Supreme Court dismisses appeal as inadmissible for failing to cite Article 560 of Civil Procedure Code.

Απόφαση 823 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 823/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Φ. Γ. Τ., 2) Ν. Γ. Τ., 3) Γ. Φ. Τ. και 4) Μ. συζ. Γ. Τ., το γένος Ν. Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Τσίπρα.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Κ. Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ελένη Σκόπα - Ζαγγανά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/6/2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αταλάντης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 54/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 185/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 14/4/2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε την από 12/11/2012 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη Νικολάου Μπιχάκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1012 του ΑΚ "Αν ακίνητο στερείται την αναγκαία δίοδο προς το δρόμο, έχει δικαίωμα ο κύριός του να απαιτήσει δίοδο από τους γείτονες έναντι ανάλογης αποζημίωσης", κατά δε το άρθρο 1013 του ίδιου ΑΚ " Η κατεύθυνση της διόδου και η έκταση του δικαιώματος για τη χρήση της, καθώς και η αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί, καθορίζονται με δικαστική απόφαση".

Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών ανάλογη αποζημίωση την οποία ο κύριος του περίκλειστου ακινήτου πρέπει να καταβάλει στον κύριο του γειτονικού ακινήτου για την παροχή της διόδου είναι εκείνη που καλύπτει κάθε ζημία που προξενείται στον τελευταίο από την παροχή της διόδου, κατά τις γενικές διατάξεις (άρθρο 298 ΑΚ).

Η οφειλόμενη αυτή αποζημίωση δεν ταυτίζεται με την αξία του καταλαμβανομένου από τη δίοδο μέρους του ακινήτου ή των βλαπτομένων υπολοίπων μελών του, αλλά με τη μείωση της αξίας αυτής εξαιτίας του βάρους της διόδου και των περιορισμών του ακινήτου από αυτών, και περιλαμβάνει ειδικότερα τη μείωση καθ' εαυτής της αξίας του γειτονικού ακινήτου που προέρχεται από τη σύσταση της δουλείας, τη μείωση της προσόδου του, καθώς και κάθε άλλη ζημία που προέρχεται από την παροχή της διόδου, όπως η βλάβη ή εκρίζωση δένδρων, η καταστροφή τεχνικών έργων κ.λ.π.

Η σχετική αγωγή, ασκούμενη από τον κύριο του ακινήτου που στερείται επαρκούς διόδου, απευθύνεται κατά του κυρίου του ακινήτου το οποίο μεσολαβεί μεταξύ του ακινήτου αυτού και του δημοσίου, δημοτικού ή κοινοτικού δρόμου και εφόσον μεταξύ του ακινήτου του ενάγοντος και του δρόμου αυτού, μεσολαβούν περισσότερα από ένα ακίνητα, απευθύνεται κατά των κυρίων όλων των ακινήτων αυτών.

Αν όμως υπάρχουν περισσότεροι από ένας δημόσιοι, δημοτικοί ή κοινοτικοί δρόμοι, με τους οποίους μπορεί να συνδεθεί το ακίνητο του ενάγοντος με δίοδο παρεχομένη κατά της πιο πάνω διατάξεις ο ενάγων δεν υποχρεούται να απευθύνει την αγωγή του κατά των κυρίων όλων των ακινήτων που παρεμβάλλονται μεταξύ του ακινήτου του και όλων αυτών των δρόμων, αλλά απόκειται στην υπεράσπιση του εναγομένου να ισχυρισθεί και να αποδείξει ότι υπάρχει άλλο ακίνητο, από το οποίο μπορεί να παρασχεθεί δίοδος, λιγότερο επαχθής από αυτή που ζητείται με την αγωγή.

Με την απόδειξη δε αυτή η αγωγή απορρίπτεται ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 560 αρ.1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο λόγος αναίρεσης κατά απόφασης του πρωτοδικείου που εκδόθηκε σε έφεση κατά απόφασης του ειρηνοδικείου, για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το δικάσαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας δέχθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: " Ο ενάγων έχει στην αποκλειστική κυριότητά του ένα αγροτεμάχιο, εμβαδού 4.703,05 τμ, στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας Αρκίτσας Λοκρίδας Φθιώτιδας, το οποίο συνορεύει ανατολικά με ακίνητο Π.

Κ., νότια με ακίνητο των εναγομένων, δυτικά με ακίνητο της Μ. Κ. και με ακίνητο Α. Ε. και βόρεια με ακίνητο Α. Κ.. Το αγροτεμάχιο αυτό περιήλθε στην αποκλειστική κυριότητα του ενάγοντος από άτυπη παραχώρηση από τον πατέρα του το έτος 1978 και έκτοτε το νέμεται με διάνοια κυρίου ασκώντας σε αυτό πράξεις νομής, ήτοι καλλιεργώντας ελιές χωρίς να ενοχληθεί ποτέ από κανέναν......Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το ακίνητο του ενάγοντος είναι περίκλειστο και στερείται επικοινωνίας με οποιαδήποτε οδό, προκειμένου δε ο ενάγων να επικοινωνεί με αυτό, διέρχονταν μέσα από τα όμορα ακίνητα.

Συνομολογείται δε ότι νότια - νοτιοδυτικά του ακινήτου του ενάγοντος διέρχεται ασφαλτοστρωμένος, κοινόχρηστος δρόμος, βορείως του οποίου εκτείνεται κοινόχρηστος χώρος, ήτοι προβλεπόμενη πλατεία πλάτους 8 μ. ανήκουσα στον οικισμό Οικοδομικού Συνεταιρισμού Θεσσαλών Αξιωματικών των Σωμάτων Ασφαλείας.

Μεταξύ του ακινήτου του ενάγοντος και της νότια - νοτιοδυτικά διερχόμενης κοινόχρηστης οδού, καθώς και της βορείως αυτής εκτεινόμενης κοινόχρηστης πλατείας, μεσολαβεί το ακίνητο των εναγομένων, αγροτεμάχιο συνολικού εμβαδού 4.065 τ.μ., το οποίο συνορεύει ανατολικά με ιδιοκτησία αγνώστου, δυτικά εν μέρει με κοινόχρηστο δρόμο και την βορείως αυτού εκτεινόμενη κοινόχρηστη πλατεία και εν μέρει ιδιοκτησία Μ.

Κ., βόρεια με ιδιοκτησία ενάγοντος και Π. Κ. και νότια με ιδιοκτησίες Κ. και Ν. Α. Ο πρώτος και δεύτερος των εναγομένων είναι ψιλοί κύριοι κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου έκαστος και ο τρίτος και τέταρτη των εναγομένων ισόβιοι επικαρπωτές δυνάμει του με αριθμό .../30.5.2005 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Αταλάντης Χαρίκλειας - Βάγιας Σαρακιώτη.

Αποδεικνύεται ότι προσήκουσα και λιγότερο επαχθής δίοδος είναι εκείνη που αρχίζει από την βορειοδυτική γωνία του ακινήτου των εναγομένων (όπου αυτή συνορεύει - κοινό όριο - με ακίνητο ενάγοντα) και έχοντας πλάτος 3μ και μήκος 15μ, θα διέρχεται σε ευθεία γραμμή με κατεύθυνση προς νότο, από τη δυτική άκρη του ακινήτου των εναγομένων (η δυτική πλευρά της διόδου στο ύψος της νοτιοδυτικής γωνίας του ενάγοντος) και η οποία συνορεύει βόρεια με ακίνητο ενάγοντος, ανατολικά και νότια με ακίνητο εναγομένων και δυτικά εν μέρει με ιδιοκτησία Μ.

Κ. και εν μέρει με κοινόχρηστο χώρο (πλατεία) οικισμού. Ο ισχυρισμός των εναγομένων ότι λιγότερο επαχθής δίοδος είναι αυτή που αποτελεί προέκταση της κοινόχρηστης οδού πλάτους 4 μέτρων και σε ευθεία γραμμή θα διέρχεται μέσα και στην ανατολική πλευρά της ιδιοκτησίας της Μ. Κ. σε μήκος 10,71 μ. καταλήγοντας στο ίδιο σημείο του ακινήτου του ενάγοντα είναι προεχόντως αόριστος (καθώς δεν αναφέρει την θέση ακριβώς που τοποθετούνται ακριβώς τα όριά της μέσα στα δύο αναφερόμενα ακίνητα), αλλά εκ των πραγμάτων και περισσότερο επαχθής από την προτεινόμενη του ενάγοντα, για το λόγο ότι εμπλέκει δύο ακίνητα.

Περαιτέρω, στην προκειμένη περίπτωση το εμβαδόν της παρεχόμενης διόδου καλύπτει 45 τμ από το ακίνητο των εναγομένων και η αποζημίωση των τελευταίων ορίζεται στο ποσό των δέκα πέντε (15) ευρώ για κάθε τ.μ. και συνολικά στο ποσό των 675 Ευρώ. Για την καταστροφή 20 μέτρων περίφραξης από σήτα και σιδεροπασσάλους από το ακίνητο τους ορίζεται αποζημίωση στο ποσό των 150 ευρώ.

Συνολικά δηλαδή πρέπει να καταβληθεί στους εναγομένους ως αποζημίωση το ποσό των 825 ευρώ (675 + 150). Στη συνέχεια το Πρωτοδικείο, ενόψει του ότι και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο (Ειρηνοδικείο Αταλάντης) με την υπ' αρ. 54/2007 απόφασή του είχε κρίνει όμοια (δεχόμενο ως κατ' ουσίαν βάσιμη την ένδικη από 20.6.2006 αγωγή του αναιρεσιβλήτου), κατέληξε στην κατ' ουσίαν απόρριψη της από 7.6.2007 έφεσης των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της προαναφερόμενης πρωτοβάθμιας απόφασης.

Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το δικάσαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο δεν παραβίασε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1012 και 1013 ΑΚ τις οποίες ορθώς εφάρμοσε. Επομένως οι πρώτος, δεύτερος και πέμπτος λόγοι της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης από τον αρ.1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, με τους οποίους κατά ένα μέρος οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν τα αντίθετα των ανωτέρω είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι, κατά το μέρος δε που πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη ουσιαστικά περί των πραγμάτων κρίση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου της ουσίας είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ).

Με τον τρίτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, γιατί το δικάσαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο δεν κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της ένδικης αγωγής κατά το άρθρο 5 παρ.2 του ν. 2684/1998, αφού ο ενάγων δεν είχε προσκομίσει απόσπασμα του κτηματολογικού γραφείου Αταλάντης που αφορούσε στην έκταση εμβαδού 1542 τετρ.

μέτρων του ακινήτου του για την οποία προέβη σε δήλωση ιδιοκτησίας το Ελληνικό Δημόσιο και επιπλέον δεν κήρυξε απαράδεκτη την ίδια αγωγή, αφού δεν στρεφόταν ή δεν κοινοποιήθηκε στο Ελληνικό Δημόσιο λόγω της κυριότητας του τελευταίου επί του ως άνω τμήματος. Ο λόγος όμως αυτός της αναίρεσης, που κατ' ορθή εκτίμηση και υπαγωγή στην επί του αριθμ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού δεν περιέχεται στους περιοριστικώς αναφερόμενους τέσσερις (4) λόγους του άρθρου 560 ΚΠολΔ, για τους οποίους επιτρέπεται αναίρεση κατά αποφάσεων Ειρηνοδικείων ή Πρωτοδικείων σε εφέσεις κατά των αποφάσεων Ειρηνοδικείων.

Κατά το άρθρο 560 αριθμ. 3 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο σε περίπτωση καθ' ύλην αρμοδιότητας εσφαλμένα δέχθηκε ότι είναι αρμόδιο. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης ιδρύεται μόνον, όταν υπάρχει σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας αναφερόμενο σε παραδοχή καθ' ύλην αρμοδιότητας ή αναρμοδιότητας αυτού του ιδίου.

Επομένως δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός όταν το Πολυμελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο, επιλαμβανόμενο εφέσεως που υπάγεται κατά το άρθρο 18 παρ. 2 του ΚΠολΔ, όπως αυτό ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με την παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 3994/2011 και εφαρμόστηκε στην προκειμένη περίπτωση στην καθ' ύλην αρμοδιότητά του δεν ασχολείται αυτεπαγγέλτως ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που εξέδωσε την εκκαλουμένη απόφαση δεν ήταν αρμόδιο καθ' ύλην (Ολ.

Α.Π. 30/1995, 3/1991). Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμ. 3 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, επικύρωσε την υπ' αριθμ. 54/2007 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αταλάντης, το οποίο όμως, κατά τους αναιρεσείοντες, δεν ήταν αρμόδιο καθ' ύλην να αποφανθεί για ανακριβή πρώτη εγγραφή του δικαιώματος που προσβάλλεται με την ανακριβή εγγραφή, αλλά αρμόδιο ήταν το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ.2 του ν. 2664/1998.

Ο εξεταζόμενος λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα το αποδιδόμενο στο δικάσαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο σφάλμα, αφού δεν αναφέρεται σε καθ' ύλην αρμοδιότητα ή αναρμοδιότητα αυτού του ιδίου, δεν συνιστά λόγο αναίρεσης από τον αριθμ. 3 του άρθρου 560 ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω πρέπει ν' απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες ως ηττώμενοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 163 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-4-2009 αίτηση του Φ. Τ. του Γ. και των λοιπών ομοδίκων του για αναίρεση της υπ' αρ. 185/2008 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που δίκασε ως Εφετείο. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Μαρτίου 2014. Και ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ