Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling the appellant lacked standing to sue as a third party.

Απόφαση 776 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 776/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Παρασκευή Καλαϊτζή - Εισηγήτρια, Γεώργιο Παπανδρέου, Λάμπρο Καρέλο και Ανθή Γκάμαρη Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 8η Μαϊου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Α. του Β., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου Γεωργίου Κοτσόβολου.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Γ. Μ. του Α., 2. Δ. Μ. του Α., κατοίκων ..., που παραστάθηκαν δια της πληρεξούσιας δικηγόρου Βασιλικής Πλάκα, 3. ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." εδρεύουσας στην …., νομίμως εκπροσωπουμένης, ως ειδικής διαδόχου δυνάμει της από 27-7-2012 απόφασης της Επιτροπής Μέτρων Εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος (ΦΕΚ Β 2009/2012), της τελούσας υπό ειδική εκκαθάριση ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Θωμά Καναβέλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-11-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, την από 28-1-2008 προσεπίκληση των πρώτου και δευτέρου των αναιρεσιβλήτων και την από 24-10-2008 πρόσθετη παρέμβαση της Α.Τ.Ε., που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:38/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 17/2012 οριστική του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20-2-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Παρασκευή Καλαϊτζή, ανέγνωσε την από 10-4-2019 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την από 27-7-2012 απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ τεύχος Β'2208 της 27-7-2012, τεύχος δεύτερο, ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας του πιστωτικού ιδρύματος με την επωνυμία "Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε." και τέθηκε αυτό σε ειδική εκκαθάριση. Περαιτέρω, με την 4/27-7-2012 απόφαση της ΤτΕ. Επιτροπής Μέτρων Εξυγίανσης, που νομίμως δημοσιεύθηκε μετά του Παραρτήματός της στο ΦΕΚ τ.Β'2209/27-7-2012, αποφασίσθηκε η μεταβίβαση των αναφερομένων στο Παράρτημα περιουσιακών στοιχείων της ….

προς την νυν Τρίτη αναιρεσίβλητη και υπογράφηκε η μεταξύ των δύο αυτών πιστωτικών ιδρυμάτων η από 27-7-2012 σύμβαση μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. Κατά τα μνημονευόμενα στο Παράρτημα, δεν μεταβιβάσθηκαν στην τρίτη αναιρεσίβλητη, συμβατικές σχέσεις και περιουσιακά στοιχεία που περιγράφονται στον αρ.2 υπό στοιχ.α'έως και ιστ', που αναφέρονται συνολικά ως "μη μεταβιβαζόμενα στοιχεία".

Μεταξύ αυτών είναι και (αρ.2 στοιχ.ιστ) τα δικαιώματα και έννομες σχέσεις που σχετίζονται με την λειτουργία ή την εξασφάλιση μη μεταβιβαζομένων στοιχείων του ενεργητικού, όπως ιδίως απαιτήσεις και εμπράγματα δικαιώματα επί κινητών ή ακινήτων που έχουν μεταβιβαστεί καταπιστευτικά στην ….. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει απ'την επιτρεπτή (αρθρ.561 παρ.2 ΚΠολΔ) επισκόπηση, η αναιρεσείουσα με την υπό κρίση αίτηση ζητεί την αναίρεση της 17/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας, με την οποία απορρίφθηκε ως αβάσιμη από ουσιαστικής απόψεως η έφεσή της κατά της 38/2009 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας.

Με αυτήν έγινε δεκτή η πρόσθετη παρέμβαση της Α.Τ.Ε. υπέρ των νυν πρώτου και δευτέρου των αναιρεσιβλήτων, απορρίφθηκε δε η αγωγή αυτής (αναιρεσείουσας), με την οποία ζητούσε να αναγνωρισθεί κυρία των περιγραφομένων στο αγωγικό δικόγραφο ακινήτων (ιδανικά ποσοστά επί δύο αγροτεμαχίων με τα εντός αυτών επικείμενα στα ...), τα οποία κατασχέθηκαν από την ….

λόγω μη εξυπηρετήσεως δανειακών υποχρεώσεων από συμβάσεις πίστωσης με ανοικτό λογαριασμό, που είχε υπογράψει ο μη διάδικος - αδελφός της (αναιρεσείουσας) Δ.Α. και τα οποία εκτέθηκαν σε πλειστηριασμό με την …. αναδειχθείσα ως υπερθεματίστρια. Εξετέρου όμως, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα, η τελευταία, μετά την εγκατάστασή της στο πλειστηριασθέντα ακίνητα, τα μεταβίβασε (κατά κυριότητα) με συμβόλαιο και μεταγραφή στους νυν 1ο και 2ο αναιρεσιβλήτους το έτος 2004.

Προσέτι, όπως επίσης προκύπτει απ' τα διαδικαστικά έγγραφα, το έτος 2012 η 3η αναιρεσίβλητη κατέστη ειδική διάδοχος της Α.Τ.Ε., κατά τα ως άνω. Ήδη δε αυτή (3η αναιρεσίβλητη) προβάλλει τον ισχυρισμό της ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεώς της. Υπό τα προεκτιθέμενα δεδομένα, η αίτηση αναιρέσεως, στρεφόμενη κατ'αυτής είναι απαράδεκτη, αφού, όπως προαναφέρεται, η μεταβίβαση της κυριότητος των ακινήτων από την … είχε λάβει χώρα το έτος 2004.

ΙΙ. Ο (μη εμπλακείς ως υποκείμενο αναγκαστικής εκτελέσεως στην διαδικασία αυτής) τρίτος, μετά την ολοκλήρωσή της, που λαμβάνει χώρα με την μεταγραφή της περιλήψεως της κατακυρωτικής εκθέσεως και την εγκατάσταση του υπερθεματιστή, δικαιούται, κατ'άρθρ. 1020 ΚΠολΔ, εντός αποκλειστικής (αποσβεστικής) προθεσμίας πέντε ετών να διεκδικήσει το πλειστηριασθέν ακίνητο, επί του οποίου προβάλλει δικαίωμα κυριότητος, με την αντίστοιχη αγωγή, (δυνάμενος επίσης να εγείρει την σχετική αναγνωρίσεως της κυριότητός του αγωγή).

ΙΙΙ. Ο από τον αρ.1 του άρθρ.559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνος δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της. Περαιτέρω, κατά τον αρ.16 του άνω άρθρου, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο.

IV. Οι παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως έχουν ως εξής: "Με τη μεταγραφή των υπ'αριθμ. ….33/93 και ….93/94 πράξεων της συμβ/φου Ε. Δ. Μ. περί αποδοχής της κληρονομιάς των γονέων της Β. και Φ. Α.υ, αληθινών κυρίων, η ενάγουσα κατέστη κυρία κατά ποσοστό 1/5 εξ αδιαιρέτου των επίδικων ακινήτων, ήτοι δύο (2) αγροτεμαχίων, επιφάνειας 2.000 τ.μ., μετά της επ' αυτού διώροφης ημιτελούς αγροικίας και 9.000 τ.μ., μετά του εττ' αυτού ισογείου κτίσματος, μέρος του οποίου αποτελεί οικία και το υπόλοιπο αποθήκη.

Λοιποί συγκύριοι των επιδίκων ήταν τα αδέλφια της ενάγουσας, ήτοι οι Π. Μ. - Α., Μ. Μ. - Α., Γ. Α. και Δ. Α.. Ο τελευταίος συνήψε στα ... με την ... συμβάσεις παροχής πίστωσης με ανοικτό λογαριασμό, τις οποίες υπέγραψε και για λογαριασμό της ενάγουσας δυνάμει του υπ' αριθμ. ….81/1984 πληρεξουσίου της συμβ/φου Σ. Π. - Τ., καθ' υπέρβαση όμως της χορηγούμενης από αυτήν (ενάγουσα) πληρεξουσιότητας.

Με την από 29-1-1992 επιταγή και σε εκτέλεση των ανωτέρω δανειακών συμβάσεων, η …κατέσχεσε τα επίδικα. Κατά της …. και του αδελφού της η ενάγουσα άσκησε την από 21-9-1992 αγωγή της ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας με αίτημα την αναγνώριση των δανειακών συμβάσεων ως ακύρων. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 104/94 απόφαση του άνω δικαστηρίου που την έκανε δεκτή.

Ασκηθείσης εφέσεως εκδόθηκε η υπ' αριθμ.72/2000 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου, που απέρριψε την έφεση κατ' ουσίαν. Με την υπ' αριθμ. …15/1993 έκθεση πλειστηριασμού της ως άνω συμβ/φου Σ. Π. - Τ. πλειστηριάσθηκαν τα επίδικα και ως προς το εξ αδιαιρέτου ποσοστό της ενάγουσας, υπερθεματίστρια αναδείχθηκε η επισπεύδουσα την αναγκαστική εκτέλεση Αγροτική Τράπεζα και συντάχθηκε η υπ'αριθμ.

….41/1993 έκθεση κατακύρωσης, που μεταγράφηκε νόμιμα και κοινοποιήθηκε στην ενάγουσα. Ακολούθως συντάχθηκε η υπ' αριθμ. …53/1994 έκθεση αποβολής και εγκατάστασης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας Ι. Κ., την οποία υπέγραψε και η ενάγουσα ως φύλακας μεσεγγυούχος. Περαιτέρω, δυνάμει του υπ' αριθμ…..127/2004 αγοραπωλητηρίου συμβολαίου της συμβ/φου Χ.

Α. - Φ., που μεταγράφηκε νόμιμα, η …. μεταβίβασε κατά κυριότητα τα επίδικα στους εναγομένους. Η ενάγουσα άσκησε κατά των εναγομένων την από 14- 7-2005 αναγνωριστική κυριότητα5 ακινήτων αγωγή, η οποία απορρίφθηκε με την υπ' αριθμ. 26/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας ως αόριστη και εν συνεχεία επανάσκησε την υπό κρίση αγωγή.

Ενόψει των ανωτέρω η ενάγουσα, κατά της οποίας στράφηκε η αναγκαστική εκτέλεση και δη απευθύνθηκε η επιταγή για εκτέλεση και επιχειρήθηκαν και οι λοιπές πράξεις της εκτελέσεως (κατάσχεση και πλειστηριασμός), διότι κατά τους ισχυρισμούς της επισπεύδουσας ήταν σύμφωνα με το περιεχόμενο του εκτελεστού τίτλου οφειλέτης της παροχής για την οποία ενεργήθηκε η αναγκαστική εκτέλεση, δεν έχει την ιδιότητα του τρίτου, ώστε να νομιμοποιείται ενεργητικά στην άσκηση της υπό κρίση αγωγής.

Επομένως η αγωγή τυγχάνει εξ αυτού του λόγου απορριπτέα. Εν πάση όμως περιπτώσει και αν ήθελε κριθεί ότι η ενάγουσα είναι τρίτη, η αγωγή είναι επίσης απορριπτέα για έλλειψη εννόμου συμφέροντος αυτής, διότι ασκήθηκε μετά την πάροδο της προβλεπόμενης από το άρθρ. 1020 ΚΠολΔ αποκλειστικής προθεσμίας των πέντε (5) ετών από την εγκατάσταση της υπερθεματίστριας Τράπεζας στα επίδικα (28-7-1994).

Η εγκατάσταση της Τράπεζας έγινε βιαίως με τη συνδρομή δικαστικού επιμελητού κατά τα ως άνω εκτιθέμενα."

V. Η αναιρεσείουσα με το αναιρετήριό της υποστηρίζει, ότι περιήλθε στην κυριότητά της με κληρονομική διαδοχή των γονέων της το ιδανικό μερίδιο του 1/5 επί δύο αγροτεμαχίων στα .... Ότι ο επίσης κατά το 1/5 εξ αδιαιρέτου αδελφός της Δ.Α., συγκύριος των εν λόγω αγροτεμαχίων, συνήψε με την Α.Τ.Ε. συμβάσεις πιστώσεως ανοικτού λογαριασμού, εν σχέσει προς τις οποίες καθ'υπέρβασιν της πληρεξουσιότητός της προς αυτόν, ο τελευταίος παρέσχε εμπράγματη ασφάλεια, επί ακινήτων της για δάνεια επ'ονόματί του.

Ότι η Α.Τ.Ε. επέδωσε σε αυτήν την από 29-1-1992 επιταγή εις εκτέλεσιν των δανειακών συμβάσεων. Ότι η από 21-9-1992 αναγνωριστική της ακυρότητος των συμβάσεων αυτών αγωγή της ευδοκίμησε τελεσιδίκως με την 72/2000 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου. Ότι, εν τούτοις, η διαδικασία της αναγκαστικής εκτελέσεως ολοκληρώθηκε ως προς το ιδανικό της μερίδιο με την ανάδειξη της επισπεύσασας Α.Τ.Ε.

ως υπερθεματίστριας. Ότι αυτή μετά την εγκατάστασή της στα πλειστηριασθέντα ακίνητα τα μεταβίβαση με συμβόλαιο και μεταγραφή στους 1ο και 2ο των αναιρεσιβλήτων το έτος 2004, όπως ανωτέρω αναπτύσσεται. Ότι κατ'αυτών είχε ασκήσει την απορριφθείσα ως αόριστη από 14-7-2005 αναγνωριστική κυριότητος αγωγή και ότι η επανασκηθείσα από 3-12-2007 ένδικη αγωγή της (της οποίας οι εναγόμενοι - 1ο - 2ος αναιρεσίβλητοι είχαν προσεπικαλέσει την υπέρ αυτών παρεμβάσα Α.Τ.Ε.), κατά τα άνω εκτιθέμενα, απορρίφθηκε πρωτοδίκως από το Μ.Πρ.Κυπαρισσίας, η δε έφεσή της απορρίφθηκε κατ'ουσίαν με την προσβαλλομένη, 17/2012, απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας.

Ήδη, η αναιρεσείουσα αυτή με τους τρείς λόγους αναιρέσεως αιτιάται: Α)Ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο υπέπεσε στην κατ'αρθρ.559 αρ.16 ΚΠολΔ πλημμέλεια, καθόσον έκρινε κατά την διερεύνηση της κατ'αρθρ.1020 ΚΠολΔ αγωγής της ότι δεν απέρρεε δεδικασμένο από την 72/2000 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου. Β)Ότι το Εφετείο υπέπεσε στην υπ'αρ.1 του ιδίου άρθρου πλημμέλεια, διότι δεν δέχθηκε την επισυμβάσα διακοπή της παραγραφής (για την άσκηση της αγωγής κατ'αρθρ.1020 ΚΠολΔ) με την άσκηση της από 21-9-1992 αγωγής της και με τον τρίτο (τελευταίο) λόγο ότι το ίδιο αυτό δευτεροβάθμιο δικαστήριο έκρινε ότι δεν είναι "τρίτη" και ότι δεν νομιμοποιείται ενεργητικά στην άσκηση της ένδικης αγωγής της (άρθρ. 1020 ΚΠολΔ) και ότι επομένως, υπέπεσε και εξ αυτού του λόγου στην πλημμέλεια του αρ.1 του ιδίου άρθρου.

Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, καθόσον αφορά στην κύρια αιτιολογία (ότι η αναιρεσείουσα δεν ήταν τρίτη), είναι αβάσιμος. Ειδικότερα, ερείδεται στην λανθασμένη προϋπόθεση, ότι η αναιρεσείουσα είναι "τρίτη", ενώ στο πρόσωπό της, (που ήταν υποκείμενο της εκτελέσεως), δεν συνέτρεχε η αντίστοιχη ιδιότητα, ώστε να νομιμοποιείται ενεργητικά στην άσκηση της πιο πάνω αγωγής, συμφώνως προς την προηγηθείσα νομική σκέψη.

Περαιτέρω, καθόσον αφορά στην επάλληλη αιτιολογία, (ότι η αγωγή εν πάση περιπτώσει ασκήθηκε μετά την πάροδο της κατ'άρθρ. 1020 ΚΠολΔ πενταετίας), οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως είναι αλυσιτελείς.

VI. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου λόγου, η αίτηση (ερευνώμενη εδώ κατά των πρώτου και δευτέρου των αναιρεσιβλήτων), πρέπει να απορριφθεί, του καταβληθέντος παραβόλου πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο και να επιβληθεί στην ηττωμένη αναιρεσείουσα η δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, κατά παραδοχή των αιτημάτων τους (αρθρ.176, 183, 191 παρ.2, 495 παρ.4, όπως ίσχυε και εδώ εφαρμόζεται προ της τροποποιήσεώς του ΚΠολΔ), συμφώνως προς το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-2-2015 αίτηση της Μ. Α. περί αναιρέσεως της 17/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου. Και Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα την δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, το ποσόν της οποίας ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700€) για τους 1ο και 2ο αναιρεσιβλήτους και δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2700€) για την 3η αναιρεσίβλητη. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Ιουνίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Ιουλίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ