Supreme Court reverses appeal court for failure to specifically consider sworn affidavits as distinct evidence.

Απόφαση 779 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 779 /2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αβροκόμη Θούα, Εισηγήτρια και Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Αποστολάκη, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Κυριάκο Οικονόμου και Αναστασία Περιστεράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΟΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Μ. Λ. του Γ., χήρας Θ. Τ., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λεωνίδα Θεοδώρου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Β. του Α. και 2) Β. - Ε. Κ., συζύγου Ι. Β., κατοίκων .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Ταγκλή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-6-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3511/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 642/2017 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 15-5-2018 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας επικληθέντων και προσκομισθέντων από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων ιδρύει τον λόγο αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ. Καμία ωστόσο διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ1 είδος αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη, ενώ ως αποτελούντα ξεχωριστά από τα έγγραφα αποδεικτικά μέσα πρέπει να μνημονεύονται η έκθεση και το πρακτικό αυτοψίας (359 ΚΠολΔ), η γνωμοδότηση των πραγματογνωμόνων (383), τα πρακτικά εξέτασης των μαρτύρων (410) και οι ένορκες βεβαιώσεις (270 παρ.2, 339).

Ειδικότερα οι ένορκες βεβαιώσεις που λαμβάνονται σύμφωνα με το 270 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 ν. 1915/2001 και ισχύει στην προκειμένη περίπτωση, κατά την τακτική διαδικασία ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, δεν αποτελούν έγγραφα, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 342 επ. του ΚΠολΔ, αλλά ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο που διακρίνεται από τα έγγραφα.

Γι' αυτό, όταν προσκομίζεται τέτοιο αποδεικτικό μέσο στο δικαστήριο της ουσίας προς απόδειξη ή ανταπόδειξη ουσιώδους ισχυρισμού, πρέπει ειδικά να αναφέρεται στην απόφασή του ότι αυτό έχει ληφθεί υπόψη. Επομένως, μόνη η σχετική μνεία στην απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας, δηλαδή ότι λήφθηκαν υπόψη τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, δεν αποδεικνύει και ότι λήφθηκαν υπόψη και οι ένορκες βεβαιώσεις, τις οποίες οι ίδιοι είχαν επικαλεστεί και προσκομίσει, αφού αυτές δεν περιλαμβάνονται στα έγγραφα (ΑΠ232/2018, 17/2015, ΑΠ 42/2007).

Η επίκληση της ένορκης βεβαίωσης δε πρέπει να γίνεται με τις προτάσεις κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, και να είναι ειδική, ούτως ώστε να προκύπτει από αυτήν ο αριθμός, ο εξετασθείς μάρτυρας και ο εξετάσας και να καθορίζεται ότι έλαβε χώρα νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου ή ότι αυτός παραστάθηκε, οπότε, στην τελευταία αυτή περίπτωση η εκ της μη κλητεύσεως ακυρότητα θεραπεύεται.

Τέλος, από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 270 παρ. 2 εδ. β' ΚΠολΔ, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 524 παρ. 1 ίδιου κώδικα, εφαρμόζεται και στη δίκη ενώπιον του Εφετείου, σε συνδυασμό και με εκείνη του άρθρου 529 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι στην κατ' έφεση δίκη, είναι, κατά κανόνα, παραδεκτή η επίκληση και προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων, επομένως και ενόρκων βεβαιώσεων ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου, που έχουν δοθεί νομίμως μετά την συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, εκτός αν η προσαγωγή αυτών αποκρουστεί ρητώς από το Εφετείο, διότι, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, ο διάδικος δεν είχε προσκομίσει τα αποδεικτικά αυτά μέσα στην πρωτοβάθμια δίκη, από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια (ΑΠ 1553/08).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο υπό στοιχείο α λόγο της κρινόμενης αίτησης, οι αναιρεσείουσες, κατ'επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559αριθμ.11γ μέμφονται το Εφετείο, ότι δεν έλαβε υπόψη την 4905/11-1-2017 ένορκη βεβαίωση της μάρτυρος τους Κ. Π., βρεφονηπιαγωγού στον παιδικό σταθμό της πρώτης, κρίσιμη για την ουσιαστική βασιμότητά της έφεσής τους και την αντίκρουση της αγωγής των αναιρεσιβλήτων περί διάπραξης ποινικού αδικήματος σε βάρος του ανήλικου τέκνου τους, την οποία είχαν παραδεκτά επικαλεστεί και προσκομίσει ενώπιον του.

Όπως δε προκύπτει από την επισκόπηση(αρθρ.561παρ.2ΚΠολΔ) των ενώπιον του Εφετείου από 11-1-2017 προτάσεών τους προκύπτει ότι, πράγματι, αυτές ρητά και με σαφήνεια, επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νομότυπα, πρώτη φορά, στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο την προαναφερθείσα ένορκη βεβαίωση της Κ. Π. που λήφθηκε μετά την πρωτοβάθμια δίκη, ύστερα από τη μνημονευόμενη νόμιμη κλήτευση των αναιρεσιβλήτων, με την παράθεση της οικείας έκθεσης επίδοσης.

Εκθέτουν επιπλέον στις ανωτέρω προτάσεις τους οι αναιρεσείουσες, ότι είχε προσκομισθεί ένορκη βεβαίωση της ίδιας μάρτυρος στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο που όμως δεν λήφθηκε υπόψη ,λόγω εκπρόθεσμης κλήτευσης των αντιδίκων τους. Η προσβαλλόμενη απόφαση όμως όχι μόνο δεν αναφέρει ότι έλαβε υπόψη την προεκτεθείσα ένορκη βεβαίωση, αλλά εκθέτει ότι δεν λαμβάνει υπόψη την προηγούμενη(με αριθμό 4244/17-1-2013 ένορκη βεβαίωση) της μάρτυρος Κ.

Π., λόγω μη εμπρόθεσμης κλήτευσης των αναιρεσιβλήτων, επαναλαμβάνοντας την σχετική παραδοχή του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, καίτοι δεν είχε γίνει επίκληση αυτής ενώπιον του από τις αναιρεσείουσες, αγνοώντας την το πρώτον προσκομιζομένη ενώπιον του νεώτερη ένορκη βεβαίωση. Ούτε, όμως, από τη γενική διαβεβαίωση, που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, δηλαδή ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα , ούτε από το υπόλοιπο σκεπτικό της απόφασης αυτής, προκύπτει, λαμβάνοντας υπόψη και την προαναφερόμενη δικονομική φύση των ένορκων βεβαιώσεων ως ιδιαίτερου αποδεικτικού μέσου, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και την εν λόγω ένορκη βεβαίωση αφού δεν μνημονεύεται, ειδικά, στην απόφαση, ούτε και γίνεται άλλη, άμεση ή έμμεση, αναφορά στο περιεχόμενο τους, ούτε εκτίθεται ότι αποκρούστηκε η προσκόμιση της κατ' άρθρ. 529 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην αρχή της παρούσας, το Εφετείο, αφού δεν προκύπτει ότι, για το σχηματισμό της κρίσης του για την ουσία της υπόθεσης, έλαβε υπόψη την παραπάνω ένορκη βεβαίωση, που θεωρείται ότι προσκομίστηκε, καθόσον η απόφαση δεν βεβαιώνει το αντίθετο, υπέπεσε στην πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικού μέσου, το οποίο οι αναιρεσείουσες επικαλέστηκαν και προσκόμισαν και ο ανωτέρω αναιρετικός λόγος είναι βάσιμος.

Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω, η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολο της, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών αναιρετικών λόγων, λόγω της πλήρους αναιρετικής εμβέλειας του γενόμενου δεκτού, που πλήττει το κύρος όλης της απόφασης και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που την εξέδωσαν(αρθρ.580παρ.3ΚΠολΔ).Τέλος, πρέπει

να διαταχθεί η επιστροφή στις αναιρεσείουσες του κατατεθέντος παραβόλου(αρθρ.495παρ.3ΚΠολΔ)και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά τους έξοδα(αρθρ.176,183ΚΠολΔ),κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 642/2017 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στις αναιρεσείουσες.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει (συνολικά) στο ποσό των τριών χιλιάδων(3.000)ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 26 Ιουνίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 9 Ιουλίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ