Legislator Case Law & Legislation
783/2022 AI generated

Supreme Court allows appeal against expropriation compensation unit price due to lack of reasoning in lower court decision.

Case Number 783/2022
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Greece allowed the appeal against the Third Instance Court's decision setting the expropriation compensation unit price. The appellants argued the lower court failed to provide sufficient reasoning for determining a lower price, violating constitutional rights regarding property value. Consequently, the Court found the lower court committed a procedural error under Article 559 of the Code of Civil Procedure and remanded the case for retrial.

Legislator headnote

AI generated

Articles 13(1) of Law 2882/2001; Articles 17(1) and 2 of the Constitution; Article 1 of the First Protocol to the ECHR; Article 559(19) of the Code of Civil Procedure: A lower court decision is subject to appeal if it lacks adequate reasoning for its factual or legal findings, constituting a procedural error that necessitates remittal for retrial.

Keywords

AI generated
expropriation compensation unit price determination lack of reasoning procedural error remittal for retrial property rights Code of Civil Procedure

Cited Legislation

AI generated
Article 13(1) of Law 2882/2001
Article 17(1) and 2 of the Constitution
Article 1 of the First Protocol to the ECHR
Article 559(19) of the Code of Civil Procedure
Article 580(3) of the Code of Civil Procedure
Article 495(3) of the Code of Civil Procedure
Article 176 and 183 of the Code of Civil Procedure

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 783 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 783/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Δεκεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Ρ. του Π., κατοίκου ..., 2) Μ. Ρ. του Ν., κατοίκου ..., 3) Ν. Ρ. του Χ., κατοίκου ..., 4) Π. Ρ. του Χ., κατοίκου ..., 5) Χ. Ρ. του Ν., κατοίκου ... και 6) Χ. Ρ. του Π., κατοίκου ..., εκ των οποίων ο 4ος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρου και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παύλο Ρήγα. Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Βασιλείου - Τρύφων, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, ζήτησε και πήρε το λόγο από την Πρόεδρο η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου, η οποία ζήτησε ν' αναβληθεί η συζήτηση της υπόθεσης σε μεταγενέστερη δικάσιμο, για τους λόγους που ανέπτυξε. Για το ζήτημα της αναβολής έλαβε ακολούθως το λόγο και ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων, που δεν συναίνεσε στο αίτημα της αντίδικης πλευράς. Το Δικαστήριο διασκέφθηκε με τη συμμετοχή και του Γραμματέα και διά της Προέδρου του απέρριψε το αίτημα της αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-10-2017 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσιβλήτου (μετά την έκδοση της 38/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Δυτικής Στερεάς Ελλάδος και συνεκδικάστηκε με την από 10-10-2017 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων και των Ι. Ρ. του Π. και Αγροτικού Συνεταιρισμού με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ-ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ Η ΕΝΩΣΗ", μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, με τις αιτήσεις άλλων προσώπων, επίσης μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων.

Εκδόθηκε η 86/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-7-2019 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Γεωργία Κατσιμαγκλή, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 30-7-2019 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 33/05-8-2019 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 86/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, όπως αυτή συμπληρώθηκε με την υπ' αριθμ. 33/2019 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, που εκδόθηκαν με την ειδική διαδικασία του Ν. 2882/2001 - Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ), έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, κατ' άρθρο 22 του νόμου αυτού (ΚΑΑΑ) [ήτοι εντός ενός έτους από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης αποφάσεως του Εφετείου και δεδομένου ότι από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται ότι έλαβε χώρα επίδοση της αποφάσεως αυτής]. Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 566 παρ. 1 και 577 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των προβαλλόμενων κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρο 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

Κατά το άρθρο 17 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος "1. H ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος. 2. Κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.

Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζήτησης στο δικαστήριο. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό.

Στην απόφαση κήρυξης πρέπει να δικαιολογείται ειδικά η δυνατότητα κάλυψης της δαπάνης αποζημίωσης. Η αποζημίωση, εφόσον συναινεί ο δικαιούχος, μπορεί να καταβάλλεται και σε είδος ιδίως με τη μορφή της παραχώρησης της κυριότητας άλλου ακινήτου ή της παραχώρησης δικαιωμάτων επί άλλου ακινήτου.

3. H ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης, και μόνο εξαιτίας της, δεν λαμβάνεται υπόψη". Περαιτέρω, στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) με το Ν.Δ. 53 της 19/20-9-1974 "Περί κυρώσεως της εν Ρώμη την 4ην Νοεμβρίου 1950 υπογραφείσης συμβάσεως "δια την προάσπισιν των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών", ως και του προσθέτου εις αυτήν Πρωτοκόλλου των Παρισίων της 20ης Μαρτίου 1952" (ΦΕΚ Α` 256) και έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος), ορίζεται: "Παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.

Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας αυτού ειμή δια λόγους δημοσίας ωφέλειας και υπό τους προβλεπομένους υπό του νόμου και των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους. Αι προαναφερόμεναι διατάξεις δεν θίγουσι το δικαίωμα παντός κράτους όπως θέσει εν ισχύϊ νόμους ους ήθελε κρίνει αναγκαίους προς ρύθμισιν της χρήσεως αγαθών συμφώνως προς το δημόσιον συμφέρον ή προς εξασφάλισιν της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων".

Το άρθρο αυτό περιέχει τρεις κανόνες. Ο πρώτος, που είναι γενικής φύσεως, καθιερώνει την αρχή της ειρηνικής απόλαυσης της ιδιοκτησίας - περιουσίας (εδ. α` της πρώτης παραγράφου). Ο δεύτερος καλύπτει τη στέρηση περιουσιακών αγαθών, για την οποία θέτει ορισμένες προϋποθέσεις (εδ. β` της πρώτης παραγράφου).

Ο τρίτος κανόνας αναγνωρίζει το δικαίωμα των Κρατών, μεταξύ άλλων, να ελέγχουν τη χρήση της περιουσίας, σύμφωνα με το γενικό συμφέρον, με την εφαρμογή νόμων, τους οποίους θεωρούν αναγκαίους για το σκοπό αυτό. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, με την οποία προστατεύεται, ως δικαίωμα στην ιδιοκτησία, εκτός άλλων και η κυριότητα επί ακινήτων επί προσβολής του δικαιώματος σεβασμού της ιδιοκτησίας, πρέπει να τηρείται δίκαιη ισορροπία μεταξύ των απαιτήσεων του γενικού συμφέροντος του κοινωνικού συνόλου και της επιταγής της προάσπισης των θεμελιωδών ατομικών δικαιωμάτων.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 13 παρ. 1 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) "1. Η αποζημίωση πρέπει να είναι πλήρης και να ανταποκρίνεται στην αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου κατά το χρόνο της συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης ή, σε περίπτωση απευθείας αίτησης για οριστικό προσδιορισμό, κατά το χρόνο της συζήτησης για τον προσδιορισμό αυτόν.

Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό. Ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη, ιδίως, η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, τα οποία συντάχθηκαν κατά το χρόνο της κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου".

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι ως "πλήρης" αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο ακίνητο νοείται η αποζημίωση, που παρέχει στον ιδιοκτήτη του τη δυνατότητα για να αντικαταστήσει το απαλλοτριούμενο με άλλο ίσης αξίας ακίνητο (Ολ. ΑΠ 714/1978, ΑΠ 515/2012, ΑΠ 310/2021, ΑΠ 682/2020). Για τον υπολογισμό της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων λαμβάνεται υπόψη η αξία αυτών κατά τον χρόνο συζητήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό στο Εφετείο, αν η συζήτηση αυτή διεξαχθεί μετά από ένα έτος από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημιώσεως (ΑΠ 125/2021).

Για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου, τα διαγραφόμενα στην ανωτέρω διάταξη του άρθρου 13 παρ. 1 εδαφ. τελευταίο του Ν. 2882/2001, κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και υποχρεωτικά για το δικαστήριο για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριωμένου κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του άλλα τέτοια.

Το δικαστήριο μπορεί να στηρίζει την κρίση του για την πραγματική αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου, ενόψει της χρησιμοποιήσεως στην ανωτέρω διάταξη της λέξεως "ιδίως" σε κάθε πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, αφού το αξιολογήσει προσηκόντως. Η δε σχετική για το πρόσφορο ή όχι του συγκριτικού στοιχείου κρίση του ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. ( ΑΠ 310/2021, ΑΠ 682/2020, ΑΠ 261/2018, ΑΠ 56/2018, ΑΠ 1409/2011).

Εξάλλου, ως πρόσοδος κατά την έννοια της ίδιας διάταξης, νοείται, η προερχόμενη από τη φύση και τη δυνατότητα εκμετάλλευσης του απαλλοτριούμενου, όχι ως μεμονωμένου ακινήτου, αλλά ως εκ της θέσεως, της μορφής και του προορισμού του, σε σχέση με τη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία βρίσκεται. Ως κριτήριο, δηλαδή, διαφοροποίησης και στοιχείο αξιολόγησης αποτελεί προκειμένου μεν για αγροτικό ακίνητο, αν τούτο είναι γόνιμο ή άγονο, ξηρικό ή ποτιστικό, φυτεία ή χέρσο και προκειμένου για αστικό, αν το απαλλοτριούμενο είναι εντός ή εκτός σχεδίου, εντός ή εκτός ζώνης, ποιοι είναι σε κάθε περίπτωση οι όροι δόμησης, τα ποσοστά κάλυψης και αντιπαροχής και ο συντελεστής εμπορικότητας, σε σχέση όμως με τη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο ( ΑΠ 515/2021, ΑΠ 310/2021, ΑΠ 325/2019, ΑΠ 326/2016, ΑΠ 421/2015).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, η οποία ορίζει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.

ΑΠ 1/2020, Ολ. ΑΠ 2/2019, Ολ. ΑΠ 8/2018, Ολ. ΑΠ 1/1999). Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 85/2020, ΑΠ 38/2020).

Συνεπώς, κατά την έννοια του αναιρετικού αυτού λόγου η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υπάρχει, επομένως, εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι, να μην μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (ΑΠ 78/2020, ΑΠ 59/2020).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό της πόρισμα για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που, είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή του ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις, όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρίσιμων περιστατικών που έγιναν δεκτά (Ολ.

ΑΠ 15/2006, ΑΠ 78/2020, 38/2020, ΑΠ 638/2019, ΑΠ 98/2017).

Συνεπώς ως αιτιολογία που συγκροτεί τη νόμιμη βάση της απόφασης, της οποίας η έλλειψη θεμελιώνει τον προαναφερόμενο αναιρετικό λόγο, νοείται η παραδοχή ή άρνηση των περιστατικών που θεμελιώνουν το πραγματικό μέρος της οικείας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, και όχι οι σκέψεις, κρίσεις ή τα επιχειρήματα, με τα οποία το δικαστήριο αιτιολογεί γιατί πείθεται ή δεν πείθεται ως προς τη συνδρομή των εν λόγω περιστατικών.

Δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης και δεν έχει εφαρμογή η παραπάνω διάταξη, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ` άρθρο 561 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος (Ολ.

ΑΠ 1/2020), ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα, των διαδίκων, που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 1112/2020, ΑΠ 797/2020, ΑΠ 882/2019, ΑΠ 565/2018, ΑΠ 813/2017). Δηλαδή, η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (Ολ.ΑΠ 24/1992, Ολ.ΑΠ 1/1999, ΑΠ 1053/2017, ΑΠ 9/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., επισκόπηση της προσβαλλόμενης υπ' αριθμ. 86/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, όπως αυτή συμπληρώθηκε με την υπ' αριθμ. 33/2019 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, προκύπτει ότι το Εφετείο αυτό, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική δίκη μέρος της, δέχθηκε ως αποδειχθέντα, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.), μετά από εκτίμηση των επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, τα ακόλουθα : "Με την Δ12α/0/3837/1-7-2014 απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, που δημοσιεύθηκε νόμιμα στο ΦΕΚ 233/22.7.2014, τεύχος ΑΑΑ, κηρύχθηκε συμπληρωματική αναγκαστική απαλλοτρίωση (αρχική ΚΥΑ 1112062/8397/Δ0010/9.1.2007, ΦΕΚ 24/26-1-2007) για λόγους δημόσιας ωφέλειας υπέρ και με δαπάνη του Ελληνικού Δημοσίου, που θα αντιμετωπισθεί με δαπάνες του προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για έργα αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Υποδομών (σε βάρος του έργου 2011ΣΕ07180007 (ΣΑΕ 071/8) και ειδικότερα για την κατασκευή του Οδικού Άξονα Ιόνια Οδός, τμήμα Αντίρριο Κεφαλόβρυσο από τη χ.θ ο + 005 έως χ.θ 1+ 523,310 εκτάσεως συνολικού εμβαδού 33.588,88 τ.μ., που βρίσκεται στην περιοχή της ΔΕ Αντιρρίου του Δήμιου Ναυπακτίας, εκ της οποίας 33.195.99 τ.μ.

είναι ιδιωτικές και κοινοτικές εκτάσεις και 392,89 τ.μ. είναι δημόσιες εκτάσεις. Η απαλλοτριούμενη έκταση εικονίζεται με κλίμακα 1:1000 στο από 10.10.2014 κτηματολογικό διάγραμμα και τον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα της Ε.Υ.Δ.Ε/Μ-Κ Ε.Π.Α. & 1.0, που έχει συντάξει η "...." και έχει θεωρήσει με την 1926/7-4-2015 απόφασή του ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Δ12 του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Γ.

Ν.. Η περιοχή της παρούσας συμπληρωματικής απαλλοτρίωσης βρίσκεται στην κτηματική περιφέρεια της ΔΕ Αντιρρίου του Δήμιου Ναυπακτίας, από τη χ.θ. 0+005 έως χ.θ. 1+523,310" και συγκεκριμένα βόρεια του Πατραϊκού Κόλπου, σε μέση απόσταση 900 μ. από αυτόν και 950 μ. από τη Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου. Η περιοχή πολεοδομικά είναι εξ ολοκλήρου εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός ορίων οικισμού, έχει δε ως τέτοια όλες τις δυνατές εκτός σχεδίου πόλης χρήσεις και χαρακτηρίζεται ως πεδινή, ενώ η εγγύς περιοχή είναι οικιστική, τουριστική, γεωργική και παραθεριστική και τα τελευταία έτη, λόγω της λειτουργίας της Γέφυρας Ρίου - Αντιρρίου παρουσίασε ανάπτυξη, με την κατασκευή και βιοτεχνικών επιχειρήσεων, η οποία όμως περιορίστηκε με την οικονομική ύφεση.

Τα απαλλοτριούμενα ακίνητα βρίσκονται πλησίον και εκτός του οικισμού Αντιρρίου, είναι μη αρδευόμενα αγροτεμάχια και έχουν ως κύρια χρήση την αγροτική εκμετάλλευση και κυρίως την καλλιέργεια ελαιοδέντρων, ενώ εντός της ... ιδιοκτησίας υπάρχει βιομηχανική μονάδα επεξεργασίας ξύλου και εντός της ... ιδιοκτησίας υπάρχει οικία με ισόγειο και πρώτο όροφο (βλ.

την από 12.11.2016 τεχνική έκθεση του πολ. Μηχανικού Κ. Γ. και την από 18.2.2010 τεχνική έκθεση του Πολιτικού Μηχανικού Κ. Γ. που προσκομίζουν οι 1η και 47ος των καθ' ων - αιτούντων). Από πλευράς υποδομών η περιοχή των απαλλοτριούμενων ακινήτων εξυπηρετείται τόσο από τα δίκτυα κοινής ωφέλειας (ΔΕΗ, ΟΤΕ), πλην αποχέτευσης, όσο και συγκοινωνιακώς από λεωφορειακές αστικές και υπεραστικές γραμμές της υφιστάμενης ΕΟ Αντιρρίου - Ναυπάκτου.

Κατά την από Μαΐου 2015 έκθεση εκτίμησης της πιστοποιημένης ορκωτής εκτιμητού Ά. Μ., η αγοραία αξία των εδαφικών εκτάσεων προσδιορίζεται από 3,72 €/μ2 μέχρι 17,49 €/μ2, η αποτίμηση δε της αξίας αυτών πραγματοποιήθηκε, σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, με βάση συγκριτικά στοιχεία και πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από την κτηματαγορά της περιοχής και στοιχεία προγενέστερων εκθέσεων εκτίμησης για την ίδια περιοχή.

Το υπερού η απαλλοτρίωση Ελληνικό Δημόσιο τόσο με την από 3.2.2016 αίτηση καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας όσο και κατά το κύριο αίτημα της παρούσας αίτησης ζητεί να οριστεί τιμή μονάδας από 1,23 €/μ2 έως 8,75, ενώ κατά το επικουρικό αίτημα της παρούσας να οριστεί στις προτεινόμενες από την άνω πιστοποιημένη εκτιμητή τιμές (3.72 €/μ2 έως 17.49 €/μ2).

Το ΜΕφΔυτΣτΕλλ με την 38/2016 απόφασή του καθόρισε την προσωρινή τιμή μονάδας αποζημιώσεως ως ακολούθως, αφού ως προς τις ΑΚΠ ιδιοκτησίες ... - ... - ... - ... και ... έλαβε υπόψη του την καταβληθείσα συνεπεία της αρχικής απαλλοτριώσεως ιδιαίτερη αποζημίωση : ... - 2,57 €/M2, ... - 5.60 €/μ2, ... - 2,33 €/μ2, ... - 15 €/μ2, ... 25 €/μ2, ..., ...- ... - ... - ... - ... - ... - ...

και ... 40 €/μ2, ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... και ... σε 50 €/μ2, ... 25 €/μ2, ... - 30 €/μ2, ... - 28 €/μ2, ... - ... σε 20 €/μ2, ενώ δεν καθόρισε τιμή για τις ... και ... ιδιοκτησίες. Με την με αριθμ. 240/2012 απόφαση του Εφετείου Πατρών (και τις 539/2015 και 1236/2015 αποφάσεις του Αρείου Πάγου με τις οποίες η απόφαση αυτή κατέστη αμετάκλητη ως προς τις επίδικες ιδιοκτησίες), ορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για τα ίδια παραπάνω τμήματα των επιδίκων ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν με την αρχική απαλλοτρίωση σε 50 και 60/€μ2, με κρίσιμο χρόνο την 23.6.2011.

Με την 84/2009 απόφαση του ΜΠρ Μεσολογγίου, ορίστηκε προσωρινή τιμή για άλλα τμήματα των επιδίκων ακινήτων, που απαλλοτριώθηκαν με την αρχική απαλλοτρίωση, σε 20 /€ μ2 και σε 80 €/ μ2, με κρίσιμο χρόνο την 16.2.2009. Με την 3/2015 απόφαση του ΤρΕφΔυτΣτ Ελλάδος, καθορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για ακίνητα στην περιοχή Δήμων Αιτωλικού και Μεσολογγίου σε 8,4 €/μ2 έως 70 €/μ2, με κρίσιμο χρόνο την 13-5-2014, με την 1207/2002 απόφαση του Εφετείου Πατρών, ορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για ακίνητα στην ίδια περιοχή σε 50, 53 και 60 €/μ2, με κρίσιμο χρόνο την 28.9.2000, με την 554/2005 απόφαση του Εφετείου Πατρών ορίστηκε οριστική τιμή για ακίνητα στην περιοχή των επιδίκων σε 75 και 90 €/μ2, με κρίσιμο χρόνο την 20.11.2003, με την 168/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, ορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για ακίνητα στην περιοχή Χάλκειας Ν.

Αιτωλ/νίας σε 10,69 έως 30 €/μ2, με την 179/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, ορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για ακίνητα στην ίδια περιοχή (Χάλκειας) σε 8,98 έως 25,50 €/μ2 με την 154/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, ορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για ακίνητα στην περιοχή Δήμου Μεσολογγίου σε 9 έως 73 €/μ2, με την 53/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, ορίστηκε προσωρινή τιμή μονάδας για ακίνητα στην περιοχή Κεφαλόβρυσου - Αγγελόκαστρου σε 0,95 έως 31,5 €/μ2, με την 58/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Δυτικής Στερ.

Ελλάδας, ορίστηκε προσωρινή τιμή μονάδας για ακίνητα στο ΔΔ Αντιρρίου σε 4 έως 10 €/μ2, συνυπολογιζόμενης της επιδικασθείσας με προηγούμενη απόφαση ιδιαίτερης αποζημίωσης για τα ακίνητα αυτά. Συγκριτικά στοιχεία πρόσφατων αγοραπωλησιών δεν υπάρχουν, εξαιτίας κυρίως της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας.

Το αιτούν Ελληνικό Δημόσιο ζητεί να καθοριστεί προσωρινή τιμή μονάδας για τα επίδικα ακίνητα από 1,23 έως 8,75 €/μ2 και επικουρικά από 1,86 έως 17,49 €/μ2. Οι αιτούντες και ανταιτούντες με τις αυτοτελείς αιτήσεις τους ζητούν πολλαπλάσιες των τελευταίων τιμές, κυμαινόμενες από 50 έως 180 €/μ2, επικαλούνται δε και προσκομίζουν ως συγκριτικά στοιχεία μερικές εκ των ως άνω μνημονευόμενων αποφάσεων, στοιχεία όμως που δεν επιστηρίζουν πειστικά το άνω αίτημά τους, καθώς αναφέρονται σε άλλης μορφολογίας και χαρακτηριστικών ακίνητα, με κρίσιμο χρόνο εκτίμησης που απέχει ικανό χρονικό διάστημα από την παρούσα και έχουν εκδοθεί υπό καθεστώς οικονομικής ευμάρειας και συχνής συναλλακτικής πρακτικής.

Επίσης από τους τελευταίους αυτούς αιτούντες - ανταιτούντες προσκομίστηκαν οι από 4-5-2016 ηλεκτρονικές αγγελίες πώλησης ακινήτων στο Αντίρριο με αιτούμενη τιμή 70 και 80 €/μ2, οι οποίες όμως είναι απρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, διότι, δεν διαπιστώνεται αν πραγματοποιήθηκαν οι πωλήσεις. Το Ελληνικό Δημόσιο επικαλείται και προσκομίζει το .../2003 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Παναγιώτη Χαλικέρα από το οποίο προκύπτει ότι η πρώτη των καθ'ων της Α' αίτησης ανώνυμη εταιρία αγόρασε το ένδικο ...

ακίνητο, αρχικού εμβαδού 39.347,91 τ.μ., μετά των εντός αυτού 8 κτιριακών εγκαταστάσεων συνολικού εμβαδού 8.301 τ.μ. προς 500.000 €, ήτοι προς 12,70 €/μ2, καθώς και το .../2005 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Ναυπάκτου Αθανασίου Γουργουλέτη, με το οποίο ο 22ος των καθ' ων η Α' αίτηση μεταβίβασε λόγω γονικής παροχής στην κόρη του Δήμητρα Ρήγα, τμήμα εμβαδού 1.000 τ.μ.

της ένδικης ... ιδιοκτησίας αντικειμενικής αξίας 1.460 €, ήτοι 1,46 €/μ2. Οι μάρτυρες των - καθ' ων δεν κατέθεσαν τίποτα περί της αξίας των ακινήτων και των επικειμένων τους, παρά μόνο ότι τα ακίνητα είναι ίδια αξίας αυτά που βρίσκονται πάνω από την Εθνική οδό με αυτά που βρίσκονται κάτω από την Εθνική οδό, για την ...7 ιδιοκτησία ότι εδώ και μια δεκαετία διαφημιστική εταιρία από την Αθήνα έχει τοποθετήσει μια πινακίδα με ετήσιο μίσθωμα 4.000 - 5.000 € και ότι θα συνεχιζόταν η μίσθωση αν δεν γινόταν η απαλλοτρίωση (σχετικό είναι και το από 1.2.2016 ιδιωτικό συμφωνητικό μισθώσεως συνολικού χώρου 40 τρεχόντων μέτρων του εν λόγω ακινήτου, διάρκειας 4 ετών με ετήσιο μίσθωμα 4.800 ευρώ, ήτοι 400 €/μήνα), πλην όμως η άνω μίσθωση δεν συνέχεται με ιδιαίτερο αίτημα καταβολής απώλειας εσόδων, αλλά μόνον με την εκτίμηση της αξίας του εν λόγω ακινήτου λαμβανομένης υπόψη της προσόδου, η οποία ούτως ή άλλως λαμβάνεται υπόψη, κατ' άρθρ. 13 ν. 2882/2001.

Για την ... ιδιοκτησία ότι είναι εκτός σχεδίου πόλεως, πολύ κοντά στη θάλασσα, και ότι οι ιδιοκτήτες είχαν απευθυνθεί στον εκ των μαρτύρων Π. Π. να κάνει μελέτη για δύo μαιζονέτες 100 τ.μ. εκάστης, πλην όμως ματαιώθηκε καθώς το εν λόγω ακίνητο απώλεσε την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά του συνεπεία της απαλλοτριώσεως.

Από την εκτίμηση των προαναφερόμενων αποδεικτικών μέσων και των μη ειδικώς αναφερομένων (π.χ. τεχνικές εκθέσεις), τα οποία προσκομίζονται με επίκληση, ανάλογα με την τοπική και χρονική προσφορότητά τους, σε συνδυασμό με την προαναφερόμενη 240/3012 απόφαση του Εφετείου Πατρών, με την οποία, όπως προαναφέρθηκε, καθορίστηκε αμετάκλητα η οριστική τιμή μονάδας για άλλα τμήματα των επιδίκων ακινήτων, με κρίσιμο όμως χρόνο την 23.6.2011, από τον οποίο όμως μέχρι την δικάσιμο που αναφέρεται, στην αρχή της παρούσας μεσολάβησε ακόμη μεγαλύτερη οικονομική ύφεση και περαιτέρω μείωση των τιμών των ακινήτων (η οποία απόφαση δεν αποτελεί δεδικασμένο για την παρούσα υπόθεση, αφού αφορά άλλη απαλλοτρίωση που κηρύχθηκε με άλλη απόφαση [....] το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο της συζήτησης των υπό κρίση αιτήσεων την 12.6.2018, καθώς από τη συζήτηση της αίτησης καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας παρήλθε έτος (8.11.2016), η αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, καθώς και των επικειμένων και συστατικών αυτών ανέρχεται, με βάση τις υπάρχουσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, την έκτασή τους, τον οικονομικό -προορισμό τους και την πρόσοδό τους, χωρίς όμως να υπολογίζεται η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμηση τους μετά τη δημοσίευση της πράξεως απαλλοτριώσεως και μόνο εξ αιτίας αυτής, στα αναφερόμενα στο διατακτικό ποσά, στα οποία πρέπει να καθορισθεί η οριστική τιμή αποζημίωσή τους.

Η αποζημίωση αυτή είναι πλήρης, αφού με αυτή οι ιδιοκτήτες μπορούν να αντικαταστήσουν τις ιδιοκτησίες τους με άλλες ισάξιες". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο καθόρισε την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά με την ανωτέρω Δ12α/0/3837/1-7-2014 απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, ως ακολούθως: 1) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 35 ευρώ ανά τ.μ., 2) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 35 ευρώ ανά τ.μ., 3) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 28 ευρώ ανά τ.μ., 4) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 40 ευρώ ανά τ.μ., 5) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 25 ευρώ ανά τ.μ., 6) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 45 ευρώ ανά τ.μ., 7) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 38 ευρώ ανά τ.μ., 8) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 23 ευρώ ανά τ.μ., 9) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 25 ευρώ ανά τ.μ., 10) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 38 ευρώ ανά τ.μ., 11) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 40 ευρώ ανά τ.μ., 12) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 36 ευρώ ανά τ.μ., 13) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 32 ευρώ ανά τ.μ., 14) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 25 ευρώ ανά τ.μ., 15) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 36 ευρώ ανά τ.μ., 16) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 27 ευρώ ανά τ.μ., 17) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 27 ευρώ ανά τ.μ., 18) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 15 ευρώ ανά τ.μ., 19) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 27 ευρώ ανά τ.μ., 20) ΚΑΔΕ ακινήτου ... (δεν ορίστηκε τιμή μονάδας αποζημιώσεως), 21) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 39 ευρώ ανά τ.μ., 22) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 40 ευρώ ανά τ.μ., 23) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 25 ευρώ ανά τ.μ., 24) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 39 ευρώ ανά τ.μ., 25) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 39 ευρώ ανά τ.μ., 26) ΚΑΔΕ ακινήτου ... (δεν ορίστηκε τιμή μονάδας αποζημιώσεως), 27) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 23 ευρώ ανά τ.μ., 28) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 35 ευρώ ανά τ.μ., 29) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 38 ευρώ ανά τ.μ., 30) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 25 ευρώ ανά τ.μ.

και 31) ΚΑΔΕ ακινήτου ... 15 ευρώ ανά τ.μ.. Έτσι όμως, που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, αναφορικά με το ζήτημα της πραγματικής αξίας της εδαφικής εκτάσεως του ακινήτου των αναιρεσειόντων που απαλλοτριώθηκε, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των αναφερόμενων στην προηγηθείσα νομική σκέψη, ουσιαστικού δικαίου, διατάξεων.

Συγκεκριμένα, το Εφετείο, αν και δέχεται τα ίδια χαρακτηριστικά και τις ίδιες ιδιότητες, χωρίς διαφοροποιήσεις ως προς τα κρίσιμα στοιχεία, για τον προσδιορισμό της αξίας της εδαφικής εκτάσεως των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, μεταξύ των οποίων και το με αριθμό κτηματολογικού πίνακα ... ακίνητο των αναιρεσειόντων, και δη αν και δέχεται για όλα τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα:

α) ως προς τη θέση τους, ότι βρίσκονται πλησίον και εκτός του οικισμού Αντιρρίου, χωρίς ειδικότερες διακρίσεις, β) ως προς είδος τους, ότι είναι μη αρδευόμενα αγροτεμάχια που έχουν ως κύρια χρήση την αγροτική εκμετάλλευση και κυρίως την καλλιέργεια ελαιοδέντρων, γ) ως προς τον πολεοδομικό χαρακτήρα τους, ότι είναι όλα εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός ορίων οικισμού, έχει δε ως τέτοια περιοχή όλες τις δυνατές εκτός σχεδίου πόλης χρήσεις, δ) ως προς τον εδαφικό χαρακτήρα της περιοχής, ότι είναι πεδινή, ε) ως προς το χαρακτήρα της πλησίον περιοχής, ότι η εγγύς περιοχή είναι οικιστική, τουριστική, γεωργική και παραθεριστική και τα τελευταία έτη, λόγω της λειτουργίας της Γέφυρας Ρίου - Αντιρρίου παρουσίασε ανάπτυξη, με την κατασκευή και βιοτεχνικών επιχειρήσεων, η οποία όμως περιορίστηκε με την οικονομική ύφεση, στ) ως προς την απόστασή τους από τον Πατραϊκό κόλπο και από τη Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου, ότι η "μέση" αυτή απόσταση είναι 900 και 950 αντίστοιχα και ζ) ως προς τις υφιστάμενες υποδομές της περιοχής, ότι η περιοχή των απαλλοτριούμενων ακινήτων εξυπηρετείται τόσο από τα δίκτυα κοινής ωφέλειας (ΔΕΗ, ΟΤΕ), πλην αποχέτευσης, όσο και συγκοινωνιακώς από λεωφορειακές αστικές και υπεραστικές γραμμές της Ε.Ο.

Αντιρρίου - Ναυπάκτου, και έτσι με τις παραδοχές αυτές ομαδοποιεί σε μία μόνο κατηγορία όλα τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα για τον προσδιορισμό της αξίας του εδάφους τους, ακολούθως, με την προσβαλλόμενη απόφαση καθορίζει την οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως, για μεν το ακίνητο των αναιρεσειόντων στο ποσό των 25 ευρώ ανά τ.μ., για δε τα λοιπά ακίνητα στα προαναφερόμενα ποσά για το καθένα, που κυμαίνονται από 15 έως 45 ευρώ ανά τ.μ., ήτοι καθορίζει σημαντικά διαφορετικές τιμές για την αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, αν και τα εντάσσει σε μία κατηγορία, δεχόμενο τα ίδια κρίσιμα προσδιοριστικά στοιχεία για όλα γενικά τα ακίνητα αυτά, μεταξύ των οποίων και το ανωτέρω ακίνητο των αναιρεσειόντων, χωρίς να αιτιολογεί με βάση ποια συγκεκριμένα στοιχεία, χαρακτηριστικά και κριτήρια προβαίνει στην άνω σημαντική διαφοροποίηση της αξίας τους και χωρίς καθόλου να εξειδικεύει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, ή έστω κάθε ομάδας ακινήτων, ώστε να αιτιολογείται η διαφορετική εκτίμηση της αξίας της εδαφικής εκτάσεως αυτών.

Ειδικότερα δε, το Εφετείο δεν αιτιολογεί γιατί διαφοροποιήθηκε ως προς την τιμή οριστικής μονάδος της με αριθμό ... ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων, την οποία καθόρισε, όπως προεκτέθηκε σε 25 ευρώ ανά τ.μ., ενώ για όμορα του εν λόγω ακινήτου και συγκεκριμένα για τα με αριθμούς ... και ... ακίνητα, καθώς και για γειτονικά του εν λόγω ακινήτου και συγκεκριμένα για τα με αριθμούς ...

και ..., ..., ..., ... και ... ακίνητα, καθόρισε τιμές μονάδος αποζημιώσεως μεγαλύτερες, ανερχόμενες στα ποσά των 40 ευρώ ανά τ.μ. (για το με αριθμό ... όμορο ακίνητο), των 38 ευρώ ανά τ.μ. (για το με αριθμό και ... όμορο ακίνητο), των 45 ευρώ ανά τ.μ. (για το με αριθμό ... γειτονικό ακίνητο), των 39 ευρώ ανά τ.μ. (για τα με αριθμό ..., ...

και ... γειτονικά ακίνητα) και των 38 ευρώ ανά τ.μ. (για τα με αριθμό ... και ... γειτονικά ακίνητα), παρά το ότι και για τα ακίνητα αυτά δέχεται τα ίδια χαρακτηριστικά και τις ίδιες ιδιότητες, χωρίς διακρίσεις και διαφοροποιήσεις ως προς τα στοιχεία προσδιορισμού της αξίας του εδάφους τους και έτσι δεν αιτιολογείται η κρίση του για προσδιορισμό μικρότερης τιμής μονάδος αποζημιώσεως για την εδαφική έκταση του ανωτέρω με αριθμό ...

ακινήτου. Εξαιτίας των ανωτέρω ελλείψεων καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 13 παρ. 1 του Ν. 2882/2001, 17 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ που κυρώθηκε με το Ν.Δ. 53 της 19/20-9-1974, σχετικά με την πραγματική αξία του ως άνω απαλλοτριωθέντος με αριθμό ...

ακινήτου, με την οποία οι ιδιοκτήτες μπορούν να αντικαταστήσουν το απαλλοτριωθέν με άλλο ισάξιο ακίνητο. Επομένως, το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμός 19 του Κ.Πολ.Δ. προβλεπομένη πλημμέλεια και ο συναφής μοναδικός λόγος της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται, η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτή, κατά παραδοχή του ανωτέρω λόγου αυτής και να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση κατά το κεφάλαιο αυτής, που αφορά στον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως του με αριθμό κτηματολογικού πίνακα ... ακινήτου και ως προς τους διαδίκους της δίκης αυτής.

Ακολούθως πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο κεφάλαιό της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες για την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, λόγω της νίκης αυτών (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα, από 1-1-2016, ένδικα μέσα).

Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο, ως ηττηθείς διάδικος, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.) μειωμένη κατά το άρθρο 22 παρ. 1, 3 του Ν. 3693/ 1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 Εισ.Ν. Κ.Πολ.Δ.), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και αρθρ. 2 της 134423/18-12-1992 Κοινής Απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 86/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, όπως αυτή συμπληρώθηκε με την υπ' αριθμ. 33/2019 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιό της και ως προς τους διαδίκους της προκείμενης δίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω συζήτηση, κατά το κεφάλαιό της αυτό, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. -Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στους καταθέσαντες αυτό αναιρεσείοντες. -

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει στο ποσόν των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Μαΐου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ