Supreme Court orders retrial due to missing proof of finality of lower court judgment in labor dispute.

Απόφαση 818 / 2020 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 818/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1 Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Δήμητρα Κοκοτίνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Καλλιόπη Πανά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 7η Ιανουαρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσειόντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στα … και δεν παραστάθηκε. Του αναιρεσίβλητου: Γ. Τ. του Ν., κατοίκου ... που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Σωτηρίου Σδούκου, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-12-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων.

Εκδόθηκε η 267/2014 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου Την αναίρεση της ζητεί το αναιρεσείον με την από 14-11-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια αρεοπαγίτης Αρετή Παπαδιά, ανέγνωσε την από 30-12-2019 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του 1ου και 2ου των λόγων αναίρεσης της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την .../10-4-2019 έκθεση επιδόσεως της Ε. Α., δικαστικής επιμελήτριας στην Περιφέρεια του Εφετείου Ιωαννίνων, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως της 267/2014 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, με την πράξη ορισμού δικασίμου και με πρόσκληση του αναιρεσίβλητου προς το αναιρεσείον για να παρασταθεί στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε με επιμέλεια του αναιρεσίβλητου νομίμως και εμπροθέσμως στο νόμιμο εκπρόσωπο του αναιρεσείοντος νπδδ, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Το τελευταίο, όμως, δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου της δικασίμου που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας και ούτε κατέθεσε κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, δήλωση μη παραστάσεως σ' αυτή. Επομένως, παρά τη δικονομική απουσία του αναιρεσείοντος, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν και αυτό παρόν.

2. Κατά τη διάταξη του άρθρου 553 παρ. 1περ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση και περατώνουν όλη τη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή την ανταγωγή, δηλαδή απαιτείται η ύπαρξη τελεσίδικης απόφασης (άρθρο 321 ΚΠολΔ). κρίσιμος δε χρόνος από τον οποίο κρίνεται ο χαρακτήρας της απόφασης ως τελεσίδικης για την άσκηση κατ" αυτής αίτησης αναίρεσης, είναι ο χρόνος της άσκησης της αίτησης αναίρεσης με την κατάθεση του δικογράφου της στον αρμόδιο γραμματέα, όπως το άρθρο 495παρ.1 του ίδιου Κώδικα ορίζει (ΟλΑΠ 18/2001, ΑΠ 31/2016, 179/2014).

Από την ανωτέρω διάταξη προκύπτει ότι η ερήμην οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου υπόκειται σε αναίρεση μόνο αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, είτε γιατί παρήλθε άπρακτη η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης, η οποία αρχίζει ταυτόχρονα από την επίδοση της ερήμην απόφασης, είτε γιατί ο διάδικος που δικάστηκε ερήμην παραιτήθηκε από το δικαίωμά του να ασκήσει τα εν λόγω ένδικα μέσα.

Μάλιστα αν παραλειφθεί η επίδοση της ερήμην απόφασης, δεν αρχίζει καν η προθεσμία άσκησης κατ" αυτής ανακοπής ερημοδικίας, οπότε αντίστοιχα δεν υπάρχει χρονικό όριο για την άσκησή της, αφού σε σχέση μ' αυτή δεν είναι θεσπισμένη καταχρηστική προθεσμία αντίστοιχη με την καταχρηστική προθεσμία των άρθρων 518§2 και 564§3 ΚΠολΔ.

που ισχύει για την έφεση και την αναίρεση. Έτσι όμως η παράλειψη επίδοσης της ερήμην απόφασης εμποδίζει εξακολουθητικά την άσκηση κατ' αυτής αίτησης αναίρεσης, με απότοκη συνέπεια την αναστολή και της καταχρηστικής προθεσμίας των τριών ετών (ήδη από 1-1-2016 δύο ετών, μετά την τροποποίηση των ανωτέρω διατάξεων με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015) που ισχύει για την αναίρεση και έχει ως αφετηρία τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, αφού προϋπόθεση αυτονόητη της προθεσμίας αυτής είναι η ύπαρξη απόφασης υποκείμενης οπωσδήποτε σε αναίρεση.(ΑΠ864/2017,835/2010).

Τέλος, σύμφωνα με το άρθ.254§1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΚΠολΔ.573§1) το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, που έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά την μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, αναφέροντας, απαραιτήτως, στην σχετική απόφαση τα ειδικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης συζήτησης (ΑΠ 609/2017).

3. Στην προκείμενη περίπτωση, με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 267/2014 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, ερήμην του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων". Με την απόφαση αυτή έγινε δεκτή η αγωγή του ενάγοντος - ήδη αναιρεσίβλητου και υποχρεώθηκε το εναγόμενο - αναιρεσείον να καταβάλει στον ενάγοντα ποσό 10.400 ευρώ, νομιμοτόκως.

Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, παραδεκτώς επισκοπούμενα, δεν προκύπτει επίδοση της προσβαλλόμενης ερήμην απόφασης στο αναιρεσείον νομικό πρόσωπο, ώστε κατά το άρθρο 503 παρ.1, σε συνδυασμό και με το άρθρο 144 παρ.2 ΚΠολΔ, να αρχίσει γι' αυτό, που δικάστηκε ερήμην, η δεκαπενθήμερη προθεσμία για την άσκηση κατά της απόφασης αυτής ανακοπής ερημοδικίας καθώς και η συντρέχουσα προθεσμία της έφεσης.

Υπό τα διαλαμβανόμενα, για το παραδεκτό της κρινόμενης αιτήσεως της 267/2014, ερήμην του εναγομένου-αναιρεσείοντος, απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων δεν προκύπτει, ότι, κατά το χρόνο άσκησης αυτής δεν είχε ασκηθεί ανακοπή ερημοδικίας είτε διότι είχε παρέλθει άπρακτη η σχετική προθεσμία για την άσκησή της, αφού δεν προσκομίζεται σχετική βεβαίωση (πιστοποιητικό) του αρμοδίου γραμματέως περί μη άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου, είτε διότι αυτό (αναιρεσείον) είχε παραιτηθεί από το δικαίωμα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας ή από τυχόν ασκηθείσα ανακοπή καθώς και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε καταστεί τελεσίδικη, κατά το χρόνο άσκησης της αιτήσεως αναιρέσεως, λόγω παρέλευσης της σχετικής προθεσμίας της έφεσης ή λόγω παραίτησης από δικαίωμα ή από τυχόν ασκηθείσα έφεση κατά αυτής, μη προσκομιζομένων των σχετικών, με τα ως άνω θέματα, στοιχείων (διαδικαστικών εγγράφων), ώστε να καταστεί δυνατή η κρίση (του δικαστηρίου τούτου), αναφορικά με την τελεσιδικία της προσβαλλόμενης απόφασης.

Κατά τη μελέτη και τη διάσκεψη της υπόθεσης, παρουσιάστηκαν τα πιο πάνω κενά και αμφίβολα σημεία, αναφορικά με τη συνδρομή ή όχι της απαιτούμενης, σύμφωνα με τα παραπάνω νομικά δεδομένα, τελεσιδικίας της προσβαλλόμενης απόφασης. Αυτά εξετάζονται αυτεπάγγελτα και χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνηση.

Επομένως, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, προκειμένου με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων να προσκομιστούν στοιχεία από τα οποία να εξάγεται, ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση είχε καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο της από 14-11- 2014 αίτησης για αναίρεση της 267/2014 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, τ' αναφερόμενα στο σκεπτικό.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Ιουλίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ