Supreme Court dismisses appeal for failure to cite specific violated substantive law and for unfounded evidence review claim.

Απόφαση 820 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 820/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Χατζηεμμανουήλ.

Του αναιρεσίβλητου: Ψ, κατοίκου ... και προσωρινά διαμένοντος στο ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Βουρτζούμη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-11-2002 αγωγή τoυ ήδη αναιρεσίβλητου και με τις από 3-9-2004 προτάσεις-ανταγωγή του ήδη αναιρεσείοντος (Χ), που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 29/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 792/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 23-6-2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 8-10-2007 έκθεσή του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Λεωνίδα Ζερβομπεάκου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ.4, 566 παρ.1 και 577 παρ.3 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν η αγωγή κρίθηκε κατ' ουσία βάσιμη ή αβάσιμη, για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ), πρέπει να καθορίζεται η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε, και το κατά την εκδοχή του αναιρεσείοντος ερμηνευτικό ή υπαγωγικό σφάλμα, επιπλέον δε να αναφέρονται με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το δικαστήριο και ενόψει των οποίων εξέφρασε την κρίση του για τη βασιμότητα ή μη της αγωγής (ΟλΑΠ 1/1995, 27/1998, 20/2005).

Συνεπώς, ο πρώτος από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, που συνίσταται στο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση "στην προσπάθεια της να αποφύγει το ολίσθημα της πρωτόδικης δέχεται, αντίθετα μ' αυτήν, ότι από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν προέκυψε ότι το βόρειο τμήμα του οικοπέδου αποτελούσε τμήμα του αιγιαλού, χωρίς όμως να αναφέρει ότι έσφαλε στο σημείο αυτό η πρωτόδικη απόφαση στην κρίση της.... Ερμηνεύοντας εσφαλμένα το νόμο δέχθηκε ότι ο πατέρας μου δια του δωρητηρίου συμβολαίου ...", πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, διότι δεν διαλαμβάνει κανένα από τα προαναφερόμενα στη μείζονα σκέψη στοιχεία, που απαιτούνται για να είναι ορισμένος.

II). Κατά το άρθρο 559 αρ.8 περ.β' ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 566 και 118 αρ. 4 του ίδιου Κώδικα, για την πληρότητα του αναφερόμενου στην πρώτη απ' αυτές λόγου αναιρέσεως πρέπει το αναιρετήριο να περιέχει ποια ήσαν τα πράγματα που παρά το νόμο το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη, μολονότι προτάθηκαν παραδεκτά, και ποια επίδραση ασκούσαν στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείςπραγματικοί ισχυρισμοί που συνθέτουν την ιστορική βάση και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως.

Συνεπώς, ο δεύτερος, κατά το με στοιχ. α' μέρος αυτού, λόγος αναιρέσεως από τον αριθ.8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι αυτή δεν έλαβε υπόψη "ότι ο πατέρας μου απεβίωσε στις 17-1-1977 και συνεπώς ευρίσκετο στη ζωή και κατοικούσε μαζί μου το έτος 1969, ότι δέχεται τελείως εσφαλμένα ότι στην υπ' αριθ. ...

οικοδομική άδεια για την κατασκευή οικίας είχα παρουσιάσει τοπογραφικό διάγραμμα, ότι είναι γεγονός και δεν αμφισβητήθηκε από κανένα ότι ο πατέρας μας είχε σώας τας φρένας και το έτος 1968, που μου έκανε την ανωτέρω δωρεά και το έτος 1972 που συνέταξε την υπ' αριθ. ... δημόσια διαθήκη, αλλά και μέχρι την ημέρα θανάτου του ...

εύλογα συνεπώς γεννάται το ερώτημα γιατί ο πατέρας μου ... αφού προφανώς γνώριζε, όπως δέχεται εσφαλμένα", η προσβαλλόμενη απόφαση ότι "την οικία μου δεν την έκτισα στο δωρηθέν οικόπεδο, όχι μόνο δεν διαμαρτυρήθηκε, αλλά κατέλειπε στον αντίδικο ένα οικόπεδο, στα 100 μέτρα του οποίου αυτός (ο αναιρεσείων) πριν τρία χρόνια είχε κτίσει τμήμα της οικίας του στην οποία διέμενε και ο ίδιος (ο πατέρας τους) και συνεπώς το φυσικό είναι να έσφαλε στην κρίση της η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση", πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφενός μεν λόγω αοριστίας, διότι δεν αναφέρει ποιοι ήταν οι ισχυρισμοί που παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη η προσβαλλόμενη απόφαση, μολονότι προτάθηκαν παραδεκτά, και ποια επίδραση ασκούσαν στην έκβαση της δίκης, αφετέρου δε διότι υπό την επίφαση συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεώς του πλήττεται η ανέλεγκτη εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ).

III). Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 του ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση όταν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, που αποτελεί έκφανση της αρχής της ελευθερίας διαθέσεως του αντικειμένου της δίκης, την οποία καθιερώνει το άρθρο 106 του ίδιου Κώδικα, ο παραπάνω λόγος ιδρύεται μόνο σε περίπτωση επιδίκασης αντικειμένου μη περιεχομένου σε κάθε αυτοτελή αίτηση των διαδίκων, δηλαδή κάθε αίτηση με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής, και η οποία δημιουργεί αντίστοιχα εκκρεμότητα δίκης.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από την προεκτεθείσα διάταξη πλημμέλεια, που συνίσταται στο ότι αυτή επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο ένα οικόπεδο μολονότι ο τελευταίος δήλωσε ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πολυγύρου ότι δεν πρόκειται να το διεκδικήσει, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

IV). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 παρ.4, 566 παρ.1, 577 παρ.3 και 578 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν η αγωγή κρίθηκε κατ' ουσίαν βάσιμη ή αβάσιμη, για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας η πλημμέλεια ότι η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών (αρθρ.559 αρ.19 ΚΠολΔ), δεν αρκεί να εκτίθεται στο αναιρετήριο το κατά την εκδοχή του αναιρεσείοντος πραγματικό μέρος της υπόθεσης, αλλά πρέπει εκτός των άλλων να καθορίζεται η ουσιαστικού δικαίου διάταξη που παραβιάσθηκε εκ πλαγίου και το νομικό σφάλμα του δικαστηρίου και να εκτίθενται οι παραδοχές αυτού, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε και ενόψει των οποίων εξέφερε την κρίση του για τη βασιμότητα ή μη της αγωγής και να προσδιορίζεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή η αντιφατικότητα τους (ΟλΑΠ 32/1996).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο του αναιρετηρίου προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών όσον αφορά α) την έκταση του οικοπέδου που χρησιμοποιούσε από το έτος 1969 ο αναιρεσείων, β) τη μετατόπιση του νοτίου ορίου του οικοπέδου του ιδίου και γ) τη με τακτική χρησικτησία κτήση της κυριότητας 100 τ.μ.

του επίδικου οικοπέδου του αναιρεσίβλητου, που συνίστανται στο ότι "οι σχετικές κρίσεις της προσβαλλόμενης είναι αντιφατικές και ανεπαρκείς, διότι 1) όπως αποδεικνύεται από ..., τα συνολικά μέτρα που χρησιμοποιούσα είναι περίπου 703,40 τ.μ. και όχι 600 τ.μ. που δέχεται η προσβαλλόμενη, 2) δεν αιτιολογεί επαρκώς πως έγινε η μετατόπιση του νοτίου ορίου του οικοπέδου μου προς το οικόπεδο του αντιδίκου και 3) όπως αποδεικνύεται από τα προσκομισθέντα έγγραφα δεν έκανα χρήση μόνο των 100 τ.μ.

αλλά και των 250 τ.μ.". Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφενός μεν λόγω αοριστίας, διότι στο αναιρετήριο δεν αναφέρονται η διάταξη που φέρεται ότι παραβιάσθηκε εκ πλαγίου, ούτε εκτίθενται με πληρότητα, αλλά εντελώς αποσπασματικά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το δικαστήριο προκειμένου να στηρίξει την περί μερικής αποδοχής της αγωγής του αναιρεσίβλητου κρίση του, αφετέρου δε διότι υπό την επίφαση συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεως του πλήττεται η ανέλεγκτη, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας.

V). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ.20 και 561 παρ.1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι ο θεσπιζόμενος με την πρώτη από αυτές λόγος αναίρεσης, για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος, όταν δηλαδή, σε αποδεικτικό έγγραφο, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ.

Κ.Πολ.Δ αποδίδει περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που πράγματι, έχει, στη συνέχεια δε καταλήγει, στηριζόμενο αποκλειστικά ή κυρίως σ' αυτό, σε περίπτωση συνεκτίμησης του με άλλα αποδεικτικά μέσα, σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα σχετικά με πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν έχει απλώς συνεκτιμήσει το έγγραφο μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να το εξαίρει κατά το σχηματισμό του πορίσματος του ως προς την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος .

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο της αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από τον αριθ. 20 αρθρ. 559 ΚΠολΔ και συγκεκριμένα αναφέρεται ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο των κατωτέρω εγγράφων: α) των υπ' αριθ. ... και ... δωρητηρίων συμβολαίων του συμβολαιογράφου Κασσανδρείας Αναστάσιου Σισέλογλου, β) της υπ' αριθ. ...

οικοδομικής άδειας και του τοπογραφικού αυτής, γ) του από 21-6-1994 ιδιωτικού συμφωνητικού, δ) του προσκομιζόμενου με την ένδικη αγωγή τοπογραφικού και ε) της ... δημόσιας διαθήκης του πατέρα των διαδίκων. Από τις παραδοχές ωστόσο της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό αυτό πόρισμα από την εκτίμηση όλων των εγγράφων που νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι, μεταξύ των οποίων και τα συμβολαιογραφικά έγγραφα που φέρονται ότι παραμορφώθηκαν και από τις καταθέσεις των μαρτύρων απόδειξης, ώστε το Εφετείο δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά ή κυρίως στα εν λόγω έγγραφα για τη συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος αλλά τα συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις, Επομένως, ο κρινόμενος λόγος της αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

VI). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αρ.4, 566 παρ.1 και 577 παρ.3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στο έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρεταικατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση. Διαφορετικά ο λόγος αναίρεσης απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως ως αόριστος, χωρίς να είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση των στοιχείων που λείπουν με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα.

Εν προκειμένω, με τον έκτο λόγο αναίρεσης προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες ότι :

"όλως εσφαλμένα δέχθηκε ότι τα περιστατικά της ανταγωγής του αναιρεσείοντος (απάτη-πλαστογραφία εγγράφων και χρήση αυτών) ακόμη και αληθήυποτιθέμενα δεν συνιστούν συμπεριφορά αντίθετη στα χρηστή ήθη, 2) ο αναιρεσίβλητος έρχεται ανελλιπώς στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι...μέχρι και το 1998 ουδεμία προστριβή υπήρξε μεταξύ των διαδίκων, 3) οι περιγραφόμενες στο αναιρετήριο ενέργειες του αναιρεσιβλήτου σύμφωνα με την αναιρεσιβαλλόμενηείναι σύννομες ... 4) έσφαλε η αναιρεσιβαλλόμενη διότι δεν εδέχθη ότι η αγωγή του είναι καταχρηστική κατ' άρθρο 281 ΑΚ, 5) δεν εξηγεί η προσβαλλόμενη πως συνέβη να μην αποδειχθεί για ποιο λόγο τότε περιέφραξε το τμήμα του οικοπέδου το 1995 ...". Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, διότι οι παραπάνω αιτιάσεις δεν θεμελιώνουν σαφώς κανένα λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ.

VII). Επειδή, όπως συνάγεται από τα άρθρο 335, 338, 339, 340 και 346 Κ.ΠολΔ, το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό του πόρισμα, αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη αποδείξεως, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι χωρίς πάντως να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά.

Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ.11 ττερ. γ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο, ως προς τα με στοιχ. β', γ', δ', ε' και στ' μέρη αυτού, λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται αιτίαση από τον αριθ.11 περ. γ' αρθρ. 559 ΚΠολΔ., ότι το Εφετείο, καταλήγοντας στην κρίση περί απόρριψης της έφεσης του ήδη αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης απόφασης που είχε κάμει εν μέρει δεκτή την αγωγή της αντιδίκου του, δεν έλαβε υπόψη του τα ακόλουθα έγγραφα, τα οποία είχε προσκομίσει και επικαλεστεί ο αναιρεσείων και ασκούσαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και δη: 1) τις ...

και ... δηλώσεις αποδοχής της σ/φου Κασσανδρείας Μαρίας Αδάμ, ως και την ... πράξη της σ/φου Θεσσαλονίκης Ολυμπίας Μαστορίδη, 2) το τοπογραφικό διάγραμμα της παραλίας ... επικυρωμένο από τον δήμο ... και το διάταγμα καθορισμού αιγιαλού, 3) την 1831 απόφαση του ΣΤΕ, καθώς και την μεγέθυνση της φωτοτυπίας της επί του επιδίκου αποθήκης, 4) το τοπογραφικό της ...

αδείας, 5) την ... άδεια οικοδομής, 6) οκτώ φωτογραφίες του επιδίκου, 7) την 1795/2001 απόφαση του τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χαλκιδικής και 8) την 47/1998 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων και την 183/98 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κασσανδρείας που εκδόθηκε επ' αυτής. Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως, από τον αριθ. 11 περ. γ' (και όχι από τον αριθ. 8 όπως από παραδρομή αναγράφεται), πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος διότι από την επισκόπηση του όλου περιερχομένου της προσβαλλόμενης απόφασης, όπου μάλιστα υπάρχει η ρητή διαβεβαίωση σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο έλαβε υπόψη και όλα τα έγγραφα που νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι, καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος και όλα τα παραπάνω έγγραφα που διαλαμβάνονται στον κρινόμενο λόγο της αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23.6.2006 αίτηση του Χ για αναίρεση της 792/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Φεβρουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ