Supreme Court dismisses appeal against land ownership judgment due to absence of appellees and procedural compliance.

Απόφαση 798 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 798/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 20 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Κωνσταντίνα Μαρίνου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Π. του Β., κατοίκου ..., 2) Α. Χ. του Η., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-6-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 16-11-2007 κύρια παρέμβαση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 186/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 571/2011 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 10-12-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνον το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευαγγελία Στεργίου ανέγνωσε την από 11-11-2024 έκθεσή της με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ., αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, η συζήτηση της υπό κρίση, αιτήσεως αναιρέσεως επισπεύδεται με επιμέλεια του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου. Κατά τη συζήτηση αυτής, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της αποφάσεως, δεν εμφανίστηκαν οι αναιρεσίβλητοι, ενώ αντίθετα εμφανίστηκε το αναιρεσείον.

Από την προσκομιζόμενη από το εμφανισθέν ως άνω αναιρεσείον, υπ'αριθμ. ...-2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Λάρισας με έδρα το Πρωτοδικείο Βόλου Ι. Β. προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της αιτήσεως αυτής με την κάτω από αυτήν πράξη καταθέσεως, ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, στην πληρεξούσια δικηγόρο των αναιρεσιβλήτων (κατ' άρθρο 143 παρ. 1, 2 και 3 Κ.Πολ.Δικ).

Επομένως, εφόσον οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίστηκαν, όπως

, προαναφέρθηκε, ούτε υπέβαλαν την, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ. δήλωση, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.

Με την αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται, κατά το μέρος που αφορά την αναιρετική δίκη, η υπ' αρ. 571/2011 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας η οποία εκδόθηκε κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Το Εφετείο επιλαμβανόμενο εφέσεως του ήδη αναιρεσείοντος και κυρίως παρεμβαίνοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της υπ' αρ. 186/2008 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, το οποίο αφού συνεκδίκασε την αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων για την διόρθωση ανακριβούς πρώτης κτηματολογικής εγγραφής με την κύρια παρέμβαση του τελευταίου στη συνέχεια απέρριψε κατ' ουσίαν την κύρια παρέμβαση και δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την αίτηση, δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κατά το μέρος που έγινε δεκτό το αίτημα της αίτησης για αναγνώριση των αιτούντων ως συγκυρίων του 0,390ο/ο εξ αδιαιρέτου έκαστου επί του επιδίκου την οποία (αίτηση) απέρριψε κατά τούτο, ενώ επικύρωσε κατά τα λοιπά την πρωτόδικη απόφαση. Η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 (προϊσχύοντος ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται ως εκ του χρόνου δημοσίευσης της απόφασης) και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Επειδή κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Αγροτικού Κώδικα επιτρέπεται η παραχώρηση κτημάτων, που ανήκουν στο Κράτος, τους Δήμους και τις Κοινότητες, ως και η αναγκαστική απαλλοτρίωση κτημάτων, που ανήκουν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα για γεωργική αποκατάσταση ακτημόνων καλλιεργητών. Περίπτωση εκούσιας (χωρίς προηγούμενη απαλλοτρίωση) παραχώρησης κτήματος από νομικό πρόσωπο ρυθμίζει το άρθρο 124 του ως άνω κώδικα σύμφωνα με το οποίο "1.

Επιτρέπεται εις τα πάσης φύσεως νομικά πρόσωπα, τα στερούμενα, είτε εκ του Νόμου, είτε εκ Συμβάσεως, ή και εξ οιασδήποτε άλλης δικαιοπραξίας του δικαιώματος, της εκποιήσεως ή της άνευ δημοπρασίας εκποιήσεως καλλιεργησίμων εκτάσεων, να προβαίνωσιν εις συμφωνίας πωλήσεων τοιούτων κτημάτων προς ακτήμονας καλλιεργητάς κατά την έννοιαν του παρόντος Κώδικος υποκειμένας εις την έγκρισιν των Αρχών, υπό την εποπτείαν των οποίων τελεί η διαχείρισις των προσώπων τούτων. 2.

Επί τη βάσει της κατά την προηγούμενη ν παράγραφον εγκρίσεως ο Υπουργός της Γεωργίας παρέχει την άδειαν προς σύναψιν της οριστικής συμφωνίας ή κυροί την συναφθείσαν ήδη τοιαύτην. 3. Την δυνάμενην κατά τας προηγουμένας παραγράφους να εκποιηθή καλλιεργήσιμον έκτασιν καθορίζει η αρμόδια Γεωργική Υπηρεσία, τους δε δικαιούμενους να συμμεθέξωσιν εις την αγοράν ταύτης ακτήμονας η αρμόδια Επιτροπή Απαλλοτριώσεων".

Περαιτέρω το μεν άρθρο 236 ΑΚ ορίζει ότι "Αν για να είναι έγκυρη μια δικαιοπραξία χρειάζεται η συγκατάθεση τρίτου (συναίνεση), αυτή παρέχεται με δήλωση προς το ένα ή το άλλο μέρος, και, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, δεν είναι ανάγκη να γίνει με τον τύπο που απαιτείται για τη δικαιοπραξία", το δε άρθρο 239 του ίδιου Κώδικα προβλέπει ότι "Διάθεση αντικειμένου από μη δικαιούχο είναι έγκυρη, αν έγινε με τη συναίνεση του δικαιούχου".

Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: α) Η συναίνεση και η έγκριση αποτελούν κατηγορίες της ευρύτερης έννοιας της συγκατάθεσης. Ως συγκατάθεση νοείται η δήλωση επιδοκιμασίας μιας δικαιοπραξίας ενός προσώπου από κάποιο άλλο πρόσωπο, η οποία (δήλωση) απαιτείται από το νόμο για να αναπτύξει η δικαιοπραξία τα αποτελέσματα της.

Η συγκατάθεση παρέχεται από τρίτο πρόσωπο, δηλαδή πρόσωπο άλλο από τα υποκείμενα της σχέσης, η οποία ισχυροποιείται με την παρεχόμενη συγκατάθεση, β) Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 236 ΑΚ η συγκατάθεση είναι άτυπη, άρα μπορεί να δοθεί και σιωπηρά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στο νόμο. Όμως, τύπος απαιτείται και στις περιπτώσεις που προκύπτει από το σκοπό της διάταξης, ο οποίος επιβάλλει τύπο στην επιδοκιμαζόμενη δικαιοπραξία.

Ειδικότερα συναίνεση είναι η συγκατάθεση για την επιχείρηση δικαιοπραξίας, η οποία (συγκατάθεση) παρέχεται είτε πριν είτε κατά την επιχείρηση της δικαιοπραξίας και για τον τύπο χορήγησής της ισχύουν όσα αναφέρθηκαν παραπάνω γενικά για τη συγκατάθεση. Εξάλλου κατά τη διάταξη της παρ. 2 περ. Αα του ΑΝ 431/1968 ο περιορισμός της μη κατάτμησης του κλήρου κατά την εκποίηση ή τη διάθεση αυτού με οποιοδήποτε τρόπο, που ορίζει το άρθρο 1 παρ. 1 του ίδιου νόμου, δεν ισχύει κατ' εξαίρεση στις μεταβιβάσεις κλήρων, που προέρχονται από κτήματα, τα οποία έχουν πωληθεί κατά την Αγροτική Νομοθεσία στους κληρούχους από τους προηγούμενους ιδιοκτήτες τούτων με τη θέλησή τους. (ΑΠ 1417/2014).

Κατά το άρθρο 11 παρ.1 του Ν. 3147/2007 "οι εκτάσεις που περιήλθαν σε ακτήμονες γεωργούς και κτηνοτρόφους με διανεμητήριο συμβόλαιο από εκούσια κατά το άρθρο 127 του Αγροτικού Κώδικα μεταβίβαση, αποτελούν κλήρους της αγροτικής νομοθεσίας και εφαρμόζονται γι' αυτούς οι διατάξεις του Κώδικα αυτού. Στις εκτάσεις αυτές το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαιώματα κυριότητας".

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση και τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών στην διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της. Ως ζητήματα δε των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί την απόφαση από νόμιμη βάση, νοούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο.

Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή (άρθρ. 561 παρ.1 ΚΠολΔ), για τις ανάγκες της αναιρετικής διαδικασίας, επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, προκύπτει ότι αυτή δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα:

"Το έτος 1954, η Κοινότητα ... Μαγνησίας, με σκοπό την αγροτική αποκατάσταση, μεταβίβασε κατά κυριότητα λόγω πωλήσεως, κατ' άρθρο 124 Αγρ.Κωδ, προς ακτήμονες καλλιεργητές, τμήματα του αγροκτήματος με την ονομασία "..." εκτάσεως 3.656 στρεμμάτων , σε οριζόντια προβολή, το οποίο βρίσκεται στην κτηματική περιφέρεια Παληουρίου της τέως Κοινότητας Μακρυνίτσας και ήδη Δήμου Νέας Αγχιάλου Μαγνησίας.

Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ των άλλων, μεταβίβασε κατά κυριότητα, α) στον Δ. Σ. του Α., το αριθμ. ... τεμάχιο, εκτάσεως 31.250 τμ, του Η' τμήματος του αγροκτήματος, δυνάμει του αριθμ. ...-1954 πωλητηρίου συμβολαίου του συμβ/φου Βόλου, Π., που έχει μεταγραφεί νόμιμα στον τόμο ... και αριθμό ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου, β) στο Γ.

Λ. του Ο., το αριθμ. ... τεμάχιο, εκτάσεως 31.250 τμ, του Η' τμήματος του αγροκτήματος, δυνάμει του αριθ. ...-1954 πωλητηρίου συμβολαίου του ίδιου ως άνω συμβ/φου, που έχει μεταγραφεί νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των ανωτέρω βιβλίων μεταγραφών και γ) στον Α. Κ. του Κ., το αριθμ. ... τεμάχιο εκτάσεως 31.250 τμ, του Η' τμήματος του αγροκτήματος, δυνάμει του ...-1954 πωλητηρίου συμβολαίου του Ιδίου συμβ/φου που έχει μεταγραφεί νόμιμα στον τόμο ...

και αριθμ. ... των άνω βιβλίων μεταγραφών. Οι πωλήσεις αυτές συντελέσθηκαν σε εκτέλεση του με αριθμ. ...-1953 προσυμφώνου που συνετάγη μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών ενώπιον του αυτού ως άνω συμβ/φου, αφού προηγουμένως τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις του άρθρου 124 Αγρ.Κωδ, και ειδικότερα, α) εκδόθηκε η αριθμ. πρωτ. ...-1954 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, με την οποία ήρθη η από τον άρθρο 2 παρ.1 του Ν.3250/1958 απαγόρευση μεταβιβάσεως και επετράπη στην Κοινότητα ...

να πωλήσει ελευθέρως το ακίνητο β) εκδόθηκε η αριθμ. ...- 1954 απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Βόλου που καθόρισε τους δυνάμενους να συμμετάσχουν στην αγορά του αγροκτήματος ακτήμονες καλλιεργητές, μεταξύ των οποίων και τους ανωτέρω (που μνημονεύονται με αριθμ. ... στην προτελευταία σελίδα της ανωτέρω αποφάσεως) και γ) εκδόθηκε η ...-1954 βεβαίωση της Δ/νσης Μαγνησίας, με την οποία χαρακτηρίσθηκε ολόκληρη η έκταση του αγροκτήματος καλλιεργήσιμη (βλ.

τις ανωτέρω αποφάσεις, το προσύμφωνο και τα πωλητήρια συμβόλαια που μετ' επικλήσεως προσκομίζουν οι διάδικοι, στα οποία μνημονεύεται και η έκδοση της άνω με αριθμ. ...-1954 βεβαιώσεως της Δ/νσης Μαγνησίας που, όπως προαναφέρθηκε, ήταν απαραίτητη, κατ' άρθρο 124 παρ.3 του Αγρ.Κωδ, για την εκούσια εκποίηση του αγροκτήματος από την Κοινότητα).

Περαιτέρω, τα ανωτέρω με αρίθμ. ... Η' τεμάχια του αγροκτήματος, τα οποία μετά από νεότερη εμβαδομέτρηση βρέθηκαν να έχουν έκταση 34.366, 28.867 και 28.867 τμ, αντίστοιχα, με την ...- 1993 πράξη του συμβ/φου Τρικάλων Χ. Λ., που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου, συνενώθηκαν σε ένα ενιαίο ακίνητο, συνολικής 92.100 τμ, το οποίο εικονίζεται στο συνημμένο στην άνω πράξη τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού, Η.

Ζ., με τα στοιχεία ... και συνορεύει, δυτικά, επί πλευρές Α-Β, μήκους 560μ, με το 26Η τεμάχιο ιδιοκτησίας Κ., και επί πλευράς Ζ-Η, μήκους 70μ, με αγρό ιδιοκτησίας, Ε. Σ., βόρεια, επί πλευράς Β-Γ, μήκους 273μ, με το 23Η τεμάχιο, νότια, επί πλευράς Ε-Ζ, μήκους 75μ, με την ΕΟ Βόλου-Αλμυρού, επί πλευράς Η-Θ, μήκους 66μ, με αγρό ιδιοκτησίας Ε.

Σ., και επί πλευράς 83,95, με ΕΟ Βόλου-Αλμυρού, και ανατολικά επί πλευράς Γ-Δ, μήκους 190 μ, και επί πλευράς Δ-Ε, μήκους 255μ με το 30Η τεμάχιο, ιδιοκτησίας Ι. Ξ. και, επί πλευράς Θ -I, μήκους 100μ, με αγρό ιδιοκτησίας Ε. Σ. Για τη συνένωση των ανωτέρω τεμαχίων συνέπραξαν, 1) σε σχέση με το 27Η τεμάχιο, οι Α. χήρα Ι. Τ., Δ. Τ. του Ι.

και Α. Τ. του Ι., στους οποίους περιήλθε το εν λόγω τεμάχιο από κληρονομιά του κατά την ... αποβιώσαντος Ι. Τ. την οποία επαχθείσα σε αυτούς εξ' αδιαθέτου αποδέχθηκαν με την ...-1983 δήλωση ενώπιον του συμβ/φου Βόλου, Α. Δ., που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου.

Στον Ι. Τ. το τεμάχιο αυτό περιήλθε κατόπιν πωλήσεως από τον Ν. Α., δυνάμει του με αριθμ. ...-1969 συμβολαίου του συμβ/φου Βόλου, Δ. Π., που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου. Στο Ν. Α. το εν λόγω τεμάχιο περιήλθε, ομοίως, κατόπιν πωλήσεως από τους Σ. χήρα Δ.

Σ., Μ. Σ., Κ. Σ., Α. Σ. και Μ. Σ., δυνάμει του με αριθμ. ...-1959 πωλητήριου συμβολαίου του συμβ/φου Βόλου, Ν. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου. Στους ανωτέρω πωλητές δε του άνω τεμαχίου τούτο περιήλθε από κληρονομιά του κατά την ... αποβιώσαντος, Δ.

Σ. (στον οποίο, όπως προαναφέρθηκε, μεταβιβάσθηκε από την Κοινότητα ...), την οποία επαχθείσα σε αυτούς εξ' αδιαθέτου αποδέχθηκαν με την ...-1959 δήλωση ενώπιον του συμβ/φου Βόλου, Ν. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο ... και αριθ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου, 2) σε σχέση με το ... τεμάχιο, ο αρχικός αγοραστής τούτου από την Κοινότητα ..., Γ.

Λ. και 3) σε σχέση με το ... τεμάχιο, η Μ. χήρα Τ. Τ., στην οποία ο αρχικός αγοραστής τούτου, Α. Κ., μεταβίβασε κατά κυριότητα, δυνάμει του από 2-11-1954 ιδιωτικού πωλητήριου εγγράφου που κυρώθηκε με την ...-1958 απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Βόλου που μεταγράφηκε νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου.

Περαιτέρω, οι άνω συμπράξαντες στη δημιουργία του ενιαίου αγροτεμαχίου των 92.100 τμ, ήτοι οι Α. χήρα Ι. Τ., Δ. Τ., Α. Τ., Γ. Λ. και Μ. χήρα Τ. Τ., ως συγκύριοι τούτου, δυνάμει του με αριθμ. ...-1993 συμβολαίου του συμβ/φου Τρικάλων, Χ. Λ., που έχει μεταγραφεί νόμιμα στον τόμο ... και αριθμ. ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου, μεταβίβασαν κατά κυριότητα στον καθένα των αιτούντων, αλλά και στη μη διάδικο, Ε.

συζ. Ε. Π. από 0,390% εξ' αδιαιρέτου του αγροτεμαχίου αυτού. Κατά την κτηματογράφηση της περιοχής ... για τη δημιουργία του Εθνικού Κτηματολογίου, το ανωτέρω αγροτεμάχιο, συνολικής εκτάσεως 92.232 τμ, μετά από νεότερη εμβαδομέτρηση, καταχωρήθηκε στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Αλμυρού με ΚΑΕΚ ..., κατά μεν ποσοστό 98,843%, στο όνομα 240 προσώπων, ως συγκυρίων, και κατ' ποσοστό 1,157%,ως αγνώστου ιδιοκτήτη.

Μεταξύ των 240 ως άνω προσώπων περιλαμβάνεται και η ανωτέρω συμβαλλομένη στο ίδιο συμβόλαιο με τους αιτούντες, Ε. συζ. Ε. Π., ως συγκύρια στο ποσοστό των 0,390% που περιήλθε σ' αυτήν εξ' αδιαιρέτου από το επίδικο αγροτεμάχιο με το εν λόγω συμβόλαιο. Οι αιτούντες, όμως, δεν συγκαταλέγονται μεταξύ των άνω καταχωρηθέντων ως συγκυρίων του αγροτεμαχίου στα κτηματολογικά βιβλία, καθόσον, όπως προκύπτει από την κατάθεση του μάρτυρά τους, Π.

Μ., αυτοί από παραδρομή δε δήλωσαν το δικαίωμα συγκυριότητός τους εμπροθέσμως, και δη μέχρι την 30-11-2004 που κηρύχθηκε η έναρξη ισχύος του Κτηματολογίου στην περιοχή Ν.Αγχιάλου με την ...-2004 απόφαση του ΟΚΧΕ. Έτσι, τα ποσοστά τους εξ' αδιαιρέτου στο αγροτεμάχιο αυτό που ανέρχονται συνολικά σε 0,780 % (0,390+0,390), περιελήφθησαν στο μεγαλύτερο ποσοστό των 1,157% που καταχωρήθηκε στο ανωτέρω κτηματολογικό βιβλίο με την ένδειξη "αγνώστου ιδιοκτήτη".

Το εκκαλούν, Ελληνικό Δημόσιο, ισχυρίσθηκε πρωτοδίκως, με την ιδιότητα του κυρίως παρεμβαίνοντος, και πάλι με την έφεσή του ισχυρίζεται ότι ουδόλως απέκτησαν κυριότητα οι αιτούντες στα άνω ποσοστά εξ' αδιαιρέτου επί του επίδικου αγροτεμαχίου που φέρεται ότι αγόρασαν με το προεκτεθέν συμβόλαιο, διότι τούτο ήταν ανέκαθεν δασική έκταση, η οποία περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο ως διάδοχο του Τουρκικού Δημοσίου από την απελευθέρωση της περιοχής από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Όμως, όπως προαναφέρθηκε, τα ανωτέρω τεμάχια του επίδικου αγροτεμαχίου μεταβιβάσθηκαν, λόγω πωλήσεως, εκουσίως, κατ άρθρ. 124 Αγρ.Κωδ, στους απωτέρους δικαιοπαρόχους των αιτούντων, Δ. Σ., Γ. Λ. και Α. Κ., ως ακτήμονες καλλιεργητές, προς αγροτική τους αποκατάσταση, από την Κοινότητα ..., κατόπιν της ανωτέρω αδείας του Υπουργού Γεωργίας, ο οποίος, ως εκπρόσωπος του Ελληνικού Δημοσίου, ουδόλως αμφισβήτησε, αλλά μάλλον αναγνώρισε εμμέσως με την ενέργειά του αυτή την κυριότητα της Κοινότητας στη μεταβιβασθείσα έκταση.

Εξάλλου, για την εκούσια εκποίηση της εκτάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 124 του Αγρ.Κωδ, έπρεπε αυτή να είναι καλλιεργήσιμη, πράγμα που βεβαιώθηκε με την ...-1954 βεβαίωση της Διευθύνσεως Γεωργίας Μαγνησίας, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, μνημονεύεται ως προϋπόθεση για την εφαρμογή του ανωτέρω άρθρου σε όλα τα πωλητήρια συμβόλαια που συνετάγησαν μεταξύ της Κοινότητας ...

και των άνω απώτερων δικαιοπαρόχων των αιτούντων. Η έκδοση δε και το περιεχόμενο της παραπάνω βεβαιώσεως της Δ/νσης Γεωργίας Μαγνησίας, με την οποία, σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτεθέντα, χαρακτηρίσθηκε όλη η έκταση του επίδικου αγροκτήματος ως καλλιεργήσιμη, επιβεβαιώνεται και με το αριθμ. πρωτ. ...-1994 μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενο από τους αιτούντες έγγραφο του Δασαρχείου Βόλου, με το οποίο το τελευταίο ζήτησε από το Υπουργείο Γεωργίας να του γνωστοποιήσει αν η έκταση του αγροκτήματος είναι εποικιστική της αγροτικής νομοθεσίας, προκειμένου να μη διενεργηθεί κτηματογράφηση εντός της εκτάσεως αυτής για τη δημιουργία του δασικού κτηματολογίου σε περίπτωση που είναι εποικιστική.

Σε απάντηση, το Υπουργείο Γεωργίας, με το αριθμ. πρωτ. ...-1997 έγγραφο γνωστοποίησε προς το Δασαρχείο Βόλου ότι "οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις, οι οποίες δι' εκούσιας μεταβιβάσεως από το νομικό πρόσωπο της Κοινότητας παραχωρούνται σε ακτήμονες καλλιεργητές για γεωργική αποκατάσταση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 124 του Αγρ.

Κώδικα, θεωρούνται εποικιστικές εκτάσεις και επ' αυτών έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της Αγροτικής Νομοθεσίας". Τούτο επανέλαβε, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με το αριθμ.πρωτ. ...-2006 έγγραφο προς τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας, επισημαίνοντας ότι και τα τεμάχια του επίδικου αγροκτήματος "..." που μεταβιβάσθηκαν εκουσίως σε ακτήμονες καλλιεργητές από την Κοινότητα ..., κατ' άρθρο 124 Αγρ.

Κώδικος, αποτελούν κλήρους της αγροτικής νομοθεσίας και δε συντρέχει λόγος να διαφοροποιηθούν από τους κλήρους που μεταβιβάσθηκαν εκουσίως προς αποκατάσταση ακτημόνων καλλιεργητών με το άρθρο 127 του Ιδίου Κώδικος, γι' αυτό εισηγείται την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 11 παρ.1 του Ν.3147/2003 και στην περίπτωση των εκουσίων μεταβιβάσεων του άρθρου 124.

Πράγματι, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στη μείζονα σκέψη, το άρθρο 124 του Αγροτικού Κώδικος ταυτίζεται κατά τα ουσιώδη του στοιχεία με το άρθρο 127 του Ιδίου Κώδικος και πρέπει το άρθρο 11 παρ. 1 του Ν.3147/2003 που εφαρμόζεται στις εκούσιες μεταβιβάσεις αγροκτημάτων για την αγροτική αποκατάσταση ακτημόνων καλλιεργητών του άρθρου 127, να τύχει αναλόγου εφαρμογής και στις εκούσιες μεταβιβάσεις αγροκτημάτων για την αγροτική αποκατάσταση ακτημόνων καλλιεργητών του άρθρου 124.

Επομένως, και τα κατά το άρθρο 124 του Αγρ. Κώδικος μεταβιβασθέντα προς τους δικαιοπαρόχους των αιτούντων τεμάχια του επίδικου αγροκτήματος "..." προς αγροτική τους αποκατάσταση, αποτελούν σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ.1 του Ν.3147/2003/ κληροτεμάχια της αγροτικής νομοθεσίας στα οποία το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαίωμα κυριότητας.

Εξάλλου, εξ' όσων προεκτέθησαν δεν αποδείχθηκε ότι τα άνω τεμάχια του επίδικου αγροκτήματος που μεταβιβάσθηκαν στους δικαιοπαρόχους των αιτούντων, ήταν δασικές εκτάσεις ανήκουσες στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου, αλλ' αντιθέτως αποδείχθηκε ότι ήταν καλλιεργήσιμες εκτάσεις, οι οποίες αρχικά ανήκαν στην Κοινότητα ...

και, στη συνέχεια, κατόπιν των προεκτεθέντων διαδοχικών μεταβιβάσεων, περιήλθαν κατά κυριότητα στους αιτούντες. Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται από τα μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενα αποσπάσματα του θεωρημένου με την 3132/7-11-2001 απόφαση της Δ/νση Δασών Μαγνησίας δασικού χάρτη της περιοχής με βάση τις αεροφωτογραφίες λήψης 1945 και 1995, καθόσον από αυτόν δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφισβήτητο ο δασικός χαρακτήρας της εν λόγω περιοχής, δεδομένου ότι ο χάρτης αυτός, όπως και το Ελληνικό Δημόσιο αποδέχεται, είναι προσωρινός, μόνον δε οι οριστικοί χάρτες αποτελούν πλήρη απόδειξη για την ύπαρξη ή μη δάσους ή δασικής έκτασης, μετά την τήρηση της διαδικασίας που προβλέπει το άρθρ 27 παρ. 2,3 και 4 του Ν.2664/1998 (ήτοι ανάρτηση του χάρτη με σύγχρονη δημόσια πρόσκληση των ενδιαφερομένων προς υποβολή αντιρρήσεων, εξέταση των αντιρρήσεων από τριμελή επιτροπή, διόρθωση του χάρτη και κύρωση του από το Γενικό Γραμματέα της Περιφερείας).

Άλλωστε ούτε από τον προσκομιζόμενο δασικό χάρτη ούτε από άλλο αποδεικτικό στοιχείο προέκυψε το είδος και η μορφή της βλάστησης που κάλυπτε το επίδικο αγρόκτημα ώστε να κριθεί αν ήταν ή όχι δασική, κατά την έννοια του νόμου.". Το Εφετείο με τις παραδοχές αυτές, δέχθηκε ως κατ' ουσίαν βάσιμη την αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, κατά το μέρος αυτής με το οποίο ζήτησαν, επικαλούμενοι ανακριβή πρώτη εγγραφή στα οικεία κτηματολογικά βιβλία σύμφωνα με την οποία το επίδικο φέρεται ότι ανήκει σε άγνωστο ιδιοκτήτη, να γίνει διόρθωση αυτής, ώστε να αναγραφούν οι ίδιοι ως συγκύριοι του επιδίκου και απέρριψε κατ' ουσίαν την κύρια παρέμβαση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 124 του Αγροτικού Κώδικα, 236, 239 ΑΚ, 1 παρ.1 και 2 περ. Αα του ΑΝ 431/1968, 11 παρ.1 του Ν. 3147/2003, τις οποίες και εφάρμοσε, ούτε παραβίασε δια της παραλείψεως εφαρμογής τους τις ουσιαστικές διατάξεις 2 και 60 του Ν.Δ/τος 86/1969, που δεν ήταν εφαρμοστέες, καθόσον στην απόφαση υπάρχει νομική ακολουθία μεταξύ των πραγματικών γεγονότων που έγιναν δεκτά και του συμπεράσματος του δικανικού συλλογισμού με τις σαφείς παραδοχές ότι η επίδικη έκταση η οποία δεν είναι δασική αλλά καλλιεργήσιμη, αποτελεί ιδιοκτησία των αναιρεσιβλήτων - αιτούντων, που την απέκτησαν παραγώγως δυνάμει πωλητηρίων συμβολαίων του έτους 1993 νομίμως μεταγεγραμένων.

Ότι, η κυριότητα του επιδίκου μεταβιβάστηκε σε αυτούς από προηγούμενους αληθείς κυρίους που είχαν αποκτήσει κυριότητα επ' αυτού επίσης παραγώγως στα πλαίσια εκούσιας πώλησης, η οποία διενεργήθηκε νομοτύπως το έτος 1954 από την Κοινότητα Αγ. Λαυρεντίου, με την τήρηση των οριζομένων στο άρθρο 124 του Αγροτικού Κώδικα διατυπώσεων.

Μεταξύ των διατυπώσεων αυτών ήταν και η παροχή άδειας προς πώληση, με απόφαση του Υπουργού Γεωργίας , ο οποίος επέτρεψε την πώληση με σκοπό την γεωργική αποκατάσταση ακτημόνων καλλιεργητών. Ότι για την πώληση αυτή συντάχθηκε συμβολαιογραφικό έγγραφο που μεταγράφηκε νόμιμα. Ότι μπορούσε να κατατμηθεί το αρχικό μείζον ακίνητο, ως μεταβιβασθέν εκουσίως κατά την αγροτική νομοθεσία σε κληρούχους, από τον άλλοτε ιδιοκτήτη του και ότι το αναιρεσείον δεν μπορεί πλέον να αμφισβητήσει την κυριότητα της απώτατης δικαιοπαρόχου των αιτούντων ως άνω Κοινότητας, αφού με την άδεια του Υπουργού Γεωργίας, το αναιρεσείον, είχε νομοτύπως συναινέσει στην εκούσια πώληση αυτού.

Περαιτέρω το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης διότι διέλαβε σε αυτή επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή μη εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων που εφάρμοσε και εκείνων που δεν εφάρμοσε, εκθέτοντας με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν. Επομένως, όσα αντίθετα υποστηρίζει το αναιρεσείον με τους πρώτο και δεύτερο αναιρετικούς λόγους, με τους οποίους ευθείας παραβίασης των παραπάνω ουσιαστικών διατάξεων από τον αρ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή αυτών καθώς και η από τον αρ. 19 του ίδιου άρθρου πλημμέλεια περί έλλειψης νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς το ουσιώδες ζήτημα της διαπίστωσης της ύπαρξης του εγγραπτέου δικαιώματος της κυριότητας των αναιρεσιβλήτων, είναι αβάσιμα και απορριπτέα. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω η αίτηση αναίρεσης είναι απορριπτέα στο σύνολο της ως αβάσιμη.

Διάταξη περί δικαστικών εξόδων σε βάρος του ηττηθέντος Ελληνικού Δημοσίου δεν θα οριστεί ελλείψει σχετικού αιτήματος εκ μέρους των αναιρεσιβλήτων, λόγω της ερημοδικίας αυτών.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-12-2014 αίτηση περί αναιρέσεως της υπ' αρ. 571/2011 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Απριλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Μαΐου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ