Supreme Court dismisses appeal against expropriation compensation determination, rejecting claims of factual errors.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the Regional Court of Patras regarding the final compensation unit for expropriation. The appellant argued that the court erred in assessing the property's value and the partial revocation of expropriation, but the court found these arguments factually unsupported. The court ruled that the lower court correctly evaluated the evidence and did not commit the specific procedural errors alleged under the Code of Civil Procedure.
Legislator headnote
AI generatedArticles 559, 561, 577 of the Code of Civil Procedure; The Supreme Court holds that an appeal alleging errors in the assessment of evidence and valuation of property in expropriation cases must be dismissed if the lower court's reasoning is based on a complete and sufficient analysis of the material facts.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 809 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 809/2023
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Α. Ν. του Α., κατοίκου ..., ατομικά και ως καθολικού διαδόχου του Α. Ν. του Α., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Καρβούνη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.
Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ε. Ο. Α." και δ.τ. "Ε. Α.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μαρκάκη.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-5-2015 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης της ήδη αναιρεσίβλητης (μετά την έκδοση της 348/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκε με την από 6-5-2015 αίτηση και την διά των προτάσεων παρέμβαση και ανταίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, του ήδη αποβιώσαντος Α. Ν. του Α. και άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, με τις αιτήσεις άλλων προσώπων, επίσης μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων.
Εκδόθηκε η 152/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 1-11-2021 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την ένδικη, από 1-11-2021 [αριθμ. εκθ. καταθ. ../26-11-2021], αίτηση αναίρεσης, ο αιτών προσβάλλει την με αριθμ. 152/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 - Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ). Η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί νομίμως και εμπροθέσμως, εντός έτους από τη δημοσίευση (1-12-2020), κατά το άρθρο 22 παρ. 1 εδ.
β` του ν. 2882/2001, της ως άνω εφετειακής απόφασης, δεδομένου ότι από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται, ότι έλαβε χώρα επίδοση της απόφασης αυτής. Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 566 παρ. 1, 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των προβαλλόμενων κατ` ιδίαν λόγων αυτής (άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ).
Εδώ πρέπει να σημειωθεί, ότι ο αναιρεσείων παραδεκτά ασκεί την υπό κρίση αναίρεση ατομικά αλλά και ως καθολικός διάδοχος του πατέρα του Α. Ν. του Α. (βλ. το με αριθμ. ../2021 πρακτικό του Ειρηνοδικείου Αιγιαλείας περί δημοσίευσης της από 14-1-2021 ιδιόγραφης διαθήκης του ως άνω αποβιώσαντος) με τον οποίο ήταν συγκύριοι κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας στο απαλλοτριούμενο ακίνητο με ΑΚΠ … [στο οποίο, μετά τη διόρθωση των στοιχείων του κτηματολογικού πίνακα και διαγράμματος εκ μέρους της αναιρεσιβλήτου εταιρίας, ενοποιήθηκαν (στην ΑΚΠ ..) οι ΑΚΠ…] και ο οποίος απεβίωσε, μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης του Εφετείου (δημοσιευθείσα στις 1-12-2020), στις 13-3-2021 δηλ.
πριν από την κατά την 26-11-2021 άσκηση της αίτησης αναίρεσης και από τα άρθρα 286, 287 και 556 παρ. 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι δικαίωμα να ασκήσει αναίρεση έχει ο κληρονόμος του ενάγοντος, αν αυτός απεβίωσε μετά το πέρας της συζήτησης στο Εφετείο, οπότε δεν υπάρχει στάδιο βίαιης διακοπής της δίκης (ΑΠ 47/2020, ΑΠ 517/2011).
Με την με αριθμ. 1004456/154/0010/13-2-2012 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υφυπουργών Οικονομικών και Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, που δημοσιεύθηκε νόμιμα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 31/13-2-2012, τεύχος Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων και Πολεοδομικών Θεμάτων), κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας υπέρ του Ο.Σ.Ε., με μέριμνα και δαπάνη της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "…...
ΑΕ" και ειδικότερα, για την κατασκευή της νέας σιδηροδρομικής γραμμής Κορίνθου-Πατρών, στο τμήμα από χ.θ. 75+520 (Βουραικός ποταμός) έως χ.θ. 79+800 (νέα χ.θ. 79+500 Κερυνίτης ποταμός), έκτασης συνολικού εμβαδού 216.337,20 τ.μ., που βρίσκεται στο Δήμο Αιγιαλείας (τέως Δήμου Διακοπτού) του Νομού Αχαΐας. Μεταξύ των απαλλοτριούμενων ακινήτων περιλαμβάνεται και η με αριθμό κτηματολογικού πίνακα ΑΚΠ … ιδιοκτησία του αναιρεσείοντος η οποία περιλαμβάνει ένα ενιαίο πλέον ακίνητο, όπως αυτό αναγράφεται στον από 18-4-2016 τελικό διορθωτικό κτηματολογικό πίνακα, καθώς τμήματα του εν λόγω ακινήτου αποτελούν τα ΑΚΠ …του κτηματολογικού διαγράμματος και του προγενέστερου κτηματολογικού πίνακα.
Με την από 29-1-2013 (αριθμ. καταθ. ../2013) αίτησή της προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου η ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "... ΑΕ", ζήτησε τον καθορισμό προσωρινής τιμής μονάδος αποζημίωσης, η οποία συζητήθηκε και εκδόθηκε η με αριθμ. 348/2014 οριστική απόφαση, που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης των απαλλοτριούμενων εκτάσεων και των συστατικών τους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η ως άνω ιδιοκτησία.
Η αναιρεσίβλητη άσκησε, στη συνέχεια, την κύρια-βασική από 22-5-2015 (αριθμ. καταθ. 43/2015) αίτησή της, με την οποία ζήτησε τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης και για την ανωτέρω ιδιοκτησία του αναιρεσειόντος και των επικειμένων της, καθώς επίσης και να μην επιδικασθεί ιδιαίτερη αποζημίωση για τα εναπομείναντα τμήματα τα οποία αποτμήθηκαν από την ως άνω ιδιοκτησία που απαλλοτριώθηκε (βλ.
αναλυτικά περί των αιτημάτων αυτών τις σελίδες 64 και 65 της προσβαλλόμενης απόφασης). Ο ήδη αναιρεσείων (και άλλοι ιδιοκτήτες που δεν αφορούν την παρούσα δίκη) άσκησε την από 6-5-2015 (αριθμ. καταθ. ../7-5-2015) ανταίτηση (με αυτοτελές δικόγραφο εντός της εξάμηνης προθεσμίας του άρθρου 20 παρ. 2 του ν. 2882/2001, που αρχίζει από τη δημοσίευση στις 27-11-2014 της με αρθμ. 348/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου περί προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης) και ζήτησε να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης για τα απαλλοτριούμενα εδαφικά του τμήματα και τα επικείμενά του, καθώς και ιδιαίτερη αποζημίωση για τα εναπομείναντα, εκτός της απαλλοτρίωσης, τμήματα του (ενιαίου πλέον) ακινήτου του, σε ποσά μεγαλύτερα από εκείνα που καθορίστηκαν προσωρινά με την με αριθμ. 348/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου και από όσα αιτείται η αιτούσα-αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία με την αίτησή της και τις προτάσεις της (βλ.
αναλυτικά περί των αιτημάτων και του ανταιτούντος τις σελίδες 74-76 της προσβαλλόμενης απόφασης). Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος του 1975, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του: "1. Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος. 2.
Κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.
Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζήτησης στο δικαστήριο. 3. Η ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης, και μόνο εξαιτίας της, δεν λαμβάνεται υπόψη". Με την αναθεώρηση των συνταγματικών διατάξεων, που έγινε με το από 6- 4-2001 Ψήφισμα της Ζ` Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, στην παραπάνω παράγραφο 2 του άρθρου 17 προστέθηκε τρίτο εδάφιο, το οποίο ορίζει ότι "αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό".
Από τις προαναφερόμενες ρυθμίσεις, συνδυαζόμενες με τις διατάξεις των άρθρων 111, 223, 224 και 281 του ΚΠολΔ, συνάγεται ότι, σε περίπτωση παρέλευσης έτους από τη συζήτηση της αίτησης περί προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης ή επί ασκήσεως απευθείας ενώπιον του εφετείου αίτησης για τον οριστικό προσδιορισμό, ως κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου νοείται ο χρόνος της συζήτησης κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση και άρχισε η εκδίκασή της, ανεξάρτητα αν το εφετείο άρχισε ή όχι να εξετάζει την ουσία της.
Και τούτο, διότι κατά τη συζήτηση αυτή παγιοποιείται το αντικείμενο της αποδεικτικής διαδικασίας και της δικαστικής έρευνας (Ολ.ΑΠ 14/2011, ΑΠ 882/2021, ΑΠ 965/2021, ΑΠ 49/2016). Μόνον δε εφόσον καταβληθεί η πλήρης αποζημίωση είναι δυνατόν να στερηθεί κάποιος την ιδιοκτησία του, η οποία και περιέρχεται κατά τρόπο πρωτότυπο στον υπερού η απαλλοτρίωση.
Η μερική ή υπό όρο καταβολή της αποζημίωσης δεν επιφέρει κανένα έννομο αποτέλεσμα, γιατί δεν καλύπτει τη συνταγματική επιταγή της πληρότητας της αποζημίωσης και κατά συνέπεια δεν παρέχει το δικαίωμα αποβολής του ιδιοκτήτη, αφού διατηρείται ο εμπράγματος χαρακτήρας του δικαιώματός του. Ως πλήρης δε αποζημίωση νοείται η αποζημίωση, που παρέχει στον ιδιοκτήτη τη δυνατότητα αντικατάστασης του απαλλοτριωθέντος με άλλο ισάξιο (ΑΠ 781/2022, ΑΠ 481/2021, ΑΠ 895/2020, ΑΠ 682/2020).
Τα ίδια ορίζονται και στο άρθρο 13 παρ. 1 εδ. α` και β` του ν. 2882/2001 (Κ.Α.Α.Α.), στο οποίο περαιτέρω ορίζεται, στο εδάφιο γ', ότι ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη, ιδίως, η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, τα οποία συντάχθηκαν κατά το χρόνο της κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου.
Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, τα διαγραφόμενα κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και υποχρεωτικά για το Δικαστήριο για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται, στην περίπτωση που το Δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του άλλα τέτοια.
Το Δικαστήριο μπορεί να στηρίζει την κρίση του για την αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου σε κάθε πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, αφού το αξιολογήσει προσηκόντως. Περαιτέρω, ως πρόσοδος κατά την έννοια της ίδιας διατάξεως, νοείται, η προερχόμενη από τη φύση και τη δυνατότητα εκμετάλλευσης του απαλλοτριούμενου, όχι ως μεμονωμένου ακινήτου, αλλά ως εκ της θέσεως, της μορφής και του προορισμού του, σε σχέση με τη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία βρίσκεται.
Ως κριτήριο, δηλαδή, διαφοροποίησης και στοιχείο αξιολόγησης αποτελεί, προκειμένου μεν για αγροτικό ακίνητο, αν τούτο είναι γόνιμο ή άγονο, ξηρικό ή ποτιστικό, φυτεία ή χέρσο και προκειμένου για αστικό, αν το απαλλοτριούμενο είναι εντός ή εκτός σχεδίου, εντός ή εκτός ζώνης, ποιοι είναι σε κάθε περίπτωση οι όροι δόμησης, τα ποσοστά κάλυψης και αντιπαροχής και ο συντελεστής εμπορικότητας, σε σχέση όμως με τη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο, και όχι αν σε αυτό ασκείται συγκεκριμένη επικερδής επιχείρηση, η οποία με την απαλλοτρίωση θα διακόψει τη λειτουργία της.
Και τούτο διότι η πλήρης αποζημίωση, όπως αυτή νοείται στα πλαίσια της διάταξης του άρθρου 17 του Συντάγματος, αλλά και του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Ρώμης, περιλαμβάνει παν ότι απαιτείται για να αντικατασταθεί το απαλλοτριούμενο με άλλο ίσης αξίας ακίνητο (ΑΠ 40/2019, ΑΠ 1424/2018, ΑΠ 328/2016, ΑΠ 326/2016).
Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 15 παρ. 6 εδ. δ` ιδίου νόμου, που προστέθηκε με την παρ. 8 του άρθρου 76 του ν. 4146/2013 (ΦΕΚ Α` 90/18.4.2013) και εφαρμόζεται και στις κηρυχθείσες απαλλοτριώσεις για τις οποίες δεν έχει συζητηθεί η αίτηση καθορισμού προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης (άρθρο 76 παρ. 8 του ν. 4146/2013) "Το δικαστήριο υποχρεούται να αιτιολογεί ειδικά την τυχόν απόκλιση της προσδιοριζομένης από το ίδιο αξίας του ακινήτου τόσο από την προκύπτουσα κατά το αντικειμενικό σύστημα αξία του, όσο και από την προκύπτουσα από την έκθεση της εκτιμητικής επιτροπής της παραγράφου 1 του παρόντος ή του ανεξάρτητου εκτιμητή της παρούσας παραγράφου".
Τέλος, με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (Ε.Σ.Δ.Α.), που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) αρχικά με το ν. 2329/1953 και εκ νέου με το ν.δ. 53/1974 και έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος, ορίζεται ότι "κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.
Κανένας δεν μπορεί να στερηθεί της περιουσίας του, ειμή δια λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους προβλεπόμενους από το νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου όρους. Οι προαναφερόμενες διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα κάθε κράτους να θέσει σε ισχύ νόμους τους οποίους ήθελε κρίνει αναγκαίους για ρύθμιση της χρήσεως αγαθών σύμφωνα με το δημόσιο συμφέρον ή για εξασφάλιση της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων".
Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι για τον υπολογισμό της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων λαμβάνεται υπόψη η αξία αυτών κατά τον χρόνο συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό στο Εφετείο, αν η συζήτηση αυτή διεξαχθεί μετά από ένα έτος από την συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης και ότι τα δικαστήρια, κατά τον καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης ακινήτου, που εμπίπτει στο ισχύον σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας του, υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη και την αντικειμενική αξία αυτού, καθώς και των ομόρων και ομοειδών προς αυτό ακινήτων, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ως ασφαλές και αντικειμενικό μέτρο κρίσεως για την εξεύρεση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου, η οποία πάντως σε καμιά περίπτωση δεν δεσμεύει την δικαστική κρίση για την πραγματική αξία του (ΑΠ 125/2021, ΑΠ 1138/2021).
Περαιτέρω κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 σε συνδ. και με την ως άνω διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της από 4-11-1950 Ευρωπαϊκής Σύμβασης, για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (Ε.Σ.Δ.Α), με την οποία προστατεύονται και τα ενοχικά περιουσιακά δικαιώματα του προσώπου, όπως και το δικαίωμα αποζημίωσης για την προσγενόμενη ζημία στην περιουσία του, στην περίπτωση που, λόγω απαλλοτρίωσης μέρους του ακινήτου, το απομένον τμήμα αυτού, που εξακολουθεί να αποτελεί στοιχείο της περιουσίας του ιδιοκτήτη υφίσταται σημαντική υποτίμηση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, το αναγνωριζόμενο από την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 δικαίωμα αποζημίωσης ικανοποιείται πλήρως και εντεύθεν διασφαλίζεται ο σεβασμός στην περιουσία του ιδιοκτήτη, όταν η αποζημίωση καλύπτει όχι μόνο την εκ της απομείωσης και μόνο της έκτασης του όλου ακινήτου ζημία, αλλά και εκείνη που επήλθε από την εκτέλεση του έργου για το οποίο κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση του μέρους του ακινήτου.
Διότι, άλλως, κατά την τελευταία αυτή ζημία το παραμένον στον ιδιοκτήτη μέρος του ακινήτου και, επομένως, η περιουσία του, θα παρέμενε χωρίς αποκατάσταση. Ανεξαρτήτως δε του ότι το περιεχόμενο αυτό της αποζημίωσης είναι απότοκο της εφαρμογής της άνω υπερνομοθετικής ισχύος διάταξης του άρθρου 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Ρώμης, είναι αδιάφορη στην περίπτωση αυτή η διάταξη της παρ. 2 εδ.
α' του άρθρου 13 του ν. 2882/2001, που ορίζει ότι, ενδεχόμενη μεταβολή του απαλλοτριούμενου μετά τη δημοσίευση της πράξης της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη. Και τούτο διότι η διάταξη αυτή αφορά την αύξηση ή μείωση του απαλλοτριούμενου μέρους, που το κατά το Σύνταγμα πλήρες της αξίας του κρίνεται κατά το χρόνο της απαλλοτρίωσης και όχι μετά την εκτέλεση του έργου.
Ενώ, αντιθέτως, η αποζημίωση για την υποτίμηση κατά την παρ. 4 του άρθρου 13 ν. 2882/2001 αφορά το απομένον στον ιδιοκτήτη μέρος, που εξακολουθεί να αποτελεί περιουσία του και μετά την εκτέλεση του έργου για το οποίο η απαλλοτρίωση (Ολ.ΑΠ 31/2005, ΑΠ 95/2022, ΑΠ 926/2015, ΑΠ 1782/2008). Για τον προσδιορισμό της ιδιαίτερης αποζημίωσης λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο, ιδίως η κατάσταση του ακινήτου πριν και μετά την απαλλοτρίωση, η σημαντική επιδείνωση των γεωμετρικών στοιχείων και της εμπορικής και οικονομικής εκμετάλλευσης αυτού, όπως επίσης ότι η ζημία του εναπομένοντος θα επέλθει μετά βεβαιότητας μετά την απότμηση του απαλλοτριούμενου τμήματος.
Έτσι, η αιτιολογία της δικαστικής απόφασης για την επιδίκαση ιδιαίτερης αποζημίωσης θεωρείται ανεπαρκής αν: α) δεν ενέχει προσδιορισμό των τμημάτων που εναπέμειναν, ήτοι αναφορά για το εμβαδόν τους και τα λοιπά προσδιοριστικά τους στοιχεία και β) δεν αναφέρει την κατά προορισμό χρήση των τμημάτων που απομένουν, καθώς και τη, μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση, δυνατότητα ή μη της πραγματοποίησης της χρήσης αυτής και με ποιες προϋποθέσεις (ΑΠ 1430//2022, ΑΠ 1481/2022, ΑΠ 171/2020, ΑΠ 210/2019, ΑΠ 205/2017, ΑΠ 1279/2015, ΑΠ 1619/2010).
Επιπλέον, για τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης, κατά την παραπάνω διάταξη, αν το ακίνητο, τμήμα του οποίου απαλλοτριώθηκε, είχε πριν από την απαλλοτρίωση, έστω και δευτερευόντως, ως προορισμό την οικοδόμηση, πρέπει, για την ευδοκίμηση του σχετικού αιτήματος, για τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης της αξίας του τμήματος αυτού που απομένει, να αποδεικνύεται, σωρευτικά, ότι το εν λόγω ακίνητο πληρούσε, κατά τις διατάξεις που ισχύουν, τους όρους δόμησης κατά κανόνα ή κατά παρέκκλιση και ότι το τμήμα αυτού που απομένει, μετά την απαλλοτρίωση, δεν είναι πλέον άρτιο, ούτε κατά παρέκκλιση, ή είναι μεν άρτιο αλλά όχι οικοδομήσιμο (ΑΠ 1430/2022, ΑΠ 171/2020, AΠ 210/2019, ΑΠ 205/2017, ΑΠ 96/2015, ΑΠ 1290/2009).
Με την προαναφερόμενη τροποποίηση επαναφέρθηκε η έννοια της "σημαντικής" μείωσης της αξίας του ακινήτου που απομένει μετά την απαλλοτρίωση, όπως ίσχυε στο ν.δ. 797/1971. Η κρίση του Εφετείου ότι επήλθε μείωση της αξίας του ακινήτου αυτού ανάγεται σε πράγματα και δεν υπόκειται σε έλεγχο του Αρείου Πάγου. Ο όρος, όμως, "σημαντική", ως αόριστη νομική έννοια, υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο, ενώ το δικαστήριο οφείλει να αιτιολογεί ειδικά τον τρόπο υπολογισμού της μείωσης και του ποσοστού της (ΑΠ 1481/2022, ΑΠ 121/2020, AΠ 210/2019, ΑΠ 96/2015).
Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται όταν ο κανόνας δικαίου δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.ΑΠ 2/2021, Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 38/2020). Επίσης, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, γιατί δεν έχει καθόλου ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.
Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο από αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν, από το αιτιολογικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, δεν προκύπτουν, σαφώς και επαρκώς, τα πραγματικά εκείνα περιστατικά που είναι, κατά το νόμο, αναγκαία για την εφαρμογή, στην συγκεκριμένη περίπτωση, του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, όπως και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με συνέπεια να μην είναι δυνατός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή όχι εφαρμογής του κανόνα αυτού του ουσιαστικού δικαίου (Ολ.ΑΠ 1/2020, Ολ.ΑΠ 2/2019, ΑΠ 2/2022).
Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψή της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκειμένου λόγου αναίρεσης, ελέγχοντας μόνο την προσβαλλόμενη απόφαση και το αιτιολογικό της και όχι το περιεχόμενο άλλων εγγράφων ή αποφάσεων σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ (ΑΠ 509/2020).
Αντίθετα, δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης κατά τη διάταξη αυτή, όταν οι ελλείψεις της απόφασης ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση και στάθμισή τους και στην αιτιολόγηση του εξαγομένου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατά την διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος (Ολ.ΑΠ 2/2022, ΑΠ 1096/2021, ΑΠ 521/2021, ΑΠ 464/2020).
Ως ζητήματα, των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση, νοούνται μόνο οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση ή την κατάλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και η επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε η εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (Ολ.ΑΠ 24/1992, Ολ.ΑΠ 1/1999, ΑΠ 122/2020, 1373/2019, ΑΠ 918/2019, ΑΠ 564/2018).
Το πόρισμα, δηλαδή το συμπέρασμα που προκύπτει από τις αποδείξεις, είναι σαφές, όταν αναφέρεται στην απόφαση χωρίς ενδοιασμούς (με βεβαιότητα) ότι αποδείχθηκε συγκεκριμένο γεγονός και δεν χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο εκφράσεις που κλονίζουν το πόρισμα, ως προϊόν πλήρους δικανικής πεποιθήσεως (ΑΠ 805/2021, ΑΠ 1397/2019, ΑΠ 1653/2018, ΑΠ 1206/2018).
Δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές μεν, αλλά πλήρεις αιτιολογίες, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 1388/2021, ΑΠ 145/2021, ΑΠ 605/2020, ΑΠ 30/2020). Στην ερευνώμενη υπόθεση, το Τριμελές Εφετείο Πατρών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, προκειμένου να προβεί στον οριστικό καθορισμό της τιμής μονάδας αποζημίωσης των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά για λόγους δημόσιας ωφέλειας, μεταξύ των οποίων και των με ΑΚΠ …ακινήτων του αναιρεσείοντος, καθώς και τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης των εδαφικών τμημάτων τους που απέμειναν μετά την απαλλοτρίωση, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "......Με την υπ' αριθμ. 1004456/154/0010/13-02-2012 κοινή απόφαση των Υφυπουργού Οικονομικών και Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (υπ' αρ. 31/13-02-2012 Φ.Ε.Κ, τεύχος Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων και Πολεοδομικών θεμάτων), κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση, για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή της νέας σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού πλάτους και υψηλών ταχυτήτων μεταξύ Κορίνθου - Πατρών, στο τμήμα από χ,θ. 75+520 (Βουραϊκός ποταμός) έως χ.θ. 79+800 (νέα χ.θ 80+500 Κερυνίτης ποταμός), έκτασης συνολικού εμβαδού 216.337,20 τ.μ., που βρίσκεται στο Δήμο Διακοπτού Νομού Αχαΐας και απεικονίζεται στα υπ' αριθμ.
σχεδίου ... και ... κτηματολογικά διαγράμματα και στον υπ' αριθμ. σχεδίου ... κτηματολογικό πίνακα της "Ε. Α.", που διορθώθηκαν μεταγενέστερα με τα υπ' αριθμ. σχεδίου …/2014 Α' διορθωτικά κτηματολογικά διαγράμματα και τον από ..διορθωτικό κτηματολογικό πίνακα. Μετά τη δίκη καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου (το οποίο συνεδρίασε στις δικάσιμους της 1, 11 και 15-4-2014 και εξέδωσε την υπ' αριθμ. 348/2014 απόφασή του), συντάχθηκαν τα υπ' αριθμ.
σχεδίου …ανακλητικά κτηματολογικά διαγράμματα και ο από ..ανακλητικός κτηματολογικός πίνακας, για τον λόγο ότι, όσον αφορά απαλλοτριούμενα εδαφικά τμήματα εντός οικισμού Ροδιάς συνολικής έκτασης 3.312,33 τα τ.μ. (εμφαινόμενα στα ανωτέρω κτηματολογικά διαγράμματα ως "μπλε ζώνη", περί των οποίων θα γίνει αναλυτικά λόγος κατά την ουσιαστική εξέταση των αντίστοιχων ανταιτήσεων), κατά τη διάρκεια κατασκευής του έργου που αφορά η ένδικη απαλλοτρίωση, κατέστη δυνατόν να περιορισθεί το εύρος κατάληψης ιδιοκτησιών σε σημεία του παράλληλου και κάθετου οδικού δικτύου της νέας σιδηροδρομικής γραμμής, συνεπεία δε τούτου η "Ε.
Α." δεν κατέβαλε την καθορισθείσα οπό το Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου προσωρινή αποζημίωση στους ιδιοκτήτες των εν λόγω απαλλοτριούμενων τμημάτων και δεν συντελέσθηκε η απαλλοτρίωση γι' αυτά, αλλά επήλθε μερική ανάκλησή της κατ' άρθρο 11 παρ. 1 Ν. 2882/2001 (βλ. το υπ' αριθμ. πρωτ. …/11-12-2015 έγγραφο της "Ε.. Α." προς το Υπουργείο Υποδομών Μεταφορών & Δικτύων).
Όσον αφορά όμως τα υπόλοιπα απαλλοτριούμενα ακίνητα, η απαλλοτρίωση συντελέσθηκε με την εμπρόθεσμη κατά νόμο, από του έτους 2015 κατάθεση στο Τ.Π.Δ., υπέρ των δικαιούχων, της προσωρινής αποζημίωσης, που καθόρισε η υπ' αριθμ. 348/27-112014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου. Τέλος μετά την ολοκλήρωση του σταδίου εξέτασης των ενστάσεων ιδιοκτητών, συντάχθηκε ο από 18/4/2016 τελικός κτηματολογικός πίνακας.
Τα απαλλοτριούμενα εδαφικά τμήματα ιδιοκτησιών απεικονίζονται στους ανωτέρω κτηματολογικούς πίνακες και διαγράμματα με αριθμούς κτηματολογικού πίνακα (εφεξής: ΑΚΠ) από... Η χάραξη της νέας σιδηροδρομικής γραμμής στην εξεταζόμενη περιοχή α) ξεκινά από τον Βουραϊκό ποταμό, κινείται βόρεια του οικισμού Ζαχλωρίτικων και στη συνέχεια δυτικά του οικισμού Ελαιώνα, ακολούθως εισέρχεται εντός του οικισμού Ροδιάς, όπου ενώνεται με την παλαιά σιδηροδρομική γραμμή για να καταλήξει στον Κερυνίτη ποταμό, β) διέρχεται βόρεια της Ν.Ε.Ο.
Αθηνών - Πατρών και νότια της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής, έως ότου ενωθεί με αυτήν στον οικισμό Ροδιάς και γ) απέχει από την θάλασσα απόσταση που κυμαίνεται μεταξύ 210 μ. (εντός οικισμού Ροδιάς) και 1.100 μ. (περιοχή Ζαχλωρίτικων), δηλαδή προοδευτικά, κατά την κατεύθυνση Ζαχλωρίτικα - Ελαιώνας - Ροδιά, πλησιάζει ολοένα και περισσότερο στην θάλασσα.
Επομένως και τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα βρίσκονται σε απόσταση αντίστοιχα κοντινή (περιοχή Ροδιάς) ή μεγαλύτερη (περιοχές Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων) από την θάλασσα, γεγονός καθοριστικό για την εμπορική αξία τους. Από πλευράς υποδομών, όλη η περιοχή διαθέτει δίκτυα οργανισμών κοινής ωφέλειας (Δ.Ε.Η., ΟΤΕ και ύδρευσης κατά τόπους) και εξυπηρετείται συγκοινωνιακά από τις υπεραστικές και τοπικές αστικές λεωφορειακές γραμμές.
Σύμφωνα με τους κτηματολογικούς πίνακες απαλλοτριώνονται 337 τμήματα ιδιοκτησιών εκ των οποίων 26 οικόπεδα, 311 αγροτεμάχια, έτσι από άποψη χρήσης η περιοχή χαρακτηρίζεται κυρίως ως αγροτική χωρίς ιδιαίτερη οικιστική αξιοποίηση, εκτός της περιοχής της Ροδιάς. Συγκεκριμένα στην εκτός οικισμών περιοχή, η κύρια χρήση γης είναι η γεωργική εκμετάλλευση, με καλλιέργειες κυρίως εσπεριδοειδών, ελαιόδεντρων, αμπελών και σπανιότερα με ετήσιες καλλιέργειες, πρόκειται δε στο σύνολό τους για πεδινά και αρδευόμενα αγροκτήματα με υψηλή παραγωγικότητα (σύμφωνα με σχετικές βεβαιώσεις που προσκομίζουν οι ανταιτούντες), που έχουν πρόσωπο ή έστω πρόσβαση σε δημόσιες ή ιδιωτικές οδούς.
Μόνιμες και παραθεριστικές κατοικίες υπάρχουν εντός οικισμών, ενώ ελάχιστες είναι αυτές που παρατηρούνται στην κτηματική περιφέρεια αυτών, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τον σημαντικά μικρό αριθμό οικιών που βρίσκονται εντός των απαλλοτριωθέντων εδαφικών τμημάτων, τέλος δε, κτίρια με βιομηχανική, βιοτεχνική ή εμπορική χρήση δεν υφίστανται.
Τα ακίνητα της απαλλοτριούμενης περιοχής, από άποψη οικοδομικής αξιοποίησης, με βάση τις ισχύουσες, κατά το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης, πολεοδομικές διατάξεις των άρθρων 1, 2, 4 και 7 Π.Δ 2/13-3-1981 (Φ.Ε.Κ. Δ'/138/Ι3-3-Ι98Ι) τους όρους δόμησης σε οικισμούς προϋφιστάμενους του έτους 1923, των άρθρων 1, 5, 6 και 7 Π.Δ. 24-4/3-5-1985 (ΦΕΚ Δ'/270/31-5-1985) για τους όρους δόμησης σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων και των άρθρων 1 και 6 Π.Δ. 24-5-1985(ΦΕΚ Δ'/270/31-5-1985) τους όρους δόμησης εντός ζώνης οικισμών και εκτός σχεδίου πόλεων, οικισμών, διακρίνονται στις ακόλουθες κατηγορίες: [Α] Ακίνητα εντός του οικισμού Ροδιάς προϋφιστάμενου του έτους 1923 και με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, τα οποία είναι όλα άρτια και οικοδομήσιμα, όπως δέχεται η από 30-10-2018 έκθεση της πιστοποιημένης εκτιμήτριας Ά.
Μ., αλλά και προκύπτει από τίτλους κυριότητας και τοπογραφικά διαγράμματα μηχανικών, που προσκομίζουν οι ανταιτούντες: Ειδικότερα, όσον αφορά μεν τα προϋφιστάμενο της 3-5-1985 ακίνητα: (ι) για την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά τους, είναι απαραίτητο να έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο και ελάχιστο εμβαδόν (α) κατά κανόνα 2.000 τ.μ.
ή (β) κατά παρέκκλιση 300 τ.μ. την 13-3-1981 ή 150 τ.μ. την 27-7-1979 ή οποιοδήποτε εμβαδόν και ανεξαρτήτως διαστάσεων την 2-7-1968 και (ιι) επιτρέπεται η ανέγερση κτιρίου συνολικής επιφάνειας ορόφων (ά) 400 τ.μ., σε οικόπεδα έως 2.000 τ.μ., β) 400 τ.μ. + 0,05 τ.μ. για κάθε επιπλέον τ.μ. ακινήτου, σε οικόπεδα άνω των 2.000 τ.μ., Όσον αφορά δε τα μεταγενέστερα της 3-5-1985 ακίνητα: (ι) για την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά τους είναι απαραίτητο να έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο, μήκους 10 μ.
τα ακίνητα εμβαδού έως 500 τ.μ. και 15 μ. τα ακίνητα εμβαδού άνω των 500 τ.μ. και II) επιτρέπεται η ανέγερση κτιρίου συνολικής επιφάνειας ορόφων α) 200 τ.μ. σε ακίνητα με εμβαδόν έως 200 τ.μ., β) 240 τ.μ., σε ακίνητα εμβαδού 200 - 699 τ.μ, και γ) 400 τ.μ., σε ακίνητα με εμβαδόν τουλάχιστον 700 τ.μ., Εάν ακίνητο βρίσκεται εν μέρει εντός οικισμού και εν μέρει εντός ζώνης, θεωρείται πλασματικά κατά νόμο (άρθρο 7 παρ. 1 Π.Δ. 24-4/3-5-1985 σε συνδ.
με την υπ. αρ. Χ13132/1991 απόφαση Νομάρχη Αχαίας - Φ.Ε.Κ. Δ'/178/1992), ότι είναι εντός οικισμού όσο εδαφικό τμήμα απαιτείται για την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά του ακινήτου (1.000 τ.μ.), συνεπώς είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, με επιτρεπόμενη δόμηση 400 τ.μ. εφόσον έχει και πρόσωπο 15 μ. σε δημοτική οδό. [Β] Ακίνητα εντός ζώνης, δηλαδή σε απόσταση 500 μ.
από τα προϋφιστάμενα του 1923 όρια οικισμού (Ροδίας, Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων), εκ των οποίων είναι άρτια και οικοδομήσιμα, μόνον όσα προϋφίστανται της 24-4-1977 με εμβαδόν τουλάχιστον 2.000 τ.μ. και πρόσοψη μήκους είτε 25 μ. σε κοινόχρηστη οδό, είτε 45 μ. σε επαρχιακή ή δημοτική οδό, επιτρέπεται δε εντός αυτών η ανέγερση κτιρίου με συνολική επιφάνεια ορόφων 200 τ.μ.
Σημειωτέον ότι α) ο οικισμός Ελαιώνα διαθέτει οριοθέτηση του προϋφιστάμενου του έτους 1923 τμήματος με την από 21-6-1976 απόφαση Νομάρχη Φ.Ε.Κ. 321 Δ/12.10.1976) και στη συνέχεια οριοθετήθηκε ως "κάτω των 2.000 κατοίκων" με το Φ.Ε.Κ. 517Δ/24.8.1989, β) ο οικισμός Ζαχλωρίτικων διαθέτει οριοθέτηση του προϋφιστάμενου του έτους 1923 τμήματος με την υπ.
αρ. 13350/10-2-1982 απόφαση Νομάρχη (δεν αναφέρεται Φ.Ε.Κ. δημοσίευσής της) και στη συνέχεια οριοθετήθηκε ως "κάτω των 2000 κατοίκων" και γ) ο οικισμός Ροδιάς αναφέρεται ως προϋφιστάμενος του έτους 1923 στο Φ.Ε.Κ. 256Α/1912, χωρίς να υπάρχει απόφαση Νομάρχη για οριοθέτηση του προϋφιστάμενου του έτους 1923 τμήματος, ενώ στη συνέχεια οριοθετήθηκε ως "κάτω των 2.000 κατοίκων".
Η "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε." ισχυρίζεται (και ομοίως αναφέρεται στην από 30-10-2018 έκθεση της ανεξάρτητης εκτιμήτριας Ά. Μ.) ότι, ειδικά για τον οικισμό Ροδιάς, προκειμένου να θεωρηθεί ακίνητο ως κείμενο εντός ζώνης απαιτείται να προσκομίζεται από τον ιδιοκτήτη (πέραν των απαραίτητων τίτλου κυριότητας και τοπογραφικού) βεβαίωση αρμόδιας Πολεοδομίας, ότι βάσει αυτοψίας το ακίνητο απέχει έως 500 μ.
από το πλησιέστερο εντός οικισμού κτίσμα, που να είναι προϋφιστάμενο του έτους 1977, καθώς και εγκεκριμένο από την Πολεοδομία τοπογραφικό, διαφορετικά το εν λόγω ακίνητο πρέπει να θεωρηθεί εκτός ζώνης και να ορισθεί γι' αυτό τιμή μονάδας αποζημίωσης ίση με την εμπορική αξία μη άρτιου & οικοδομήσιμου ακινήτου αγροτικής χρήσης.
Πλην όμως, ο παραπάνω ισχυρισμός είναι αβάσιμος διότι στα κτηματολογικά διαγράμματα και τη γενική οριζοντιογραφία με υπόβαθρο χάρτη Γ.Υ.Σ., που συντάχθηκαν για λογαριασμό της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.", αποτυπώνονται ευκρινώς τα προϋφιστάμενα του έτους 1923 όρια του οικισμού Ροδιάς, επομένως από την σύγκριση και αντιπαραβολή των παραπάνω εγγράφων, με τους τίτλους κυριότητος (εφόσον είναι προγενέστεροι της 24-4-1977), τα τοπογραφικά διαγράμματα και τις τεχνικές εκθέσεις μηχανικών που προσκομίζουν οι ανταιτούντες (χωρίς να είναι αναγκαία βεβαίωση της Πολεοδομίας), μπορεί να διαπιστωθεί ευχερώς, αν απέχει άνω ή κάτω των 500 μ.
από τα όρια οικισμού Ροδιάς οποιοδήποτε απαλλοτριωθέν ακίνητο της ίδιας περιοχής. [Γ] Ακίνητα εκτός ζώνης και ορίων οικισμού, εκ των οποίων είναι άρτια και οικοδομήσιμα α) κατά κανόνα, όσα ακίνητα έχουν ελάχιστο εμβαδόν 4.000 τ.μ. και πρόσωπο μήκους είτε 25 μ. σε κοινόχρηστη οδό είτε 45 μ. σε εθνική, επαρχιακή, δημοτική ή κοινοτική οδό ή σε σιδηροδρομικές γραμμές (όποτε απαιτείται και ελάχιστο βάθος 50μ.
του ακινήτου), εντός των οποίων επιτρέπεται η ανέγερση κτηρίου με συνολική επιφάνεια ορόφων 200 τ.μ., με πρόσθετη δόμηση (έως ανώτατο όριο 400 τ.μ.) 0,02 τ.μ, ανά επιπλέον τ.μ. ακινήτου από 4.000 έως 8.000 τ.μ. ή 0,01 τ.μ., ανά επιπλέον τ.μ. ακινήτου εμβαδού άνω 8.000 τ.μ., (β) κατά παρέκκλιση, εντός των οποίων επιτρέπεται; η ανέγερση κτιρίου συνολικής επιφάνειας ορόφων 200 τ.μ.
με απόσταση 15 μ. από τα όρια του ακινήτου (αλλά με παρεκκλίσεις ειδικότερα αναφερόμενες στο άρθρο 1 παρ. 5 Π.Δ. 24-5-1985), όσα ακίνητα είναι ΐ) προϋφιστάμενα της 17-10-1978, με ελάχιστο εμβαδόν 2.000 τ.μ., πρόσωπο 25 τ.μ. σε εθνική, επαρχιακή, δημοτική ή κοινοτική οδό ή σε σιδηροδρομικές γραμμές και ελάχιστο βάθος 40 μ. ίί) προϋφιστάμενα της 12-9-1964, με ελάχιστο εμβαδόν 1.200 τ.μ., πρόσωπο 20 μ.
σε εθνική, επαρχιακή, δημοτική ή κοινοτική οδό ή σε σιδηροδρομικές γραμμές και ελάχιστο βάθος 35 μ. και ιιι) προϋφιστάμενα της 12-11-1962 με ελάχιστο εμβαδόν 750 πρόσωπο 10 μ. σε εθνική, επαρχιακή, δημοτική ή κοινοτική οδό ή σε σιδηροδρομικές γραμμές και ελάχιστο βάθος 15 μ. Σύμφωνα δε με το άρθρο 1 παρ. 2 Π.Δ. 24-5-1985 : "Ως Δημοτικοί ή Κοινοτικοί οδοί για την εφαρμογή του παρόντος θεωρούνται οι οδοί που ενώνουν οικισμούς του αυτού δήμου ή κοινότητας μεταξύ των ή οικισμούς ομόρων δήμων ή Κοινοτήτων ή με Διεθνείς Εθνικές ή Επαρχιακές οδούς.
Σε περίπτωση που μεταξύ των προαναφερομένων οικισμών υπάρχουν περισσότερες της μιας Δημοτικοί ή κοινοτικοί οδοί που συνδέουν αυτούς οι διατάξεις της παρούσης περίπτωσης έχουν εφαρμογή μόνο σε γήπεδα που έχουν πρόσωπο στην κυριότερη από τις οδούς αυτές. Η αναγνώριση των οδών αυτών σε κυριότερους ή μοναδικούς γίνεται με απόφαση του οικείου Νομάρχη μετά από γνώμη του Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού, Περιβάλλοντος του νομού".
Εν προκειμένω, στην απαλλοτριωθείσα έκταση έχουν τον χαρακτήρα κοινόχρηστων οδών 1) η επαρχιακή οδός Ελαιώνα Ροδιάς, 2) οι δρόμοι που συνδέουν τα Ζαχλωρίτικα με τον Ελαιώνα και τη Ν.Ε.Ο. Κορίνθου-Πατρών, 3) οι λοιποί ασφάλτινοι δρόμοι που εξυπηρετούν επί μακρόν την περιοχή, 4) οι δρόμοι που επιτρέπουν την πρόσβαση στη θάλασσα και 5) οι προϋφιστάμενοι της 16-4-1923 κοινόχρηστοι αγροτικοί δρόμοι, όχι όμως οι αδιαμόρφωτοι χωματόδρομοι με μεταβλητό πλάτος και ασαφή χάραξη που δεν εξασφαλίζουν πρόσβαση στα ακίνητα (όπως αναφέρεται στην από 30-10-2018 έκθεση της ανεξάρτητης εκτιμήτριας Ά.
Μ.). Κατ' αντιδιαστολή, είναι κοινόχρηστοι οι αγροτικοί δρόμοι, με κοινή χρήση προ αμνημονεύτων χρόνων από τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι εξασφαλίζουν τη σύνδεση των ακινήτων τους με οικισμούς, δημόσιες οδούς και τη θάλασσα. Μάλιστα όλοι οι κοινόχρηστοι δρόμοι αποτυπώνονται τόσο στους ορθοφωτοχάρτες σε υπόβαθρο αεροφωτογραφιών Γ.Υ.Σ., όσο και στα κτηματολογικά διαγράμματα με "καφέ ζώνες", χαρακτηριζόμενες στο υπόμνημα των διαγραμμάτων ως "εκτάσεις κοινόχρηστες ή Δημοσίου".
Τέλος, με το άρθρο 81 παρ. 1 α' Ν. 4530/2018 (Φ.Ε.Κ. 59/Α/30-3-2018) ορίζεται ότι "1α. Το παράλληλο και κάθετο οδικό δίκτυο, το οποίο δημιουργείται συνεπεία αναγκαστικής απαλλοτρίωσης υπέρ της "ΟΣΕ Α.Ε.", για την κατασκευή της σιδηροδρομικής υποδομής, θεωρείται, για τα εφαπτόμενα με αυτό ακίνητα, κοινόχρηστος χώρος.". (Δ) Ακίνητα είτε εντός ζώνης είτε εκτός ζώνης και ορίων οικισμών, τα οποία δεν πληρούν τις παραπάνω υπό στοιχεία Α', Β' και Γ' προϋποθέσεις, επομένως δεν είναι άρτια ούτε οικοδομήσιμα, έχουν δε την εμπορική αξία αγροτικής γης.
Κατά την επακολουθήσασα εξέταση εκάστης των ανταιτήσεων, θα γίνει ειδική αναφορά ανά απαλλοτριούμενο εδαφικό τμήμα, ως προς την υπαγωγή του σε έκαστη των παραπάνω κατηγοριών ακινήτων, επομένως και για την συνεπαγόμενη εμπορική αξία του. Σημειωτέον ότι, η ένταξη ή μη απαλλοτριούμενων ακινήτων εντός ζώνης ή ορίων οικισμού προκύπτει από τα κτηματολογικά διαγράμματα και τη γενική οριζοντιογραφία με υπόβαθρο χάρτη Γ.Υ.Σ. (που συντάχθηκαν για λογαριασμό της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε."), επί των οποίων αποτυπώνονται η χάραξη της νέας σιδηροδρομικής γραμμής, οι απαλλοτριωθείσες ιδιοκτησίες και τα όρια των οικισμών.
Σχετικά με τον υπολογισμό της εμπορικής (αγοραίας) αξίας των απαλλοτριούμενων ακινήτων κατά τον κρίσιμο χρόνο συζήτησης ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (1-11-2018) προκύπτουν τα ακόλουθα: Όσον αφορά τα ανωτέρω υπό στοιχεία Α', Β' και Γ' άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα, η εμπορική αξία τους αυξάνεται ανάλογα με το δικαίωμα δόμησης κατοικίας [α] 200 τ.μ.
σε ακίνητα ι) εντός οικισμού μεταγενέστερα της 3-5-1985 με εμβαδόν κάτω των 200 τ.μ. (ίί) εντός ζώνης οικισμού και III) εκτός οικισμού με εμβαδόν 4.000 τ.μ. ή μικρότερο στις περιπτώσεις της κατά παρέκκλιση αρτιότητας και οικοδομησιμότητας, τ.μ., [β] 240 τ.μ. σε ακίνητα εντός οικισμού μεταγενέστερα της 3-5-1985 με εμβαδόν 200-699 τ.μ., (γ) 201-280 τ.μ.
σε ακίνητα εκτός οικισμού με εμβαδόν 4.000-7.999 τ.μ., [δ] 400 τ.μ, σε ακίνητα ί) εντός οικισμού, είτε προϋφιστάμενα της 3-5-1985 (με τις ως άνω προϋποθέσεις κατά κανόνα ή παρέκκλιση αρτιότητας και οικοδομησιμότητας), είτε μεταγενέστερα της 3-5-1985 με εμβαδόν τουλάχιστον 700 τ.μ. και ίί) εκτός οικισμού με εμβαδόν τουλάχιστον 8.000 τ.μ. (καθώς επιδέχονται κατάτμηση σε δύο ακίνητα, έκαστο εμβαδού 4.000 τ.μ., με δικαίωμα συνολικής δόμησης 200 τ.μ.
χ 2 = 400 τ.μ.). Περαιτέρω, η εμπορική αξία των ακινήτων εντός οικισμού Ροδιάς, καθώς διαθέτουν τις εξυπηρετήσεις μίας κατοικημένης και πολεοδομημένης περιοχής, είναι μεγαλύτερη από εκείνη των ακινήτων εντός ζώνης και εκτός οικισμών. Ακόμη δε περισσότερο αυξημένη είναι η εμπορική αξία των άρτιων και οικοδομήσιμων ακινήτων της ίδιας περιοχής, που βρίσκεται πλησιέστερα στη θάλασσα (είτε εντός ζώνης ή ορίων οικισμού Ροδιάς, είτε εκτός αυτών), απ' ότι τα ακίνητα στις κτηματικές περιφέρειες και εντός ζώνης των οικισμών Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων.
Τέλος, στη, περιοχή Ροδιάς, υπάρχει σαφής αυξητική διαφοροποίηση της εμπορικής, αξίας των ακινήτων βορείως των σιδηροδρομικών γραμμών (παλαιάς και νέας), καθώς είναι πλησιέστερα στη θάλασσα (ορισμένα δε - τα ακριβότερα της απαλλοτριωθείσας έκτασης - είναι παραθαλάσσια, δηλαδή έχουν πρόσοψη σε αιγιαλό ή παραλία), έναντι εκείνων που βρίσκονται νοτίως των σιδηροδρομικών γραμμών, που είναι πιο απομακρυσμένα από την θάλασσα.
Από τη συνεκτίμηση των συγκριτικών στοιχείων, που προσκομίζουν οι διάδικοι, προκύπτουν τα ακόλουθα για την εμπορική αξία των ακινήτων: Η από 30-10-2018 έκθεση της πιστοποιημένης εκτιμήτριας Ά. Μ. (που συντάχθηκε με εντολή της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε." και υιοθετείται από την τελευταία στις προτάσεις της), δέχεται ότι δεν υπάρχει διαφορά ως προς τα χαρακτηριστικά:
α) των μη άρτιων & μη οικοδομήσιμων ακινήτων, μεταξύ των περιοχών Ζαχλωρίτικων, Ελαιώνα και Ροδιάς, επειδή όλα έχουν μόνον αγροτική χρήση και β) μεταξύ των άρτιων & οικοδομήσιμων ακινήτων εντός ζώνης και εκτός σχεδίου (κατά κανόνα ή παρέκκλιση) στους 3 ως άνω οικισμούς (πλην της απόστασης από την θάλασσα και της πρόσοψης σε επαρχιακή ή δημοτική οδό), διότι όλα έχουν επιτρεπόμενη δόμηση 200 τ.μ.
Εντούτοις, σε αμφότερες τις κατηγορίες ακινήτων (αγροτικά, άρτια & οικοδομήσιμα), η ως άνω εκτιμήτρια δέχεται υπέρ το δέον χαμηλότερες εμπορικές αξίες στις περιοχές Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων (10 ευρώ/τ.μ. για τα αγροτικά, 20-25 ευρώ/τ.μ. για τα άρτια & οικοδομήσιμα), έναντι της περιοχής-όχι εντός οικισμού - Ροδιάς (30 ευρώ/τ.μ.
για τα αγροτικά, 40 50 ευρώ/τ.μ. για τα άρτια & οικοδομήσιμα). Η μικρότερη απόσταση από τη θάλασσα, γα τα ακίνητα της περιοχής Ροδιάς, σαφώς δικαιολογεί μεγαλύτερη εμπορική αξία αυτών, όχι όμως διπλάσια για τα άρτια & οικοδομήσιμα και τριπλάσια για τα αγροτικά ακίνητα έναντι των γειτονικών περιοχών Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων.
Μάλιστα, στην ίδια έκθεση εκτίμησης αναφέρεται ότι, για όσα αγροτικά ακίνητα κείμενα εντός ζώνης οικισμών προκύψει, βάσει τίτλου και τοπογραφικού, ότι είναι άρτια & οικοδομήσιμα (δηλαδή με εμβαδόν 2.000 τ.μ. την 24-4-1977 και πρόσοψη 25 μ. σε κοινόχρηστη οδό), η εμπορική αξία αυτών πρέπει να αυξηθεί με συντελεστή 1,4 - 1,8 (ήτοι από 10 ευρώ/τ.μ.
σε 14-18 ευρώ/τ.μ. για τις ζώνες οικισμών Ζαχλωρίτικων και Ελαιώνα και από 30 ευρώ/τ.μ. σε 42-54 ευρώ για την ζώνη οικισμού Ροδιάς), καθώς επίσης ότι πρέπει να αυξηθεί με συντελεστή 1,2-1,6 η εμπορική αξία των εντός ζώνης και εκτός οικισμών ακινήτων που έχουν ήδη οικοδομηθεί (ήτοι από 10 ευρώ/τ.μ. σε 12-16 ευρώ/τ.μ, στις περιοχές Ζαχλωρίτικων και Ελαιώνα και από 30 ευρώ/τ.μ.
σε 36-48 ευρώ για τη ζώνη οικισμού Ροδιάς). Περαιτέρω, η εν λόγω εκτιμήτρια ορθώς δέχεται, για τα οικόπεδα εντός οικισμού Ροδιάς, αυξανόμενη εμπορική αξία αναλόγως της θέσης τους νότια (80 ευρώ/τ.μ.) ή βόρεια (100 ευρώ/τ.μ.) της σιδηροδρομικής γραμμής ή για όσα είναι παραθαλάσσια (150 ευρώ/τ.μ.), Και πάλι όμως, δεδομένου ότι έχουν δικαίωμα δόμησης α) κατοικίας 400 τ.μ., τα οικόπεδα άνω των 700 τ.μ.
και β) κατοικίας 200 - 240 τ.μ., τα οικόπεδα κάτω των 700 η αποδιδόμενη από την εν λόγω εκτιμήτρια διαφορά εμπορικής αξίας, ιδίως για τα οικόπεδα νότια της σιδηροδρομικής γραμμής (80 ευρώ/τ.μ.), είναι δυσανάλογη, έναντι των άρτιων & οικοδομήσιμων ακινήτων εντός ζώνης ή εκτός οικισμών Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων (20-25 ευρώ/τ.μ.), καθώς τα τελευταία έχουν επιτρεπόμενη δόμηση κατοικίας 200 τ.μ.
ή και περισσότερο (έως 280 τ.μ. τα ακίνητα εμβαδού 4.000- 8.000 τ.μ.). Τέλος, με την από 30-10-2018 έκθεση της πιστοποιημένης εκτιμήτριας Ά. Μ., οι ανωτέρω βασικές τιμές (εμπορικές αξίες) για τα ακίνητα εντός ζώνης και εκτός οικισμών μειώνονται με συντελεστή 0,60-0,85 λόγω μη αρτιότητας & οικοδομησιμότητας, πλην όμως αναιτιολογήτως όσον αφορά, αφενός τον τρόπο και τα κριτήρια υπολογισμού της ως άνω ποσοτικής μείωσης, αφετέρου την ακολουθούμενη μεθοδολογία, δεδομένου ότι οι βασικές τιμές των ακινήτων εντός ζώνης και εκτός οικισμών (30 ευρώ/τ.μ, για περιοχή Ροδιάς και 10 ευρώ/τ.μ.
για τις περιοχές Ζαχλωρίτικων και Ελαιώνα) έχουν ήδη υπολογισθεί από την εκτιμήτρια με την παραδοχή ότι αφορούν ακίνητα αγροτικά (μη άρτια και μη οικοδομήσιμα), επομένως λανθασμένα μειώνονται ακόμη περισσότερο, για την αιτία (δηλαδή λόγω μη αρτιότητας & οικοδομησιμότητας), με συντελεστή 0,60- 0,85. Περαιτέρω, ενώ σύμφωνα με την από 28-4-2011 έκθεση αντικειμενικής αξίας απαλλοτριούμενων ακινήτων της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας για τα εκτός οικισμού αγροτεμάχια των περιοχών Ροδιάς, Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων, που είναι μη άρτια και μη οικοδομήσιμα, η αντικειμενική αξία αυτών ανέρχεται σε 11,59 - 13,25 ευρώ/τ.μ.
Πλην όμως, όπως δέχεται η από 30-10-2018 έκθεση εκτίμησης απαλλοτριωτέων ιδιοκτησιών της πιστοποιημένης ανεξάρτητης εκτιμήτριας Ά. Μ. επί λέξει: "η μέθοδος του "αντικειμενικού προσδιορισμού" προσδιορίζει την φορολογητέα αξία των ακινήτων και δεν χρησιμοποιείται ως μέθοδος εκτίμησης της αγοραίας αξίας διότι, κατά κανόνα, οδηγεί σε εσφαλμένα αποτελέσματα", με συνέπεια η ανωτέρω έκθεση να εκτιμά την εμπορική αξία σε ποσά ανώτερα των πλέον πρόσφατων αντικειμενικών αξιών.
Περαιτέρω, με τις υπ' αριθ. 240/2009 και 345/2011 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου ορίσθηκε προσωρινή τιμή μονάδας για την απαλλοτρίωση, προς το σκοπό κατασκευής της Ν.Ε.Ο. Αθηνών - Πατρών, αγροτεμαχίων: α) στην περιοχή Ελαιώνα, 85 -87 ευρώ/τ.μ. για τα άρτια & οικοδομήσιμα και 50-55 ευρώ/τ.μ. τα αγροτικής μόνον χρήσης, β) στην περιοχή Ζαχλωρίτικων, σε 60 ευρώ/τ.μ.
για τα άρτια & οικοδομήσιμα και σε 40 ευρώ/τ.μ. για τα αγροτικής μόνον χρήσης. Τα ακίνητα, που αφορούν οι παραπάνω δικαστικές αποφάσεις βρίσκονται α) στους πρόποδες της ορεινής ζώνης σε υψόμετρο 70-80 β) νοτιότερο από την παλαιά σιδηροδρομική γραμμή και γ) πιο μακριά από την θάλασσα και τους οικισμούς, σε σχέση με το επίδικα ακίνητα της παρούσας δίκης, επομένως έχουν μικρότερη εμπορική αξία σε σύγκριση με τα τελευταία.
Επίσης, με την υπ. αρ. 99/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, για απαλλοτριωθείσες εκτάσεις στη περιοχή Ροδιάς, στα πλαίσια παλαιότερης απαλλοτρίωσης υπέρ της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε." (κηρυχθείσας το έτος 2008), καθορίσθηκαν τιμές μονάδας προσωρινής αποζημίωσης ποσού 70-120 ευρώ/τ.μ. για ακίνητα εκτός οικισμού και ποσού 160-220 ευρώ/τ.μ.
για ακίνητα εντός οικισμού, Τέλος, με την υπ. αρ. 97/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, για απαλλοτριωθείσες εκτάσεις σε περιοχή εκτός οικισμού Ροδιάς, στα πλαίσια απαλλοτρίωσης υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου για την κατασκευή της Ν.Ε.Ο. Αθηνών Πατρών, καθορίσθηκαν τιμές μονάδας προσωρινής αποζημίωσης ποσού 80 ευρώ/τ.μ.
για τα άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα και 60 ευρώ/τ.μ. για τα μη άρτια και μη οικοδομήσιμα ακίνητα. Πλην όμως, η εμφανισθείσα από το έτος 2008 χρηματοπιστωτική κρίση είχε ως αποτέλεσμα την πτωτική τάση στις εμπορικές αξίες των ακινήτων, λόγω χαμηλής ζήτησης, υψηλής προσφοράς και μείωσης εισοδημάτων των πολιτών.
Κατά συνέπεια, οι εμπορικές αξίες των ακινήτων στις περιοχές Ροδιάς, Ελαιώνα και Ζαχλωρίτων, που έγιναν δεκτές με τις ανωτέρω δικαστικές αποφάσεις, εκτιμάται ότι, εξαιτίας της οικονομικής ύφεσης, μειώθηκαν στο ήμισυ την επόμενη δεκαετία (2008-2018). Δεν παρίσταται όμως εύλογο, στις κτηματικές περιφέρειες των ίδιων οικισμών (Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων), αλλά για ακίνητα με καλύτερη θέση (όπως τα επίδικα που είναι πλησιέστερα στη θάλασσα), οι εμπορικές αξίες να έχουν μειωθεί τόσο ραγδαία, από το χρόνο δημοσίευσης των ανωτέρω δικαστικών αποφάσεων (έτη 2009 και 2011) μέχρι τη σύνταξη της από 30-10-2018 έκθεσης της ανεξάρτητης εκτιμήτριας, μάλιστα ακόμη και σε 6,80 ευρώ/τ.μ.
για τα αγροτικό ακίνητο, με την αδόκιμη χρήση των προαναφερόμενων μειωτικών συντελεστών. Τέλος, οι μοναδικές αγοραπωλησίες ακινήτων της εξεταζόμενης περιοχής, για τις οποίες προσκομίσθηκαν στοιχεία από τους διαδίκους (ειδικότερα τους ανταιτούντες) είναι: α) το υπ. αρ. …/15-3-2012 συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Ε.
Α. Α. Σ. ,για ακίνητο 1.256,79 τ.μ. εντός οικισμού Ελαιώνα στη θέση "..", άρτιο και οικοδομήσιμο με παραχώρηση τμήματος 13,03 τ.μ. σε κοινή χρήση για διαπλάτυνση οδού, έναντι αναγραφόμενου τιμήματος 69.000 ευρώ (ήτοι 55 ευρώ/τ.μ,) με αντικειμενική αξία, κατ' εκτίμηση της Δ.Ο.Υ. Αιγίου, ποσού 113.093,10 ευρώ (ήτοι 90 ευρώ/τ.μ.) και β) το υπ' αρ. 1850/18-10-2017 συμβόλαιο αγοραπωλησίας της συμβολαιογράφου Α.
Μ. Μ., για ακίνητο (κάθετη ιδιοκτησία) εμβαδού 200 τ.μ. εντός οικισμού Ελαιώνα στη Θέση "..", άρτιο αλλά μη οικοδομήσιμο καθότι δεν έχει πρόσωπο σε εγκεκριμένο κοινόχρηστο δρόμο, έναντι αναγραφόμενου τιμήματος 1.500 ευρώ (ήτοι 7,50 ευρώ/τ.μ.) με αντικειμενική αξία, κατ' εκτίμηση της Δ.Ο.Υ. Αγίου, ποσού 23,000 ευρώ (ήτοι 115 ευρώ/τ.μ., προφανώς εκτιμηθέν ως άρτιο και οικοδομήσιμο).
Αντιθέτως δεν αποτελούν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, για την εκτίμηση της εμπορικής αξίας των εν θέματι ακινήτων, οι προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από τους ανταιτούντες αποφάσεις (ι) υπ. αρ. 80/2018 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών (η οποία αφορά απαλλοτρίωση άρτιου και οικοδομήσιμου οικοπέδου εντός οικισμού Καμαρών του Δήμου Ερινεού Ν.
Αχαΐας με τιμή μονάδας 200 ευρώ/τ.μ.), υπ. αρ. 145/2018 του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου (η οποία αφορά απαλλοτρίωση ακινήτων εντός οικισμού Διακοπτού στα ΔΔ, Διμηνίου, Ακράτας, Πλατάνου, Ξυλοκάστρου Καμαρίου), υπ. αρ. 195/2014 και 721/2009 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών και υπ. αρ. 5/2008 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου (οι οποίες αφορούν απαλλοτρίωση ακινήτων οικισμού Αιγίου με τιμές μονάδας από 200 έως 460 ευρώ/τ.μ.
όπως και εντός ζώνης ή εκτός ορίων ίδιου οικισμού με τιμές μονάδας από 150 έως 255 ευρώ/τ.μ.), υπ. αρ. 90/2009 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών (η οποία αφορά απαλλοτρίωση ακινήτων εντός και εκτός οικισμού στα ΔΔ. Συλιβαινιώτικων, Καλαμιάς, Παραλίας Πλατάνου, Κραθίου, Τράπεζας, Διακοπτού και Άνω Διακοπτού, με τιμές μονάδας από 8 έως 380 ευρώ/τ.μ.) και υπ.
αρ. 200/2010 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου (η οποία αφορά απαλλοτρίωση ακινήτων εντός οικισμού Διακοπτού με τιμή μονάδας 270 ευρώ/τ.μ.), επειδή αναφέρονται σε περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά (ήτοι οικισμούς και πέριξ αυτών περιοχές, με μεγαλύτερο πληθυσμό και εντονότερη εμπορική και τουριστική κίνηση) από την επίδικη απαλλοτριωθείσα περιοχή, ιι) τεχνικές εκθέσεις μηχανικών, καθώς αναφέρουν εμπορικές αξίες υπερβολικές και χωρίς τεκμηρίωση από αξιόπιστα συγκριτικά στοιχεία της κτηματικής αγοράς, ιιι) συμβόλαια αγοραπωλησιών για ακίνητα σε άσχετες με την εξεταζόμενη περιοχές των Νομών Αχαΐας και Κορινθίας δημοσιευμένες σε εφημερίδες αγγελίες πώλησης ακινήτων, καθώς αναφέρουν τις προσφερόμενες από τους ιδιοκτήτες αυτών τιμές πώλησης, οι οποίες δεν προκύπτει ότι επιβεβαιώθηκαν με συντελεσμένες αγοραπωλησίες.
Με βάση τα προλεχθέντα, για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα δικαιολογείται ο καθορισμός, από το παρόν Δικαστήριο, τιμών μονάδας αποζημίωσης ανώτερων από τις εμπορικές αξίες που δέχεται η από 30-10-2018 έκθεση εκτίμησης της Ά. Μ., αφού ληφθούν υπόψη και τα ακόλουθα : Όσον αφορά μεν τα αγροτικά ακίνητα (μη άρτια και μη οικοδομήσιμα), παρότι είναι υψηλής παραγωγικότητας (δεντροκαλλιέργειες, πεδινές και αρδευόμενες), η εμπορική αξία τους υποεκτιμάται από την έκθεση της ανεξάρτητης εκτιμήτριας, όπως επίσης διαφοροποιείται ανά περιοχή χωρίς αποχρώντες λόγους, καθώς όλα τα αγροκτήματα της απαλλοτριωθείσας έκτασης έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά (είδη καλλιέργειας, πεδινό έδαφος άρδευση, παραγωγικότητα, πρόσβαση σε οδό), ενώ στερούνται σημασίας για την αγροτική εκμετάλλευση τους χαρακτηριστικά, όπως η θέα, η απόσταση από τη θάλασσα ή το είδος δρόμου πρόσβασης (δημόσιος ή ιδιωτικός), που σχετίζονται με την οικοδομική αξιοποίησή τους (μη επιτρεπόμενη από το νόμο), Εξάλλου, η συνεχιζόμενη από το έτος 2009 έως σήμερα οικονομική κρίση επηρεάζει αρνητικά κυρίως την κτηματαγορά των οικοπέδων και κατοικιών, ενώ αντιθέτως δεν αποτελεί επαρκή λόγο μείωσης της εμπορικής αξίας των αγροτικών ακινήτων, επειδή η παραγωγική απόδοσή τους παρέμεινε σταθερή το χρονικό διάστημα των ετών 2009-2018, εντός του οποίου ουδόλως μειώθηκαν οι τιμές πώλησης των αγροτικών προϊόντων από τους παραγωγούς στους μεσάζοντες εμπόρους ή απευθείας στους καταναλωτές, ενώ παρέμεινε σταθερό το κόστος παραγωγής (νερό, πολλαπλασιαστικό υλικό, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, τιμές καυσίμων αγροτικών μηχανημάτων, τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, κόστος μεταφοράς προϊόντων, ημερομίσθια εργατών για συγκομιδή και λοιπές αγροτικές εργασίες), το δε αγοραστικό ενδιαφέρον για τα αγροτικά, ακίνητα ανέκαθεν υπήρξε και παραμένει αποκλειστικά μεταξύ των αγροτών καλλιεργητών χωρίς οι τιμές πώλησης αγρών να παρουσιάζουν διαχρονικά τις αυξομειώσεις της κτηματαγοράς ακινήτων για οικιστική χρήση.
Είναι χαρακτηριστικό δε ότι, η "Ε. Α." με τις από 5-11-2018 προτάσεις της, ακολουθώντας την από 30-10-2018 έκθεση της ανεξάρτητης εκτιμήτριας, αιτείται να προσδιορισθούν οριστικώς τιμές μονάδας αποζημίωσης, όχι μειωμένες με το επιχείρημα της οικονομικής κρίσης, αλλά α) ανώτερες για 86 ακίνητα (κυρίως άρτια & οικοδομήσιμα) και ίδιες για 4 ακίνητα, σε σύγκριση με εκείνες που καθόρισε προσωρινώς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου προ 4ετίας με την υπ.
αρ. 348/27-11- 2014 απόφασή του και β) ανώτερες για 10 ακίνητα, κατώτερες μόλις για 8 ακίνητα και ίδιες για όλα τα υπόλοιπα ακίνητα, σε σύγκριση με την ασκηθείσα προ 3 1/2 ετών από 22-5-2015 κρινόμενη αίτησή της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.". Εξάλλου η οικονομική κατάσταση της χώρας, από την έναρξη της χρηματοπιστωτικής κρίσης το έτος 2009 μέχρι σήμερα, παραμένει στα ίδια επίπεδα στασιμότητας χωρίς περαιτέρω ύφεση, επομένως δεν προκύπτει επιπλέον πτώση τιμών των ακινήτων (αγροτεμαχίων και οικοπέδων) στο μεσοδιάστημα μεταξύ των δικών προσωρινής και οριστικής αποζημίωσης (1/4/2014 -1/11/2018), καθώς δεν παρατηρείται αγοραστική κίνηση στην εν θέματι περιοχή, ούτε προσκομίζονται στοιχεία αγοραπωλησιών (λ.χ, συμβόλαια), που να επιβεβαιώνουν τέτοια πτωτική τάση.
Τέλος, σε αρκετές περιπτώσεις (οι οποίες θα αναφερθούν κατωτέρω, κατά την εξέταση των επιμέρους ανταιτήσεων), η από 30-10-2018 έκθεση εκτίμησης της Ά. Μ. χαρακτηρίζει εσφαλμένως ακίνητα ως μη άρτια και μη οικοδομήσιμα, παρότι αποδεικνύεται, βάσει τίτλων κυριότητας και τοπογραφικών σε συνδυασμό με το κτηματολογικό διάγραμμα και τις αεροφωτογραφίες με βάση χάρτες Γ,Υ.Σ., ότι είναι άρτια και οικοδομήσιμα επειδή βρίσκονται ί) είτε εκτός οικισμού, αλλά έχουν εμβαδόν 4.000 τ.μ.
και πρόσοψη 25 μ. σε κοινόχρηστη οδό (ή έστω μικρότερα εμβαδόν και πρόσωπο σε οδό, αλλά λόγω παλαιότητας δημιουργίας τους - βάσει τίτλου - είναι κατά παρέκκλιση άρτια και οικοδομήσιμα), ιι) είτε εντός ζώνης οικισμού, με εμβαδόν 2.000 τ.μ. την 24-4-1977 και πρόσωπο 25 μ. σε κοινόχρηστη οδό, ιιι) είτε εν μέρει εντός οικισμού και εν μέρει εντός ζώνης, οπότε τμήμα τουλάχιστον 1.000 τ.μ.
θεωρείται ως κείμενο εντός οικισμού, συνεπώς είναι άρτιο και οικοδομήσιμο. Με βάση όλα τα προαναφερόμενα κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, χωρίς να υπολογισθεί η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμηση των ακινήτων λόγω της εξαγγελίας της απαλλοτρίωσης και της εκτέλεσης του έργου για το οποίο αυτή κηρύχθηκε, συνεπάγεται ότι η πραγματική αγοραία (εμπορική) αξία των απαλλοτριούμενων ακινήτων, κατά τον κρίσιμο χρόνο συζήτησης της υπόθεσης κατ' ουσίαν ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου στις 1-11-2018 (καθώς έχει παρέλθει έτος από την δημοσίευση της υπ.
αριθμ. 348/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου περί προσωρινού καθορισμού αποζημίωσης), η οποία εμπορική αξία αποτελεί και την πλήρη αποζημίωση που δικαιούται έκαστος ιδιοκτήτης, δηλαδή εκείνη που επιτρέπει την αντικατάσταση εκάστου απαλλοτριωθέντος με άλλο ισάξιο ακίνητο, ανέρχεται στα ακόλουθα ποσά ανά κατηγορία ακινήτων βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, στα οποία και πρέπει να προσδιοριστεί η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης αυτών ανά τ.μ.
εδάφους (σε ποσοστό επί της οποίας τιμής μονάδας θα υπολογισθεί και η μείωση αξίας των εναπομεινάντων τμημάτων, για την οποία πρέπει να καθορισθεί ιδιαίτερη αποζημίωση): [Α] στις περιοχές Ζαχλωρίτικων και Ελαιώνα (α) για τα αγροτικά ακίνητα (μη άρτια και μη οικοδομήσιμα) σε 20 ευρώ/τ.μ. και (β) για τα άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα ί) εντός ζώνης και ιι) εκτός οικισμού σε 40 ευρώ/τ.μ.
και [Β] στην περιοχή Ροδιάς (α) για τα αγροτικά ακίνητα (μη άρτια και μη οικοδομήσιμα) σε 30 ευρώ/τ.μ., (β) για τα άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα ί) εντός ζώνης και ιι) εκτός οικισμού σε 50 ευρώ/τ.μ., (γ) για τα άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα εντός οικισμού με εμβαδόν κάτω των 700 τ.μ, ί) νότια των σιδηροδρομικών γραμμών σε 60 ευρώ/τ.μ, ιι) βόρεια των σιδηροδρομικών γραμμών σε 80 ευρώ/τ.μ.
και ιιι) παραθαλάσσια σε 100 ευρώ/τ.μ. και (δ) για τα άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα εντός οικισμού με εμβαδόν τουλάχιστον 700 τ.μ., ι) νότια των σιδηροδρομικών γραμμών σε 80 τ.μ. ίί) βόρεια των σιδηροδρομικών γραμμών σε 100 ευρώ/τ,μ, και ίίί) παραθαλάσσια σε 150 ευρώ/τ.μ. Σε όσες περιπτώσεις όμως (ειδικά αναφερόμενες κατά τις εξέταση των ανταιτήσεων) η "Ε.
Α.", με την κύρια αίτησή της και τις προτάσεις της, συνομολογεί και ζητεί ανώτερες τιμές μονάδας, θα καθορίζονται αυτές ως οριστική αποζημίωση. Όσον αφορά την ιδιαίτερη αποζημίωση, λόγω μείωσης αξίας των εναπομεινάντων τμημάτων, πρέπει να λεχθούν τα εξής: Με το άρθρο 81 παρ. 1 α' και γ' Ν. 4530/2018 (Φ.Ε.Κ. 59/Α/30-3-2018) ορίζεται ότι: "1α.
Το παράλληλο κάθετο οδικό δίκτυο, το οποίο δημιουργείται συνεπεία αναγκαστικής απαλλοτρίωσης υπέρ της "ΟΣΕ Α.Ε.", για την κατασκευή της σιδηροδρομικής υποδομής, θεωρείται, για τα εφαπτόμενα με αυτό ακίνητα, κοινόχρηστος χώρος. Σε εντός και εκτός σχεδίου περιοχή, καθώς και σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων ή σε οικισμούς προ του έτους 1923, το εναπομένον τμήμα αρτίου και οικοδομήσιμου γηπέδου ή οικοπέδου, μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση για την κατασκευή της σιδηροδρομικής υποδομής εξακολουθεί να θεωρείται άρτιο και οικοδομήσιμο, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης σχετικής διάταξης, εφόσον πληρούνται οι κατά παρέκκλιση οριζόμενες προϋποθέσεις δόμησης αυτών", ενώ με το άρθρο 79 παρ. 3 Ν. 4530/2018 προστέθηκε παρ. 18 στο άρθρο 6 Ν. 3891/2010, που έχει ως εξής : "Τα ακίνητα που έχουν πρόσωπο στο ήδη σήμερα διαμορφωμένο παράλληλο και κάθετο οδικό δίκτυο, εκατέρωθεν των σιδηροδρομικών γραμμών, που έχουν δημιουργηθεί από τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις προγενεστέρων του παρόντος νόμου, για τις ανάγκες δημιουργίας της σιδηροδρομικής γραμμής ανά την επικράτεια, από την ίδρυση των φορέων υλοποίησης των σιδηροδρομικών γραμμών μέχρι σήμερα, θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα εφόσον πληρούνται οι κατά παρέκκλιση οριζόμενες προϋποθέσεις δόμησης αυτών.
Με την επιφύλαξη λοιπόν εφαρμογής των παραπάνω διατάξεων (που συνεπάγονται την μη επιδίκαση ιδιαίτερης αποζημίωσης), τα εδαφικά τμήματα, που απομένουν μετά την απαλλοτρίωση άρτιων & οικοδομήσιμων ακινήτων (εφόσον βεβαίως δεν έχουν ήδη οικοδομηθεί, εξαντλώντας τα τ.μ. επιτρεπόμενης δόμησής τους), υφίστανται μείωση της εμπορικής αξίας τους, σε περίπτωση απώλειας των απαιτούμενων κατά νόμο προϋποθέσεων για την αρτιότητα & οικοδομησιμότητά τους (εμβαδόν, πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό, βάθος, απόσταση κτιρίου από τα όρια ακινήτου, γεωμετρικό σχήμα που να επιτρέπει την κατασκευή λειτουργικής κατοικίας), εκτιμώμενη α) σε ποσοστό 90 % της τιμής μονάδας ανά τ.μ.
για τα εντός οικισμού ακίνητα, αφού ο κύριος προορισμός τους είναι η οικοδομική αξιοποίηση και δευτερευόντως η - μοναδική απομένουσα - αγροτική χρήση και β) σε ποσοστό 50 % της τιμής μονάδας ανά τ.μ. για τα εντός ζώνης και εκτός οικισμού ακίνητα, αφού η απομένουσα αγροτική εκμετάλλευσή τους είναι εξίσου σημαντική με την οικιστική χρήση.
Επίσης τα απομένοντα τμήματα ακινήτων, που παραμένουν μετά την απαλλοτρίωση άρτια & οικοδομήσιμα, εφόσον εντός αυτών υπάρχει ήδη κατοικία κατά το χρόνο απαλλοτρίωσης, υφίστανται αισθητική υποβάθμιση εξαιτίας α) απώλειας ή περιορισμού της θέας από την ανέγερση, στα όρια του ακινήτου, υπερυψωμένου τοιχίου και περίφραξης της σιδηροδρομικής γραμμής, β) κατασκευής, στα όρια του ακινήτου, ορύγματος εντός του οποίου διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή, γ) δημιουργίας ανισόπεδου κόμβου δίπλα στο ακίνητο και δ) θορύβου και δονήσεων από τη διέλευση των αμαξοστοιχιών στις σιδηροδρομικές γραμμές (καθώς παραλλήλως αυτών δεν έχουν κατασκευαστεί ηχοφράγματα από την "Ε.
Α."), παράγοντες που προκαλούν μείωση της εμπορικής αξίας των ακινήτων, εκτιμώμενη για έκαστη των παραπάνω α', β' γ' και δ' αιτιών, σε ποσοστό 15 % της τιμής μονάδας ανά τ.μ. ακινήτου, ακόμη και στην περίπτωση που η νέα σιδηροδρομική γραμμή κατασκευάζεται στην ίδια χάραξη με την παλαιά, καθώς η συχνότητα των δρομολογίων και η ταχύτητα των αμαξοστοιχιών της νέας σιδηροδρομικής γραμμής θα είναι πολύ μεγαλύτερες, από ότι συνέβαινε με την παλαιά σιδηροδρομική γραμμή, της οποίας μάλιστα η λειτουργία έχει σταματήσει προ πολλών ετών.
Τέλος, όσον αφορά τα αγροτικά ακίνητα (μη άρτια και μη οικοδομήσιμα), μετά την απότμηση του απαλλοτριωθέντος εδάφους, εφόσον καθίσταται δυσχερής η αγροτική εκμετάλλευση των εναπομενόντων τμημάτων τους, εξαιτίας α) σημαντικά περιορισμένου εμβαδού και ακανόνιστου σχήματος αυτών, β) απώλειας της προϋπάρχουσας πρόσβασης σε οδό (οπότε ο ιδιοκτήτης βαρύνεται οικονομικά με το κόστος εξασφάλισης δουλείας διόδου από όμορους ιδιοκτήτες), χωρίς να αντικαθίσταται με απόκτηση προσώπου στο παράλληλο οδικό δίκτυο της νέας σιδηροδρομικής γραμμής και γ) καταστροφής αρδευτικού συστήματος ή γεώτρησης ή δικτύου ύδρευσης (που είναι απαραίτητα για τις δενδροκαλλιέργειες, ενώ στη μελέτη κατασκευής του έργου δεν προβλέπεται η αποκατάστασή τους, ούτε προκύπτει από το προσκομισθέν αποδεικτικό υλικό ότι έλαβε χώρα), υφίσταται μείωση της εμπορικής αξίας τους, εκτιμώμενη σε ποσοστά, επί της τιμής μονάδας ανά ακινήτου, 70% στην α' περίπτωση, 60% στην β' περίπτωσης 20-50 % στην γ' περίπτωση (αναλόγως του κατεστραμμένου μέρους ή συνόλου του αρδευτικού και 80 - 90 % επί συνδυασμού 2 ή 3 των ως άνω περιπτώσεων.
Τέλος, τα εναπομείναντα τμήματα αγροτικών ακινήτων δεν υφίστανται καμία μείωση της αξίας τους λόγω α) απώλειας ή περιορισμού της θέας από την ανέγερση, στα όρια του ακινήτου, υπερυψωμένου τοιχίου και περίφραξης της σιδηροδρομικής γραμμής, β) κατασκευής, στα όρια του ακινήτου, ορύγματος εντός του οποίου διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή, γ) δημιουργίας ανισόπεδου κόμβου δίπλα στο ακίνητο και δ) θορύβου και δονήσεων από τη διέλευση των αμαξοστοιχιών στις σιδηροδρομικές γραμμές, διότι οι ανωτέρω παράγοντες αισθητικής υποβάθμισης απομειώνουν την αξία μόνον των άρτιων & οικοδομήσιμων ακινήτων, χωρίς ουδόλως να εμποδίζουν τη διεξαγωγή των αγροτικών εργασιών, ούτε να επηρεάζουν δυσμενώς τα καλλιεργούμενα δέντρα και φυτά ή την παραγωγική απόδοσή τους.....''.
Ακολούθως, το Εφετείο αναφέρθηκε ειδικά για κάθε απαλλοτριούμενη ιδιοκτησία περιγράφοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά καθεμιάς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η (ενιαία πλέον) ιδιοκτησία του αναιρεσείοντος, για την οποία αιτιάται ο τελευταίος (αναιρεσείων) και καθόρισε την οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης για το έδαφος και τα επικείμενα αυτής (βλ.
αναλυτικά στις σελίδες 96 και 97, 120 και 121 της απόφασής του). Ειδικότερα δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: ''.... Επί της από 6-5-2015 και με αριθμ. κατάθεσης ../7-5-2015 ανταίτησης (η οποία ενδιαφέρει την παρούσα αναιρετική δίκη): Οι υπό στοιχεία 3α και 3β Α. Ν.
και Α. Ν., είναι συνιδιοκτήτες, έκαστος 1/2 εξ' αδιαιρέτου, επί ενός ενιαίου ακινήτου με ΑΚΠ ..(όπως ήδη αναγράφεται στον από 18-4-2016 τελικό διορθωτικό κτηματολογικό πίνακα, καθώς τμήματα του εν λόγω ακινήτου αποτελούν τα ΑΚΠ …του κτηματολογικού διαγράμματος και του προγενέστερου κτηματολογικού πίνακα), κείμενο στη θέση "…", εκτός οικισμού Ζαχλωρίτικων, συνολικού εμβαδού 6.508,20 τ.μ. (ήτοι το ΑΚΠ ..με εμβαδά 674,90τ.μ., το ΑΚΠ ..με εμβαδόν 1.200,10 τ.μ., το ΑΚΠ ..
με εμβαδόν 3.626,30 τ.μ. και το .. με εμβαδόν 1.006,90 τ.μ.), χωρίς να συνυπολογίζεται η προγενεστέρως απαλλοτριωθείσα υπέρ του Ο.Σ.Ε. έκταση αυτού(βλ. κτηματολογικό διάγραμμα), εκ του οποίου απαλλοτριώνεται έκταση συνολικώς 3.987,98 τ.μ. (ήτοι ολόκληρο το εμβαδόν 674,90 τ.μ. του ΑΚΠ.., τμήμα 1074,90 τ.μ. από το ΑΚΠ.., τμήμα 1.511,10 τ.μ.
από το ΑΚΠ … και τμήμα 727,08 τ.μ. από το ΑΚΠ .., σύμφωνα με τους από 16-10-2014 ανακλητικούς κτηματολογικό πίνακα και διάγραμμα, καθώς μεταγενέστερα ανακλήθηκε η απαλλοτρίωση για τμήμα 91,52 τ.μ. του ΑΚΠ .., που αποτελούσε ταυτόχρονα και τμήμα κτιρίου - κτηνοτροφικής μονάδας), ενώ απομένουν δύο τμήματα εμβαδών 2.240,70 τ.μ. (ήτοι 125,50 τ.μ.
του ΑΚΠ .. και 2.115,20 τ.μ του ΑΚΠ..) και 279,82 τ.μ., διαχωριζόμενα μεταξύ τους από τη νέα σιδηροδρομική γραμμή. Το ενιαίο ακίνητο είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, επειδή έχει τα ελάχιστα, απαιτούμενα κατά νόμο, εμβαδόν 4.000 τ.μ. και πρόσωπο 45 μ. στην παλαιά σιδηροδρομική γραμμή του Ο.Σ.Ε. (όπως εμφαίνεται στο κτηματολογικό διάγραμμα).
Επομένως, η εμπορική αξία του εν λόγω ακινήτου ανέρχεται, συνακόλουθα δε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για το απαλλοτριωθέν τμήμα αυτού πρέπει να προσδιορισθεί, σε ποσό 45 ευρώ/τ.μ. (και όχι σε 200 ευρώ/τ.μ. που ζητείται με την ανταίτηση, ούτε σε 6,80 ευρώ/τ.μ. που ζητεί η "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε."). Το εναπομείναν τμήμα 279,82 τ.μ.
δεν είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, ενώ επίσης είναι οικονομικά ασύμφορη η καλλιέργειά του, λόγω του μικρού εμβαδού και ακανόνιστου (τριγωνικού) σχήματός του, επομένως υφίσταται μείωση της εμπορικής αξίας του - και πρέπει να καθοριστεί ιδιαίτερη αποζημίωση-σε ποσοστό 90%. Αντιθέτως, το εναπομείναν τμήμα (2.240,70 τ.μ.
είναι άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση, καθώς είναι προϋφιστάμενο της 17-10-1978 (όπως προκύπτει από το υπ. αρ. …/17-7-1973 συμβόλαιο αγοραπωλησίας του συμβολαιογράφου Α. Ε. Μ.), με εμβαδόν άνω των 2.000 τ.μ., ελάχιστο βάθος 40μ. και πρόσοψη τουλάχιστον 25μ. σε κοινόχρηστη οδό (και ειδικότερα προς Β σε παράδρομο της νέας σιδηροδρομικής γραμμής, όπως αποτυπώνεται στο κτηματολογικό διάγραμμα), επομένως δεν υφίσταται καμία μείωση της εμπορικής αξίας του, καθώς παραμένει η δυνατότητα τόσο οικοδομικής όσο και αγροτικής χρήσης του.
Περαιτέρω, η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης, για τα επικείμενα που βρίσκονται εντός των απαλλοτριούμενων ακινήτων, πρέπει να προσδιοριστεί στα ίδια ποσά που καθορίστηκαν προσωρινώς με την υπ. αρ. 348/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου (απορριπτομένων των αντίθετων αιτημάτων της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε." και των ανταιτούντων για καθορισμό είτε μικρότερων είτε μεγαλύτερων τιμών), με τις ακόλουθες επισημάνσεις: [Α] Το εντός του ακινήτου με ΑΚΠ ..
κτίριο κτηνοτροφικής μονάδας (ανεγερθείσας, ως επί το πλείστον, εντός παλαιότερον απαλλοτριωθέντος υπέρ του Ο.Σ.Ε. εδαφικού τμήματος), δεν υπέστη καμία βλάβη στον φέροντα οργανισμό του - επομένως ούτε μείωση της αξίας του - από τα έργα της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.", επειδή, όπως προελέχθη, μεταγενέστερα ανακλήθηκε η απαλλοτρίωση για εδαφικό τμήμα 91,52 τ.μ.
του ΑΚΠ …, που αποτελούσε ταυτόχρονα και (το μοναδικό εντός της ζώνης απαλλοτρίωσης υπέρ της "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.") τμήμα του εν λόγω κτιρίου - κτηνοτροφικής μονάδας. Ακόμη δεν δικαιούνται οι ιδιοκτήτες του ΑΚΠ … αποζημίωση για: α) τον επικαλούμενο κινητό εξοπλισμό της κτηνοτροφικής μονάδας (αντλία λυμάτων, αναβατόρια τροφοδοσίας, μύλος άλεσης καρπού, μεικτής τροφών, ηλεκτρική εγκατάσταση, ανεμιστήρες οροφής), που δεν καταγράφηκε στον κτηματολογικό πίνακα, καθώς ήταν εφικτή η αφαίρεση και μετακίνησή του και β) τη γεώτρηση και τις δεξαμενές νερού και ζωοτροφών, καθώς βρίσκονται εκτός της απαλλοτριωθείσας υπέρ της "Ε.
Α." εδαφικής έκτασης. Αντιθέτως, όσον αφορά τα επικείμενα εντός του απαλλοτριωθέντος υπέρ της "Ε. Α.", τμήματος, ήτοι 2 αποθήκες, δεξαμενή αποβλήτων, υδραύλακες και περιφράξεις, με τις διαστάσεις που αναφέρονται στον από 18-4-2016 τελικό κτηματολογικό πίνακα (και όχι αυτές που επικαλούνται οι ανταιτούντες), πρέπει να καθοριστεί οριστική αποζημίωση στα ίδια ποσά που δέχθηκε η υπ.
αρ. 348/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου (απορριπτομένων των αντίθετων αιτημάτων της "Ε. Α." και των ανταιτούντων για καθορισμό είτε μικρότερων είτε μεγαλύτερων τιμών). Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, η εν λόγω ανταίτηση πρέπει να γίνει μερικώς δεκτή, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα ανωτέρω στο σκεπτικό και ακολούθως στο διατακτικό....''.
Με βάση τις παραδοχές αυτές, η προσβαλλόμενη απόφαση, προσδιόρισε την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για την ενιαία ιδιοκτησία του αναιρεσείοντος με ΑΚΠ , στο ποσό των σαράντα πέντε (45) ευρώ ανά τ.μ., την αξία του κτίσματος στο ΑΚΠ .. (αποθήκη, πλινθόκτιστη λαμαρινοσκεπής), εμβαδού 73 κ.μ., στο ποσό των σαράντα (40) ευρώ ανά κ.μ.
και την αξία του κτίσματος στο ΑΚΠ .. (αποθήκη, πλινθόκτιστη λαμαρινοσκεπής), εμβαδού 390 κ.μ. επίσης στο ποσό των σαράντα (40) ευρώ ανά κ.μ. και τέλος την ιδιαίτερη αποζημίωση για το απομείναν τμήμα 279,82 τ.μ. των ΑΚΠ …(ενιαίο ακίνητο) σε ποσοστό 90%. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ανωτέρω μνημονευόμενη ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 13 παρ. 1 και 4 του ν. 2882/2001, καθώς και αυτή του άρθρου 17 του Συντάγματος περί προστασίας της ιδιοκτησίας, του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου και του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ περί σεβασμού της ιδιοκτησίας και περί των αρχών της δίκαιης δίκης, σύμφωνα με τις οποίες ορθά προσδιόρισε την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης, συνεκτιμώντας όλα τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του, τις οποίες δεν παραβίασε ευθέως, αλλά ούτε εκ πλαγίου με ελλιπείς αιτιολογίες και δεν υπέπεσε στις από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ πλημμέλειες, όπως διατείνεται ο αναιρεσείων με τους λόγους αναίρεσης, κατ' εκτίμηση του νοηματικού τους περιεχομένου.
Ειδικότερα, το Εφετείο για να καθορίσει για την ανωτέρω (ενιαία ΑΚΠ …) ιδιοκτησία στο παραπάνω ποσό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, που ανταποκρίνεται στην πραγματική εμπορική-αγοραία αξία της ένδικης ιδιοκτησίας, έλαβε υπόψη του, όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι είχαν προσκομίσει νόμιμα και ειδικότερα, τις μαρτυρικές καταθέσεις, τις φωτογραφίες των απαλλοτριούμενων ακινήτων, όπως ρητά μνημονεύει στις σελίδες 79-80 της απόφασής του, τις εκθέσεις της ορκωτής εκτιμήτριας τις οποίες λεπτομερώς σχολιάζει και τις συνταχθείσες κατ' εντολή των ανταιτούντων τεχνικές εκθέσεις μηχανικών, τις ισχύουσες, κατά το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης, πολεοδομικές διατάξεις, την από 28-4-2011 έκθεση αντικειμενικής αξίας απαλλοτριούμενων ακινήτων της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας για τα εκτός οικισμού αγροτεμάχια των περιοχών Ροδιάς, Ελαιώνα και Ζαχλωρίτικων (επίδικα), που είναι μη άρτια και μη οικοδομήσιμα, των οποίων η αντικειμενική αξία ανέρχεται στο ποσό των 11,59-13,25 ευρώ ανά τ.μ.
και την έρευνα της Κτηματαγοράς. Εκτός των ανωτέρω, το Εφετείο για να καταλήξει στο παραπάνω αποδεικτικό του πόρισμα συνεκτίμησε όλα τα συγκριτικά στοιχεία που προσκόμισαν τα διάδικα μέρη για τη συγκεκριμένη περιοχή δεχόμενο ότι τα πιο πρόσφατα χρονικά συγκριτικά στοιχεία (ΑΠ 465/2020) είναι: 1) οι με αριθμ. 240/2009 και 345/2011 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου με τις οποίες ορίσθηκε προσωρινή τιμή μονάδας αγροτεμαχίων για την απαλλοτρίωση κατασκευής της Ν.Ε.Ο.
Αθηνών-Πατρών: α) στην περιοχή Ελαιώνα, σε 85-87 ευρώ/τ.μ. για τα άρτια και οικοδομήσιμα και σε 50-55 ευρώ ανά τ.μ. για τα αγροτικής μόνον χρήσης, β) στην περιοχή Ζαχλωρίτικων, σε 60 ευρώ ανά τ.μ. για τα άρτια και οικοδομήσιμα και σε 40 ευρώ ανά τ.μ. για τα αγροτικής μόνον χρήσης, τα δε ακίνητα, που αφορούν οι παραπάνω δικαστικές αποφάσεις βρίσκονται α) στους πρόποδες της ορεινής ζώνης σε υψόμετρο 70-80, β) νοτιότερα από την παλαιά σιδηροδρομική γραμμή και γ) πιο μακριά από την θάλασσα και τους οικισμούς, σε σχέση με το ως άνω ένδικο (ενιαίο) ακίνητο και επομένως έχουν μικρότερη εμπορική αξία σε σύγκριση με το τελευταίο.
Συνεκτιμώντας δε και τις υφιστάμενες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες των ετών 2009-2018, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί τότε στην χώρα, τις οποίες, το Εφετείο, δεν ήταν υποχρεωμένο να αναλύσει διεξοδικά, εφόσον αυτές, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ήταν πασίγνωστες, λαμβανόμενες, συνεπώς, υπόψη και αυτεπαγγέλτως χωρίς απόδειξη (ΑΠ 664/2022, ΑΠ 440/2017) και ειδικότερα τις συνθήκες αγοράς ακινήτων στην απαλλοτριούμενη περιοχή, προσδιόρισε την οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης του (ενιαίου) απαλλοτριούμενου ακινήτου στο προαναφερόμενο ποσό.
Άλλωστε τα διαγραφόμενα κριτήρια του άρθρου 13 παρ. 1 του ν. 2882/2001 είναι ενδεικτικά και όχι υποχρεωτικά για το Δικαστήριο της ουσίας, το οποίο μπορεί να συνεκτιμήσει κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο, η δε σχετική κρίση αυτού ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται στον αναιρετικό έλεγχο κατ` αρθρ. 561 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ.
Η αιτίαση του αναιρεσείοντος ότι το Εφετείο δεχόμενο ότι κρίσιμος χρόνος για τον προσδιορισμό της αποζημιώσεως είναι ο χρόνος συζήτησης ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου των αιτήσεων και ανταιτήσεων (για τον προσδιορισμό της οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης), εσφαλμένα εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις, καθώς και αυτή του άρθρου 20 παρ. 9 του ν. 2882/2001, παραβιάζοντας την αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης του καθού η απαλλοτρίωση [non reformation in pejus], αφού είχε συντελεστεί η απαλλοτρίωση, κρίνεται απορριπτέα ως αβάσιμη στηριζόμενη σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθόσον κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης ''....συνεπεία της σύνταξης ανακλητικών κτηματολογικών διαγραμμάτων και ανακλητικών κτηματολογικών πινάκων η "Ε.
Α." δεν κατέβαλε την καθορισθείσα οπό το Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου προσωρινή αποζημίωση στους ιδιοκτήτες των εν λόγω απαλλοτριούμενων τμημάτων και δεν συντελέσθηκε η απαλλοτρίωση γι' αυτά, αλλά επήλθε μερική ανάκλησή της κατ' άρθρο 11 παρ. 1 του ν. 2882/2001. Όσον αφορά όμως τα υπόλοιπα απαλλοτριούμενα ακίνητα, η απαλλοτρίωση συντελέσθηκε με την εμπρόθεσμη κατά νόμο, από του έτους 2015 κατάθεση στο Τ.Π.Δ., υπέρ των δικαιούχων, της προσωρινής αποζημίωσης, που καθόρισε η υπ' αριθμ. 348/27-112014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου....''.
Επομένως, εφόσον δεν καταβλήθηκε πλήρης (η προσωρινή) αποζημίωση που επιδικάστηκε στον αναιρεσείοντα [όπως και ο ίδιος αναφέρει στο αναιρετήριο (σελ. 29)], με την με αριθμ. 348/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, από την καταβολή της οποίας (πλήρης αποζημίωση) είναι δυνατόν να στερηθεί κάποιος την ιδιοκτησία του, ενώ η μερική καταβολή της αποζημίωσης δεν επιφέρει κανένα έννομο αποτέλεσμα, γιατί δεν καλύπτει τη συνταγματική επιταγή της πληρότητας της αποζημίωσης, κατά τα προαναφερθέντα στη νομική σκέψη, ορθώς η προσβαλλόμενη απόφαση, για τον υπολογισμό της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων, έλαβε υπόψη την αξία αυτών κατά τον χρόνο συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό στο Εφετείο, αφού η συζήτηση αυτή διεξήχθη μετά από ένα έτος από την συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.
Ως προς την απομείωση δε της αξίας του εναπομείναντος εκτός απαλλοτρίωσης τμήματος εμβαδού 279,82 τ.μ. του με ΑΚΠ … (ενιαίου) ακινήτου του αναιρεσείοντος, το Εφετείο δεν παραβίασε ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, των άρθρων 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001, 17 του Συντάγματος περί προστασίας της ιδιοκτησίας, 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ περί σεβασμού της ιδιοκτησίας και περί των αρχών της δίκαιης δίκης), οι οποίες, σύμφωνα με τις αιτιάσεις του αναιρεσείοντος, κατ' εκτίμηση του νοηματικού τους περιχεομένου, έπρεπε να εφαρμοστούν στην ερευνώμενη υπόθεση, τις οποίες ερμήνευσε και εφάρμοσε ορθώς.
Ειδικότερα, παρέθεσε για το εν λόγω ακίνητο του αναιρεσείοντος τους λόγους για τους οποίους το εναπομείναν τμήμα υφίσταται υποτίμηση της αξίας του και καθόρισε με βάση αυτούς το ποσοστό μείωσης της αξίας του (ΑΠ 759/2020, ΑΠ 645/2020). Συγκεκριμένα, στην προσβαλλόμενη απόφαση εκτίθεται η θέση του ενιαίου ακινήτου με ΑΚΠ ..(όπως ήδη αναγράφεται στον από 18-4-2016 τελικό διορθωτικό κτηματολογικό πίνακα, καθώς τμήματα του εν λόγω ακινήτου αποτελούν τα ΑΚΠ …του κτηματολογικού διαγράμματος και του προγενέστερου κτηματολογικού πίνακα), από το οποίο απαλλοτριώνεται έκταση συνολικά 3.987,98 τ.μ.
και ειδικότερα ολόκληρο το εμβαδόν 674,90 τ.μ. του ΑΚΠ.., τμήμα 1.074,90 τ.μ. από το ΑΚΠ.., τμήμα 1.511,10 τ.μ. από το ΑΚΠ .. και τμήμα 727,08 τ.μ. από το ΑΚΠ…, ενώ απομένουν δύο τμήματα εμβαδού 2.240,70 τ.μ. (δηλ. 125,50 τ.μ. του ΑΚΠ .. και 2.115,20 τ.μ του ΑΚΠ…) και 279,82 τ.μ., που διαχωρίζονται μεταξύ τους από τη νέα σιδηροδρομική γραμμή. Επίσης εκτίθενται ότι το ενιαίο ακίνητο είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, επειδή έχει τα ελάχιστα, απαιτούμενα κατά νόμο, από τις πολεοδομικές διατάξεις, εμβαδόν 4.000 τ.μ.
και πρόσωπο 45 μ. στην παλαιά σιδηροδρομική γραμμή του Ο.Σ.Ε., το εναπομείναν, όμως, τμήμα των 279,82 τ.μ. δεν είναι άρτιο και οικοδομήσιμο και η καλλιέργειά του είναι οικονομικά ασύμφορη, λόγω του ακανόνιστου (τριγωνικού) σχήματός του και του μικρού εμβαδού του και ότι εξαιτίας αυτού υφίσταται μείωση της εμπορικής του αξίας, ενώ το εναπομείναν τμήμα των 2.240,70 τ.μ.
είναι άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση, καθώς είναι προϋφιστάμενο της 17-10-1978, με εμβαδόν άνω των 2.000 τ.μ., ελάχιστο βάθος 40 μ. και πρόσοψη τουλάχιστον 25 μ. σε κοινόχρηστη οδό και, επομένως, δεν υφίσταται καμία μείωση της εμπορικής αξίας του, καθώς παραμένει η δυνατότητα τόσο οικοδομικής όσο και αγροτικής χρήσης του.
Η αιτίαση του αναιρεσείοντος περί ανεπαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης, καθόσον "θα έπρεπε να αναφέρει πότε και σε ποιο χρόνο μεταγενέστερα ανακλήθηκε η απαλλοτρίωση για το τμήμα των 91,52 τ.μ., ώστε να μπορεί να κριθεί αν επρόκειτο για ανάκληση συντελεσμένης απαλλοτρίωσης και, συνακόλουθα, αν η ανάκληση αυτή έγινε νόμιμα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 12 του ν. 2882/2001", κρίνεται απορριπτέα ως αβάσιμη, αφού κατά τις παραδοχές του Εφετείου ''......μεταγενέστερα ανακλήθηκε η απαλλοτρίωση για τμήμα 91,52 τ.μ.
του ΑΚΠ.., που αποτελούσε ταυτόχρονα και τμήμα κτιρίου - κτηνοτροφικής μονάδας, δηλ. μετά τη δίκη καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, συνεπεία της σύνταξης ανακλητικών κτηματολογικών διαγραμμάτων και ανακλητικών κτηματολογικών πινάκων η "Ε. Α." δεν κατέβαλε την καθορισθείσα οπό το Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου προσωρινή αποζημίωση στους ιδιοκτήτες των εν λόγω απαλλοτριούμενων τμημάτων και δεν συντελέσθηκε η απαλλοτρίωση γι' αυτά, αλλά επήλθε μερική ανάκλησή της κατ' άρθρο 11 παρ. 1 Ν. 2882/2001......''.
Επομένως, όσα αντίθετα υποστηρίζει ο αναιρεσίων για την ερευνώμενη ως άνω (ενιαία) ιδιοκτησία του ως προς την συντέλεση της απαλλοτρίωσης, τον καθορισμό της οριστικής μονάδος αποζημίωσης και ως προς την απομείωση της αξίας του εναπομείναντος εκτός απαλλοτρίωσης τμήματος του ακινήτου του, πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμα, άλλως ως απαράδεκτα, διότι οι φερόμενες ως ελλείψεις στην αιτιολογία της πληττόμενης απόφασης ανάγονται στην πληρέστερη, κατά την άποψή του (αναιρεσείοντος), ανάλυση και στάθμιση του αποδεικτικού υλικού και στην αιτιολόγηση του εξαγόμενου αποδεικτικού πορίσματος, αναφορικά με τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης, την αξία του απαλλοτριούμενου και την απομείωση της αξίας του εναπομείναντος εκτός απαλλοτρίωσης τμήματος αυτού, οι οποίες πάντως (αξία και απομείωση), όπως προαναφέρθηκε, εκτίθενται σαφώς και, συνακόλουθα, ο αναιρεσείων, υπό την επίφαση των αναιρετικών πλημμελειών εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ, επιχειρεί να πλήξει την ανέλεγκτη αναιρετικά εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού από το Δικαστήριο της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ).
Συνεπώς, το Εφετείο δεν υπέπεσε στις προβλεπόμενες από τον αριθμό 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ πλημμέλειες και οι σχετικοί λόγοι αναίρεσης πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι και απαράδεκτοι, κατά τις ως άνω διακρίσεις. Σε ακολουθία των παραπάνω, πρέπει η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. ε`του ΚΠολΔ όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην προκειμένη υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού, για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από 1-1-2016). Τέλος, ο αναιρεσείων που ηττήθηκε στη δίκη, πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρ. 176, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 1-11-2021 [αριθμ. εκθ. καταθ…], αίτηση για αναίρεση, της με αριθμ. 152/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.
Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, στο Δημόσιο Ταμείο.
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Μαΐου 2023.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ