Supreme Court allows appeal against public tender rejection due to unexamined evidence and lack of good faith in selection.

Απόφαση 829 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 829/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλήτα Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Φεβρουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Σ. Γ. και Α. Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Πάλλη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδος ΑΕ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Σωτηροπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17/12/2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 823/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 32/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 20/4/2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Κολυβάς, ανέγνωσε την από 15/12/2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή του πρώτου λόγου, την παραδοχή του τρίτου λόγου και την απόρριψη του δευτέρου λόγου αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 185, 189, 192, 201, 361 και 648 ΑΚ συνάγεται ότι η προκήρυξη από τον εργοδότη διαγωνισμού για την πρόσληψη σε θέσεις εργασίας, που είναι κενές ή που προβλέπεται να κενωθούν μέσα σε ορισμένη προθεσμία, αποτελεί πρόταση προς αόριστο αριθμό προσώπων για τη σύναψη συμβάσεως εργασίας υπό την αίρεση της επιτυχίας στο διαγωνισμό, η δε υποβολή αιτήσεως και η συμμετοχή στο διαγωνισμό ενέχει αποδοχή της προτάσεως εκ μέρους των ενδιαφερομένων υποψηφίων, ενώ με την επιτυχία στο διαγωνισμό σε σειρά που βρίσκεται μέσα στον αριθμό των θέσεων της προκηρύξεως, πληρούται η αναβλητική αίρεση και επέρχονται τα αποτελέσματα της συμβάσεως, που έκτοτε δεσμεύει αμφότερα τα μέρη.

Η πλήρωση της παραπάνω αιρέσεως ελέγχεται βάσει του άρθρου 207 παρ. 1 ΑΚ κατά το οποίο η αίρεση θεωρείται ότι πληρώθηκε, αν την πλήρωσή της εμπόδισε αντίθετα προς την καλή πίστη εκείνος που θα ζημιωνόταν από την πλήρωσή της. Αντίθετα για τον έλεγχο της επιτυχίας στο διαγωνισμό δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 371 ΑΚ, αφού στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει αοριστία παροχής που χρειάζεται να προσδιοριστεί, καθόσον τα στοιχεία για την επιτυχία ή μη προσφέρονται από τους όρους της διακηρύξεως (εξεταστική επιτροπή, μοριοδότηση προσόντων κ.α).

Εξάλλου αν από τη προκήρυξη του διαγωνισμού προκύπτει ότι ο εργοδότης απευθύνει απλή πρόκληση προς ενδιαφερομένους να υποβάλουν αίτηση και τα δικαιολογητικά έγγραφα των προσόντων τους και συγχρόνως ασκώντας φυσική ευχέρεια επιφυλάχθηκε να επιλέξει τους κατά την κρίση του καταλληλότερους, η συμμετοχή των υποψηφίων στην παραπάνω διαδικασία και στην τυχόν προβλεπόμενη προφορική συνέντευξη δεν επιφέρει κατάρτιση της εργασιακής συμβάσεως υπό αναβλητική αίρεση, η δε επιλογή του εργοδότη δεν ελέγχεται βάσει του άρθρου 207 παρ. 1 ΑΚ.

Στην προκειμένη υπόθεση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: Η αναιρεσίβλητη εταιρία, η οποία από το έτος 2001 λειτουργεί υπό τη μορφή της ανώνυμης εταιρίας ιδιωτικού δικαίου και της οποίας οι προσλήψεις, ως εκ τούτου δεν υπάγονται πλέον στο ΑΣΕΠ, με την από 19/1/2003 προκήρυξη ανακοίνωσε την πλήρωση 391 θέσεων προσωπικού διαφόρων ειδικοτήτων προς κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών.

Μεταξύ των θέσεων αυτών, οι 50 θα κάλυπταν ανάγκες του είδους εργασίας "Διαχειριστών Εταιρικών Πελατών" της πόλης των Αθηνών. Η προκήρυξη όριζε επίσης τα γενικά τυπικά προσόντα πρόσληψης και τον τρόπο επιλογής των υποψηφίων για κάθε ειδικότητα. Σχετικά με την παραπάνω ειδικότητα απαιτούνταν: α)εμπειρία σε πωλήσεις-διαχείριση μεγάλων πελατών, παροχή πακέτων προϊόντων και υπηρεσιών, β)πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας, γ)πτυχίο ή δίπλωμα ΑΕΙ ή ΤΕΙ θετικών ή οικονομικών επιστημών.

Ειδικότερα για την αγγλική γλώσσα διευκρινιζόταν ότι προαπαιτούμενο ήταν το πτυχίο First Certificate in English του Πανεπιστημίου Cambridge ή Certificate of Competency in English του Πανεπιστημίου Michigan ή άλλως τα αναφερόμενα ειδικότερα πιστοποιητικά (άδεια διδασκαλίας, πτυχίο Αγγλικής Φιλολογίας κλπ). Η επιλογή των υποψηφίων που πληρούσαν τους όρους της προκήρυξης, έγινε με βάση τις διατάξεις ΓΚΠ-ΟΤΕ κατόπιν συνεντεύξεως με χρήση ανάλογου επιχειρησιακού συστήματος επιλογής προσωπικού, σε δύο στάδια:

Α) Πρώτο στάδιο: μοριοδότηση των υποψηφίων με βάση τα παραπάνω έγγραφα δικαιολογητικά που ο καθένας υπέβαλε, συμπεριλαμβανομένων και των τίτλων σπουδών επιπλέον ξένων γλωσσών επισήμως αναγνωριζομένων κατά τα ειδικότερα οριζόμενα, Β) Δεύτερο στάδιο: μοριοδότηση των στοιχείων προσωπικότητας αριθμού υποψηφίων, μέχρι του τριπλασίου των θέσεων που προκηρύχθηκαν, με την σειρά που θα προκύψει από τη μοριοδότηση στο Α' στάδιο.

Με βάση το επιχειρησιακό σύστημα επιλογής προσωπικού που χρησιμοποίησε η αναιρεσίβλητη, το οποίο αποφασίστηκε από τη διοίκηση στις 12-3-2003 κατά τα προβλεπόμενα στο κεφάλαιο "ΕΠΙΛΟΓΗ" της προκήρυξης και τους συντελεστές βαρύτητας των κριτηρίων αξιολόγησης των τίτλων των υποψηφίων (τίτλος σπουδών 20%, ξένες γλώσσες 10% και εργασιακή εμπειρία 35% για το Α' στάδιο και αξιολόγηση της συνέντευξης 35% για το Β' στάδιο) η αναιρεσείουσα έλαβε:

Κατά το Α' στάδιο σύνολο 176 μόρια (44Χ4) σε σύνολο 260 και κατέλαβε με άλλους 7 ισοβαθμήσαντες συνυποψήφιούς της, την 54η σειρά κατάταξης, που της εξασφάλισε τη συμμετοχή της στο Β' στάδιο, της αξιολόγησης των στοιχείων της προσωπικότητάς της. Ειδικότερα κατά το Α' στάδιο η ενάγουσα έλαβε: α)28 μόρια (7Χ4) για τον τίτλο σπουδών της, β)8 μόρια (2Χ4) για τις ξένες γλώσσες, Αγγλικά σε επίπεδο First Certificate, που ως προαπαιτούμενος τίτλος για τη συμμετοχή της στο διαγωνισμό, σύμφωνα με τον πίνακα μοριοδότησης δεν βαθμολογείται Γαλλικά όπου κατά τον πίνακα, ανεξαρτήτως επιπέδου σε συνδυασμό με το ως άνω επίπεδό της στα Αγγλικά, εμοριοδοτείτο με δύο μόρια και γ)για την εργασιακή εμπειρία 140 μόρια, δηλαδή το σύνολο των προβλεπομένων μορίων (35% Χ4).

Κατά το Β' στάδιο, κατά την αξιολόγησή της στην συνέντευξη έλαβε από την ορισθείσα τετραμελή επιτροπή, με την 42/Δ/825/23-6-2003 απόφαση Διεύθυνσης Ανθρωπίνου Δυναμικού, 117 μόρια με ανώτερο όριο τα 140 (35Χ4). Δηλαδή έλαβε συνολικά 293 μόρια (176+117) ισοβαθμήσασα με άλλους δύο συνυποψηφίους της και κατατάγηκε στον τελικό πίνακα, με δύο μόρια διαφορά από τον τελευταίο επιτυχόντα.

Το ίδιο σύστημα αξιολόγησης εφαρμόστηκε ως προς όλους τους συνυποψηφίους και είναι σύμφωνο με τους όρους της προκήρυξης, τον πίνακα, με τον οποίο ορίζονται οι συντελεστές βαρύτητας ως μέτρο κρίσεως που αποτελούν στοιχεία του επιχειρησιακού συστήματος επιλογής τακτικού προσωπικού, όπως προβλέπεται στο Κεφάλαιο "ΕΠΙΛΟΓΗ" της προκήρυξης και τις από 17-3-2003 και 20-6-2003 σχετικές επιστολές της Διεύθυνσης Ανθρωπίνου Δυναμικού ΟΤΕ ΑΕ, με τις οποίες διευκρινίστηκε το σύστημα επιλογής.

Για τα επιπρόσθετα προσόντα-τίτλους σπουδών που επικαλείται η αναιρεσείουσα (επιπλέον πτυχίο Νομικής Σχολής Θράκης, συμμετοχή της κατά το χρόνο της προκήρυξης σε μεταπτυχιακές σπουδές) δεν προβλεπόταν επιπλέον μοριοδότηση, ενώ το TOEFL που επικαλείται, καθ' όσον αφορά τα Αγγλικά, δεν συμπεριλαμβανόταν στους προβλεπόμενους τίτλους για να τύχει επιπλέον μοριοδότησης.

Εξάλλου, για την ίση αντιμετώπιση, ως προαπαιτούμενο, των πτυχίων ΑΕΙ και ΤΕΙ υπήρχε πρόβλεψη, κατά τα παραπάνω, στην προκήρυξη, τους όρους της οποίας γνώριζε και αποδέχθηκε η αναιρεσείουσα με την συμμετοχή της στο διαγωνισμό. Επίσης το γεγονός ότι οι επικαλούμενοι από την ίδια συνυποψήφιοι της, οι οποίοι βρίσκονταν στον πίνακα επιλογής του Α' σταδίου, σε θέση κατώτερη από την ενάγουσα (με διαφορά 1-4- μόρια), τελικά κατατάγηκαν πριν από την ενάγουσα στον τελικό πίνακα, δεν δύναται να επιστηρίξει τον ισχυρισμό της περί παραβιάσεως από την αναιρεσίβλητη των κριτηρίων επιλογής.

Τούτο διότι η τελική κατάταξη των υποψηφίων στον πίνακα επιτυχόντων έγινε κατόπιν συνεντεύξεώς τους ενώπιον των κριτών που όπως παραπάνω καθορίστηκαν από την αναιρεσίβλητη, για την βαθμολόγηση της προσωπικότητας των υποψηφίων, που έπαιξε βαρύνοντα ρόλο, λόγω του είδους της ειδικότητας, για την οποία προορίζοντο, δηλαδή να διαθέτουν τέτοια προσόντα, ώστε να έχουν την δυνατότητα να απευθύνονται και να πείθουν μεγάλους εταιρικούς πελάτες, δεδομένου ότι οι υπάλληλοι αυτοί αποτελούν τον συνδετικό κρίκο του Οργανισμού με αυτούς τους πελάτες (κατά κύριο λόγο μεγάλες επιχειρήσεις, Τράπεζες κλπ).

Άλλωστε και συνυποψήφιοι της αναιρεσείουσας με καλύτερη σειρά κατά το Α' στάδιο έλαβαν κατά το Β' στάδιο της συνέντευξης, λιγότερα μόρια από αυτήν, (όπως οι Τ., Χ., Σ., Κ. κλπ). Πέραν όμως όλων των προαναφερομένων, από τα οποία αποδεικνύεται ότι η αναιρεσίβλητη ετήρησε τους όρους της προκήρυξης, σύμφωνα με όσα στην αρχή εκτίθενται, στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσίβλητη δεν ζήτησε από τους υποψηφίους να υποβληθούν στην δοκιμασία των εξετάσεων, ώστε να εξαρτάται η κατάρτιση της σύμβασης από την επιτυχία τους σ' αυτές, αλλά όπως είχε δικαίωμα ως ανώνυμη εταιρεία, της οποίας οι προσλήψεις δεν υπάγονται πλέον στο ΑΣΕΠ, κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν υποψηφιότητες και να εκθέσουν τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα, καθορίζοντας και τους κριτές κατά τα οριζόμενα στην προκήρυξη, οι οποίοι θα έλεγχαν τις αιτήσεις και τον τρόπο μοριοδότησης των προσόντων των υποψηφίων.

Επομένως, στην περίπτωση της αναιρεσίβλητης, η υποβολή της αίτησης από τον υποψήφιο αποτελεί πρόταση για τη σύναψη της εργασιακής σύμβασης και η κρίση του αρμοδίου οργάνου της αναιρεσίβλητης την αποδοχή αυτής. Συνακόλουθα η αναιρεσίβλητη που διενήργησε αυτού του τύπου τον διαγωνισμό, είναι ελεύθερη ως εργοδότης να επιλέξει, μεταξύ των υποψηφίων, εκείνον που θεωρεί κατάλληλο για την εργασία που τον προορίζει, χωρίς να έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 371 ΑΚ, και 207 ΑΚ (αφού οι υποψήφιοι δεν υποβάλλονται σε δοκιμασία εξετάσεων, ώστε η κατάρτιση της σύμβασης να τελεί υπό την αναβλητική αίρεση της επιτυχίας), ούτε του άρθρου 281 ΑΚ.

Με την κρίση του αυτή το εφετείο παραβίασε τις αναφερόμενες στην αρχή διατάξεις ουσιαστικού δικαίου με το να δεχθεί, σύμφωνα με την επάλληλη αιτιολογία της προσβαλλομένης, ότι δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις αυτές, καθόσον από το γενόμενο δεκτό περιεχόμενο της προκήρυξης της αναιρεσίβλητης προέκυπτε αντιθέτως ότι η τελευταία εδεσμεύετο να τηρήσει τους όρους της προκήρυξης αυτής ως προς τον τρόπο αξιολόγησης των προσόντων των υποψηφίων, δηλαδή τη μοριοδότηση βάσει των εγγράφων δικαιολογητικών των προσόντων που προβλέπονταν κατά τη σύνταξη του καταλόγου με τη σειρά επιτυχίας του πρώτου σταδίου.

Επομένως η αναιρεσίβλητη δεν είχε φυσική ευχέρεια ελεύθερης επιλογής των κατά την κρίση της καταλληλοτέρων από τους υποψηφίους, αλλ' έπρεπε να προβεί σε αξιολόγηση αυτών σύμφωνα με τις αρχές της καλής πίστεως τηρώντας τους όρους της προκηρύξεως, ώστε να μη αλλοιωθεί η σειρά επιτυχίας υπέρ ορισμένων υποψηφίων σε βάρος της αναιρεσείουσας.

Συνεπώς ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία του. Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο πλήττεται η εφετειακή απόφαση κατά την κύρια αιτιολογία της ότι ετηρήθησαν οι όροι της προκηρύξεως, προβάλλεται η αιτίαση ότι δεν ελήφθησαν υπόψη τα με νόμιμη επίκληση προσκομισθέντα στο Εφετείο έγγραφα, τα οποία αποτελούσαν αντίγραφα εκείνων που είχαν προσκομισθεί στην επιτροπή του διαγωνισμού από τους αναφερόμενους συνυποψηφίους ως δικαιολογητικά για την συμμετοχή τους στο διαγωνισμό και ειδικότερα δεν ελήφθησαν υπόψη οι τίτλοι σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου στον κλάδο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών που κατείχαν και υπέβαλαν ως δικαιολογητικά οι αναφερόμενοι συνυποψήφιοι και επιτυχόντες στο διαγωνισμό, ενώ κατά τη διακήρυξη οι υποψήφιοι έπρεπε να έχουν πτυχία ή διπλώματα θετικών ή οικονομικών επιστημών, προκειμένου να μοριοδοτηθούν κατά το πρώτο στάδιο επιλογής, καθώς και τα υποβληθέντα πιστοποιητικά προϋπηρεσίας των αναφερομένων συνυποψηφίων από τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας, δεν προκύπτει το κατά τη διακήρυξη απαιτούμενο προσόν της εργασιακής εμπειρίας σε πωλήσεις-διαχείριση πακέτων μεγάλων εταιρικών πελατών.

Εν προκειμένω παρά τη διαβεβαίωση του Εφετείου ότι ελήφθησαν υπόψη τα έγγραφα που οι διάδικοι προσκομίζουν και επικαλούνται, δεν προκύπτει αδιστάκτως ότι ελήφθησαν υπόψη τα παραπάνω έγγραφα, αφού η γενικόλογη παραδοχή του Εφετείου ότι "το ίδιο σύστημα αξιολόγησης εφαρμόστηκε ως προς όλους τους συνυποψηφίους και είναι σύμφωνο με τους όρους της προκήρυξης και τον πίνακα με τον οποίο ορίζονται οι συντελεστές βαρύτητας ως μέτρο κρίσεως...." αφήνει αμφιβολία κατά πόσον ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν τα παραπάνω έγγραφα, τα οποία ήσαν κρίσιμα στην έκβαση της δίκης, αφού η αναιρεσείουσα είναι πρώτη επιλαχούσα στον διαγωνισμό και σε περίπτωση που δεν μοριοδοτούνταν κατά το πρώτο στάδιο επιλογής συνυποψήφιοι, οι οποίοι δεν είχαν υποβάλλει έγγραφα δικαιολογητικά σύμφωνα με τους όρους της προκηρύξεως, η αναιρεσείουσα με βάση τη μοριοδότησή της θα κατετάσσετο στους επιτυχόντες. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος στην ουσία του, και ο λόγος αυτός της αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 32/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποίαν ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Μαρτίου 2006.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 2 Μαΐου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ