Greek Supreme Court dismisses appeal due to lack of proper legal representation and procedural defects.

Απόφαση 81 / 2016 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 81/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Πάσσο Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο τμήμα), Ασπασία Καρέλλου, Απόστολο Παπαγεωργίου, Παναγιώτη Κατσιρούμπα και Δήμητρα Κοκοτίνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 13 Oκτωβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου ..., ως καθολικού και ειδικού διαδόχου του πρώην δήμου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ Πατηνιώτη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Φ. (F.) χήρας Π. (P.) Γ. (G.), το γένος Γ. (G.), Χ. (H.), 2) Α. (A.) Γ. (G.) του Π., 3) Ν. (N.) Γ. (G.) του Π., κατοίκων ..., 4) Σ. (S.) Γ. (G.) του Π., κατοίκου ..., 5) Ε. (E.) συζ. Σ. (S.) Γ. (G.), το γένος Κ. (K.) Κ. (K.), 6) Ν. (N.) Γ. (G.) του Σ. (S.), 7) Κ. (K.) συζ. Θ. (Τ.) Γ. (G.), θυγ. Σ. Γ. (G.), 8) Μ. (M.) Γ. (G.) του Σ. (S.), 9) Ν. (D.) συζ. Ν. (N.) Μ. (M.), Σ. (S.) Γ. (G.), 10) Α. (A.) Γ. (G.) του Σ. (S.), κατοίκων ... και 11) Μ. (M.) συζ. Κ. Β., το γένος Σ. (S.) Γ. (G.), κατοίκου .... Η 1η ατομικά και ως ασκούσα τη γονική μέριμνα των 2ου και 3ου. Οι 4ος και 8ος δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευάγγελο Χατζή, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/12/2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο .... Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 187/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 19/2014 του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα ...). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 21/7/2014 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κατσιρούμπας ανέγνωσε την από 2/10/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 94 παρ. 1 ΚΠολΔ, στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά δε το άρθρο 96 παρ. 1 ΚΠολΔ, η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση, είτε με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή εκείνου που παρέχει την πληρεξουσιότητα βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο.

Η έλλειψη της αναγκαίας πληρεξουσιότητας εξετάζεται κατά το άρθρ. 104 ΚΠολΔ αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, με συνέπεια να δικάζεται ερήμην, κατά τις διακρίσεις του άρθρ. 576 ΚΠολΔ, ο διάδικος που εκπροσωπήθηκε στον Άρειο Πάγο από δικηγόρο στερούμενο της αναγκαίας πληρεξουσιότητας, αφού αυτός θεωρείται ως μη νομίμως παριστάμενος.

Στην περίπτωση όμως που δεν παρίσταται ή δεν εκπροσωπείται νομίμως από πληρεξούσιο δικηγόρο και ο αντίδικός του, η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ματαιώνεται κατά τη διάταξη του άρθρ. 260 παρ.1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται κατά το άρθρ. 573 παρ.1 ΚΠολΔ και στην αναιρετική δίκη, ενώ είναι πλέον αδιάφορο ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτηση, αφού δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση αυτή οι ρυθμίσεις του άρθρ. 576 ΚΠολΔ, επειδή προϋποθέτουν τη νόμιμη παράσταση και συμμετοχή στην αναιρετική δίκη, έστω και ενός μόνο διαδίκου (ΑΠ 1960/2010).

Στην περίπτωση που οι αντίδικοι του μη παρισταμένου νομίμως με δικηγόρο διαδίκου είναι περισσότεροι, που συνδέονται μεταξύ τους με απλή ομοδικία και δεν παρίστανται ορισμένοι εξ αυτών, ματαιώνεται η συζήτηση μεταξύ αυτών και του μη παρισταμένου νομίμως με δικηγόρο αντιδίκου τους, ενώ εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 576 ΚΠολΔ κατά τα λοιπά.

Εξ άλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 72 παρ. 1 περ. 1γ' και 1ε' του Ν. 3852/2010, (Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης-Πρόγραμμα Καλλικράτης), προκύπτει ότι, η οικονομική επιτροπή κάθε Δήμου έχει τις αρμοδιότητες, μεταξύ άλλων, να αποφασίζει α) για την άσκηση όλων των ενδίκων βοηθημάτων και των ενδίκων μέσων, β) για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και για την ανάκληση της πληρεξουσιότητας του, σε όσους δήμους, είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι, με μηνιαία αντιμισθία, είτε, αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια.

Από την διάταξη δε του άρθρου 58 παρ.1 εδ.α' του ως άνω Ν. 3852/2010 που ορίζει ότι "Ο Δήμαρχος εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή", σε συνδυασμό με την προπαρατεθείσα του άρθρου 72 παρ. 1 του Ν. 3852/2010 προκύπτει, ότι η απόφαση της οικονομικής επιτροπής αποτελεί μεν προϋπόθεση για την πρόσληψη του πληρεξουσίου δικηγόρου, δεν αρκεί, όμως, για το διορισμό αυτού ως δικαστικού αντιπροσώπου του δήμου και πρέπει ο Δήμαρχος που εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια, να διορίσει τον δικαστικό του πληρεξούσιο με έναν από τους τρόπους που προβλέπει το άρθρο 96 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 2148/2014, 821/2014. 745/2014, 1302/2013).

Περαιτέρω από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1, 2 και 3 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος, ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε, ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση. Απαράδεκτη κηρύσσεται επίσης η συζήτηση όταν από το φάκελλο της δικογραφίας δεν αποδεικνύεται ποιος από τους διαδίκους επισπεύδει τη συζήτηση ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπομένου διαδίκου (ΑΠ 242/2014, 872/2006, ΑΠ 1093/2005).

Στην προκείµενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά του Δικαστηρίου αυτού και τα στοιχεία της σχετικής δικογραφίας κατά την εκφώνηση της υποθέσεως κατά την στην αρχή της παρούσας αναφερομένη δικάσιμο (13.10.2015) και τη συζήτηση που επακολούθησε, ο αναιρεσείων Ο.Τ.Α. "Δήµος ..." εκπροσωπήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη συζήτηση της κρινοµένης αιτήσεως αναιρέσεως από το δικηγόρο Εμμανουήλ Πατηνιώτη με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, βάσει µόνο της 88/9.7.2014 απόφασης της Οικονοµικής Επιτροπής του αναιρεσείοντος Δήμου, περί ασκήσεως της αιτήσεως και υποστηρίξεώς της ενώπιον του Αρείου Πάγου µέσω του ως άνω δικηγόρου, χωρίς να προκύπτει από το φάκελο της δικογραφίας ότι του χορηγήθηκε σχετική πληρεξουσιότητα από τον εκπροσωπούντα το Δήμο Δήμαρχο, με τον τρόπο που ορίζεται στο άρθρο 96 παρ. 3 του ΚΠολΔ, µε συνέπεια, ελλείψει χορηγήσεως σχετικής πληρεξουσιότητας στον ίδιο δικηγόρο, να λογίζεται ο αναιρεσείων Δήμος δικονοµικώς απών.

Από τα ίδια ως άνω πρακτικά προκύπτει, ότι οι τέταρτος και όγδοος εκ των αναιρεσιβλήτων Σ. (S.) Γ. (G.) του Π. (P.) και Μ. (M.) Γ. (G.) του Σ. (S.) δεν εμφανίσθηκαν, ούτε υπέβαλε για λογαριασμό τους δήλωση κάποιος δικηγόρος κατ' άρθρο 242 ΚΠολΔ. Επομένως πρέπει να κηρυχθεί ματαιωθείσα η συζήτηση μεταξύ αναιρεσείοντος και των αναιρεσιβλήτων αυτών.

Από τα ίδια πρακτικά προκύπτει επίσης ότι οι λοιποί αναιρεσίβλητοι εκπροσωπήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη συζήτηση της κρινόµενης αιτήσεως αναιρέσεως από το δικηγόρο Ευάγγελο Χατζή, προς τον οποίο έχουν νομίμως χορηγήσει σχετικές εξουσιοδοτήσεις, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση, αφού οι παριστάμενοι νομίμως εκ των αναιρεσιβλήτων δεν αποδεικνύουν είτε κλήτευση του μη νομίμως παρισταμένου αναιρεσείοντος από τους ίδιους, είτε επίσπευση της συζήτησης από τον αναιρεσείοντα, διά της προσκομιδής της οικείας έκθεσης επίδοσης, στην πρώτη περίπτωση, ή του προς αυτούς νομίμως επιδοθέντος αντιγράφου της ένδικης αίτησης αναίρεσης με την υπ’ αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση και τη σχετική επισημείωση του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή, στη δεύτερη περίπτωση.

Επομένως πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης μεταξύ αναιρεσείοντος και των λοιπών πλην των δύο ανωτέρω εκ των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ ματαιωμένη τη συζήτηση της από 21.7.2014 αιτήσεως για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 19/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα ...), μεταξύ αναιρεσείοντος και των τετάρτου και όγδοου των αναιρεσιβλήτων.

ΚΗΡΥΣΣΕΙ κατά τα λοιπά απαράδεκτη τη συζήτηση της ίδιας αιτήσεως.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Νοεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Ιανουαρίου 2016

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ