Supreme Court dismisses insurance company's appeal against traffic accident liability verdict due to lack of evidence of procedural violation.

Απόφαση 780 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 780/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσείουσα εταιρεία "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τακτικό με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, χήρας Ζ, 2) Ψ2, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου Φωτίου Γρίβα του Δημητρίου, κατοίκων ..., οι οποίες δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/11/2003 αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 335/2007 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 29/5/2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 11/11/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

'Οπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως αυτού του δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου, δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο, ούτε παραστάθηκαν με πληρεξούσιο δικηγόρο ή με δήλωση του άρθρου 242 ΚΠολ.Δ οι αναιρεσίβλητοι, οι οποίοι επισπεύδουν τη συζήτηση αυτή ,όπως προκύπτει από την επισημείωση του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή σε επικυρωμένο αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήσεως για συζήτηση που προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα.

Πρέπει συνεπώς οι απόντες αναιρεσιβλητοι να δικαστούν ερήμην να προχωρήσει όμως η συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι ( αρθρ. 576 παρ 1 Κ.Πολ.Δ ) Ο αναιρετικός λόγος του αρίθμ. 1 εδ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ ιδρύεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, αδιάφορα αν πρόκειται για νόμο εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου .

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί σφαλμένα η δε παράβαση εκδηλώνεται με ψευδή ερμηνεία ή με κακή εφαρμογή . Περαιτέρω, κατά την έννοια της περιπτώσεως με αρίθμ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων , στην ανάλυση , στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές , εφόσον τούτο εκτίθεται με σαφήνεια.

Ως ζητήματα, των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή , η αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται, μόνο ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη , δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι, όμως, και τα απλά πραγματικά νομικά επιχειρήματα που δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων για την οποία ή έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως .

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, προκύπτει, ότι το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα περιστατικά: " Στις 23-1-2002 και περί ώρα 16.50 ο πρώτος εναγόμενος - μη διάδικος στην παρούσα κατ' έφεση δίκη -..., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... αυτοκίνητο της κατοχής του, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγομένη και νυν εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρεία, έβαινε στην εθνική οδό ..., με κατεύθυνση από ... .

Στο 68,400 χιλιόμετρο η πιο πάνω εθνική οδός. Όταν ο πρώτος εναγόμενος έφθασε στο 68,400 χιλιόμετρο της ως άνω οδού (όπου αυτή είναι διπλής κατεύθυνσης, με πλάτοςοδοστρώματος 7,20 μέτρα και δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανάκατεύθυνση, με νησίδα ασφαλείας στο μέσο και παράπλευρηοδό στο προς ... ρεύμα πορείας), έμπροσθεν του ε-κινείτο, με την αυτή κατεύθυνση και στο άκρο δεξιό τμήματου οδοστρώματος, ο Ζ, οδηγώνταςτο με αριθμό κυκλοφορίας ...

δίκυκλο μοτοποδήλατό του. Περί τα 150 μέτρα πριν από τη συμβολή της ωςάνω εθνικής οδού με την οδό ..., ο πρώτοςεναγόμενος, αφού προσπέρασε το πιο πάνω δίκυκλομοτοποδήλατο, κινήθηκε προς το δεξιό τμήμα τουοδοστρώματος, μπροστά από το δίκυκλο μοτοποδήλατο,προκειμένου, όταν θα έφθανε στη συμβολή των ως άνωοδών, να πραγματοποιήσει δεξιά κλειστή στροφή για ναεισέλθει στη οδό ..., όπου βρίσκεται η κατοικία του.

Και ναι μεν, λίγο πριν φθάσει στη συμβολή των ως άνω δύοοδών προσπάθησε να καταστήσει γνωστή προς τον ως άνωοδηγό του δίκυκλου μοτοποδηλάτου, που τον ακολουθούσε,την πρόθεση του να στρίψει δεξιά, χρησιμοποιώντας τονδεξιό δείκτη πορείας του (φλας), μειώνοντας την ταχύτηταίου, όχι όμως εγκαίρως, αφού μέχρι το άναμμα του φλαςείχε ήδη διανύσει τα 150 μέτρα που απέμεναν από το σημείοτης προσπέρασης έως το ύψος της ως άνω συμβολής,εκτελώντας απότομα ελιγμό προς τα δεξιά ελιγμό, καιάρχισε να εισέρχεται στην εν λόγω οδό ..., χωρίςπροηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να το πράξει χωρίς παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού, οι οποίοι κινούνταν πίσω του, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, την κατεύθυνση και την ταχύτητα τους.

Αποτέλεσμα της πιο πάνω αμελούς συμπεριφοράς του ήταν να παρεμβληθεί αιφνιδίως στην πορεία του κανονικά κινούμενου με αριθμό κυκλοφορίας ... δίκυκλου μοτοποδηλάτου, ο οδηγός του οποίου Ζ δεν είχε τον αναγκαίο χρόνο αντίδρασης με τροχοπέδηση ή αποφευκτικό προς τα αριστερά της πορείας του ελιγμό, εφόσον η απόσταση που μεσολαβούσε μεταξύ των δύο οχημάτων δεν ήταν μεγαλύτερη των 30 μέτρων.

Έτσι, ο εμπρός τροχός του δικύκλου μοτοποδηλάτου επέπεσε στο πίσω πλάγιο δεξιό μέρος του προφυλακτήρα του πιο πάνω αυτοκινήτου, χωρίς ο προφυλακτήρας αυτός του ως άνω ΙΧΕ αυτοκινήτου να υποστεί ζημία, λόγω της μικρής ταχύτητας του μοτοποδηλάτου και της εντεύθεν μη σφοδρότητας της πρόσκρουσης, αλλά και της φύσης των υλικών του προφυλακτήρα.

Μετά την πρόσκρουση αυτή το με αριθμό κυκλοφορίας ... δίκυκλο μοτοποδήλατο ανατράπηκε, σύρθηκε στο οδόστρωμα της ως άνω εθνικής οδού ... επί 2,80 μέτρα και έλαβε τελική θέση στο μέσο περίπου της συμβολής των οδών ... και ... σε απόσταση 3,70 μέτρων από τη νησίδα της οδού ... και 7,20 μέτρων από τη νησίδα της εθνικής οδού ..., ενώ το ως άνω ΙΧΕ αυτοκίνητο του πρώτου εναγομένου εισήλθε στην συνέχεια στην οδό ..., όπου και μετά πορεία 29,30 μέτρων σταμάτησε, ο δε οδηγός του δίκυκλου μοτοποδηλάτου εκτινάχθηκε στο οδόστρωμα της ως άνω εθνικής οδού ...

σε απόσταση 3,20 μέτρων από τη νησίδα της οδού ..., με αποτέλεσμα να υποστεί, από την πτώση του στο οδόστρωμα, βαρείες κακώσεις κεφαλής (αιμορραγική διήθηση μαλακών μορίων μετωπιαίας δεξιάς βρεγματικής και ινιακής χώρας, οστικό έλλειμμα δεξιάς μετωποβρεγματικής χώρας 10 χ 9,5 εκατοστά περίπου, συλλογή αίματος κατά τον υποσκλήριο χώρο συστοίχως του οστικού ελλείμματος), συνεπεία των οποίων, ως μόνης ενεργού αιτίας, επήλθε στις 5-2-2002 ο θάνατος του στο Νοσοκομείο ..., όπου μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε και νοσηλευόταν στη μονάδα εντατικής θεραπείας.

Υπό τις εκτεθείσες συνθήκες το ατύχημα αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου, ο οποίος δεν κατέβαλε κατά την οδήγηση την προσοχή και περίσκεψη που όφειλε, δηλαδή αυτήν που υπό τις συγκεκριμένες ως άνω περιστάσεις, μπορούσε να επιδείξει ο μέσος, συνετός και ευσυνείδητος οδηγός ΙΧΕ αυτοκινήτου, αλλά, αντίθετα παραβίασε, κατά τα παραπάνω, τις διατάξεις του άρθρ. 21 παρ. 1, 4 εδ.

α' ΚΟΚ. Οι ισχυρισμοί της εναγομένης ότι το πιο πάνω τροχαίο θανατηφόρο ατύχημα οφείλεται σε κλειστική υπαιτιότητα, άλλως συνυπαιτιότητα του ως άνω θανόντος Ζ, διότι αυτός οδηγούσε σε κατάσταση μέθης, που δεν του επέτρεπε να έχει τον πλήρη έλεγχο του οχήματος του, δεν τηρούσε την απαιτούμενη από το προπορευόμενο ΙΧΕ αυτοκίνητο απόσταση ασφαλείας και δεν προέβη σε τροχοπέδηση ή αποφευκτικό προς τα αριστερά ελιγμό είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Τούτο γιατί: α) η ποσότητα αλκοόλης που ανιχνεύθηκε στο αίμα του 0,32 g/1 ευρίσκεται εντός των ορίων με τα οποία το άτομο θεωρείται ικανό για οδήγηση, εφόσον το ανώτατο ανεκτό όριο ανέρχεται στο 0,80g/1, σύμφωνα με την 13382/Φ.105, Π/δ/25.11.1997 κοινή απόφαση των Υπουργών Δημόσιας Τάξης και Συγκοινωνιών και β) ο οδηγός του δίκυκλου μοτοποδηλάτου Ζ οποιαδήποτε επιμέλεια και προσοχή και αν κατέβαλε δεν θα μπορούσε να αποφύγει το ένδικο ατύχημα, καθόσον αυτός εκινείτο κανονικά στο ρεύμα πορείας του, στο οποίο αιφνίδια εισήλθε ο οδηγός του πιο πάνω ζημιογόνου αυτοκινήτου.

Επομένως η ένσταση της εναγομένης περί συνυπαιτιότητας του οδηγού του δίκυκλου μοτοποδηλάτου (άρθρο 300 Α.Κ. 6 ΝΓΠΝ/1911) στο ατύχημα επειδή αυτός οδηγούσε σε κατάσταση μέθης, συνεπεία της οποίας δεν είχε τον πλήρη έλεγχο του οχήματος του και επειδή δεν προέβη στους απαραίτητους αποφευκτικούς ελιγμούς και δεν τηρούσε απόσταση ασφαλείας από το προπορευόμενο αυτοκίνητο είναι απορριπτέα ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Περαιτέρω όμως αποδείχθηκε ότι ο ως άνω οδηγός του δίκυκλου μοτοποδηλάτου δεν φορούσε κατά το χρόνο της σύγκρουσης προστατευτικό κράνος, κατά παράβαση του άρθρου 12 παρ. 6 του ΚΟΚ. Η παράλειψη αυτή, ως εκ του είδους των σωματικών κακώσεων (βαρείες κακώσεις κεφαλής), συνδέεται αιτιωδώς με αυτές και τον συνεπεία αυτών θάνατο του (ΑΠ 1653/2001 ΝοΒ 2002,1675).

Επομένως ο θανών Ζ είναι συνυπαίτιος του θανάσιμου τραυματισμού του σε ποσοστό 20%". 'Ετσι, όπως έκρινε το Εφετείο, διέλαβε στην απόφαση του αναφορικά με το κρίσιμο και ουσιώδες ζήτημα της συνδρομής των προϋποθέσεων της αδικοπραξίας, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες από τις οποίες είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν.

Ειδικότερα, αναφέρονται όλα τα πραγματικά περιστατικά από τα οποία προκύπτει η συνυπαιτιότητα τόσον του οδηγού του αυτοκινήτου όσο και του μοτοποδηλάτου διότι αυτός δεν φορούσε κράνος και ο αιτιώδης σύνδεσμος της υπαίτιας και παράνομης συμπεριφοράς αυτών με το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Η υπαγωγή δε αυτών στους κανόνες δικαίου περί αδικοπραξιών, που εφαρμόστηκαν, δεν βρίσκεται σε καμία αντίθεση με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ενώ οι ελλείψεις, ασάφειες και αντιφάσεις που αποδίδωνται στην προσβαλλόμενη απόφαση από την αναιρεσείουσα σχετικά με την περιγραφή των συνθηκών του ατυχήματος την απόσταση από την οποία ο οδηγός του μοτοποδηλάτου αντιλήφθηκε για πρώτη φορά τον οδηγό του αυτοκινήτου να του αποκλείει την ομαλή συνέχιση της πορείας του, στην έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του γεγονότος της ανευρέσεως στο αίμα του οδηγού του μοτοποδηλάτου ποσότητας αλκοόλης 0,32 g/i και του ατυχήματος και στην αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων είναι επουσιώδεις ελλείψεις που δεν εμποδίζουν ούτε αναιρούν το ως άνω αποδεικτικό πόρισμα για συνυπαιτιότητα σε ποσοστό 80% για τον οδηγό του αυτοκινήτου και 20% για τον οδηγό του μοτοποδηλάτου του οποίου η συνυπαιτιότητα περιορίστηκε μόνο στο γεγονός ότι δεν φορούσε κράνος, ενώ τα περιστατικά που επικαλείται η αναιρεσείουσα για να υποστηρίξει την άποψη της ότι το δικαστήριο της ουσίας εσφαλμένα κατέληξε στο ως άνω αποδεικτικό πόρισμα αποτελούν επιχειρήματα για την υποστήριξη της εν λόγω άποψης οι σχετικές δε αιτιάσεις που αναφέρονται στα επιχειρήματα αυτά πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας από την συνεκτίμηση των αποδείξεων που προσκομίστηκαν και είναι απαράδεκτες .

Κατά συνέπεια, το Εφετείο δεν παραβίασε ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου τις διατάξεις τις οποίες επικαλείται η αναιρεσείουσα, ούτε τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν υπέπεσε στις πλημμέλειες από το άρθρο 559 αρίθμ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ και οι λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι στην ουσία και πρέπει να απορριφθούν.

Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Για την ίδρυση του λογού αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις διατάξεις των άρθρων 335, 338 , 339 , 341 και 346 Κ.Πολ.Δ. ( Ολ.

Α.Π 2/2008 ) Με τον τελευταίο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη ία έγγραφα τα οποία αναφέρονται στο αναιρετήριο και τα οποία νόμιμα προσκόμισε και επικαλέστηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και συγκεκριμένα ότι δεν έλαβε υπόψη την έκθεση αυτοψίας και το σχεδιάγραμμα που συντάχτηκαν για τις συνθήκες του ατυχήματος την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα ..., ενώπιον του προανακριτικού υπαλλήλου ...

και δύο φωτογραφίες .Όπως, όμως, προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, σε αυτήν υπάρχει σαφέστατη διαβεβαίωση του δικαστηρίου, ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα και εκείνα της ποινικής δικογραφίας στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που η αναιρεσείουσα υποστηρίζει, ότι δεν λήφθηκαν υπόψη από το συνδυασμό δε της διαβεβαίωσης αυτής με το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης αποφάσεως δεν προκύπτει καμία αμφιβολία ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του και τα ανωτέρω έγγραφα .

Κατά συνέπεια, και ο ανωτέρω λόγος της αναίρεσης είναι αβάσιμος στην ουσία και πρέπει να απορριφθεί . Εφόσον δε δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως να απορριφθεί στο σύνολο της . Δικαστικά έξοδα δεν θα επιβληθούν διότι δεν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα από τους αναιρεσίβλητους, που νίκησαν, αλλά ήταν απόντες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29 Μαΐου 2007 αίτηση της εταιρίας "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ" για αναίρεση της 335/2007 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Φεβρουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ