Supreme Court dismisses appeal on servitude claim, upholding lower court's finding of no right of way.

Απόφαση 78 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 78/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Γκιάφη, Αντιπρόεδρο, Αλέξανδρο Κασιώλα, Χαράλαμπο Αντωνιάδη, Γεώργιο Φώσκολο και Βασίλειο Νικόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε Δ.όσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Νοεμβρίου 2005, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Η. Μ. του Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Τσίχλη.

Των αναιρεσίβλητων: 1)Ι. Μ. του Γ. κατοίκου ..., 2)Ζ. Δ. του Η., Ι. Μ., κατοίκου ..., οι οποίοι ο πρώτος δι'εαυτόν ατομικώς και αμφότεροι ως ασκούντες την γονική μέριμνα της ανηλίκου θυγατέρας τους Α. Μ., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Κουτουλάκο, ο οποίος δήλωσε ότι οι ανωτέρω γονείς έπαυσαν να ασκούν την γονική μέριμνα της θυγατέρας τους Μ. Μ. του Ι. διότι ήδη ενηλικιώθηκε και δηλώνει ότι συνεχίζει ατομικώς την δίκη και εκπροσωπείται από αυτόν τον ίδιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-11-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Γυθείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 76/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 54/2003 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γυθείου. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 31-3-2004 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αλέξανδρος Κασιώλας ανέγνωσε την από 10-10-2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 70 Κ.Πολ.Δ., όποιος έχει έννομο συμφέρον να αναγνωριστεί η ύπαρξη ή μη ύπαρξη κάποιας έννομης σχέσης μπορεί να εγείρει σχετική αγωγή. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής έννομο συμφέρον για την άσκηση της αναγνωριστικής αγωγής συντρέχει όταν η αιτούμενη διάγνωση είναι το κατάλληλο μέσο, με το οποίο θα αρθεί η αβεβαιότητα που υπάρχει στις σχέσεις των διαδίκων και θα αποτραπεί η βλάβη που απειλείται κατά του ενάγοντος.

Τέτοια αναγνωριστική αγωγή μπορεί να εγερθεί και από τον κύριο ακινήτου για την αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαιώματος δουλείας διελεύσεως τρίτου κυρίου ομόρου ακινήτου από το ακίνητο του ενάγοντος. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 1033 Α.Κ., για τη μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου απαιτείται συμφωνία μεταξύ του κυρίου και εκείνου που την αποκτά, ότι μετατίθεται σ'αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία.

Η συμφωνία αυτή γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και υποβάλλεται σε μεταγραφή. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, το οποίο έκρινε ως ουσιαστικά βάσιμη την από 23.11.2001 αγωγή των αναιρεσιβλήτων, με την οποία ζήτησαν να αναγνωρισθεί η ανυπαρξία δικαιώματος δουλείας διελεύσεως του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος και υπέρ των αναφερομένων σ'αυτή ακινήτων του από το επίσης σ'αυτή αναφερόμενο ακίνητο των αναιρεσιβλήτων και συγκεκριμένα επί εδαφικής λωρίδας μήκους 38,70 μέτρων και πλάτους 2, 50 μέτρων επί της βορείας πλευράς αυτού, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα εξής:

Δυνάμει του υπ' αριθμ. ... συμβολαίου γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Οιτύλου Παναγιώτας Μπεχράκη, που μεταγράφηκε νόμιμα, ο πρώτος ενάγων Ι. Μ. είχε αποκτήσει την κυριότητα ενός ακινήτου, εκτάσεως 2.000,24 τ.μ., όπως εμφαίνεται τούτο με τα κεφάλαια αλφαβητικά στοιχεία Α-Ε-Ζ-Δ-Α στο από 9.11.1992 τοπογραφικό σχεδιάγραμμα του διπλωματούχου πολιτικού μηχανικού Δ.

Ζ., που προσαρτάται στον τίτλο αυτό, το οποίο βρίσκεται εντός του οικισμού ... του Δήμου Γυθείου Λακωνίας στη θέση "..." και συνορεύει κατά τον τίτλο κτήσεως βόρεια και σε πλευρά Δ-Α μήκους 37 μ. με Δ.οτικό δρόμο και πέραν τούτου με ιδιοκτησία Μ. χήρας Κ. Σ., ανατολικά σε πλευρά Α-Ε μήκους 52,80 μ. με Δ.οτικό δρόμο και πέραν τούτου με ιδιοκτησία Κ.

Τ., νότια σε πλευρά Ε-Ζ μήκους 39 μέτρων με ιδιοκτησία Γ. Π.Μ. και Μ. Γ. Μ. και δυτικά σε πλευρά Ζ-Δ μήκους 52,50 μ. με ιδιοκτησία κληρονόμων Ι. Μ. και το οποίο προήρχετο από τεμαχισμό της αρχικής ιδιοκτησίας των παρεχόντων γονέων του Γ. και Μ. Γ. Μ., συνολικής έκτασης κατά τον τίτλο κτήσεως 3.850 τ.μ. και κατά νεώτερη και ακριβή καταμέτρηση 4.002, 42 τ.μ.

συνορευομένης κατά τον τίτλο κτήσεως με αγρούς Μ. Β.Κ., Σ. Σ.Δ., Λ. Κ., κληρονόμων Δ..Ι. Μ., δρομίσκο και πέραν του δρομίσκου με αγρό Μ. συζ. Κ. Σ., στους οποίους είχε περιέλθει κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου στον καθένα από αγορά από τον Δ. Δ. δυνάμει του υπ'αριθμ. ... συμβολαίου του συμβολαιογράφου Γυθείου Θεοδώρου Λιακάκου, που μεταγράφηκε νόμιμα.

Επί του ακινήτου αυτού ο πρώτος ενάγων, προτιθέμενος να ανεγείρει οικοδομή, συνέστησε με την υπ'αριθμ. ... συμβολαιογραφική πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας της συμβολαιογράφου Καλαυρίας Ειρήνης Παγκάλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, τις αναφερόμενες σ' αυτή (πράξη) δώδεκα (12) μελλοντικές και αυτοτελείς οριζόντιες επί οικοδομής μετά του υπογείου και στην συνέχεια δυνάμει του υπ'αριθμ. ...

συμβολαίου γονικής παροχής της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, μεταβίβασε στις ενάγουσες ανήλίκες θυγατέρες του Α. και Μ. το δικαίωμα υψούν των αναφερομένων στο συμβόλαιο αυτό οριζοντίων ιδιοκτησιών του ισογείου και πρώτου ορόφου μετά της συνολικής αναλογίας τους επί του οικοπέδου εξ 850/000.

Επίσης δυνάμει του υπ'αριθμ. ... συμβολαίου γονικής παροχής της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, ο πρώτος ενάγων μεταβίβασε αιτία γονικής παροχής στις προαναφερόμενες ανήλικες θυγατέρες του Μ. και Α. την ψιλή κυριότητα του 1/2 εξ αδιαιρέτου στην καθεμιά του υπογείου ορόφου της ανωτέρω οικοδομής, παρακρατώντας την επικαρπία αυτού ισοβίως υπέρ του εαυτού του και της συζύγου του Ζ.

Δ. συζ. Ι. Μ., έχοντος ποσοστό συνιδιοκτησίας 150/000 του όλου ακινήτου. Από όλους τους ως άνω αναφερόμενους τίτλους κτήσεως των εναγόντων αποδεικνύεται ότι τόσο στον αρχικό τίτλο κτήσεως των εναγόντων, δηλαδή στο υπ'αριθμ. ... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Γυθείου Θεοδώρου Λιακάκου, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, αναφέρεται, ως βόρειο όριο του ακινήτου τους, δρομίσκος, όσο και σε όλους τους μεταγενέστερους τίτλους, που προαναφέρθηκαν αναφέρεται επίσης, ως βόρειο όριο του ακινήτου τους δρόμος πλάτους 2 μ., χαρακτηριζόμενος από τον πρώτο των εναγόντων και τους ως άνω δικαιοπαρόχους του ως Δημοτικός δρόμος.

Πλην όμως, ανεξάρτητα του ότι στους τίτλους αυτούς των εναγόντων αναφέρεται, ως βόρειο όριο του ακινήτου τους, δρόμος, σε όλους αυτούς τους τίτλους κτήσεως των εναγόντων αναφέρεται σαφώς ότι η έκταση του ως άνω ακινήτου τους ανέρχεται σε 2.000, 24 τ.μ. και ότι το βόρειο όριο του ακινήτου τους, που έχει την έκταση αυτή, συνορεύει με δρόμο.

Δηλαδή σε όλους τους παραπάνω τίτλους των εναγόντων ο δρόμος αναφέρεται εκτός της εκτάσεως του ακινήτου των εναγόντων των 2.000,24 τ.μ. Άλλωστε οι ενάγοντες ήδη εκκαλούντες δεν αποδέχονται την ύπαρξη δρόμου, ισχυριζόμενοι ότι προέβησαν στην απεικόνιση του δρόμου αυτού στους ως άνω τίτλους τους, διότι στη θέση αυτή προβλέπεται από το σχέδιο πόλεως πεζόδρομος, παρόλο δε που το σχέδιο πόλεως δεν ισχύει, καθόσον δεν Δημοσιεύθηκε η πράξη εφαρμογής του, εντούτοις η Πολεοδομία το λαμβάνει υπόψει και υποχρεώνει τους πολίτες να συμμορφώνονται με αυτό.

Μάλιστα οι ενάγοντες με τα υπ'αριθμ. ... συμβόλαια πράξης διόρθωσης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας και γονικής παροχής, αντίστοιχα, του συμβολαιογράφου Πόρου Καλαυρίας Σταύρου Ρείζη, διόρθωσαν τα υπ'αριθμ. ..., ... και ... συμβόλαια πράξης συστάσεως οριζοντίων ιδιοκτησιών και γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Πόρου Καλαυρίας Ειρήνης Παγκάλου, ως προς το βόρειο όριο του ακινήτου τους, το οποίο πλέον, σύμφωνα με τις πράξεις αυτές διόρθωσης, δεν ορίζεται με δρόμο, αλλά με ιδιοκτησία Σ.

Το ότι το επίδικο εδαφικό τμήμα αποτελεί τμήμα της ιδιοκτησίας των εναγόντων και μάλιστα το προς βορράν τμήμα αυτού, αποδεικνύεται και από το περιεχόμενο της προσκομιζόμενης αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων, που άσκησαν ο εναγόμενος και οι Σ. και Θ. Μ., στην οποία συνομολογούν ρητά ότι το επίδικο εδαφικό τμήμα ανήκει στην κυριότητα των εναγόντων, αφού προσδιορίζουν το όλο ακίνητο των εναγόντων ως έχον συνολική έκταση 2.000,24 τ.μ., βαρυνόμενο καθόλη τη βόρεια πλευρά του με πραγματική δουλεία υπέρ των ακινήτων του εναγομένου και των Σ.

και Θ. Μ.. Ακόμη αποδεικνύεται και από το περιεχόμενο των σχετικών δικαστικών αποφάσεων, που εκδόθηκαν επί της αιτήσεως αυτής των ασφαλιστικών μέτρων και ειδικότερα την υπ'αριθμ. 21/2000 απόφαση του Ειρηνοδικείου Γυθείου και την υπ'αριθμ. 121/2000 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν ασκήσεως εφέσεως κατ' αυτής, σύμφωνα με τις οποίες οι τότε αιτούντες, μεταξύ των οποίων και ο αναιρεσείων, αναγνωρίσθηκαν οιονεί νομείς δουλείας διόδου, η οποία διέρχεται καθόλο το μήκος την βόρεια πλευρά του ακινήτου του αναιρεσιβλήτου...

Επίσης δέχθηκε ότι δεν αποδείχθηκε ότι η επίδικη εδαφική λωρίδα είναι δημοτικός δρόμος, ο οποίος απέκτησε την ιδιότητά του κοινοχρήστου με την αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα. Με βάση αυτά τα περιστατικά το ως εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Γυθείου δέχθηκε ότι δεν υφίσταται δικαίωμα δουλείας διελεύσεως, τόσο προσωπικής όσο και πραγματικής υπέρ του ομόρου ακινήτου του αναιρεσείοντος και σε βάρος του παραπάνω ακινήτου των αναιρεσιβλήτων και έτσι δέχθηκε ως και κατ' ουσία βάσιμη την ως άνω αγωγή αυτών.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1033, 369 και 239 Α.Κ., αφού ανελέγκτως δέχθηκε ότι οι αναιρεσίβλητοι είναι κύριοι της επίδικης εδαφικής λωρίδας, ότι ουδέποτε αποκτήθηκε δουλεία διελεύσεως υπ'αυτών, ούτε απέκτησε ποτέ την ιδιότητα του κοινοχρήστου. Επομένως, οι δύο λόγοι της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31 Μαρτίου 2004 αίτηση του Η. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 54/2003 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γυθείου. Και

Καταδικάζει τον αναιρσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, εκ χιλίων εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Δεκεμβρίου 2005. Και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ