Supreme Court dismisses appeal against expropriation compensation order, ruling partial findings lack binding force.

Απόφαση 805 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 805/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Μαρία Τζανακάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... ΕΠΕ" και το διακριτικό τίτλο "... ΕΠΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λουκά Αποστολίδη.

Της αναιρεσίβλητης - καθ’ ης η κλήση: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού ΑΕ" (ΔΕΗ ΑΕ), που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ναούμη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-9-2012 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης της ήδη αναιρεσείουσας (μετά την έκδοση της 44/2012 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας και συνεκδικάστηκε με την από 27-9-2012 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, καθώς και με τις αυτοτελείς αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 174/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17-12-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Τζανακάκη διάβασε την από 8-5-2015 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Καλαματιανού, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αίτησης για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 174/2013 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 17-12-2014 (αρ. ...2014) αίτηση για την αναίρεση της υπ’ αρ. 174/2013 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία του Ν. 2882/2001 - Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ), έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, πριν από την επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επομένως η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 577 παρ. 1 ΚΠολΔ, σε συνδ. με άρθρ. 22 ΚΑΑΑ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των κατ’ ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για παραβίαση των ορισμών του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, ιδρύεται όταν το δικαστήριο προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο μεγαλύτερη ή μικρότερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη που δεσμευτικά ορίζει γι’ αυτό ο νόμος και όχι στην περίπτωση που το δικαστήριο έχει, σύμφωνα με τον κανόνα του άρθρου 340 ΚΠολΔ, την εξουσία να εκτιμήσει ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα, στα οποία περιλαμβάνονται και οι μαρτυρικές καταθέσεις, η εκτίμηση της αξιοπιστίας των οποίων εναπόκειται στην κυριαρχική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, το οποίο δεν είναι υποχρεωμένο να εκθέσει στην απόφασή του τους λόγους της γενομένης εκτίμησής του. Ούτε ιδρύει το λόγο αυτό η μη διάκριση στην απόφαση ποιά αποδεικτικά μέσα ελήφθησαν υπόψη προς άμεση απόδειξη, και ποιά αποδεικτικά μέσα ελήφθησαν υπόψη προς έμμεση απόδειξη, με την έννοια του ιδιαίτερα προβλεπόμενου (άρθρο 339 εδ. τελευταίο ΚΠολΔ) αποδεικτικού μέσου των δικαστικών τεκμηρίων και όχι της έμμεσης συναγωγής του αποδεικτικού πορίσματος, αφού τούτο μπορεί να συναχθεί και αμέσως από τα δικαστικά τεκμήρια (ΑΠ 168/2015, πρβλ. επίσης ΑΠ 479/2010, ΑΠ 81/2007). Περαιτέρω το άρθρο 19 παρ. 10 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) ορίζει ότι "το δικαστήριο εκτιμά ελευθέρως τα αποδεικτικά μέσα που προσήχθησαν από τους διαδίκους...".

Με τον 1ο λόγο της αίτησης αναίρεσης η αναιρεσείουσα ΕΠΕ - με στοιχείο Β’ αιτούσα (βλ. σελ. 20 της προσβαλλόμενης απόφασης) αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του αριθμού 12 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν προσέδωσε στα αποδεικτικά μέσα, που αυτή είχε προσκομίσει με νόμιμη επίκληση ενώπιόν του, τη δύναμη, που προσδίδει σ’ αυτά ο νόμος ως προς την πλήρη απόδειξη του ισχυρισμού της, με τον οποίο υποστήριξε, ότι ο συνολικός όγκος των κυβικών μέτρων του εργοστασίου βιομηχανικών και μεταλλικών κατασκευών, που είναι αποζημιωτέος, ανέρχεται σε 22.955,09 Μ3, κατά τα οποία ζητούσε να συμπληρωθεί και να διορθωθεί ο Κτηματολογικός Πίνακας και το Κτηματολογικό Διάγραμμα, σύμφωνα με τα οποία έγγραφα ο αποζημιωτέος όγκος των εγκαταστάσεών της ανερχόταν σε 20.062,69 Μ3 και ειδικότερα, ότι το Εφετείο παραβίασε τον ορισμό του νόμου ως προς την αποδεικτική δύναμη Α) των από 2-5-2006, 28-11-2006 και 30-11-2006 χειρογράφων σχεδιαγραμμάτων του μηχανικού της αναιρεσίβλητης ΔΕΗ, Α.

Π., Β) της από 25-9-2013 τεχνικής έκθεσης του τεχνικού συμβούλου της αναιρεσείουσας, μηχανικού, Π. Μ., Γ) την υπ’ αρ. 29/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, που έκρινε το ζήτημα της αναγνώρισης δικαιούχου αποζημίωσης και Δ) την κατάθεση του μάρτυρα της ΔΕΗ, Α. Π., που εμπεριέχεται στα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης, με συνέπεια το Εφετείο να μειώσει εσφαλμένα την αποζημιωτέα ογκομέτρηση κατά 9.465,89 Μ3.

Σημειώνεται, ότι για την παραδεκτή, κατ’ άρθρ. 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, άσκηση του ανωτέρω 1ου αναιρετικού λόγου τα παραπάνω (με στοιχείο Α, Β, Γ) αποδεικτικά μέσα - έγγραφα είχαν προσκομιστεί ενώπιον του Εφετείου με νόμιμη επίκληση από την αναιρεσείουσα και είχαν αριθμηθεί στις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις της με αριθμό σχετικού ...

αντίστοιχα (βλ. σελ. 31 και 32 των κατ’ έφεση προτάσεων της αναιρεσείουσας), ενώ το με στοιχείο Δ’ αποδεικτικό μέσο (μαρτυρική κατάθεση) προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρ. 562 παρ. 2 περ. β’ ΚΠολΔ). Σύμφωνα, όμως, με όσα έχουν εκτεθεί στην προηγούμενη νομική σκέψη, ο 1ος αναιρετικός λόγος πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι είναι ασυμβίβαστος με την ειδική διαδικασία του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων, κατά την οποία η εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων στη δίκη προσδιορισμού αποζημίωσης (προσωρινής ή οριστικής) γίνεται ελεύθερα στα πλαίσια του ανακριτικού συστήματος.

Σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί, καθόσον η εκτίμηση της δύναμης των αποδεικτικών μέσων, για τα οποία αιτιάται η αναιρεσείουσα ΕΠΕ, εναπόκειται στην κυριαρχική κρίση του Δικαστηρίου κατ’ άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, διότι το Δικαστήριο ουσίας δεν είναι υποχρεωμένο να εκθέσει στην απόφασή του και τους λόγους της γενόμενης αξιολόγησης.

Επομένως, ο 1ος αναιρετικός λόγος εκ του άρθρου 559 αρ. 12 ΚΠολΔ πρέπει να απορριφθεί.

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 3 παρ. 1, 4, 7, 16 παρ. 1, 2, 7 του ΚΑΑΑ, στην περίπτωση αναγκαστικής απαλλοτριώσεως ακινήτου, στο οποίο υπάρχουν κτίσματα, μόνιμες κατασκευές, δένδρα, φυτείες και εν γένει συστατικά κατά την έννοια των άρθρων 953 επ. ΑΚ, τα πράγματα αυτά απαλλοτριώνονται αυτοδικαίως μαζί με την εδαφική έκταση, έστω και αν δεν αναφέρονται στην πράξη της απαλλοτριώσεως, οπότε παραδεκτώς ζητείται να καθορισθεί οριστική τιμή μονάδας αποζημιώσεως αυτών, έστω και αν στον κτηματολογικό πίνακα δεν σημειώνονται ότι υπάρχουν στο απαλλοτριούμενο τμήμα, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα.

Έχει δε το δικαστήριο την ευχέρεια, είτε να διατάξει τη συμπλήρωση του πίνακα, είτε, να προχωρήσει στον καθορισμό τιμής και για τα παραληφθέντα συστατικά, βάσει των προσκομιζομένων ή τασσομένων και διεξαγόμενων αποδείξεων (λ.χ. πραγματογνωμοσύνης). Στην τελευταία αυτή περίπτωση ο πίνακας θα συμπληρωθεί, αν υπάρχει ανάγκη, εκ των υστέρων, προκειμένου να υπολογισθεί η συνολικώς καταβλητέα αποζημίωση (Ολ.ΑΠ 5/2002, ΑΠ 1021/2015, πρβλ.

επίσης ΑΠ 653/2014). Περαιτέρω το άρθρο 13 παρ. 2 του ΚΑΑΑ ορίζει ότι "...ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη. Επίσης, δεν υπολογίζεται ανατίμηση προερχόμενη από ενέργειες του ιδιοκτήτη στο απαλλοτριούμενο, που έγιναν μετά την οριζόμενη από το άρθρο 3 ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας αυτής...".

Εξάλλου, με το άρθρο 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται, είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/2005).

Με τον συγκεκριμένο λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνος δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν (Ολ.ΑΠ 27 και 28/1998, ΑΠ 466/2013, ΑΠ 382/2013, ΑΠ 349/2014).

Επίσης, κατά την έννοια του άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύεται ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα, να μην μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου, που δεν εφαρμόσθηκε (Ολ.ΑΠ 1/1999).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά, που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων, που τείνει στη θεμελίωση ή στην κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που, είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διάταξης ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (Ολ.ΑΠ 15/2006).

Δηλαδή, δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού, αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Συνακόλουθα, τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και, επομένως, δεν συνιστούν αιτιολογία της απόφασης, ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης από το άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων, που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 845/2012, ΑΠ 174/2015, ΑΠ 198/2015, ΑΠ 1351/2011, ΑΠ 479/2009).

Με τον 2ο λόγο της αίτησης αναίρεσης εκ του άρθρου 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ και όπως ορθά εκτιμάται και εκ του αριθμού 19 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια της ευθείας και εκ πλαγίου παραβίασης της ουσιαστικού κανόνα δικαίου διάταξης του άρθρου 13 παρ. 2 ΚΑΑΑ με ελλιπείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα της ογκομέτρησης του εργοστασίου της, για την οποία προσδιορίστηκε οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης και ειδικότερα, ότι το Εφετείο εσφαλμένα δέχτηκε ότι ο όγκος 9.465,89 Μ3 των επεκτάσεων της βιοτεχνίας της αναιρεσείουσας ΕΠΕ με βάση Α) την υπ’ αρ. ...-5-2006 άδεια επέκτασης και Β) την υπ’ αρ. ...3-2007 άδεια επέκτασης είναι μη αποζημιωτέρα έκταση, διότι, δήθεν, οι επεκτάσεις ολοκληρώθηκαν μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης, στις 30-3-2006 στο Δημαρχιακό κατάστημα της περιοχής της ΕΠΕ.

Στην προκειμένη περίπτωση από την επιτρεπτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρ. 561 αρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει, ότι το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως ως προς την εκτίμηση της ουσίας των πραγματικών γεγονότων, που ήχθησαν προς κρίση του, τα ακόλουθα: "Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι επί των κάτωθι απαλλοτριουμένων ακινήτων, πλην των αναφερομένων στον κτηματολογικό πίνακα συστατικών, παραρτημάτων και επικειμένων, περί των οποίων γίνεται λόγος κατωτέρω, υφίστανται και τα κατωτέρω συστατικά, παραρτήματα και επικείμενα, που παρελήφθησαν, για τα οποία το δικαστήριο θα προχωρήσει στον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως βάσει των προσκομιζομένων αποδείξεων (βλ.

προεκτεθείσες σκέψεις). Ειδικότερα: (Πινάκιο …). Ο όγκος του εργοστασίου βιομηχανικών κατασκευών που υπάρχει στα ΚΠ ... (... ακίνητα) που φέρονται επ’ ονόματι της εταιρίας ... ΕΠΕ, ανέρχεται σε 22.955,09 κ.μ. και όχι σε 20.062,69 κ.μ., όπως εσφαλμένως εκτίμησε η επιτροπή του άρθρου 15 του ν. 2882/2001 (βλ. από 12-11-2012 τεχνική έκθεση και το σχέδιο καλύψεως γηπέδου - ογκομέτρηση κτιριακών εγκαταστάσεων του πολιτικού μηχανικού Π.

Μ., στον οποίο είχε ανατεθεί κατά το παρελθόν από την ως άνω εταιρία η ευθύνη για την έκδοση των σχετικών αδειών για την ανέγερση των εγκαταστάσεων και κτισμάτων της επιχειρήσεως και από 25-9-2013 τεχνική έκθεση ιδίου αντιστοίχησης μετρήσεων της ΔΕΗ με την υφιστάμενη κατάσταση). Για την ανέγερση της ως άνω βιομηχανικής μονάδος εκδόθηκαν οι ακόλουθες άδειες α) η υπ’ .../1997 άδεια ανεγέρσεως της βιοτεχνίας μεταλλικών κατασκευών της Διευθύνσεως Πολεοδομίας της ΝΑ Κοζάνης, β) η υπ’ .../1998 άδεια οικοδομής -προσθήκης βιοτεχνίας, γ) η υπ’ αριθμ. ...-5-2006 άδεια οικοδομής - επέκταση βιοτεχνίας μεταλλικών κατασκευών (η σχετική αίτηση υπεβλήθη την 29-12-2005) και δ) η υπ’ αριθμ. ...3-2007 άδεια οικοδομής - επέκταση βιοτεχνίας μεταλλικών κατασκευών (η σχετική αίτηση υπεβλήθη την 23-2-2007).

Από τον χρόνο εκδόσεως των δύο τελευταίων αδειών ανεγέρσεως προκύπτει ότι οι εργασίες επεκτάσεως της βιομηχανικής επιχειρήσεως πραγματοποιήθηκαν εξ αιτίας της απαλλοτριώσεως και προς ανατίμηση της αξίας των απαλλοτριουμένων, διότι η σχετική ανακοίνωση της ένδικης απαλλοτριώσεως στο δημαρχιακό κατάστημα του πρώην Δήμου ...

για το πρώην ΔΔ ..., έλαβε χώραν την 30-3-2006 και το πληροφορήθηκαν οι ενδιαφερόμενοι, μεταξύ των οποίων και η ως άνω αιτούσα. Ενόψει δε, της διατάξεως του άρθρου 13 παρ. 2 εδ. β’ του ν. 2882/2001, σύμφωνα με την οποία "δεν υπολογίζεται ανατίμηση προερχόμενη από ενέργειες του ιδιοκτήτη στο απαλλοτριούμενο, που έγιναν μετά την οριζόμενη από το άρθρο 3 ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και μόνον εξαιτίας αυτής" η επέκταση που έλαβε χώραν εντός του βιοτεχνικού χώρου της ως άνω εταιρίας μετά την ανακοίνωση της απαλλοτριώσεως, συνολικού όγκου 9.465,89 κ.μ. (σύμφωνα με τις άδειες οικοδομής) είναι μη αποζημιωτέα και πρέπει να αφαιρεθεί από τον ως άνω συνολικό όγκο των 22.955,09 κ.μ.

Η αιτίαση της ως άνω εταιρίας ότι το σύνολο του όγκου των εγκαταστάσεών της ήταν πλήρως αποπερατωμένο ήδη από το έτος 2005 ελέγχεται ως αβάσιμη. Αν είχε κατασκευαστεί αυθαιρέτως η επέκταση, όπως εμμέσως πλην σαφώς υπολαμβάνει η αιτούσα, η σχετική εκ των υστέρων νομιμοποίηση αυτής θα εμφαινόταν στην σχετική άδεια της πολεοδομίας, κάτι που δεν συμβαίνει στην ένδικη περίπτωση (πρβλ.

και υπ’ αριθμ. πρωτ. .../11-11-2005 αίτηση - δήλωση απογραφής οικοδομικού έργου όπου στην σχετική ένδειξη "αυθαίρετο" δεν υπάρχει καμμία καταγραφή...". Με τις ανωτέρω παραδοχές του το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού κανόνα δικαίου διάταξη του άρθρου 13 παρ. 2 ΚΑΑΑ, την οποία δεν παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου και διέλαβε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, που δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν στην ανωτέρω διάταξη.

Ειδικότερα, με ορθές αιτιολογίες απέρριψε τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, με τον οποίο αυτή υποστήριζε ότι ο συνολικός όγκος των εγκαταστάσεων της βιοτεχνίας είχε αποπερατωθεί το έτος 2005, ως ουσιαστικά αβάσιμο, εφόσον κατά τις παραδοχές του Εφετείου το γεγονός αυτό δεν αποδείχθηκε με τα αποδεικτικά μέσα, που αυτή είχε προσκομίσει νόμιμα, δηλαδή 1) το υπ’ αρ. ...-9-2005 κτηματολογικό διάγραμμα, που αναφέρει μόνον τους αριθμούς των αγροτεμαχίων που απαλλοτριώθηκαν (...) και όχι την ογκομέτρηση αυτών, 2) τον από Φεβρουαρίου 2011 Κτηματολογικό Πίνακα, στη σελίδα 8 του οποίου αναφέρεται, ότι η ογκομέτρηση των βιομηχανικών κατασκευών ανέρχεται σε 20.062,69 Μ3, δηλαδή σε χρόνο μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης στις 30-3-2006, 3) τα τρία χειρόγραφα σημειώματα του μηχανικού της ΔΕΗ, Α.

Π., που συντάχθηκαν στις 2-5-2006, 28-11-2006 και 30-11-2006, δηλαδή μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και περιγράφουν τα τρία αγροτεμάχια με τις κατασκευές τους, χωρίς να προσδιορίζεται η ογκομέτρηση αυτών, 4) την από 25-9-2013 έκθεση του τεχνικού συμβούλου της αναιρεσείουσας, Π. Μ., που είχε συνταχθεί επτά και πλέον έτη μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης, με βάση την από 2-5-2006 έκθεση αυτοψίας της ΔΕΗ, που επίσης συντάχθηκε μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης, 5) την υπ’ αρ. 29/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, που αναγνώρισε την αναιρεσείουσα δικαιούχο αποζημίωσης και υιοθετώντας την άποψη της ΔΕΗ έκρινε, ότι δεν είναι αποζημιωτέα η ογκομέτρηση της επέκτασης των 9.465,89 Μ3, που αφορούσε τις άδειες υπ’ αρ. ...3-2007 και ...-5-2006 (για 3.731,63 + 5.734,26 Μ3 αντίστοιχα), διότι οι άδειες αυτές είχαν εκδοθεί μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης (30-3-2006).

Η απόφαση αυτή μάλιστα που δημοσιεύτηκε στις 28-3-2013, δηλαδή μετά την άσκηση της αίτησης περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης για τις άνω επεκτάσεις, είχε προσκομιστεί με νόμιμη επίκληση στο Εφετείο, ως σχετικό 22 των προτάσεων της αναιρεσείουσας και ως αποδεικτικό μέσο συνεκτιμήθηκε από το Εφετείο (βλ.

σελ. 56 της απόφασης). Εξάλλου, το γεγονός ότι η αίτηση για την έκδοση της υπ’ ...2006 άδειας επέκτασης υποβλήθηκε στις 29-12-2005 δεν έχει νομική σημασία, όπως αβάσιμα αιτιάται η αναιρεσείουσα, διότι ουσιώδες ζήτημα είναι η ημερομηνία έκδοσης της άδειας αυτής, στις 18-5-2006, δηλαδή μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης (30-3-2006).

Τέλος, 6) το Εφετείο κατέληξε στο ανωτέρω αποδεικτικό του πόρισμα και από την κατάθεση του μάρτυρα της ΔΕΗ, Α. Π., που εμπεριέχεται στα ταυτάριθμα με την προσβαλλόμενη απόφαση πρακτικά, στην οποία αυτός αναφέρεται στην καταγραφή, που είχε ενεργήσει και η οποία περιέχεται στις προαναφερόμενες χειρόγραφες σημειώσεις του.

Συμπερασματικά, το Εφετείο με πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμο τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ΕΠΕ, ότι οι επεκτάσεις των βιομηχανικών εγκαταστάσεων είχαν ολοκληρωθεί πριν τις 30-3-2006, με ορθή ερμηνεία και εφαρμογή της διάταξης του άρθρ. 13 παρ. 2 Ν. 2882/2001 - ΚΑΑΑ, εφόσον τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, στα οποία στήριξε τις παραδοχές του, είτε δεν καταγράφουν την ογκομέτρηση των επιπλέον 9.465,89 Μ3, είτε συντάχθηκαν μετά από την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης.

Σε κάθε περίπτωση ο 2ος αναιρετικός λόγος πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι, υπό την επίφαση της πλημμέλειας του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του Εφετείου για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης στα απαλλοτριούμενα τρία ακίνητα - αγροτεμάχια με τα επικείμενα αυτών.

Κατά το άρθρο 559 αριθμός 9 ΚΠολΔ "αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο, επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη". Ο όρος "επιδίκασε" σημαίνει ότι το δικαστήριο αποφάσισε σχετικά σε αίτημα, έστω και με αναγνωριστική διάταξη (ΑΠ 1811/2009). Δηλαδή, όταν το δικαστήριο επιδίκασε ή αναγνώρισε ή προέβη σε διάπλαση, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο αίτημα (ΑΠ 1708/2014, ΑΠ 204/2011). Εξ άλλου δεν συνιστά επιδίκαση μη αιτηθέντος η μερική παραδοχή της αγωγής (ΑΠ 252/2005).

Με τον 3ο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την παραπάνω πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, αν και δέχεται ότι ο συνολικός όγκος του εργοστασίου βιομηχανικών κατασκευών αυτής ανέρχεται σε 22.955,09 Μ3, εντούτοις αυθαίρετα και χωρίς αίτημα της αναιρεσίβλητης ΔΕΗ μείωσε και διόρθωσε, κατά το ήττον, τον Κτηματολογικό Πίνακα, στον οποίο εμφαίνεται ως όγκος 20.062,69 Μ3, δηλαδή μείωσε την ογκομέτρηση κατά 2.892,4 Μ3, κατά τα οποία τουλάχιστον η αίτησή της περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης θα έπρεπε να γίνει δεκτή από το Εφετείο.

Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση του αιτιολογικού της προσβαλλόμενης απόφασης (όπως έχει προαναφερθεί αναλυτικά στον 2ο αναιρετικό λόγο) και από το διατακτικό αυτής, προκύπτει ότι το Εφετείο στη σελίδα 111 της απόφασής του, που αναφέρεται στα τρία αγροτεμάχια με αριθμούς ..., καθόρισε οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης των επικειμένων (κτίσματα - αποθήκες) ως εξής: "Αγροτεμάχια ...:

Για το κυρίως βιομηχανικό κτίριο προς 120 ευρώ ανά κ.μ. (στην τιμή συμπεριλαμβάνονται όλες οι εργασίες και οι υποδομές των κτιρίων). Για το κτίριο αποδυτηρίων προσωπικού, αποθηκών και λεβητοστασίου στην βόρεια πλευρά του κυρίως βιομηχανικού κτιρίου και σε επαφή με αυτό, προς 140 ευρώ ανά κ.μ. Για το κτίριο γραφείων του εργοστασίου που βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά του κυρίως βιομηχανικού κτιρίου και σε επαφή μαζί του, προς 200 ευρώ ανά κ.μ.

Για την αποθήκη υπόστεγο μηχανημάτων στην βορειοδυτική πλευρά του οικοπέδου και σε επαφή με το όριο του οικοπέδου προς 30 ευρώ ανά κ.μ. Για το μεταλλικό στέγαστρο αυτοκινήτων στην βορειοδυτική πλευρά του οικοπέδου και σε επαφή με το όριό του προς 30 ευρώ ανά κ.μ. Περίφραξη προς 85 ευρώ ανά μέτρο μήκους. Πόρτες περίφραξης προς 2.000 ευρώ κατ’ αποκοπή.

Σηπτικοί βόθροι λυμάτων προς 3.000 ευρώ κατ’ αποκοπή. Μπάζωμα - διαμόρφωση εξωτερικού χώρου προς 8 ευρώ ανά τ.μ. Ηλεκτροφωτισμός εξωτερικών χώρων προς 3.000 ευρώ κατ’ αποκοπή. Δαπάνη μεταφοράς σε νέες εγκαταστάσεις των μηχανημάτων και του μηχανολογικού εξοπλισμού, που δεν συμπεριλαμβάνονται στην απαλλοτρίωση, 50.000 ευρώ.

Τρεις γερανογέφυρες (μία των 10 τόννων και δύο των 5 τόννων) προς 20.000 ευρώ η πρώτη και 10.000 ευρώ για κάθε μία από τις λοιπές. Κυκλοφοριακή σύνδεση (κόμβος) 15.000 ευρώ κατ’ αποκοπή. Δίδυμος σωληνωτός οχετός ομβρίων προς 100 ευρώ ανά μέτρο. Βάσεις για μηχανήματα βαρέος τύπου από οπλισμένο σκυρόδεμα προς 500 ευρώ εκάστη".

Με τις παραπάνω παραδοχές του το Εφετείο στο διατακτικό του "επιδίκασε" μόνο την οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης για τα απαλλοτριούμενα επικείμενα ,χωρίς δηλαδή να καθορίσει με "διάταξη" τον συνολικό όγκο των απαλλοτριουμένων εγκαταστάσεων, ενώ απέρριψε το αίτημα για συμπλήρωση του Κτηματολογικού Πίνακα με την προσθήκη των Μ3, που κατά την αιτούσα - αναιρεσείουσα είχαν παραλειφθεί.

Η παραδοχή στο αιτιολογικό της απόφασης (βλ. σελ. 63), ότι ο συνολικός όγκος των 9.465,89 Μ3, που αφορούσε τις δύο άδειες επέκτασης είναι μη αποζημιωτέος και πρέπει να αφαιρεθεί από τον συνολικό όγκο των 22.955,09 Μ3, που ζητούσε η ΕΠΕ, αποτελεί περιττολογία, που το Εφετείο άντλησε ως επιχείρημα από τις αποδείξεις, η οποία όμως, δεν άσκησε καμιά επιρροή στη διαμόρφωση του διατακτικού της απόφασης (ΑΠ 224/2015), διότι δεν συνιστά "διάταξη" κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ.

Όπως έχει προεκτεθεί, η αποζημιωτέα ογκομέτρηση καθορίστηκε με την υπ’ αρ. 29/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, που δεν αναγνώρισε την αναιρεσείουσα δικαιούχο αποζημίωσης των ένδικων επεκτάσεων (9.465,89 Μ3) με τις δύο άδειες επέκτασης (υπ’ ...2006 και …2007). Σε κάθε περίπτωση, το Εφετείο, στο αιτιολογικό του με τις παραδοχές του, απέρριψε την αίτηση της αναιρεσείουσας ΕΠΕ για συμπλήρωση του Κτηματολογικού Πίνακα και περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος ως ουσιαστικά αβάσιμο κατ’ άρθρ. 13 παρ. 2 ΚΑΑΑ, διότι οι αιτούμενες επεκτάσεις είχαν συντελεστεί μετά την ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης.

Η μερική όμως, κατά τα ανωτέρω, παραδοχή της αίτησης, κατά τα λοιπά αιτήματα αυτής, δεν ιδρύει την πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ.

Συνεπώς ο 3ος αναιρετικός λόγος πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος. Κατόπιν όλων αυτών και μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της. Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα για την άσκηση της αναίρεσης, στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 4 εδ. ε’ ΚΠολΔ, όπως ίσχυε τότε). Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα λόγω της ήττας της στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης ΔΕΗ (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), που παραστάθηκε, χωρίς να καταθέσει προτάσεις, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-12-2014 (αρ. ...2014) αίτηση για την αναίρεση της υπ’ αρ. 174/2013 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία του Ν. 2882/2001 - Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει κατατεθεί από την αναιρεσείουσα, στο Δημόσιο Ταμείο.

Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Μαΐου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ