οφειλή του αναιρεσείοντα έτους 2006 για κατάληψη δημοτικού χώρου επί της οδού ..., δηλαδή έλαβε υπόψη αποδεικτικό μέσο που ο νόμος δεν επιτρέπει, είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, εφόσον δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο αναιρεσείων πρόβαλε παραδεκτά στο Εφετείο τον ισχυρισμό του περί μη λήψης υπόψη του προμνημονευόμενου εγγράφου, από την παραπάνω αιτία, με τις προτάσεις του της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-9-2008 αίτηση του ... για αναίρεση της 103/2008 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ