Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because only the second-instance judgment is appealable after both degrees of jurisdiction are exhausted.

Απόφαση 781 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 781/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βασιλική Τσιάτα.

Του αναιρεσίβλητου: ..., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ζαχόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-2-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και με την από 17-10-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 21560/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 647/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση των παραπάνω αποφάσεων ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30-6-2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 14-12-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης της 647/2006 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης και της 21560/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ από τη διάταξη της παρ.1 του άρθρου 553 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι σε περίπτωση που η υπόθεση διήλθε και τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, σε αναίρεση υπόκειται μόνο η επί της ουσίας οριστική απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη (Ολ.ΑΠ 16/1990).

Συνεπώς η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης κατά το μέρος που στρέφεται κατά της υπ' αριθμ. 21.560/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, αφού μετά την απόρριψη κατ' ουσίαν της έφεσης που άσκησε κατ' αυτής ο αναιρεσείων με την υπ' αριθμ. 647/2006 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης προσβλητή με το ένδικο μέσο της αναίρεσης είναι μόνον η τελευταία, στην οποία και ενσωματώθηκε η πρωτόδικη.

ΕΠΕΙΔΗ, για το ορισμένο του λόγου αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που φέρεται ότι παραβιάσθηκε, οι κρίσιμες παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, το νομικό σφάλμα της απόφασης κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή του νόμου και η επίδραση που είχε το σφάλμα αυτό στο διατακτικό της απόφασης.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό της που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόσθηκε (Ολ.ΑΠ 24/92).

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο: α) οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης ή μνεία ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογίας β) ο ισχυρισμός (αγωγικός ή ένσταση κ.λ.π.) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο παρουσιάζεται η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντίφαση, καθώς και η σύνδεσή του με το διατακτικό αν δεν είναι αυτονόητη γ) εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή αν πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας μνεία μόνο της ελλείψεως, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία ποιά επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται ή ως προς τί υπάρχει έλλειψη του νομικού χαρακτηρισμού και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες, ποιές είναι αυτές, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από πού προκύπτει (Ολ.ΑΠ 32/96).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τους δεύτερο, μέρος δεύτερο, και τρίτο λόγους της αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο, που έκρινε , αφενός αβάσιμη την αγωγή του για αναγνώριση δικαιώματός του οιονεί νομής δουλείας διόδου στην επίδικη εδαφική λωρίδα της κυριότητας του αναιρεσιβλήτου, πλάτους 3 μέτρων και μήκους 19 μέτρων, και αφετέρου βάσιμη την αντίθετη αγωγή του αναιρεσιβλήτου περί διαταράξεως της νομής του στην ίδια επίδικη λωρίδα, παραβίασε διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, τις οποίες εφάρμοσε, κατ' αυτόν, εσφαλμένα και στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ' αυτήν αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες σε σχέση με τις αγωγές αυτές.

Οι λόγοι αυτοί αναίρεσης είναι απορριπτέοι, ως αόριστοι, διότι δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο οι συγκεκριμένοι κανόνες του ουσιαστικού δικαίου που φέρονται ότι παραβιάσθηκαν, ούτε οι σχετικές με τα ως άνω ζητήματα παραδοχές του Εφετείου επί των αποδεικνυομένων ή μη πραγματικών γεγονότων, αλλ' ούτε και καθορίζεται σε τί συνίσταται η ανεπάρκεια των αιτιολογιών της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή ποιές επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε αυτή να περιλαμβάνει, καθώς και ποιές είναι οι αντιφατικές αιτιολογίες που περιέχει.

- ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ.8 εδ.α' του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ.ΑΠ 25/2003, 3/97) και όχι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.17 ΚΠολΔ δημιουργείται αν η ίδια η απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις. Η αντίφαση μεταξύ των διατάξεων πρέπει να υπάρχει στο διατακτικό της απόφασης και δεν αρκεί η ύπαρξη αντιφάσεως στο αιτιολογικό αυτής. Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με το δεύτερο, μέρος πρώτο και τρίτο, λόγο της αίτησης αναίρεσης, προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.

α' και 17 του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι περιέχει αντιφατικές διατάξεις και ότι το Εφετείο που την εξέδωσε έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν νόμιμα και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού δέχθηκε ότι "η πέραν της εικοσαετίας διέλευση αυτού (αναιρεσείοντος) από την επίδικη εδαφική λωρίδα, μήκους 19 μέτρων και πλάτους 3,10 μέτρων, γινόταν από οικειότητα και ένεκα του συγγενικού δεσμού και για λόγους καλής γειτονίας των διαδίκων αδελφών, χωρίς να διαλάβει αιτιολογία για το ότι μέχρι και σήμερα το τμήμα της λωρίδας, μήκους 19 μέτρων και πλάτους 1,80 μέτρων, που περιλαμβάνεται στο ακίνητό του, εξυπηρετεί ακόμη τη διέλευση των ανθρώπων και των δύο τεμαχίων του αρχικού ακινήτου".

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, ως προς μεν την αιτίαση από τον αριθμό 8 εδ.α'του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι τα ανωτέρω περιστατικά αποτελούν αρνητικούς ισχυρισμούς της επικαλούμενης από τον αναιρεσείοντα, ως στοιχείο της ιστορικής βάσης της αγωγής του, άσκησης απ' αυτόν οιονεί νομής δουλείας διόδου στην επίδικη εδαφική λωρίδα της κυριότητας του αναιρεσιβλήτου, και συνεπώς δεν συνιστούν " πράγματα" κατά την έννοια της πιο πάνω διάταξης του άρθρου 559 αριθ.8 εδ.α' ΚΠολΔ., ως προς δε την αιτίαση από τον αριθμό 17, διότι η πιο πάνω πλημμέλεια που αποδίδεται από τον αναιρεσείοντα στην προσβαλλόμενη απόφαση ανάγεται στο αιτιολογικό αυτής.

- ΕΠΕΙΔΗ με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 9 περ.γ' του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο αίτημα της αγωγής του, αφού "δεν διέγνωσε το ζήτημα, αν στο τμήμα της συνολικής ακάλυπτης εδαφικής λωρίδας, πλάτους 1,80 μ. και μήκους 19 μ., που περιλαμβάνεται στο οικόπεδο της κυριότητάς του, έχει δικαίωμα οιονεί δουλείας διόδου ο αναιρεσίβλητος, ως κύριος του γειτονικού οικοπέδου". Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της αγωγής του αναιρεσείοντος, αυτή είχε ως αίτημα την αναγνώριση δικαιώματός του οιονεί νομής δουλείας διόδου στην επίδικη εδαφική λωρίδα της κυριότητας του αναιρεσιβλήτου, και όχι την αναγνώριση και αντίστοιχου δικαιώματος του αναιρεσιβλήτου στο πιό πάνω αναφερόμενο τμήμα του δικού του ακινήτου.

- ΕΠΕΙΔΗ, κατά τη διάταξη του άρθρου 561 παρ.1 ΚΠολΔ η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων και ιδιαίτερα του περιεχομένου εγγράφων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή αν υπάρχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 και 20 του ίδιου Κώδικα. Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων, υπό την επίκληση του αναιρετικού λόγου από το άρθρο 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης την αιτίαση, ότι το εκδόσαν αυτήν Εφετείο, δεν συνεκτίμησε το σύνολο των πραγματικών περιστατικών που προέκυψαν από τις αποδείξεις και ειδικότερα από την υπ' αριθμ. 97/2001 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε επί της με αριθμό εκθ. καταθ. 1687/2000 αιτήσεως του αναιρεσιβλήτου για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων νομής επί της συνολικής εδαφικής λωρίδας, πλάτους 5,10μ. και μήκους 19 μ. Η αιτίαση, όμως, αυτή αναφέρεται αποκλειστικά στην εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας, η οποία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Συνεπώς ο ανωτέρω λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-6-2006 αίτηση του ... για αναίρεση της υπ' αριθμ. 647/2006 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης και της υπ' αριθμ. 21560/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Απριλίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ