Supreme Court dismisses appeal due to untimely appeal filed by defendant's counsel without force majeure.

Απόφαση 803 / 2024 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 803/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Λεπενιώτη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Πρίγγουρη, Παρασκευή Τσούμαρη - Εισηγήτρια, Σταυρούλα Κουσουλού και Ευαγγελία Γιακουμάτου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Απριλίου 2024, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Μασούρα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γ. Β., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου A. E. N. του A., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Σπάθη, για αναίρεση της απόφασης 122/2023 του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19.7.2023 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση, από 19-7-2023, αίτηση για αναίρεση της υπ` αρ. 122/2023 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης άσκησής της, η υπ` αρ. 21/7-2-2022 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αρ. 321/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 1,2 και 3 , 474 παρ. 1 και 4 ΚΠΔ), περιέχει δε ορισμένο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχείο Η' του ΚΠΔ. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

Κατά την διάταξη του άρθρου 473 παρ.1 του Κ.ποιν.Δ., αν ο νόμος δεν ορίζει ειδικώς διαφορετικά, η προθεσμία ασκήσεως ένδικων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της αποφάσεως, ενώ, αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της αποφάσεως, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη, εκτός αν διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του, οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της αποφάσεως.

Παρών δε θεωρείται εκτός από τον φυσικώς παρόντα και ο εκπροσωπηθείς νομίμως κατ' άρθρο 340 παρ. 3 του ΚΠοινΔ από συνήγορο κατηγορούμενος, οπότε και στην περίπτωση αυτή η προθεσμία της προαναφερθείσης διάταξης είναι δέκα ημέρες από την δημοσίευση της απόφασης. Εκπρόθεσμη δε άσκηση ενδίκου μέσου συγχωρείται μόνον αν συντρέχει ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που εμπόδισαν τη εμπρόθεσμη άσκηση του.

Στην περίπτωση αυτή, στην κατά το άρθρο 474 του ΚΠΔ έκθεση ενδίκου μέσου γίνεται επίκληση των περιστατικών, τα οποία συνιστούν την επικαλούμενη ανώτερη βία ή το ανυπέρβλητο κώλυμα, καθώς και των αποδεικτικών μέσων που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά. Ως ανώτερη δε βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του επικαλούμενου αυτό, μη οφειλόμενο σε υπαιτιότητά του, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δε μπορεί ν` αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης ή να υπερνικηθεί με οποιοδήποτε τρόπο ενώ ως ανυπέρβλητο κώλυμα θεωρείται εκείνο που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο διαδίκου και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο.

Η αμέλεια του πληρεξουσίου δικηγόρου να ασκήσει εμπροθέσμως το ένδικο μέσο για λογαριασμό εντολέα του δεν συνιστά ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα κατά την ανωτέρω έννοια.( ΑΠ 665/2022, ΑΠ 956/2021, ΑΠ 1014/2017). Τέλος, κατά την διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 και 2 του Κ.Ποιν.Δ., το ένδικο μέσο, δηλαδή και αυτό της εφέσεως, απορρίπτεται ως απαράδεκτο, εκτός άλλων περιπτώσεων και λόγω της εκπρόθεσμης ασκήσεώς του, κατά της σχετικής δε αποφάσεως επιτρέπεται μόνο αναίρεση για όλους τους λόγους, που αναφέρονται περιοριστικά στη διάταξη του άρθρου 510 του ίδιου Κώδικα, μεταξύ των οποίων και η με στοιχείο Η' παράνομη απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης.

Η παράνομη απόρριψη επέρχεται όταν το εφετείο παραβιάζει δικονομική διάταξη ή κάποιο δικονομικό τύπο, που έχει τεθεί για να καθορίσει την παραδεκτή άσκηση της έφεσης και τη δικονομική παρουσία του εκκαλούντος, διαταράσσοντας έτσι τον κανονιστικά προκαθορισμένο τρόπο εξέλιξης της ποινικής διαδικασίας από το ένα στάδιο στο επόμενο και επομένως, και τα δικαιώματα του εκκαλούντος για ακρόαση, παροχή έννομης προστασίας και δίκαιη δίκη.

Συνεπώς, στο άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η' ΚΠΔ τυποποιείται πλέον ένας δικονομικός λόγος αναίρεσης, ο οποίος λειτουργεί αυτοτελώς ως κύρωση, σε περίπτωση διαπίστωσης πλημμέλειας αποδιδόμενης στην παραβίαση κάποιου δικονομικού κανόνα δικαίου που οδηγεί σε παράνομη απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης ή ανυποστήρικτης και είναι ουσιώδης τόσο για τη διασφάλιση της ισορροπίας και της κανονικότητας της ποινικής δίκης όσο και για το σεβασμό των παραπάνω θεμελιωδών δικαιωμάτων του κατηγορουμένου (ΑΠ 677/2023, ΑΠ 703/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επιτρεπτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προς διερεύνηση της βασιμότητας ή μη του προβαλλομένου λόγου αναιρέσεως, ήτοι της παρανόμου απορρίψεως της εφέσεως του αναιρεσείοντος ως απαραδέκτου, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την πρωτοβάθμια με αριθμό 321/20-3-2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης ο αναιρεσείων, κρίθηκε ένοχος της αξιόποινης πράξης της διακίνησης (αποστολή δια μέσω της Ελλάδος, κατοχή και μεταφορά) ναρκωτικών ουσιών από κοινού και αφού του αναγνωρίστηκε η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 α' του ΠΚ, του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης πέντε (5) ετών Η ως άνω προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε στις 20-3-2019, με την παρουσία του αναιρεσείοντος, αφού αυτός εκπροσωπήθηκε νόμιμα κατ'άρθρο 340 παρ. 3 του Κ.Π.Δ., από συνήγορο.

Κατά της ανωτέρω με αριθμό 321/20-3-2019 καταδικαστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, ο κατηγορούμενος-αναιρεσείων, άσκησε, μετά την πάροδο της προθεσμίας των δέκα ημερών από της δημοσιεύσεώς της και ειδικότερα στις 7-2-2022 έφεση, για την οποία συντάχτηκε η με αρ. 21/2022 έκθεση. Στην εν λόγω έφεση, ο εκκαλών, προκειμένου να δικαιολογήσει την εκπρόθεσμη άσκησή της εκθέτει επί λέξει τα ακόλουθα : "έλαβα γνώση του γεγονότος ότι δεν ασκήθηκε έφεση από το νυν πληρεξούσιο δικηγόρο μας.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, ήμουνα πεπεισμένος ότι η συνήγορος που με υπερασπίστηκε στον πρώτο βαθμό, είχε ασκήσει έφεση κατά της εκδοθησομένης αποφάσεως, ως παραστάσα δικηγόρος, εντός της νόμιμης προθεσμίας, καθώς έτσι με είχε ενημερώσει. Ουδέποτε με ενημέρωσε ότι δεν έχει ασκήσει έφεση, αλλιώς θα προέβαινα στην άσκηση αυτής εμπροθέσμως εγώ ο ίδιος".

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη, λόγω της εκπροθέσμου ασκήσεώς της με το ακόλουθο σκεπτικό: "....οι κατηγορούμενοι και νυν εκκαλούντες με την υπ' αρ. 321/20-3-2019 απόφαση κηρύχθηκαν ένοχοι με την αναγνώριση στο πρόσωπό τους, της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84παρ.2α ΠΚ, για διακίνηση ναρκωτικών από κοινού (αποστολή μέσω της Ελλάδας, κατοχή και μεταφορά) και καταδικάσθηκαν σε ποινή φυλάκισης πέντε (5)ετών, μετατραπείσα προς πέντε (5)ευρώ ημερησίως.

Κατά τη δικάσιμο αυτή (20-3-2019) ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, οι κατηγορούμενοι και νυν εκκαλούντες παραστάθηκαν οι μεν πρώτος(αναιρεσείων) και τρίτος, δυνάμει εξουσιοδοτήσεων, δια της πληρεξούσιας τους δικηγόρου Χαρίκλειας Παρασχάκη (ΔΣ Ροδόπης), ο δε δεύτερος και τέταρτος δυνάμει εξουσιοδοτήσεων, δια της πληρεξούσιας τους δικηγόρου Ευτυχίας Τριβυζά (ΔΣ Αλεξανδρούπολης),με αποτέλεσμα να θεωρούνται παρόντες κατά την απαγγελία της ανωτέρω απόφασης (ΑΠ 833/2022 δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα του Αρείου Πάγου), γεγονός που είχε ως συνέπεια την έναρξη της δεκαήμερης προθεσμίας του άρθρου 473ΚΠΔ, η οποία παρήλθε άπρακτη.

Ακολούθως, μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, οι κατηγορούμενοι άσκησαν, δυνάμει εξουσιοδοτήσεων που χορήγησαν στη πληρεξούσια δικηγόρο Ελένη Δεβετζή (AM ΔΣΘ 9886) τις υπ' αριθμ. 21,22,23 και 24/7-2-2022 εκθέσεις έφεσης ενώπιον του Γραμματέως του Εφετείου Θράκης. Οι εκκαλούντες, για να δικαιολογήσουν το εκπρόθεσμο της ασκήσεως των εφέσεων τους, αναφέρουν στις εκθέσεις εφέσεως τους, ως ανυπέρβλητο κώλυμα που τους εμπόδισε να ασκήσουν εμπρόθεσμα εφέσεις, ότι ήταν πεπεισμένοι ότι οι συνήγοροι που τους υπερασπίστηκαν στον πρώτο βαθμό είχαν ασκήσει εφέσεις εντός της νόμιμης προθεσμίας σύμφωνα με την ενημέρωση που είχαν από αυτούς (συνηγόρους).

Όμως τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά και αληθή υποτιθέμενα, δεν συνιστούν ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, καθόσον η αμελής και μόνο συμπεριφορά των συνηγόρων των εκκαλούντων να τους ενημερώσουν για το δικαίωμα άσκησης έφεσης και την ύπαρξη σχετικής προς τούτο προθεσμίας, δεν συνιστά λόγο ανωτέρας βίας και ανυπερβλήτου κωλύματος, δικαιολογούσα το εκπρόθεσμο των εφέσεων, καθόσον η απώλεια της προθεσμίας για τον άνω λόγο, θα μπορούσε να είχε αποτραπεί και υπερνικηθεί με στοιχειώδη μέτρα συνέσεως, λογικής και επιμέλειας (ΑΠ 900/2021 δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα του Αρείου Πάγου με τις εκεί παραπομπές στις 940/2018, 1014/2017, 1138/2010, 2430/2009).

Πρέπει επομένως, λόγω εκπροθέσμου ασκήσεως, οι κρινόμενες εφέσεις να απορριφθούν ως απαράδεκτες". Με αυτά που δέχτηκε το δικαστήριο της ουσίας και ειδικότερα με τις παραδοχές ότι από την δημοσίευση της ως άνω υπ' αριθμ. 321/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, που εκδόθηκε παρόντος του αναιρεσείοντος, αφού αυτός εκπροσωπήθηκε νόμιμα από πληρεξούσιο Δικηγόρο, που έλαβε χώρα στις 20-3-2019, εκκίνησε η δεκαήμερη προθεσμία του άρθρου 473 του ΚΠΔ, για την άσκηση εφέσεως, η οποία παρήλθε άπρακτη, δεδομένου ότι η κρινόμενη έφεση ασκήθηκε στις 7-2-2022, τα δε επικαλούμενα από τον εκκαλούντα ως άνω περιστατικά δεν συνιστούν ανωτέρα βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, ορθά απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη, αφού αυτή ασκήθηκε εκπρόθεσμα, τα δε προβαλλόμενα από τον εκκαλούντα περιστατικά και αληθή υποτιθέμενα δεν στοιχειοθετούν λόγο ανωτέρας βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος, ήτοι γεγονότα εξαιρετικά και απρόβλεπτα, τα οποία δεν θα μπορούσαν να αποτραπούν με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης, ώστε να δικαιολογούν την εκπρόθεσμη άσκηση της εφέσεως.

Και τούτο, διότι ο αναιρεσείων γνώριζε την εις βάρος του καταδικαστική απόφαση, η οποία εκδόθηκε από το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης, στο οποίο παρέστη, με δικηγόρο που εξουσιοδότησε ο ίδιος να τον εκπροσωπήσει και δεν ήταν αδύνατο, αν επεδείκνυε στοιχειώδη επιμέλεια και φροντίδα, με τηλεφωνική επικοινωνία είτε με την εκπροσωπήσασα αυτόν δικηγόρο είτε ο ίδιος μέσω του αρμόδιου γραμματέα του δικαστηρίου , να πληροφορηθεί την πορεία της υποθέσεως του, καθώς και τον ακριβή χρόνο που έπρεπε να ασκήσει το ένδικο μέσο της εφέσεως.

Συνακόλουθα ο μοναδικός αναιρετικός με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για παράνομη απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης είναι αβάσιμος. Μετά ταύτα και μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς έρευνα η κρινομένη αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της ποινικής διαδικασίας(άρθρο 578 του ΚΠΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-7-2023 και με αριθμό 23/2023 αίτηση του A. E. N. του A., κατοίκου ... για αναίρεση της υπ' αρ. 122/2023 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας, που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Μαΐου 2024.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Ιουνίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ