Supreme Court dismisses appeal against lawyer fees calculation based on case value rather than fixed minimums.

Απόφαση 800 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 800/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου ..... Ηρακλείου που εδρεύει στη ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Κατίκα, με δήλωση του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: ψ1, ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρος, με δήλωση του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/2/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 589/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 55/2007 οριστική του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2/4/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 12/2/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στο Ν.Δ. 3026/1954 "περί του Κώδικος των Δικηγόρων", ορίζονται τα εξής : α) Στο άρθρο 92 παρ. 1 : Τα της αμοιβής του Δικηγόρου κανoνίζoνται κατά συμφωνίαν μετά του εντολέως αυτού ή του αντιπροσώπου του, περιλαμβάνουσαν είτε την όλην διεξαγωγήν της δίκης, είτε μέρος, ή κατ' ιδίαν πράξεις αυτής, ή άλλης πάσης φύσεως νομικάς εργασίας, εν ουδεμία όμως περιπτώσει επιτρέπεται η αμοιβή να υπολείπεται των εν άρθροις 98 και επόμενα ελαχίστων ορίων αυτής.

Πάσα συμφωνία περί λήψεως μικροτέρας αμοιβής είναι άκυρος ανεξαρτήτως χρόνου συνάψεώς της. β) Στο άρθρο 98 παρ.1 και 2 : Εν ελλείψει ειδικής συμφωνίας, το ελάχιστον ποσόν της αμοιβής του Δικηγόρου oρίζεται κατά τας διατάξεις των επομένων άρθρων αυξανόμενον κατά την κρίσιν του δικαστού ή του δικαστηρίου, αναλόγως της επιστημονικής εργασίας, της αξίας και του είδους της διεκπεραιωθείσης υποθέσεως, του καταναλωθέντος χρόνου, της σπουδαιότητος της διαφοράς, των ιδιαζoυσών αυτή περιστάσεων και εν γένει των καταβληθεισών δικαστικών ή εξωδίκων ενεργειών.

Κατά τον προσδιορισμόν τούτον η αποτίμησις εκάστης πράξεως και ενεργείας δεν δύναται να ορισθή υπό των δικαστηρίων και των δικαστικών αρχών κατωτέρα της εν τοις επομένοις άρθροις. γ) Στο άρθρο 100 παρ. 1 : Το ελάχιστον όριον της αμοιβής δια την σύνταξιν κύριας αγωγής ορίζεται εις ποσοστόν 2% επί της αξίας του αντικειμένου της αγωγής ... , παρ. 4 :

Εάν το αντικείμενον της αγωγής δεν δύναται φύσει να αποτιμηθεί εις χρήμα, το όριο τούτον συνίσταται εις δρχ. 20 δια τας ενώπιον του Ειρηνοδικείου αγωγάς, δρχ. 50 δια τα ενώπιον του Πρωτοδικείου και δρχ. 100 δια τας ενώπιον των λοιπών δικαστηρίων τοιαύτας. δ) Στο άρθρο 107 παρ.1 : Δια την σύνταξιν προτάσεων επί της πρώτης συζητήσεως της υποθέσεως, το ελάχιστον όριον της αμοιβής του μεν δικηγόρου του εναγομένου είναι ίσον προς το δια την σύνταξιν αγωγής κ.λ.π. oριζόμενo εν άρθρο 100 επ., του δε δικηγόρου του ενάγοντος είναι το ήμισυ αυτής.

Πάντως όμως ουδέποτε είναι κατώτερο των 20 δρχ. δια τας ενώπιον του Ειρηνοδικείου υποθέσεις και των δρχ.50 δια τας ενώπιον του Πρωτοδικείου τοιαύτας. ε) Στο άρθρο 109 : Δια παράστασιν προς συζήτησιν πάσης φύσεως υποθέσεως, πλην των ρητώς εν των παρόντι νόμω άλλως κανoνιζόμενων, ενώπιον του Ειρηνοδικείου και του Πρωτοδικείου το ελάχιστον όριον αμοιβής, είναι, δια μεν το Ειρηνοδικείον δρχ. 20, δια δε το Πρωτοδικείο δρχ. 40.

στ) Στο άρθρο 110 παρ. 1 : Δια την σύνταξιν προτάσεων επί της πρώτης ενώπιον του Εφετείου συζητήσεως πάσης υποθέσεως, το ελάχιστον όριον αμοιβής των Δικηγόρων αμφοτέρων των διαδίκων είναι το διπλάσιον του δια τον Δικηγόρον του ενάγοντος ή του αιτούντος καθοριζομένου εν άρθρω 107 παρ. 1 ορίου αμοιβής δια τα προτάσεις της πρώτης πρωτοδίκου συζητήσεως, δια δε την σύνταξιν, προτάσεων εφ' εκάστης των επομένων συζητήσεων είναι το διπλάσιον του εν άρθρ. 107 παρ. 2 ορίου, πάντως όμως κατ' αμφοτέρας τας περιπτώσεις το όριον τούτο δεν δύναται να είναι κατώτερον των δραχμών 80.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 307 παρ. 1 εδ. α' του Π.Δ. 410/1995 "Δημοτικός - Κοινοτικός Κώδικας" "οι πληρεξούσιοι δικηγόροι, που διορίζονται από δήμο ή κοινότητα αμείβονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα περί δικηγόρων που ισχύουν κάθε φορά", ενώ σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 του Ν.Δ. 31/1968 "πάντα τα επί των πολιτικών ποινικών και διοικητικών υποθέσεων δικονομικά προνόμια του Δημοσίου, τα αναγνωριζόμενα υπό του Κώδικος Νόμων περί Δικών του Δημοσίου και υπό ετέρων γενικών ή ειδικών διατάξεων, εφαρμόζονται αναλόγως και επί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, εφόσον ούτοι δεν απολαύουν μέχρι τούδε ευνοϊκωτέρων και ευρυτέρων προνομίων υπό της κείμενης νομοθεσίας".

Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης απολαύουν μεν των αναφερομένων παραπάνω προνομίων του Δημοσίου, όσον αφορά όμως την καταβλητέα στους απασχολουμένους δικηγόρους τους, ανά υπόθεση, δικηγορική αμοιβή, δεν εξομοιώνονται με το Δημόσιο αλλά υπάγονται στις διατάξεις του Κώδικα περί Δικηγόρων.

Επομένως, δεν εφαρμόζονται στις σχέσεις των Οργανικών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τους δικηγόρους αυτών η διάταξη του άρθρου 15 παρ.2 του ΒΔ 6/1961, του άρθρου 23 παρ. 5 του Π.Δ/τος 282/1996, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 παρ. 4 του Ν. 2873/2000, το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 56 του ΠΔ 238/2003 και του άρθρου 24 παρ. 5 του Ν. 3086/2002, (που ίσχυαν κατά τον επίδικο χρόνο) που ορίζουν ότι, η αμοιβή των Δικηγόρων του Δημοσίου διέπεται από τις διατάξεις του Ν.Δ. 3026/1954 "Περί του Κώδικος των Δικηγόρων", όπως κάθε φορά ισχύουν, και καθορίζεται στο διπλάσιο του ελάχιστου ορίου από εκείνο που προβλέπεται από αυτές για κάθε δικαστική ή εξώδικη ενέργεια, ενώ σε δικαστικές ή εξώδικες εργασίες, για τις οποίες από διατάξεις του Κώδικα η αμοιβή ορίζεται σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου της υπόθεσης, οι δικηγόροι του Δημοσίου αμείβονται με το διπλάσιο του ελάχιστου ορίου, που ορίζεται με τις διατάξεις των άρθρων 100 παράγραφος 4, 107 παράγραφος 1 εδάφιο 2 και 110 παράγραφος 1 του πιο πάνω Κώδικα στην πρώτη περίπτωση και από το άρθρο 161 παράγραφος 4 στη δεύτερη περίπτωση, οι αμοιβές δε αυτές μπορούν κατά την εκκαθάρισή τους είτε να μειωθούν μέχρι του ελάχιστου ορίου, που προβλέπουν οι διατάξεις του παραπάνω Κώδικα, όταν πρόκειται για χειρισμό μεγάλου αριθμού ομοίων υποθέσεων ή όταν ο δικηγόρος του Δημοσίου δεν χειρίστηκε την υπόθεση με την προσήκουσα επιμέλεια, είτε να αυξηθούν μέχρι το τετραπλάσιο του ελάχιστου αυτού ορίου, όταν επιδείχθηκε από τον δικηγόρο ιδιαίτερο ενδιαφέρον και επιμέλεια.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος είναι δικηγόρος Ηρακλείου και από τον Μάρτιο του έτους 1999 και μέσα στα πλαίσια εντολής του αναιρεσείοντος Δήμου, που τον διόρισε πληρεξούσιο δικηγόρο, προέβη στις παρακάτω ενέργειες για τις οποίες δικαιούται αμοιβές και δαπάνες.

Λόγω μη ύπαρξης συμφωνίας που αφορά την αμοιβή του αναιρεσείοντος, η αμοιβή του θα προσδιορισθεί κατά τις οικείες διατάξεις του Κώδικα περί Δικηγόρων και στην περίπτωση που το αντικείμενο της διαφοράς είναι αποτιμητό σε χρήμα το ελάχιστο όριο της αμοιβής κανονίζεται με βάση την προαναφερόμενη αξία αυτού και όχι με βάση τα πάγια ελάχιστα όρια.

Με βάση τις παραδοχές αυτές του Εφετείου, για τις αναφερόμενες στην προσβαλλόμενη απόφαση δικαστικές ενέργειες του αναιρεσιβλήτου, που έγιναν από το έτος 1999 μέχρι το έτος 2004 (άσκηση αγωγών, κατάθεση προτάσεων ενώπιον του Πρωτοδικείου και Εφετείου), επιδίκασε αμοιβή στον αναιρεσίβλητο, σύμφωνα με την αξία του αντικειμένου της διαφοράς, με βάση τις διατάξεις του Κώδικα περί Δικηγόρων (άρθρα 100 παρ. 1, 107 παρ.1 και 110 παρ. 1) και όχι με βάση τα πάγια ελάχιστα όρια, που ορίζονται από τις ίδιες διατάξεις.

Έτσι που έκρινε δεν παραβίασε τις διατάξεις του άρθρων 98, 99, 100 παρ. 4, 107 παρ. 1 εδ. 2 και 110 παρ. 1 του Κώδικα δικηγόρων, 4 παρ. 1 του Ν.Δ. 31/1968, 15 παρ.2του ΒΔ 6/1961, 111 παρ. 2 και 307 παρ. 1 εδ. α' του Π.Δ. 410/1995 και επομένως, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση των παραπάνω διατάξεων, είναι αβάσιμος και απορριπτέος, όπως απορριπτέα είναι και η αίτηση για αναίρεση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 27/4-4-2007 αίτηση του Δήμου ..... για αναίρεση της 55/2007 απόφασης του Εφετείου Κρήτης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 1 Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ