Greek Supreme Court dismisses appeal due to procedural defect regarding death of parties during litigation.

Απόφαση 783 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 783/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Παναγιώτη Παππά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., 2) ..., 3) ... οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Θεοδώρου Φραράκη και κατέθεσαν προτάσεις, 4) ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της δικηγορικής του ιδιότητας, 5) ..., 6) Θ1, 7) ..., 8)..., 9) ..., 10) Θ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεόδωρο Φραράκη και κατέθεσαν προτάσεις, 11) Ψ1, η οποία δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/11/1992 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 249/1998 και 214/2002 μη οριστικές και 124/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 321/2005 μη οριστική και 255/2007 οριστική του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 28/12/2007 αίτησή του και τους από 19/1/2010 πρόσθετους λόγους αυτή. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου ανέγνωσε την από 19/2/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως και του πρώτου προσθέτου λόγου αυτής, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ όπως συμπληρώνονται από την Εισηγήτρια Αρεοπαγίτη, και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Φέρονται προς συζήτηση η από 28-12-2007 αίτηση, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 255/2007 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου, και οι από 19-1-2010 πρόσθετοι λόγοι αυτής, οι οποίοι ασκήθηκαν παραδεκτώς, κατ' άρθρον 569 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Επομένως, πρέπει να συνεκδικασθούν, εφ' όσον οι πρόσθετοι λόγοι της αναιρέσεως δεν έχουν αυθυπαρξία, αλλά συμπληρώνουν την αίτηση και αποτελούν ενιαίο σύνολο με αυτήν.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 290 και 291 Κ.Πολ.Δ., συνάγεται, ότι η δίκη διακόπτεται, εκτός άλλων περιπτώσεων, και αν από την έναρξή της μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από της γνωστοποιήσεως, προς τον αντίδικο, του λόγου της διακοπής, με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου, κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξεως, από πρόσωπο που έχει δικαίωμα να επαναλάβει την δίκη ή από εκείνον που μέχρι της επελεύσεως του θανάτου του διαδίκου ήταν πληρεξούσιός του.

Ο αντίδικος εκείνου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης και ο ομόδικός του μπορούν να επισπεύσουν την επανάληψη της διακοπείσας δίκης, με πρόσκληση προς τους αρχικούς διαδίκους και τους κληρονόμους του θανόντος, προ της γνωστοποιήσεως του γεγονότος που προκάλεσε την διακοπή, θεωρώντας ότι αυτή επήλθε.

Όμως, κατά την διάταξη του άρθρου 292 Κ.Πολ.Δ., ο κληρονόμος, ο κληροδόχος ή ο καταπιστευματοδόχος δεν μπορούν να κληθούν για να επαναληφθεί η δίκη που έχει διακοπεί, πριν περάσει η προθεσμία της αποποιήσεως ή πριν χάσουν, με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, το δικαίωμα της αποποιήσεως. Κατά την διάταξη δε του άρθρου 1847 εδ.

α' του Α.Κ,. ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών, από τότε που έμαθε την επαγωγή και τον λόγο αυτής. Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών, συνάγεται ότι, κατά την διάρκειά της, προς αποποίηση της επαχθείσας στους κληρονόμους, προθεσμίας, δεν μπορούν αυτοί να εξαναγκασθούν να επαναλάβουν την βιαίως διακοπείσα, λόγω του θανάτου του κληρονομουμένου διαδίκου, δίκη.

Στην προκειμένη περίπτωση, η συζήτηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως και των πρόσθετων λόγων αυτής επισπεύδεται από το αναιρεσείον, Ελληνικό Δημόσιο. Μεταξύ των αναιρεσιβλήτων, στην κυρία αίτηση αναιρέσεως, περιλαμβάνονται και οι Θ1 (6ος) και Θ2 (10ος), οι οποίοι, (ενώ φέρεται, ότι παραστάθηκαν στη συζήτηση, εκπροσωπούμενοι από τον πληρεξούσιοι δικηγόρο των Θεόδωρο Φραράκη), με το από 19-12-2010 δικόγραφο προσθέτων λόγων, φέρεται ότι απεβίωσαν και στη θέση των υπεισήλθαν, ως μοναδικοί κληρονόμοι των, για μεν τον πρώτο οι ...

του Θ1 και ..., για δε τον δεύτερο η Ψ1. Για τους τελευταίους, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα προς την παρούσα πρακτικά, δεν δηλώθηκε στο ακροατήριο ότι συνεχίζουν την δίκη, ως μοναδικοί κληρονόμοι των προαναφερομένων αρχικών διαδίκων, ενώ τόσον η αίτηση αναιρέσεως όσον και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής επιδόθηκαν στους ίδιους (κληρονόμους), με κλήση για την συζήτησή των, κατά την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (στην Ψ1, και για τον εαυτό της, ως 11η αναιρεσίβλητο, που δεν παραστάθηκε κατά την συζήτηση), όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. ..., ..., ...

και ... εκθέσεις επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητού του Πρωτοδικείου Ρόδου, ... (που αφορούν στους κληρονόμους του Θ1) και τις υπ' αριθμ. ... και .... εκθέσεις επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητού του Πρωτοδικείο Πατρών, ... (που αφορούν στην Ψ1). Εκ τούτων συνάγεται, ότι στο δικόγραφο των προσθέτων λόγων αναιρέσεως περιέχεται και πρόσκληση του αναιρεσείοντος, προς τους κληρονόμους των, ως άνω, αρχικών αναιρεσιβλήτων, για επανάληψη της δίκης, προ της γνωστοποιήσεως του γεγονότος, που προκάλεσε την διακοπή της δίκης, ήτοι του θανάτου των προαναφερομένων αρχικών διαδίκων, θεωρώντας ότι αυτή (διακοπή) επήλθε.

Όμως, στο δικόγραφο αυτό (αλλά και στις προτάσεις των διαδίκων) δεν προσδιορίζεται ο χρόνος του θανάτου των ανωτέρω αρχικών αναιρεσιβλήτων, ώστε να κριθεί αν νομίμως επαναλαμβάνεται η διακοπείσα δίκη, ήτοι αν παρήλθε, μέχρι της επιδόσεως, στους κληρονόμους αυτών, των ανωτέρω δικογράφων, με κλήση για την συζήτηση της υποθέσεως, η τετράμηνος προθεσμία προς αποποίηση της κληρονομίας. (Ακόμη, δεν προσκομίζεται ληξιαρχική πράξη θανάτου των ανωτέρω, ούτε απόδειξη, περί της ιδιότητας των φερομένων ως υπεισελθόντων στην δικονομική θέση αυτών, ως μοναδικών κληρονόμων των).

Επομένως, η κλήση προς συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και των προσθέτων λόγων αυτής πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη την κλήση προς συζήτηση της από 28-12-2007 αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 255/2007 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου, και των από 19-1-2010 προσθέτων λόγων αυτής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 6 Μαίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ