Supreme Court allows appeal against insurance company's appeal for failure to state facts proving liability.

Απόφαση 797 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 797/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "INTERNATIONAL LIFE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσείουσα "INTERNATIONAL HELLAS A.E." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παύλο Ρήγα, ο οποίος ανακάλεσε την από 14/1/2008 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε αυτοπροσώπως και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, εκπροσωπούμενης από τον προσωρινό δικαστικό συμπαραστάτη της Ψ3, 2) Ψ2, 3) Ψ3, 4) Ψ4, 5) Ψ5, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδριανό Διακάτο και κατέθεσαν προτάσεις 6) Ψ6, κατοίκου ..., η οποία δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 7) Ψ7, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδριανό Διακάτο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/3/2002 αγωγή των υπό στοιχεία 1 και 7 αναιρεσιβλήτων και την από 28/4/2002 αγωγή προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 125/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6274/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20/3/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση, ανέγνωσε την από 5/1/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη του δεύτερου.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την προσκομιζόμενη με επίκληση ... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Αθηνών ... αποδεικνύεται ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης και κλήση προς συζήτηση κατ' αυτή επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην έκτη αναιρεσίβλητη Ψ6 . Η τελευταία δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο και δεν παραστάθηκε με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Συνεπώς η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Κατά τα άρθρα 111 παρ. 2, 118 παρ. 4 και 216 ΚΠολΔ το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει με ποινή απαραδέκτου, εκτός άλλων στοιχείων και ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς με την πλήρη έκθεση όλων των πραγματικών γεγονότων, τα οποία είναι αναγκαία για την στήριξη του αξιουμένου δικαιώματος.

Η αναγραφή των συγκεκριμένων περιστατικών είναι απαραίτητη για να μπορέσει ο εναγόμενος να αμυνθεί, αλλά και το δικαστήριο να προβεί στον προσήκοντα υπαγωγικό συλλογισμό προς διάγνωση της διαφοράς. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν 489/1976 "περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", το πρόσωπο που ζημιώθηκε, έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 299, 330, 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι, επί αδικοπραξίας, που έχει ως αποτέλεσμα τη θανάτωση προσώπου, η γέννηση των αξιώσεων των συγγενών του για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης προϋποθέτει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του δράστη, πρόκληση ψυχικής οδύνης και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της εν λόγω συμπεριφοράς και της ψυχικής οδύνης.

Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή παράλειψη ορισμένης ενέργειας. Για την υπαιτιότητα του ζημιώσαντος, απαιτείται να εκτίθενται και πραγματικά περιστατικά, που να τη θεμελιώνουν, είτε με τη μορφή δόλου, είτε με τη μορφή της αμέλειας, καθόσον δεν είναι αρκετή η αναφορά στην αγωγή, ότι από την παράνομη ενέργεια του εναγομένου επήλθε κάποιο αποτέλεσμα.

Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του δράστη ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Συνακόλουθα, με βάση και τη ρύθμιση του ανωτέρω άρθρου 216 ΚΠολΔ, στη σχετική αγωγή περί χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης πρέπει, για τη διαδικαστική πληρότητα του δικογράφου της, να εκτίθενται με σαφήνεια τα πραγματικά εκείνα γεγονότα, με τα οποία εξειδικεύονται οι ανωτέρω αόριστες νομικές έννοιες της υπαιτιότητας και του (πρόσφορου) αιτιώδους συνδέσμου.

Η έκθεση των γεγονότων αυτών είναι αναγκαία, προκειμένου να παρασχεθεί η δυνατότητα, στο μεν εναγόμενο να αμυνθεί, στο δε δικαστήριο να διαγνώσει τη νομική βασιμότητα της αγωγής. Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την επισκόπηση του δικογράφου της από 19-3-2002 αγωγής των αναιρεσιβλήτων-εναγόντων (Ψ1, ΑΑ, Ψ7 και Ψ3), την οποία έστρεφαν και κατά της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας προκύπτει ότι αυτοί ιστορούν πως στις 21 Ιουνίου 2001 και περί ώρα 23.40' ο γυιός της πρώτης, εγγονός των δεύτερου και τρίτης και ανεψιός του τέταρτου ήταν συνεπιβάτης στη με αριθμό κυκλοφορίας ...

δίκυκλη μοτοσικλέτα, ιδιοκτησίας του ΒΒ, που ήταν ασφαλισμένη για τις προς τρίτους προξενούμενες ζημίες στην αναιρεσείουσα (πρώτη εναγομένη) ασφαλιστική εταιρία. Η μοτοσικλέτα, την οποία οδηγούσε ο ιδιοκτήτης της, κινούνταν κατά τον ανωτέρω τόπο και χρόνο κανονικά στη δεξιά πλευρά της οδού ... στο ... με κατεύθυνση από ...

προς την ..., όταν στη διασταύρωση με την οδό ... ο εναγόμενος ΓΓ οδηγώντας στην αριστερή πλευρά του δρόμου απρόσεκτα το με αριθμό .. ΙΧΕ αυτοκίνητό του μάρκας Alfa Romeo 33 με κατεύθυνση από την παραλία προς την ..., κινούμενος παράλληλα με την μοτοσικλέτα, συγκρούστηκε με αυτήν, κτυπώντας την με το εμπρόσθιο δεξιό μέρος του αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα να εκτιναχτεί η μοτοσικλέτα με τους δύο επιβάτες πάνω στο παράνομα σταθμευμένο ΙΧΦ αυτοκίνητο της τέταρτης εναγόμενης ΔΔ και να προκληθεί ο θάνατος του οδηγού και του συνεπιβάτη (συγγενούς των εναγόντων) της μοτοσικλέτας.

Ακολούθως οι ενάγοντες εκθέτουν ότι οι εναγόμενοι, ως αποκλειστικοί υπαίτιοι του θανάσιμου τραυματισμού του γυιού, εγγονού και ανεψιού τους είναι σε ολόκληρο υπεύθυνοι και υπόχρεοι για την αποκατάσταση των ζημιών που προήλθαν από το θάνατό του. Ειδικότερα εκθέτουν ότι η πρώτη εναγομένη (αναιρεσείουσα) είναι υπόχρεη σε αποζημίωσή τους επειδή είχε ασφαλίσει τη ζημιογόνο μοτοσικλέτα του αποβιώσαντος οδηγού για τις ζημιές τρίτων από την κυκλοφορία της, με σύμβαση ασφαλίσεως που ήταν ισχυρή κατά τον χρόνο του ατυχήματος".

Στο τέλος δε της αγωγής τους προσθέτουν ότι "αποκλειστική υπαίτια του ατυχήματος και του συνεπεία τούτου επελθόντος θανάτου του γιού, εγγονού και ανεψιού μας, εκτός του αποβιώσαντος οδηγού της μοτοσικλέτας ΒΒ ...". Με αυτό το περιεχόμενο η αγωγή δεν είναι ορισμένη, αφού δεν εκτίθενται σ' αυτή τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία, για να κριθεί αν συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής των προαναφερόμενων διατάξεων ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα δεν εκτίθενται πραγματικά περιστατικά, που αποδίδονται στον ασφαλισμένο στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία, τα οποία βρίσκονται σε αιτιώδη σύνδεσμο με το θάνατο του συγγενούς των εναγόντων, θεμελιώνουν υπαιτιότητα και συγκεκριμένη μορφή αυτής του ανωτέρω οδηγού της μοτοσικλέτας, μόνος δε ο αγωγικός ισχυρισμός περί αποκλειστικής υπαιτιότητας για την πρόκληση του ατυχήματος και του οδηγού αυτού δεν καλύπτει την ανωτέρω έλλειψη.

Κατά συνέπεια το Εφετείο που δίκασε και δέχθηκε ότι η αγωγή ήταν ορισμένη, απορρίπτοντας σχετικό λόγο έφεσης της αναιρεσείουσας, υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Ο πρώτος λόγος της αναίρεσης είναι , επομένως, βάσιμος.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω η αναίρεση πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, καθόσον αφορά τις σχέσεις της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας-εναγομένης και των αναιρεσιβλήτων-εναγόντων και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος στο ίδιο Εφετείο Αθηνών, η συγκρότηση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6274/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, μόνο καθόσον αφορά την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία-εναγομένη και τους αναιρεσίβλητους-ενάγοντες.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος στο ίδιο Εφετείο Αθηνών, που θα συγκροτηθεί από άλλους, εκτός από εκείνους που δίκασαν, δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους να καταβάλουν τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ