Supreme Court partially allowed appeal against labor contract invalidity, remanding wage difference claims for retrial.

Απόφαση 807 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 807/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Περικλή Κατσαούνη. Της αναιρεσίβλητης: ...... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Δελφάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-1-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρίπολης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 96/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 223/2006 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11-10-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αλέξανδρος Νικάκης, διάβασε την από 9-1-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 20 του άρθρου 599 ΚΠολΔ, ιδρύεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Παραμόρφωση υπάρχει όταν το δικαστήριο δέχθηκε ότι το έγγραφο έχει περιεχόμενο καταδήλως διάφορο από το αληθινό και κατέληξε σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα, δηλαδή όταν υπήρξε διαγνωστικό σφάλμα (λάθος στην ανάγνωση του εγγράφου). 'Ετσι δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός, όταν αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου για την συναγωγή αποδεικτικού πορίσματος διάφορου από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων. Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση από άρθρο 559 αριθμ. 20 ΚΠολΔ, ότι παραμόρφωσε το από14.5.2004 έγγραφο της δήλωσης οικειοθελούς αποχώρησης της αναιρεσίβλητης, στο οποίο περιέχεται και η δήλωσή της περί ολοσχερούς εξόφλησης των απαιτήσεών της από τη σύμβαση εργασίας της. Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το Εφετείο δέχθηκε ότι από το παραπάνω έγγραφο δεν αποδεικνύονταν η εξόφληση των επιδίκων απαιτήσεων της αναιρεσίβλητης, επειδή σ' αυτό δεν διαλαμβάνονταν κατ' είδος και ποσό οι οφειλόμενες και καταβληθείσες αποδοχές της και απέρριψε τη σχετική ένσταση ως κατ' ουσίαν αβάσιμη.

Συνεπώς το Εφετείο δεν διέπραξε σφάλμα στην ανάγνωση του περιεχομένου του ανωτέρω εγγράφου, αλλά προέβη σε εκτίμηση του περιεχομένου του, μη υποκείμενη σε αναιρετικό έλεγχο (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ). Επομένως ο λόγος αυτός πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτος.-

Σύμφωνα με τα άρθρα 3, 174 και 180 ΑΚ είναι άκυρη και ως τέτοια θεωρείται σαν να μη έγινε κάθε δικαιοπραξία που αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη νόμου αν δεν συνάγεται κατά άλλο. Εξάλλου κατά το άρθρο 14 παρ. 1 της Αιβ/8577/1983 κανονιστικής αποφάσεως του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας (ΦΕΚ Β 526), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του α.ν. 2520/1940 και ισχύει από 8.9.1983 "όσοι ασκούν ή επιθυμούν να ασκήσουν το επάγγελμα του χειριστή τροφίμων ή ποτών, είτε ως ειδικοί επαγγελματίες, είτε ως υπάλληλοι ή εργάτες ή βοηθοί αυτών ή απασχολούνται με οποιαδήποτε σχέση σε ξενοδοχεία, δημόσια λουτρά, καθαριστήρια, κομμωτήρια, κουρεία, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, καφενεία ή άλλες επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, παρέχοντες υπηρεσίες προς το κοινό, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με βιβλιάριο υγείας, στο οποίο να βεβαιώνεται ότι ο κάτοχός του δεν πάσχει από μεταδοτικό νόσημα (φυματίωση, τραχώματα, έκδηλες δερματοπάθειες, σύφιλη κλπ) και δεν είναι φορέας εντερικών παθογόνων μικροβίων, ιών και παρασίτων".

Από τη διάταξη αυτή, που αποσκοπεί στην προστασία της δημόσιας υγείας, συνάγεται ότι οφείλουν να εφοδιάζονται με βιβλιάρια υγείας όχι όλοι όσοι ασκούν εργασία χειριστή τροφίμων ή ποτών ή απασχολούνται σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, αλλά εκείνοι απ' αυτούς που παρέχουν υπηρεσίες προς το κοινό οι οποίες προϋποθέτουν ή συνεπάγονται άμεση επαφή με τον καταναλωτή του τροφίμου ή του ποσού ή με το χρήση των υπηρεσιών, αφού τότε μόνο υπάρχει κίνδυνος να μεταδοθούν στον τελευταίο τα νοσήματα από τα οποία πάσχουν ή τα μικρόβια, οι υιοί και τα παράσιτα, των οποίων είναι φορείς.

Ειδικότερα ως προς τα τρόφιμα και τα ποτά η δυνατότητα της παραπάνω επικίνδυνης επαφής συντρέχει και για τους απασχολούμενους με το πλύσιμο των μαγειρικών σκευών του εστιατορίου (λαντζέρης), στα οποία τοποθετούνται τα τρόφιμα, τα φαγητά και ποσά. Περαιτέρω η γενόμενη σύμβαση εργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, που δεν είναι εφοδιασμένος με βιβλιάριο υγείας, είναι άκυρη, σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις και ο εργαζόμενος διατελεί σε απλή σχέση εργασίας προς τον εργοδότη.

Ο απασχολούμενος μισθωτός με τέτοια σχέση εργασίας έχει αξίωση, κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, για καταβολή των δεδουλευμένων αποδοχών του, την εργασία του Σαββάτου, υπό το καθεστώς της πενθήμερης εργασίας, και την υπερωριακή απασχόληση ενώ δικαιούται ευθέως εκ του νόμου τα επιδόματα εορτών και αδείας, τις αποδοχές αδείας και τις προσαυξήσεις 75%, 25% και 50% για την παροχή της εργασίας τους τις Κυριακές, τη νύχτα και την ιδιόρρυθμη υπερωριακή του απασχόληση.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε τα εξής : Η αναιρεσίβλητη - ενάγουσα προσελήφθη από τον αναιρεσείοντα - εναγόμενο με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου για να παρέχει την εργασία της ως λαντζέρα στην υγειονομικού ενδιαφέροντος επιχείρηση ψησταριάς - ταβέρνας του τελευταίου στο ......, υπό το καθεστώς της πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, έναντι συμφωνηθέντος μισθού 200.000 δραχμών και παρείχε την εργασία της από 28.12.2001 - 14.5.2004, που αποχώρησε οικειοθελώς.

Για το έγκυρο της συμβάσεως αυτής δεν ήταν απαραίτητο να είναι εφοδιασμένη με βιβλιάριο υγείας, αφού, λόγω του είδους της απασχολήσεώς της (λαντζέρα), δεν ασκούσε εργασία χειριστή τροφίμων ή ποτών, ούτε απασχολούνταν με την παρασκευή, συσκευασία και προετοιμασία των τροφίμων ή ποτών για τη διάθεσή τους στην κατανάλωση, ούτε παρείχε υπηρεσίες προς το κοινό.

Με τις παραδοχές αυτές απέρριψε την ένσταση του αναιρεσείοντος, περί ακυρότητας της επίδικης συμβάσεως και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που έκρινε αντίθετα, και απέρριψε την αγωγή, δέχθηκε εν μέρει αυτή και επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη, κατά το χρονικό διάστημα από 28.12.2001 - 14.5.2004 11.795,05 ευρώ, ως διαφορές δεδουλευμένων αποδοχών, με βάση τις ισχύουσες κατά το διάστημα αυτό ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των τουριστικών - επισιτιστικών καταστημάτων, αμοιβή για την εργασία της τις ημέρες του Σαββάτου, προσαύξηση για την παροχή εργασίας τις Κυριακές, τη νύχτα και την ιδιόρρυθμη υπερωριακή απασχόληση, καθώς και για τα επιδόματα των εορτών και αδείας και τις αποδοχές της αδείας. 'Ετσι κρίνοντας το Εφετείο παραβίασε την προαναφερόμενη διάταξη της Αιβ/8577/1983 αποφάσεως του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας, καθώς και τις διατάξεις των άρθρων 174 και 180 του ΑΚ.

Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, κατά το βάσιμο δεύτερο λόγο της αναιρέσεως, πρέπει να αναιρεθεί και παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο με άλλη σύνθεση (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), μόνο κατά το κεφάλαιο που αφορά τις διαφορές των αποδοχών, βάσει της μεταξύ των διαδίκων άκυρης συμβάσεως εργασίας, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες ΣΣΕ, την αμοιβή της εργασίας της ημέρες του Σαββάτου και την αμοιβή της ιδιόρρυθμης υπερωριακής απασχόλησης, όχι όμως και ως προς τα υπόλοιπα κεφάλαια (επιδόματα εορτών, αδείας, αποδοχές αδείας, προσαύξηση Κυριακών, νυκτερινής εργασίας, ιδιόρρυθμης υπερωριακής απασχόλησης, τα οποία δικαιούται η αναιρεσίβλητη εκ του νόμου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 227/2007 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος του.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος αυτό, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο με άλλη σύνθεση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη σε μέρος της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος, την οποία καθορίζει σε επτακόσια (700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαρτίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ