Supreme Court suspends appeal review due to conflicting precedents on appeal time limits pending Full Bench ruling.

Απόφαση 823 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 823/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Λέκκα), Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού - Εισηγήτρια, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 26 Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "..." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μπελογιάννη και κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "....", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Αντωνόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 24/6/1999 και 26/9/2000 αγωγές της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 107/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3/2013 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11/1/2016 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το εμπρόθεσμο της αναίρεσης, που αποτελεί προϋπόθεση για το παραδεκτό της, ο Άρειος Πάγος το εξετάζει όχι μόνο κατ' ένσταση, αλλά και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα αποδεικτικά έγγραφα, που βρίσκονται στη δικογραφία.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2016, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τρία χρόνια και αρχίζει από τη δημοσίευση τη απόφασης που περατώνει τη δίκη. Ήδη όμως, μετά την παραπάνω αντικατάσταση της παρ. 3 του άρθρου 564 ΚΠολΔ με τον προαναφερόμενο νόμο ν. 4335/2015, η τριετής αυτή καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης μειώθηκε σε διετή και με το άρθρο 1 άρθρο ένατο του νόμου τούτου, υπό τον τίτλο "μεταβατικές διατάξεις" ορίσθηκε στη μεν παρ.2, ότι οι διατάξεις για τα ένδικα μέσα εφαρμόζονται για τα κατατιθέμενα από 1-1-2016, στη δε παρ.4, ότι κατά τα λοιπά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις, η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από 1-1-2016.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 249 εδαφ. α ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας, που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από διοικητική αρχή απόφαση, που δεν μπορεί να προσβληθεί.

Από τη διατύπωση και το σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπισθεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, μπορεί δε να εφαρμοσθεί και στην αναιρετική δίκη, παρά τη μη ρητή αναφορά της στο άρθρο 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, μεταξύ των εφαρμοζομένων στην αναιρετική διαδικασία διατάξεων του γενικού μέρους του ΚΠολΔ, αφού η απαρίθμηση αυτή δεν είναι αποκλειστική, προκύπτει, ότι εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να διατάξει την αναβολή της δίκης, όταν η διάγνωση της εκκρεμούς ενώπιόν του διαφοράς εξαρτάται από την επίλυση του νομικού ζητήματος, που αποτελεί αντικείμενο άλλης δίκης ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, καθόσον παράλληλα η διάγνωση στην άλλη δίκη του νομικού αυτού ζητήματος θα συντελέσει στην επιτάχυνση της πορείας της δίκης και στην ασφαλέστερη διάγνωση του ζητήματος αυτού.

Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί. Στην προκειμένη περίπτωση υπόκειται προς κρίση η από 11-1-2016 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 3/2013 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Καλαμάτας, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, η οποία απέρριψε κατ' ουσία την από 15-5-2008 έφεση της αναιρεσείουσας κατά της υπ'αριθ. 107/2005 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας (και της συνεκκαλούμενης υπ' αριθ. 185/2003 μη οριστικής απόφασης αυτού), που είχε απορρίψει τις από 24-6-1999 και 26-9-2000 αγωγές αυτής κατά της αναιρεσίβλητης.

Η αίτηση αναίρεσης κατατέθηκε στο γραμματέα του δικαστηρίου, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, στις 11-1-2016, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. …2016 έκθεση της γραμματέως Ρ. Χ., ενώ η προσβαλλομένη απόφαση δημοσιεύτηκε στις 10-1-2013 και δεν επιδόθηκε, όπως ρητά αναφέρει η αναιρεσείουσα στην αίτηση αναίρεσης και δεν αρνείται η αναιρεσίβλητη, ούτε, άλλωστε, προκύπτει επίδοσή της από τα στοιχεία της δικογραφίας.

Ενόψει αυτών, ανακύπτει το νομικό ζήτημα, εάν η αίτηση αυτή είναι εμπρόθεσμη και άρα παραδεκτή και ειδικότερα, αν η νέα διάταξη του άρθρου 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, με την οποία καθιερώνεται διετής καταχρηστική προθεσμία από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, έχει εφαρμογή επί των αιτήσεων αναίρεσης, που ασκούνται μετά την 1-1-2016, κατά αποφάσεων που δημοσιεύτηκαν πριν από τη χρονολογία αυτή, κατά την οποία άρχισε η ισχύς του ν. 4335/2015 ή αν εξακολουθεί να ισχύει για την άσκηση αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων αυτών η προηγούμενη τριετής προθεσμία, οπότε δεν τίθεται θέμα εκπρόθεσμης άσκησης της κρινόμενης αναίρεσης.

Ο Άρειος Πάγος με προηγούμενες αποφάσεις του και συγκεκριμένα τις υπ' αριθ. 1176/2017 και 1640/2017 δέχθηκε ότι η προθεσμία αυτή είναι διετής, ενώ με τις υπ' αριθ. 519/2017 και 520/2017, δέχθηκε ότι η ως άνω προθεσμία είναι τριετής από την δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Το ζήτημα αυτό, που ερευνά το παρόν δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, χαρακτηρίστηκε εξαιρετικής σημασίας και έχει ήδη παραπεμφθεί στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθ. 1855/2017 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος αυτού, όπου και εκκρεμεί.

Συνεπώς, για την ενότητα της νομολογίας και την αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων συντρέχει νόμιμη περίπτωση αναβολής, κατ' άρθρο 249 ΚΠολΔ, έκδοσης απόφασης επί της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση για το άνω ζήτημα από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση της κρινόμενης από 11-1-2016 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθ. 3/2013 απόφασης του Εφετείου Καλαμάτας, εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, για το ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή με την υπ' αριθ. 1855/2017 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος αυτού.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Απριλίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Μαΐου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ