Supreme Court dismisses appeal on easement claim, ruling lower court correctly applied property law principles.

Απόφαση 823 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 823/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ...., 2. ... και 3. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Σεργάκη.

Της αναιρεσίβλητης: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Καλλίγερο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-10-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πάρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 88/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-4-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 24-10-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Από τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ. προκύπτει, ότι λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα. Εξάλλου κατά μεν το άρθρο 1012 ΑΚ., αν ακίνητο στερείται την αναγκαία δίοδο προς το δρόμο, έχει δικαίωμα ο κύριός του να απαιτήσει δίοδο από τους γείτονες έναντι ανάλογης αποζημιώσεως, κατά δε το άρθρο άρθρο 1013 του ίδιου Κώδικα η κατεύθυνση της διόδου και η έκταση του δικαιώματος για την χρήση της, καθώς και η αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί, καθορίζονται με δικαστική απόφαση.

Από τις διατάξεις αυτές, με τις οποίες καθορίζονται οι προϋποθέσεις με βάση τις οποίες ο κύριος περικλείστου ακινήτου δύναται να απαιτήσει από τους γείτονες παροχή διόδου προς την οδό, προκύπτει, ότι ο ενάγων κύριος αδιεξόδου ακινήτου αρκεί να εκθέτει στην αγωγή του περί παροχής διόδου, ότι κατάλληλη κατά την άποψή του δίοδος είναι η προτεινόμενη δια του κτήματος του εναγομένου, στον τελευταίο δε εναπόκειται να ισχυρισθεί και αποδείξει προς απόκρουση της αγωγής ότι είναι δυνατή η παροχή άλλης διόδου προσφορότερης και λιγότερο επιζήμιας.

Στην προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου που δίκασε ως Εφετείο, μετ` εκτίμηση των αποδείξεων που προσκομίσθηκαν, δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του, ότι το περιγραφόμενο σ` αυτήν περίκλειστο ακίνητο της ενάγουσας - αναιρεσίβλητης στερείται διόδου προς κοινόχρηστη οδό, καθ' όσον κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στο ...

αγοραπωλητήριο συμβόλαιο της σ/φου Λαυρίου Δήμητρας Καβέτσου και "δεν αποτελεί σύσταση δουλείας η αναγραφή στους τίτλους της εφεσίβλητης - αναιρεσίβλητης ότι η οδός διέρχεται από το κτήμα Ι1, αφού δεν έχει συμβληθεί ο ιδιοκτήτης του δουλεύοντος ακινήτου...και ούτε καθιδρύει ενοχικό δικαίωμα για παραχώρηση οδού..... " και ότι η προτεινόμενη από αυτήν (αναιρεσίβλητη) στο άκρο του ακινήτου των εναγομένων - αναιρεσειόντων δίοδος για τις ανάγκες του ακινήτου της είναι η κατάλληλη, αλλά και η προσφορότερη και λιγότερο επιζήμια σε σχέση με αυτήν που προτείνουν οι εναγόμενοι, σύμφωνα με όσα αναλυτικότερα αναφέρονται στην απόφαση.

Συνεπώς η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, που με βάση τις παραδοχές αυτές επικύρωσε την ειρηνοδικειακή απόφαση κατά το μέρος που δέχθηκε την αγωγή της αναιρεσιβλήτου περί παροχής της αξιούμενης διόδου, δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες ουσιαστικές διατάξεις, γι' αυτό πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι πρώτος, και δεύτερος, από το άρθρο 560 εδάφιο 1 ΚΠολΔ, λόγοι αναιρέσεως, που υποστηρίζουν το αντίθετο.

Ο ίδιος (πρώτος) λόγος αναφορικά με την αιτίαση ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο με το να μη δεχθεί ότι η αναιρεσίβλητη απέκτησε δουλεία διελεύσεως από την προς νότο ιδιοκτησία Ι1 μολονότι αυτή επί 25ετία διέρχονταν ασταμάτητα από την ιδιοκτησία αυτή, παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1045 και 1046 Α.Κ., είναι αβάσιμος, ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού το Εφετείο δεν προέβη σε τέτοια παραδοχή.

Επίσης και ο τρίτος, από το άρθρο 560 εδ.1 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αιτίαση ότι με το να μη δεχθεί ότι η επικοινωνία του ακινήτου της αναιρεσίβλητης έπαψε με αυτόβουλη πράξη της ιδίας που παραιτήθηκε της υπάρχουσας υπέρ του ακινήτου της δουλείας διελεύσεως από την ιδιοκτησία Ι1, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1014 του Α.Κ., είναι αβάσιμος, ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν υφίστατο υπέρ του ακινήτου της αναιρεσίβλητης δικαίωμα δουλείας διελεύσεως δια της ιδιοκτησίας ...

ή και ακόμη αντίστοιχο υπέρ αυτής ενοχικό δικαίωμα. Εξάλλου και οι τέταρτος, κατά το δεύτερο μέρος του, και έκτος, κατά το πρώτο μέρος του, από το ίδιο άρθρο εδάφιο 1 περ. β' λόγοι της αναιρέσεως για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας σχετικά με την επιλογή της διόδου, η οποία πρέπει να γίνεται με βάση την μικρότερη ζημία του βαρυνόμενου ακινήτου και όχι τη μικρότερη επιβάρυνση του αιτούντος τη δίοδο, πρέπει να απορριφθούν ως αόριστοι, καθ' όσον οι αναιρεσείοντες δεν αναφέρουν ποία συγκεκριμένα διδάγματα κοινής πείρας παραβιάσθηκαν, πλέον του ότι ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, διότι η αποδιδομένη με αυτόν αιτίαση αναφέρεται στην εκτίμηση των αποδείξεων.

II). Κατά το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. κατά των αποφάσεων του Ειρηνοδικείων ως και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων, εκδιδομένων επί Εφέσεων κατ' αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, συγχωρείται αναίρεση μόνον 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά ταύτα αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, 2) εάν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε Ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλη αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Οι λόγοι αυτοί της αναιρέσεως ορίζονται περιοριστικώς στο ως άνω άρθρο και συνεπώς δεν συγχωρείται αναίρεση κατά των ανωτέρω αποφάσεων, εάν αυτές στερούνται νομίμου βάσεως και ιδίως αν στερούνται παντελώς αιτιολογιών ή έχουν αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες επί ζητήματος που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ή αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν, ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. (Α.Π. 45/1987 ολ).

Συνεπώς οι τέταρτος, κατά το πρώτο μέρος του, πέμπτος και έκτος, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους πλήττεται η 88/2005 απόφαση του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου για έλλειψη νομίμου βάσεως, καθώς και για το λόγο ότι έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν, και ακόμη γιατί δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5.4.2006 αίτηση των ...κ.λ.π. για αναίρεση της 88/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σύρου.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Ιανουαρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ