Supreme Court dismisses appeal regarding compensation for expropriation completed before new law's effective date.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the Greek State's appeal against the Patras Court of Appeal's decision in a compensation dispute arising from forced expropriation. The appellant argued the lower court erred in applying specific statutory provisions, but the court found the expropriation was fully completed prior to the new law's enactment. Consequently, the court ruled that the new provisions did not apply to this case, upholding the original compensation award.
Legislator headnote
AI generatedArt. 33 para. 1 & 2 of Law 2971/2001; Art. 37 of Law 2971/2001: The presumption of benefit for owners is rebuttable and applies only to expropriations declared after the law's entry into force or those not yet completed at that time; it does not apply where the expropriation was fully consummated before the new provisions took effect.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 782 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 782/2011
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Ιωάννα Λούκα, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Νοεμβρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και κατέθεσε προτάσεις.
Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Γ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο.
Στο σημείο αυτό εμφανίστηκε ο δικηγόρος Ιωάννης Τσιλιμίγκρας, ο οποίος αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι ο ως άνω αναιρεσίβλητος απεβίωσε στις 27/9/2006 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Δήμου Πατρέων, και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) Β. Τ. του Η., β) Ι. Τ. του Η., κάτοικοι ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.
Ακολούθως, ο πληρεξούσιος του ως άνω αναιρεσείοντος, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, ζήτησε την αναβολή της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης σε μεταγενέστερη δικάσιμο, για τους λόγους που ανέπτυξε. Το Δικαστήριο, αφού διασκέφθηκε με την παρουσία και του Γραμματέα του, δημοσίευσε δια του Προέδρου του την απόφαση που έχει τον ίδιο αριθμό με αυτό το πρακτικό, με την οποία απέρριψε το αίτημα αναβολής και διέταξε την πρόοδο της δίκης.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/11/2002 αγωγή του αρχικά αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 289/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 661/2006 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 11/102006 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση ανέγνωσε την από 1/11/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 33 του ν. 2971/19.12.2001, "το τεκμήριο της ωφέλειας των ιδιοκτητών κατά τις διατάξεις του ν. 653/1977, είναι μαχητό και κρίνεται μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, από το αρμόδιο για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης Εφετείο, κατά την ειδική διαδικασία του παρόντος άρθρου".
Κατά την παράγραφο 2 του ίδιου ως άνω άρθρου "Ο εικαζόμενος ιδιοκτήτης ή ο αξιών δικαιώματα επί του απαλλοτριωμένου, εφόσον θεωρεί ότι δεν υφίσταται το τεκμήριο της ωφέλειας, μπορεί με αίτησή του να ζητήσει από το φορέα του έργου τη διόρθωση του κτηματολογικού πίνακα κήρυξης της απαλλοτρίωσης. Η υποβολή της αίτησης δεν αναστέλλει τις διαδικασίες της απαλλοτρίωσης".
Κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου "Η αίτηση υποβάλλεται εντός ανατρεπτικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την έκδοση της απόφασης περί προσωρινού ή απευθείας οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης και παραπέμπεται μετά τη λήξη της προθεσμίας προς εξέταση σε τριμελή Επιτροπή...". Περαιτέρω, με το άρθρο 37 του ίδιου ως άνω άρθρου, ορίζεται ότι "Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει α) των διατάξεων του άρθρου 33 μετά την πάροδο ενός (1) μηνός από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και εφαρμόζεται και για τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις που δεν έχουν μέχρι της ισχύος του συντελεσθεί.
Στις περιπτώσεις που κατά την έναρξη ισχύος του ίδιου αυτού άρθρου έχει παρέλθει η ανατρεπτική προθεσμία της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού, η ανατρεπτική αυτή προθεσμία παρατείνεται για δύο (2) μήνες από την έναρξη ισχύος του". Με το ανωτέρω άρθρο 33 του Ν 2971/2001 θεσπίστηκε ότι το τεκμήριο είναι μαχητό και από το συνδυασμό των διατάξεων αυτού και αυτών του άρθρου 37 σαφώς προκύπτει, ότι οι διατάξεις του πρώτου από αυτά εφαρμόζονται για τις απαλλοτριώσεις οι οποίες κηρύσσονται μετά την έναρξη της ισχύος του, καθώς και γι' αυτές οι οποίες κηρύχθηκαν πριν από την έναρξη της ισχύος του, αλλά δεν είχε ολοκληρωθεί η συντέλεσή τους μέχρι αυτή (έναρξη ισχύος), δεν εφαρμόζονται δε για τις απαλλοτριώσεις η συντέλεση των οποίων είχε ολοκληρωθεί πριν από την έναρξη ισχύος των ανωτέρω διατάξεων.
Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της 289/2004 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πατρών, το οποίο είχε δικάσει κατά την τακτική διαδικασία αγωγή του αναιρεσιβλήτου για επιδίκαση αποζημίωσης για το τμήμα της ιδιοκτησίας του που δεν αποζημιώθηκε, επειδή θεωρήθηκε ωφελούμενος παρόδιος ιδιοκτήτης και την είχε δεχθεί ως κατ' ουσίαν βάσιμη.
Από τις παραδοχές του Εφετείου προκύπτει ότι ο αναιρεσίβλητος ήταν συγκύριος ακινήτου που βρίσκεται στη θέση ..., εμβαδού 38.495 τ.μ., μέρος του οποίου απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά για δημόσια ωφέλεια με την κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ 1149642/9012/0010/23-12-1993. Επίσης σύμφωνα με τις παραδοχές ορίστηκε αρχικά η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης με την 330/1996 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών και στη συνέχεια η οριστική τιμή μονάδας με την 777/1999 απόφαση του Εφετείου Πατρών, και έχει καταβληθεί η ορισθείσα αποζημίωση στον αναιρεσίβλητο και τους άλλους συγκυρίους του ακινήτου, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν δικαιούχοι της αποζημίωσης με την 98/1996 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, ότι έχει δηλαδή συντελεστεί η απαλλοτρίωση πριν από την έναρξη ισχύος (19-1-2002) του αναφερόμενου παραπάνω νόμου.
Με τον μοναδικό λόγο της αναίρεσης το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο προτείνει ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας εσφαλμένα με την προαναφερόμενη κρίση του τις διατάξεις των άρθρων 33 και 37 του Ν 2971/2001. Το Εφετείο όμως, εφόσον σύμφωνα με τις παραδοχές η απαλλοτρίωση έχει συντελεστεί πριν από την έναρξη ισχύος των ανωτέρω διατάξεων ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε αυτές και επομένως ο λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος.
Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω η αναίρεση πρέπει να απορριφθεί και το αναιρεσείον να υποχρεωθεί, ως ηττηθέν, να καταβάλει τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 11 Οκτωβρίου 2006 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 661/2006 απόφασης του Εφετείου Πατρών.
Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Μαρτίου 2010. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Μαΐου 2011.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ