Supreme Court allows appeal against labor dispute verdict regarding monthly leave rights for OTE employees.

Απόφαση 774 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Σχετικά με το δικαίωμα της λήψης ανά δίμηνο μίας ημέρας άδειας μετ΄ αποδοχών από τους εργαζόμενους σε οθόνη οπτικής απεικόνισης.- Την ειδική αυτή άδεια δικαιούνται οι εργαζόμενοι στα Μηχανογραφικά Κέντρα των Δ/νσεων Μηχανογράφησης και Καταλόγων του ΟΤΕ, μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής και όχι γενικώς οι εργαζόμενοι μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής.- Επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.

Αριθμός 774/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" (ΟΤΕ), που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Ηλιοπιερέα - Πιερράκο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-11-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αμαρουσίου.

Εκδόθηκε η 17/2003 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 6-11-2007 αίτησή της. Με τις από 12-3-2010 προτάσεις της η αναιρεσείουσα ζητεί και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης διάβασε την από 4-11-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη με επίκληση από την αναιρεσείουσα, που επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, υπ' αριθμ. ... έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ... και τις κάτω από αυτήν βεβαιώσεις του άρθρου 128 § 4 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με το οποίο έγινε η επίδοση, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο για να παραστεί κατά την αρχική δικάσιμο της 18-11-2008, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως για τη δικάσιμο της 6-10-2009, για την οποία δεν χρειάζεται νέα κλήτευση του αναιρεσιβλήτου, αφού η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων (άρθρο 226 § 4 εδ. 3 και 4 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη κατ' άρθρο 575 εδ.

β' ίδιου Κώδικα). Κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο η συζήτηση ματαιώθηκε. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την επικαλούμενη και νόμιμα προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. ... έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ... και τις κάτω από αυτήν βεβαιώσεις του άρθρου 128 § 4 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με το οποίο έγινε η επίδοση, ακριβές αντίγραφο της από 22-10-2009 κλήσης για συζήτηση της από παραπάνω αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου, νόμιμα και εμπρόθεσμα επιδόθηκε στον αναιρεσίβλητο, με την επιμέλεια της αναιρεσείουσας.

Ο αναιρεσίβλητος, όμως, δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου στην πιο πάνω δικάσιμο, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 § 2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 § 2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία αυτού.

II.-Η υπό κρίση αίτηση, με την οποία ζητείται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 17/2003 τελεσίδικης απόφασης του Ειρηνοδικείου Αμαρουσίου, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων στις 13-1-2003, χωρίς να προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας επίδοση της, κατατέθηκε στη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου στις 7-11-2007, δηλαδή πριν δηλαδή περάσουν συνολικά έξι (6) χρόνια από τις 14-1-2003, επόμενη ημέρα της δημοσίευσης (άρθρα 518 § 2, 564 § 3, 144 § 1 ΚΠολΔ, 241 ΑΚ) αυτής. Επομένως, αυτή ασκήθηκε εμπρόθεσμα και είναι παραδεκτή.

III.- Με την 130558/12.6.1989 Κ.Υ.Α. των Υπουργών Προεδρίας της Κυβερνήσεως, Εθνικής Άμυνας, Εσωτερικών, Οικονομικών, Εργασίας και Υγείας - Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Φ.Ε.Κ. 471/16.6.1989), με τον τίτλο "Υγιεινή και Ασφάλεια των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και ΟΤΑ" και ενόψει της ανάγκης "λήψης πρόσθετων μέτρων για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εργασιακού χώρου γενικότερα των εργαζομένων στα Μηχανογραφικά Κέντρα του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ.

και ΟΤΑ", όπως αναφέρεται στο προοίμιο της ως άνω ΚΥΑ, ορίστηκε ότι "Χορηγείται στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής μία ημέρα αδείας μετ' αποδοχών ανά δίμηνο πέρα της κανονικής ύστερα από αίτηση του εργαζομένου. Το δικαίωμα αυτό θα πρέπει να ασκηθεί εντός του συγκεκριμένου διμήνου, άλλως χάνεται...".

Έτσι, μεταξύ του ΟΤΕ ΑΕ και της ΟΜΕ - ΟΤΕ καθορίστηκε: α) Με την Ειδική Συλλογική Σύμβαση εργασίας από 7.3.1990 υπό τον όρο 27 ότι: "Χορηγείται στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής μία ημέρα αδείας μετ' αποδοχών ανά δίμηνο πέραν της κανονικής, ύστερα από αίτηση του εργαζομένου", β) με την Επιχειρησιακή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας από 10.5.1996 με τον όρο 28 ότι: "Η ειδική άδεια που χορηγείται στο προσωπικό που εργάζεται μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, σύμφωνα με τον όρο 27 της από 7.3.1990 ΕΣΣΕ, στα Μ/Κ των Δ/νσεων Μηχανογράφησης και καταλόγων επεκτείνεται από 1.9.1996 και στο προσωπικό που εργάζεται συνεχώς και κατά πλήρες ωράριο στα Υπεραστικά Κέντρα και Υπηρεσίες πληροφοριών καταλόγου (151, 161, 131, 132) Αθήνας, Θεσσαλονίκης και Πάτρας.

Το ίδιο ισχύει και για το προσωπικό που εργάζεται με τις ίδιες προϋποθέσεις στα βλαβοληπτικά κέντρα, σύμφωνα με τους όρους και περιορισμούς που θα καθορίσει η διοίκηση με σχετική εγκύκλιο..." και γ) με την Επιχειρησιακή Συλλογική Σύμβαση εργασίας από 10.6.1999, υπό τον όρο 1 ότι: "Η προβλεπόμενη άδεια με αποδοχές που χορηγήθηκε με τον όρο 28 της από 10.9.1996 ΕΣΣΕ στο προσωπικό που εργάζεται μπροστά σε οθόνες απεικόνισης επεκτείνεται από 1.7.1999 και στο προσωπικό που εργάζεται συνεχώς και κατά πλήρες ωράριο στα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη (1502, 155 και 158) του Συγκροτήματος Τηλεγραφικών Ανταποκρίσεων και Ναυτιλιακών Επικοινωνιών".

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών, αναφορικά και με τις ως άνω ΕΣΣΕ, οι κανονιστικοί όροι των οποίων, κατά νομοθετική εξουσιοδότηση εκ των άρθρων 22 παρ. 2, 23 παρ. 1 του Συντάγματος και 7 παρ. 1 ν. 1876/1990, αποτελούν κανόνες ουσιαστικού δικαίου, συνάγεται, ειδικότερα ως προς τον παραπάνω όρο 27 της από 7.3.1990 ΕΣΣΕ, κατά λογική - συσταλτική ερμηνεία των διατάξεων του, περιορίζουσα την έννοια του γράμματος αυτών εις το έλασσον, το οποίο πράγματι σκοπήθηκε, ύστερα και από την αναδρομή στα προκαλέσαντα τη θέσπιση τους αίτια και στην καταγωγή τους από τις αντίστοιχες διατάξεις της ως άνω ΚΥΑ 130558/12.6.1989, ότι την ειδική αυτή άδεια δικαιούνται οι εργαζόμενοι στα Μηχανογραφικά Κέντρα των Δ/νσεων Μηχανογράφησης και Καταλόγων του Ο.Τ.Ε., μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής και όχι γενικώς οι εργαζόμενοι μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, ενώ και με τις ως άνω μεταγενέστερες, διαδοχικές ΕΣΣΕ από 10.5.1996, ερμηνευτική της πρώτης (από 7.3.1990), υπό τον όρο 28 και από 10.6.1999, υπό τον όρο 1 επεκτάθηκε ειδικά η επίμαχη παροχή μόνο στις αναφερόμενες κατηγορίες εργαζομένων της αναιρεσείουσας.

Εάν την ως άνω ειδική άδεια που χορηγήθηκε με τον όρο 27 της από 7-3-1990 ΕΣΣΕ δικαιούνταν όλοι ανεξαιρέτως οι μισθωτοί της αναιρεσείουσας που εργάζονται μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής, ουδείς λόγος υπήρχε να επεκταθεί ρητά η παροχή αυτή με τον όρο 28 της από 10-5-1996 ΕΣΣΕ και 1 της από 10-6-1999 ΕΣΣΕ στις αναφερόμενες σ' αυτές ειδικά και περιοριστικά κατηγορίες εργαζομένων της (ΟλΑΠ 31/2009).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Ειρηνοδικείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχθηκε , μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: "Ο ενάγων προσλήφθηκε από την εναγομένη το έτος 1973 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου, υπάγεται στο προσωπικό του Τεχνικού Κλάδου Εγκαταστάσεως Ψηφιακών Κέντρων και εξελίχθηκε κατά τον Οργανισμό της εναγομένης μέχρι το βαθμό Τ/Α.

Ο ενάγων εργάσθηκε μπροστά στις οθόνες του Τμήματος Εξυπηρέτησης Πελατών και Υποδιεύθυνσης Εγκαταστάσεων και Συντήρησης, καθ' όλο το ωράριο της ημερήσιας απασχόλησης του. Σύμφωνα με τον όρο 27 της από 7-3-1990 ΕΣΣΕ, που καταρτίστηκε μεταξύ ΟΤΕ και ΟΜΕ- ΟΤΕ, χορηγείται στους εργαζόμενους μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής μια ημέρα άδειας μετ' αποδοχών ανά δίμηνο πέραν της κανονικής, ύστερα από αίτηση του εργαζομένου.

Σύμφωνα με την 43/332/30-4-1990 ειδική εγκύκλιο του Τομέα Γεν. Εργ. Θεμάτων της εναγομένης την άδεια αυτή δικαιούνται οι μισθωτοί που εργάζονται μπροστά σε οθόνες στις οποίες απεικονίζονται οπτικά δεδομένα ( DΑΤΑ) κάθε καταγραφής, που πρέπει να τύχει περαιτέρω επεξεργασίας με τη μεσολάβηση των υπόψη μισθωτών, εφόσον η απασχόληση τους είναι συνεχής και καλύπτει καθημερινά το μισό τουλάχιστον του ημερήσιου ωραρίου τους.

Στους εργαζομένους αυτούς θα χορηγείται μια ημέρα άδεια για κάθε δίμηνο συνεχούς απασχόλησης τους. Μετά από αυτά η εναγομένη χορήγησε την παραπάνω άδεια μόνο στο προσωπικό του μηχανογραφικού της κέντρου, ενώ στη συνέχεια επέκτεινε τη χορήγηση της επίμαχης άδειας στους εργαζομένους στα Υπεραστικά Κέντρα , Βλαβοληπτικά Κέντρα και Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη, τα οποία απέκτησαν μηχανογραφική υποστήριξη το έτος 1996.

Ο όρος 27 της από 7-3-1990 ΕΣΣΕ δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης ή διευκρίνισης ότι η άδεια πρέπει να δίνεται σε όλους τους εργαζομένους που εργάζονται μπροστά σε οθόνες οπτικής καταγραφής κατά το μισό τουλάχιστον του ωραρίου εργασίας τους. Το γεγονός ότι η επίμαχη άδεια χορηγείται από την εναγομένη μόνο σε μέρος από τους εργαζομένους μπροστά στις οθόνες εισάγει άνιση αυτών μεταχείριση".

Με αυτά που δέχτηκε το Ειρηνοδικείο παραβίασε τους παραπάνω κανόνες ουσιαστικού δικαίου του όρου 27 της από 7.3.1990 ΕΣΣΕ και του όρου 28 της από 10-5-1996 ΕΣΣΕ, οι οποίοι δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση του αναιρεσιβλήτου, αφού αυτός δεν περιλαμβάνονται στις κατηγορίες των δικαιούχων της επίδικης αξίωσης, κατά τα εκτιθέμενα στη νομική σκέψη.

Κατ' ακολουθίαν, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από το άρθρο 560 αρ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στο Δικαστήριο της ουσίας η αντίστοιχη πλημμέλεια, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Δικαστήριο που εξέδωσε την ως άνω απόφαση, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας.

IV.- Κατά την διάταξη του άρθρου 579 παρ. 2 ΚΠολΔ, εάν αποδεικνύεται προαποδεικτικά εκούσια ή αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης που αναιρέθηκε, ο Άρειος Πάγος, αν υποβληθεί αίτηση με το αναιρετήριο ή με τις προτάσεις ή με αυτοτελές δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου ως την παραμονή της συζήτησης, διατάσσει με την αναιρετική απόφαση την επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.

Στην προκείμενη περίπτωση, η αναιρεσείουσα με τις προτάσεις της ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου που κατέθεσε στις 12-3-2010, δηλ. πριν από την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αυτής (16-3-2010), υπέβαλε παραδεκτά αίτημα επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση, σε περίπτωση αναίρεσης της προσβαλλόμενης απόφασης, ζητώντας να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητος σε επιστροφή των ποσών που κατέβαλε σ' αυτόν σε εκούσια εκτέλεση της ως άνω απόφασης με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αναιρετικής απόφασης και συγκεκριμένα του ποσού των α) 3.817,84 ευρώ που κατέβαλε στον αναιρεσίβλητο για κεφάλαιο και β) το ποσό των 2.436,75 ευρώ για τόκους.

Από την προσκομιζόμενη με επίκληση εξοφλητική απόδειξη προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα σε εκούσια εκτέλεση της αναιρούμενης απόφασης κατέβαλε στον ενάγοντα και αναιρεσίβλητο, για τα ως άνω ποσά και μετ' αφαίρεση κρατήσεων για χαρτόσημο, ΤΑΠ ασθενείας κ.λ.π. ,το ποσό των 3.562,06 το οποίο και εισέπραξε αυτός, τα πράγματι δε καταβληθέντα ως άνω ποσά πρέπει να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητο να επιστρέψει και όχι τα ζητούμενα υπέρτερα (στα οποία περιλαμβάνονται και τα ήδη παρακρατηθέντα, από την αναιρεσείουσα και άρα μη καταβληθέντα απ' αυτήν), κατά παραδοχή του αιτήματος επαναφοράς ως εν μέρει βάσιμου κατ' ουσίαν.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 17|2003 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αμαρουσίου.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Δέχεται εν μέρει το αίτημα της αναιρεσείουσας περί επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.

Υποχρεώνει τον αναιρεσίβλητο να καταβάλει στην αναιρεσείουσα το ποσό των τριών χιλιάδων πεντακοσίων εξήντα δυο ευρώ και 6 λεπτών (3.562,06) με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αναιρετικής αυτής απόφασης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 15 Απριλίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 4 Μαϊου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ