Greek Supreme Court dismisses appeal on tort law grounds, ruling family status must be determined by local law, not lex loci delicti.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece accepted the appeal against the Athens Court of Appeal's decision awarding damages for mental suffering to the family of an Albanian victim. The Court found the lower court erred by applying Article 26 of the Greek Civil Code to determine family status, whereas Articles 14, 17, 22, and 23 of the same code require applying the law of the victim's domicile. Consequently, the Court rejected the application of Greek substantive law for this specific issue and remanded the case for retrial.
Legislator headnote
AI generatedArticle 26 of the Civil Code; Articles 14, 17, 22, and 23 of the Civil Code: In cases involving the death of a foreign national, the determination of family status and the right to claim damages for mental suffering must be governed by the law of the victim's domicile, not the law of the place where the tort occurred.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 799 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 799/2009
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου, με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, 2) Ψ2, κατοίκων ..., 3) Ψ3, κατοίκου ..., 4) Ψ4, 5) Ψ1 και Ψ2, ως ασκούντων τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους, Ψ5, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αλέξανδρο Στρίμπερη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/2/2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 152/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8626/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 26/3/2007 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 23/1/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης, όπως συμπληρώνεται από τον Εισηγητή και την απόρριψη των λοιπών.
Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
I. Κατά τη διάταξη του άρθρου 26 του ΑΚ, οι ενοχές από αδίκημα διέπονται από το δίκαιο του τόπου, όπου διαπράχθηκε το αδίκημα. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι η σχέση, που δημιουργείται με τη διάπραξη αδικήματος στην Ελλάδα διέπεται από το ελληνικό δίκαιο. Επομένως, κατά το δίκαιο αυτό κρίνεται, μεταξύ των άλλων, και αν στη συγκεκριμένη περίπτωση θεμελιώνεται και με ποιες προϋποθέσεις απαίτηση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης κατά το άρθρο 932 του ΑΚ.
Δεδομένου όμως ότι, κατά την τελευταία αυτή διάταξη, σε περίπτωση θανατώσεως προσώπου αξίωση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης έχουν τα μέλη της οικογένειας του θανατωθέντος, το θέμα αν είναι ή όχι κάποιος μέλος της ίδιας οικογένειας με το θύμα κρίνεται με άλλες διατάξεις του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και συγκεκριμένα με τις διατάξεις των άρθρων 14, 17, 22 και 23 του ΑΚ, ανάλογα αν πρόκειται για σύζυγο ή τέκνα (ΑΠ 3/2007).
Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι και σε περίπτωση θανατώσεως στην Ελλάδα αλλοδαπού υπηκόου για το θέμα αν κάποιος ανήκει στην οικογένεια του θύματος και έχει εντεύθεν απαίτηση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 26 του ΑΚ κι' επομένως το ζήτημα τούτο κρίνεται κατά το ελληνικό δίκαιο, ακολούθως δε με βάση την παραδοχή του αυτή, εφαρμόζοντας το ελληνικό ουσιαστικό δίκαιο, επιδίκασε για τον προκληθέντα στο αυτοκινητικό ατύχημα θάνατο της αλβανίδας υπηκόου χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης στους δύο πρώτους των αναιρεσιβλήτων γονείς και στους τρίτο, τετάρτη και πέμπτο των αναιρεσιβλήτων αδελφούς της θανατωθείσας, αλβανούς επίσης υπηκόους, ως ανήκοντες στην οικογένεια του θύματος και υποστάντες ψυχική οδύνη από τον θάνατό της.
Έτσι, όμως, που έκρινε το Εφετείο παραβίασε ευθέως κανόνες ουσιαστικού δικαίου, με την εφαρμογή των μη εφαρμοστέων διατάξεων των άρθρων 26 και 932 του ΑΚ και τη μη εφαρμογή των εφαρμοστέων διατάξεων των άρθρων 17, 22 και 23 του ΑΚ και του αλβανικού δικαίου, κατά τον βάσιμο, κατ' ορθή εκτίμηση μόνο κατά το μέρος του από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, όχι δε και κατά το μέρος του από τον αριθμό 19 του ίδιου άρθρου, που επικαλείται η αναιρεσείουσα, πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, ο οποίος και πρέπει να γίνει δεκτός.
Μετά ταύτα παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως.
II. Κατόπιν τούτων πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 8626/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και
Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Μαρτίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαρτίου 2009.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ