Supreme Court dismisses appeal as inadmissible for failing to raise the argument before the court of first instance.

Απόφαση 806 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 806/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Ευστάθιο Νίκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Ιανουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Παναγιώτα Παρασκευοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η οποία, με τις κατατεθείσες προτάσεις της δήλωσε ότι διορθώνει το αναιρετήριο ως προς την αρίθμηση των αναιρεσιβλήτων, που εκ παραδρομής αναγράφηκε εσφαλμένα (οι αριθμοί 4 και 5 επαναλαμβάνονται δύο φορές) και πλέον, ο Α. Α. του Λ. φέρει τον αριθμό 3α και ο Κ. Σ. του Γ. φέρει τον αριθμό 3β.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Χ. του Δ., κατοίκου ..., 2. Γ. Ν. του Δ., κατοίκου ..., 3. Γ. Δ. του Δ., κατοίκου ..., 3α. Α. Α. του Λ., κατοίκου ..., 3β. Σ. Κ. του Γ., κατοίκου …, 4. Μ. Ε. χήρας Κ., κατοίκου ..., 5. Κ. Π. συζ. Μ., κατοίκου ..., 6. Μ. Γ. του Κ., κατοίκου ..., 7. Κ. Π. του Ι., κατοίκου ..., 8. Μ. Ε. συζ. Γ., κατοίκου ..., 9. Μ. Α. συζ. Α., κατοίκου ..., 10. Χ. Σ.

συζ. Ν., κατοίκου ..., 11. Μ. Ε. χήρας Α., θυγ. Δ. Μ., κατοίκου ..., 12. Μ. Κ. συζ. Ν., θυγ. Γ. Μ., κατοίκου ..., 13. Λ. Γ. του Δ., κατοίκου …, 14. Λ. Δ. του Γ., κατοίκου …, 15. Λ. Α. συζ. Δ., το γένος Ν. Κ., κατοίκου …, 16. Π. Ε. του Σ., κατοίκου ..., 17. Π. Κ. του Π., κατοίκου ..., 18. Α. Π. χήρας Ι., κατοίκου ..., 19. Α. Π. του Ι., κατοίκου ..., 20. Α. Γ. του Ι., κατοίκου ..., ως καθολικής διαδόχου του Ι.

Α. του Γ., 21. Δ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., 22. Δ. Β. του Ν., κατοίκου ... , 23. Μ. Ι. του Β., κατοίκου ..., 24. Μ. Σ. χήρας Χ., το γένος Γ. Π., κατοίκου ..., 25. Π. Ε. του Γ., κατοίκου ..., 26. Π. Χ. του Α., κατοίκου ..., 27. Φ. Α. θυγ. Σ., κατοίκου ..., 28 Π. Ι. του Χ., κατοίκου ..., 29. Π. Μ. του Χ., κατοίκου ..., 30. Μ. Ε. του Χ., κατοίκου ..., 31. Π. Σ. του Χ., κατοίκου ..., 32 Μ.

Κ. του Α., κατοίκου ..., 33. Μ. Ε. συζ. Γ., θυγ. Δ. Π., κατοίκου ..., 34 Ν. Ε. θυγ. Σ., κατοίκου ..., ως νομίμου κληρονόμου της αρχικής διαδίκου Ν. Σ. χήρας Σ., θυγ. Α. Γ., 35. Ν. Ι. θυγ. Σ., κατοίκου ..., ως νομίμου κληρονόμου της αρχικής διαδίκου Ν. Σ. χήρας Σ., θυγ. Α. Γ., 36. Μ. Β. του Δ., κατοίκου ..., 37. Μ. Δ. του Κ., κατοίκου ..., ως νομίμου κληρονόμου του αρχικού διαδίκου Μ.

Κ. του Δ., 38 Μ. Μ. του Κ., κατοίκου ..., ως νομίμου κληρονόμου του αρχικού διαδίκου Μ. Κ. του Δ., 39. Κ. Κ. του Β., κατοίκου ... και 40. Γ. Α. του Δ., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν όλοι, πλην των υπό στοιχ. 3β, 4ης, 6ου, 7ου, 11ης, 17ου, 24ης και 39ου των αναιρεσιβλήτων, που δεν παραστάθηκαν, από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Α. Λ., που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: 1) Ο υπό στοιχ. 3β των αναιρεσιβλήτων Κ.

Σ. του Γ., απεβίωσε στις 22-7-2018 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι εκ διαθήκης κληρονόμοι του: α) Ε. Σ. του Κ., β) Σ. Σ. του Κ. και γ) Θ. Σ. του Γ., εκπροσωπούμενοι από την ίδια.

2) Η υπό στοιχ. 4η των αναιρεσιβλήτων Ε. Κ. Μ., απεβίωσε στις 16-3-2018 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει η μοναδική εξ αδιαθέτου κληρονόμος της Π. σύζ. Μ. Κ., το γένος Κ. Μ. (υπό στοιχ. 5), εκπροσωπούμενη από την ίδια.

3) Ο υπό στοιχ. 6ος των αναιρεσιβλήτων Γ. Μ. του Κ., απεβίωσε στις 17-4-2016.

4) Ο υπό στοιχ. 7ος των αναιρεσιβλήτων Π. Κ. του Ι., απεβίωσε στις 28-6-2016 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του: α) Α. Π. του Δ., β) Μ. Κ. του Π. και γ) Δ. Ι. Κ. του Π., εκπροσωπούμενοι από την ίδια.

5) Η υπό στοιχ. 11η των αναιρεσιβλήτων Ε. χα Α. Μ., απεβίωσε στις 28-3-2018 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν η εκ διαθήκης κληρονόμος της Α. Μ. του Α., εκπροσωπούμενη από την ίδια.

6) Η υπό στοιχ. 24η των αναιρεσιβλήτων Σ. χα Χ. Μ., απεβίωσε στις 7-10-2017 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της: α) Γ. Μ. του Χ. και β) Δ. Μ. του Χ., εκπροσωπούμενοι από την ίδια.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-5-2012 αίτηση καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης απαλλοτρίωσης των ήδη αναιρεσιβλήτων και άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 28-10-2013 συμπληρωματική αίτηση των Α. συζ. Χ. Τ. και Χ. Τ. του Χ..

Εκδόθηκε η 6979/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 18-12-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αικατερίνη Βλάχου διάβασε την από 13-1-2021 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 18-12-2015 αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 6979/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Η πληρεξούσια των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι ή αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 74 παρ. 2 του ν. 4690/2020 (περί επαναλειτουργίας των δικαστηρίων μετά την προσωρινή αναστολή από 16-3-2020 έως 31-5-2020 για προληπτικούς λόγους δημόσιας υγείας), σε περίπτωση που η συζήτηση υπόθεσης οποιουδήποτε βαθμού δικαιοδοσίας και με οποιαδήποτε διαδικασία ματαιώθηκε διαρκούσης της αναστολής, δηλαδή μέχρι και τις 31-5-2020, ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του προέδρου του τμήματος ή του δικαστή, ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο σε σύντομη κατά το δυνατόν δικάσιμο και κατά προτεραιότητα.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο ή έκθεμα, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων... Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι οι αιτήσεις αναίρεσης των οποίων η συζήτηση ματαιώθηκε λόγω προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων κατά την περίοδο από 16-3-2020 έως 31-5-2020, προσδιορίζονται αυτεπάγγελτα με πράξη του προέδρου του οικείου τμήματος και εγγράφονται στο πινάκιο με πρωτοβουλία του αρμόδιου γραμματέα.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη νέα δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήτευση του απολειπόμενου διαδίκου, όταν ο τελευταίος είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά την προηγούμενη δικάσιμο, κατά την οποία η συζήτηση ματαιώθηκε ή είχε επισπεύσει ο ίδιος έγκυρα τη συζήτηση εκείνη.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 94 παρ. 1 του ΚΠολΔ στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά το άρθρο 96 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα η πληρεξουσιότητα κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση.

Η πληρεξουσιότητα μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει και στο πληρεξούσιο πρέπει να αναγράφονται τα ονόματα των πληρεξουσίων. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών με εκείνη του άρθρου 576 παρ. 3 εδ. β'του ΚΠολΔ, κατά την οποία, επί απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο ενώπιον του Αρείου Πάγου, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς, προκύπτει, εκτός των άλλων, ότι, στην περίπτωση που ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αντιδίκου εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση, εμφανισθείς στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής προς αυτόν πληρεξουσιότητας, την οποία αυτεπαγγέλτως εξετάζει το Δικαστήριο, τότε ο διάδικος αυτός θεωρείται ότι δεν παρίσταται και η υπόθεση, εφόσον ο τελευταίος έχει νομίμως κλητευθεί, συζητείται παρά την απουσία του.

Τέλος, από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α και 287 του ΚΠολΔ, οι οποίες, κατ' άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζονται και στη διαδικασία της αναιρετικής δίκης, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, πλην άλλων, και στην περίπτωση κατά την οποία, μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος.

Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή του λόγου της διακοπής, η οποία πρέπει να γίνει είτε με επίδοση δικογράφου είτε με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι τη στιγμή της επέλευσης του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος διαδίκου.

Για να είναι όμως νόμιμη η γνωστοποίηση από πληρεξούσιο δικηγόρο λόγου διακοπής δίκης που επήλθε στο πρόσωπο διαδίκου, πρέπει η προαναφερόμενη ιδιότητά του να αποδεικνύεται. Διαφορετικά η γνωστοποίηση δεν είναι νόμιμη και η δίκη συνεχίζεται κανονικά (ΑΠ 7/2020, ΑΠ 619/2012).

Στην προκείμενη περίπτωση, από τη 2059/Β/12-3-2020 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Γ. Χ., την οποία επικαλείται και προσκομίζει νόμιμα το αναιρεσείον, προκύπτει ότι με επιμέλεια του τελευταίου, που επισπεύδει τη δίκη, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη κατάθεσης και ορισμού δικασίμου για τις 22-5-2020, οπότε ματαιώθηκε η συζήτηση λόγω αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων για προληπτικούς λόγους δημόσιας υγείας, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, για όλους τους αναιρεσιβλήτους, κατ' άρθρο 22 παρ. 4 του ν. 2882/2001, στο δικηγόρο Αθηνών Γ.

Λ., ο οποίος τους είχε εκπροσωπήσει ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών κατά τη συζήτηση της από 15-5-2012 αίτησής τους, επί της οποίας εκδόθηκε, κατά την ειδική διαδικασία του ν.2882/2001 (ΚΑΑΑ), η προσβαλλομένη, 6979/2014 απόφαση του προαναφερόμενου Δικαστηρίου και ο οποίος δεν προκύπτει ότι έχει κατά οποιονδήποτε τρόπο αντικατασταθεί.

Όπως προκύπτει από τα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου κατά τη σημερινή δικάσιμο, α) οι αναιρεσίβλητοι Κ. Π. και Κ. Κ. (17ος και 39ος) δεν παραστάθηκαν, ούτε υπέβαλαν δήλωση μη παράστασης, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ, β) οι αναιρεσίβλητοι Κ.

Δ., Ε. Μ., Κ. Μ., Ε. Ν. και Ι. Ν. (21ος, 30η, 32ος, 34η και 35ος) εκπροσωπήθηκαν από τη δικηγόρο Αθηνών Α. Λ., προς την οποία όμως δεν αποδεικνύεται ότι έχουν χορηγήσει σχετική πληρεξουσιότητα με κάποιον από τους προβλεπόμενους στη διάταξη του άρθρου 96 παρ. 3 του ΚΠολΔ τύπους και γ) ο αναιρεσίβλητος Γ. Μ. (6ος) δεν παραστάθηκε και εμφανίστηκε η ως άνω δικηγόρος, η οποία γνωστοποίησε το θάνατό του στις 17-4-2016.

Από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν αποδεικνύεται ότι η τελευταία είχε την ιδιότητα της πληρεξουσίας δικηγόρου του θανόντος (στο Εφετείο είχε εκπροσωπηθεί, όπως και οι λοιποί αναιρεσίβλητοι, από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γ. Λ.) και για το λόγο αυτό η πιο πάνω γνωστοποίηση δεν επέφερε τη διακοπή της δίκης ως προς τον έκτο αναιρεσίβλητο, ως προς τον οποίο και συνεχίζεται κανονικά.

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στις πιο πάνω νομικές σκέψεις, οι προαναφερόμενοι (υπό στοιχεία α, β και γ) διάδικοι θεωρούνται όλοι απόντες και αφού έχουν νομίμως κλητευθεί για την αρχική δικάσιμο της 22-5-2020, η δε εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο για τη σημερινή δικάσιμο με επιμέλεια του Γραμματέα του Δικαστηρίου, μετά τον αυτεπάγγελτο ορισμό αυτής από την Πρόεδρο του Τμήματος, ισχύει κατά τα προεκτιθέμενα ως κλήτευση όλων των διαδίκων, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους.

Περαιτέρω, η πληρεξουσία δικηγόρος των αναιρεσιβλήτων α) Κ. Σ. (3ου υπό στοιχείο β αναιρεσιβλήτου, όπως η αίτηση αναίρεσης διορθώθηκε ως προς την αρίθμηση των αναιρεσιβλήτων με τις προτάσεις του αναιρεσείοντος), β) Ε. Μ. (4ης), γ) Π. Κ. (7ου), δ) Ε. Μ. (11ης) και ε) Σ. Μ. (24ης), με προφορική δήλωσή της στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασής του, δήλωσε ότι οι εν λόγω αναιρεσίβλητοι απεβίωσαν στις 22-7-2018, 16-3-2018, 28-6-2016, 28-3-2018 και 7-10-2017 αντίστοιχα, όπως προκύπτει από τις σχετικές ληξιαρχικές πράξεις θανάτου που προσκόμισε, ήτοι μετά την άσκηση στις 22-12-2015 της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και ότι τη δίκη αυτή συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι τους:

α) για τον Κ. Σ. οι εκ διαθήκης κληρονόμοι του Ε. Σ., Σ. Σ. και Θ. Σ., β) για την Ε. Μ. η εξ αδιαθέτου κληρονόμος της Π. Κ., γ) για τον Π. Κ. οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Α. Π., Μ. Κ. και Δ.-Ι. Κ., δ) για την Ε. Μ. η εκ διαθήκης κληρονόμος της Α. Μ. και ε) για τη Σ. Μ. οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της Γ. Μ. και Δ. Μ., η κληρονομική ιδιότητα των οποίων δεν αμφισβητείται, ενώ προσκομίζονται από αυτούς και τα σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα (άρθρο 18 παρ. 5 του ν. 2882/2001).

Κατά το άρθρο 562 παρ. 2 του ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται 1) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, 2) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, 3) για ισχυρισμό που αφορά τη δημοσία τάξη.

Η διάταξη αυτή, που αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Εξάλλου, η έννοια της δημόσιας τάξης περιλαμβάνει τους κανόνες με τους οποίους η Ελληνική Πολιτεία προστατεύει θεμελιώδεις αξίες και αντιλήψεις του έννομου βίου, πολιτειακές, ηθικές, οικονομικές ή κοινωνικές, η προσβολή των οποίων δεν είναι ανεκτή από την κρατούσα στη Χώρα γενική περί δικαίου συνείδηση.

Και στις περιπτώσεις όμως αυτές, για να είναι παραδεκτός ο σχετικός ισχυρισμός, ο οποίος προτείνεται για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, όταν αφορά τη δημόσια τάξη, πρέπει τα πραγματικά γεγονότα στα οποία στηρίζεται να είχαν υποβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας και να γίνεται στο αναιρετήριο επίκληση της υποβολής αυτής (ΟλΑΠ 15/2000, ΑΠ 344/2019, ΑΠ 677/2018, ΑΠ 7/2018).

Περαιτέρω, οι ισχυρισμοί που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο δεν είναι αναγκαίως και δημόσιας τάξης. Η ενεργητική και παθητική νομιμοποίηση των διαδίκων εξετάζεται μεν αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο της ουσίας, πλην όμως δεν αφορά τη δημόσια τάξη και συνεπώς, ο περί αυτής ισχυρισμός, για να ιδρύσει λόγο αναίρεσης πρέπει να έχει προταθεί στο εφετείο και να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι έγινε σχετική πρόταση (ΑΠ 843/2013, ΑΠ 529/2009, ΑΠ 1743/2009).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι επί της από 15-5-2012 αίτησης των αναιρεσιβλήτων κατά του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου εκδόθηκε η 6979/2014 (οριστική για τους αναιρεσιβλήτους) απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (προσβαλλομένη), με την οποία καθορίστηκε ιδιαίτερη αποζημίωση για εναπομείναντα τμήματα των ιδιοκτησιών των αναιρεσιβλήτων που περιγράφονται σ' αυτή λόγω αναγκαστικής απαλλοτρίωσης που κηρύχθηκε, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης, υπέρ και εις βάρος του Δημοσίου και των παρόδιων ιδιοκτητών, με την .../7-9-2005 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας … για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για τη διαπλάτυνση και βελτίωση των γεωμετρικών στοιχείων της Επαρχιακής Οδού … στους Δήμους ..., ...

και ..., με δαπάνες του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Το αναιρεσείον, με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, με το να δεχτεί ότι οι αναιρεσίβλητοι νομιμοποιούνταν παθητικά να στραφούν κατ' αυτού ως υπόχρεου προς αποζημίωση, αν και οι σχετικές αρμοδιότητες και οικονομικές υποχρεώσεις είχαν μεταφερθεί, πριν την άσκηση της αίτησης αποζημίωσης, στην Περιφέρεια … δυνάμει του ν. 3852/2010, παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τις διατάξεις των άρθρων 186 και 283 του τελευταίου νόμου, κατά τις οποίες (υπό τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος), η ευθύνη τήρησης και παρακολούθησης της διαδικασίας κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για εκτέλεση δημόσιων έργων αρμοδιότητας της περιφέρειας, όπως είναι η κατασκευή, συντήρηση και ανακαίνιση των οδών, καθώς και οι αντίστοιχες οικονομικές υποχρεώσεις έχουν μεταφερθεί στις οικείες περιφέρειες.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, γιατί στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος, όπως και το ίδιο το αναιρεσείον εκθέτει στην ένδικη αίτηση αναίρεσης, δεν είχε προταθεί ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας με τα πραγματικά περιστατικά που τον στηρίζουν, αν και το αναιρεσείον παραστάθηκε νόμιμα κατά τη συζήτηση της αίτησης στο Εφετείο και κατέθεσε προτάσεις.

Ο εν λόγω ισχυρισμός δεν αφορά, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, τη δημόσια τάξη, όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει το αναιρεσείον, ούτε υπάγεται σε κάποια άλλη από τις εξαιρέσεις της διάταξης του άρθρου 562 παρ. 2 του ΚΠολΔ που προαναφέρθηκε.

Κατ' ακολουθίαν των παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον που νικήθηκε στα δικαστικά έξοδα των (νομίμως) παριστάμενων αναιρεσιβλήτων (1ου, 2ου, 3ου, 3α, κληρονόμων 3β, κληρονόμου 4ης, 5ης, κληρονόμων 7ου, 8ης, 9ης, 10ης, κληρονόμου 11ης, 12ης, 13ου, 14ου, 15ης, 16ου, 18ης, 19ου, 20ης, 22ου, 23ου, κληρονόμων 24ης, 25ου, 26ου, 27ης, 28ου, 29ης, 31ης, 33ης, 36ου, 37ου, 38ου και 40ου), οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την αυτή πληρεξουσία δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176 , 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), μειωμένα όμως κατ' άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 3 του ν. 2882/2001, εφαρμόζεται και στην παρούσα αναιρετική δίκη, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-12-2015 (αριθμ. εκθ. καταθ.1188/22-12-2015) αίτηση για αναίρεση της 6979/22-12-2014 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των παρασταθέντων αναιρεσιβλήτων (1ου, 2ου, 3ου, 3α, κληρονόμων 3β, κληρονόμου 4ης, 5ης, κληρονόμων 7ου, 8ης, 9ης, 10ης, κληρονόμου 11ης, 12ης, 13ου, 14ου, 15ης, 16ου, 18ης, 19ου, 20ης, 22ου, 23ου, κληρονόμων 24ης, 25ου, 26ου, 27ης, 28ου, 29ης, 31ης, 33ης, 36ου, 37ου, 38ου και 40ου), τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Απριλίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 24 Ιουνίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ