Supreme Court allows appeal against appellate court's consideration of an unraised appeal argument regarding servitude claim.

Απόφαση 821 / 2020 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 821/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Αναστασία Περιστεράκη, Λάμπρο Καρέλο, Μαρία Μουλιανιτάκη- Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 5η Φεβρουαρίου 2020 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Α. του Θ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Βασίλειο Καταβενάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ Του αναιρεσίβλητου: Δ. - Α. Μ. του Χ. κατοίκου ..., που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-7-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ρόδου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 443/2012 οριστική ίδιου Δικαστηρίου, 348/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11-9-2019 αίτησή του . Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης στρέφεται κατά της 348/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, που δίκασε ως Εφετείο. Με την απόφαση αυτή έγινε δεκτή, αντιμωλία των διαδίκων, έφεση του αναιρεσιβλήτου κατά της 443/2012 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ρόδου, με την οποία είχε γίνει δεκτή αγωγή του αναιρεσείοντος, που ζητούσε να αναγνωρισθεί ότι έχει δικαίωμα πραγματικής δουλείας διόδου σε βάρος του ακινήτου (δουλεύον) του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου και, αφού εξαφανίστηκε η απόφαση αυτή, απορρίφθηκε η παραπάνω αγωγή, κατά παραδοχή της προβληθείσας, κατ'άρθρο 281 ΑΚ, ενστάσεως του εναγομένου, η οποία σιωπηρά είχε απορριφθεί από την εκκαλούμενη απόφαση. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495, 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Πρέπει, επομένως, πριν ερευνηθεί το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ), να ερευνηθεί το παραδεκτό της συζήτησής της, λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσιβλήτου (άρθρο 577 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ).

2. Από το άρθρο 576 παρ. 1-2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί κάποιος διάδικος ο Άρειος Πάγος ερευνά αν ο απολειπόμενος διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση, εάν δε την επισπεύδει ο αντίδικός του ερευνά αν ο τελευταίος έχει κλητεύσει νομίμως και εμπροθέσμως τον απολειπόμενο και, σε καταφατική περίπτωση, η συζήτηση προβαίνει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη με αριθμό ...07-11-2019 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας της Περιφέρειας του Εφετείου Δωδεκανήσου Π. Χ., ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση της αναίρεσης για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως με επιμέλεια του αναιρεσείοντος (που επισπεύδει τη συζήτηση) στον αναιρεσίβλητο, ο οποίος δεν εμφανίσθηκε στο ακροατήριο κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε υπέβαλε την από το άρθρο 242 ΚΠολΔ δήλωση μη παραστάσεώς του στο ακροατήριο. Επομένως πρέπει η συζήτηση να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 576 παρ. 2ΚΠολΔ).

3. Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των Πολυμελών Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνον: 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου..., 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος..., 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας, 5) αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και 6) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση......

Ειδικότερα, ο εκ του άρθρου 560 αρ. 5 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 9/1997, ΑΠ 625/2008, ΑΠ 328/2008), καθώς και οι κύριοι και πρόσθετοι λόγοι της εφέσεως που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας κρίσεως και, συνεπώς, η παραδοχή από το Εφετείο ανύπαρκτου λόγου εφέσεως ή η έρευνα κεφαλαίου της πρωτόδικης αποφάσεως έξω από τα όρια της εφέσεως συνιστούν πλημμέλειες, που εμπίπτουν στον προβλεπόμενο από την ανωτέρω διάταξη λόγο αναιρέσεως (ΟλΑΠ 3/2008, ΑΠ871/2019).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 522 του Κ.Πολ.Δ προκύπτει, ότι η εξουσία του Εφετείου περιορίζεται στον έλεγχο των κεφαλαίων της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που προσβάλλονται με την έφεση και τους πρόσθετους αυτής λόγους (ΑΠ1867/2007). Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τέταρτο αναιρετικό λόγο, από τον αριθμό 5α' του άρθρου 560 ΚΠολΔ ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων αιτιάται το Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου, που δίκασε ως Εφετείο την ασκηθείσα από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο έφεση κατά της 443/2012 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ρόδου ότι έλαβε υπόψη του και δέχθηκε, κατ' ουσίαν, ανύπαρκτο λόγο έφεσης του αντιδίκου του, συνιστάμενο, στην ένσταση της καταχρηστικής ασκήσεως της αγωγής.

Από την παραδεκτή επισκόπηση των προσκομιζόμενων διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει, ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων με την απευθυνόμενη ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ρόδου αγωγή ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι έχει, δια χρησικτησίας, αποκτήσει δικαίωμα πραγματικής δουλείας διόδου υπέρ του ακινήτου του και σε βάρος του ακινήτου του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου.

Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την 443/2012 απόφασή του δέχθηκε κατ'ουσία την αγωγή, απορρίπτοντας, σιωπηρά, την προταθείσα παραδεκτά από τον εναγόμενο με τις κατατεθείσες ενώπιόν του προτάσεις του, ένσταση καταχρηστικής ασκήσεως της αγωγής (ΑΚ 281). Για την κρίση αυτή του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου δεν παραπονέθηκε ο αναιρεσίβλητος με την από 10-04-2013 έφεσή του ούτε και άσκησε πρόσθετους λόγους εφέσεως, κατ' άρθρο 520παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Το Εφετείο, όμως, με την προσβαλλόμενη απόφαση έκρινε και την πιο πάνω ένσταση, την οποία έκανε δεκτή κατ'ουσίαν, ακολούθως δε, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη πιο πάνω 443/2012 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου απέρριψε την ένδικη αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, σύμφωνα και με όσα αναφέρονται στην μείζονα πρόταση, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθ. 5α' του Κ.Πολ.Δ., αφού έλαβε υπόψη (ανύπαρκτο) λόγο εφέσεως, ήτοι "πράγμα" που δεν είχε προταθεί και, συνεπώς, ο τέταρτος λόγος της αναιρέσεως, από τη διάταξη του αριθμού 5α' του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ, είναι βάσιμος.

Επομένως, κατά παραδοχή του άνω αναιρετικού λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη 348/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείο Ρόδου, που δίκασε ως Εφετείο, παρελκούσης της έρευνας των υπόλοιπων αναιρετικών λόγων και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, συγκροτουμένου από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (ΚΠολΔ 580 παρ. 3).

Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός του, (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν.4335/2015, που εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση, καθόσον η ένδικη αναίρεση κατατέθηκε μετά την 1-1-2016), κατά τα αναφερόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 348/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Επιβάλλει στον αναιρεσίβλητο τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) ευρώ.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου, για την άσκηση της ως άνω αναιρέσεως, στον καταθέσαντα αυτό.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Μαΐου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Ιουλίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ