Supreme Court dismisses appeal against final judgment on co-ownership and land registry corrections.

Απόφαση 770 / 2023 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 770/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αθανάσιο Τσουλό-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 16η Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Χριστίνα Γιωτοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. (M.) Μ. (M.) του Ν., συζ. Γ. Α., κατοίκου ... 2) Δ. (D.) Μ. (M.) του Ν., κατοίκου ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευθύμιο Πετρόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-9-2017 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 52/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 10/2021 του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 29-9-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 29-9-21 (αρ. κατ. 33/2021) αίτηση, για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 10/2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 § 1 Κ.Πολ.Δ), είναι επομένως παραδεκτή (άρθρο 577 § 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Η διαδικαστική πορεία της υπόθεσης, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, κατ' επιτρεπτή κατά το άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, έχει ως εξής: Με την από 29-9-2017 αγωγή τους στρεφόμενη κατά του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου και άλλων, οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι επικαλούμενοι παράγωγο, αλλά και πρωτότυπο τρόπο κτήσης ζήτησαν την αναγνώριση της (συγ)κυριότητας τους κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου επί του επιδίκου ακινήτου (γεωτεμαχίου 6.573,67 τ.μ), και την διόρθωση των σχετικών ανακριβών (ως 10 μικροτέρων γειτονικών ακινήτων φερομένης ιδιοκτησίας των εναγομένων και αγνώστων) πρώτων εγγραφών στα κτηματολογικά βιβλία του οικείου κτηματολογικού γραφείου.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου, δικάζοντας κατά την τακτική διαδικασία, με την υπ' αριθ. 52/2019 οριστική απόφαση του, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή (για έκταση 2.108,81 τ.μ) ως κατ' ουσία βάσιμη. Κατά της πρωτόδικης αυτής απόφασης το ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, άσκησε την από 14-3-2019 έφεση, και οι ήδη αναιρεσίβλητοι την από 30-12-2019 αντέφεση, που συνεκδικάσθηκαν από το Μονομελές Εφετείο Ναυπλίου, το οποίο με την προαναφερθείσα αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση του, απέρριψε την πρώτη, ενώ έκανε δεκτή κατ'ουσίαν την δεύτερη, και μετά μερική εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή για έκταση 5.456,91 τ.μ.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 523 παρ. 1, 591 παρ. 1, 674 παρ. 1 και 681 εδ. γ' Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι με την αντέφεση μπορούν να προσβληθούν μόνο τα κεφάλαια της αποφάσεως, τα οποία προσβάλλονται με την έφεση και εκείνα που συνέχονται αναγκαστικά με αυτά. Κεφάλαια, κατά την έννοια των εν λόγω διατάξεων, είναι οι οριστικές διατάξεις της απόφασης, που αποφαίνονται επί των αυτοτελών αιτήσεων προς παροχή έννομης προστασίας, ενώ αναγκαίως συνεχόμενα είναι τα κεφάλαια, τα οποία έχουν τέτοια συνάφεια με τα εκκληθέντα, γιατί είτε αφορούν παρεπόμενα ή παρακολουθήματα της κυρίας απαιτήσεως, είτε αποτελούν προκριματικό ζήτημα για την παραδοχή τους, είτε πηγάζουν από την ίδια ιστορική και νομική αιτία και διαμορφώνουν ή προσδιορίζουν το περιεχόμενο εκείνων, ώστε τυχόν διάφορη επί των συνεχομένων αυτών κεφαλαίων κρίση του εφετείου από εκείνη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου να επηρεάζει και την κρίση επί των εκκληθέντων με την έφεση κεφαλαίων.

Η αντέφεση αφορά στο εκκληθέν κεφάλαιο όταν ο εναγόμενος παραπονείται με την έφεση του ως προς το μέρος της αγωγής που έγινε δεκτό και ο ενάγων ως προς το μέρος της αγωγής που απορρίφθηκε (ΑΠ 151/1976). Εξάλλου κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό δίκαιο. Ως απαράδεκτο, του οποίου η από το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξη ή μη κήρυξη ιδρύει λόγο αναιρέσεως, νοείται όχι το ουσιαστικό απαράδεκτο, αλλά εκείνο που είναι συνέπεια παραβιάσεως δικονομικών διατάξεων, οι οποίες θέτουν ορισμένες προϋποθέσεις ως προς τη διαδικαστική πράξη, η μη τήρηση των οποίων αποκλείει εκ των προτέρων την πράξη.

Στην προκείμενη περίπτωση, από την επιτρεπτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι οι ήδη αναιρεσίβλητοι με την αγωγή τους, που στρεφόταν κατά του Ελληνικού Δημοσίου, του ΝΠΔΔ "Δήμος Άργους- Μυκηνών" και του Ζ. Μ., ιστορούσαν ότι είναι (συγ)κύριοι κατά ποσοστό 50 % έκαστος εξ αδιαιρέτου του αναφερομένου στην αγωγή ακινήτου συνολικού εμβαδού 6.573,67 τ.μ.

που βρίσκεται, εν μέρει εντός και εν μέρει εκτός του οικισμού ... της τοπικής κοινότητας ..., δημοτικής ... το οποίο περιήλθε σε αυτούς από κληρονομική διαδοχή της μητρός τους Ζ. συζ. Ν. Μ., που απεβίωσε το έτος 2015 χωρίς να αφήσει διαθήκη, την κληρονομιά της οποίας αποδέχθηκαν και μετέγραψαν, ενώ τόσον οι ίδιοι όσο και οι δικαιοπάροχοί τους από τουλάχιστον το έτος 1919 νέμονταν αυτό, ασκώντας όλες τις προσιδιάζουσες στην φύση και το προορισμό του πράξεις (περίφραξη, επόπτευση, οικοδόμηση αυτού κ.α).

Ότι κατά την διαδικασία ένταξης του ακινήτου στο εθνικό κτηματολόγιο καταχωρήθηκε με τα αναφερόμενα σφάλματα, με αποτέλεσμα να διασπαστεί το ενιαίο ακίνητο των εναγόντων σε δέκα μικρότερα τμήματα, που καταχωρήθηκαν σε γειτονικά ακίνητα, άλλα ιδιοκτησίας των εναγομένων και άλλα αγνώστου ιδιοκτήτη, με δέκα διαφορετικά ΚΑΕΚ.

Κατόπιν αυτών ζητούσαν να αναγνωριστεί η (συγ)κυριότητά τους κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου εκάστου εξ αυτών στο ανωτέρω ενιαίο ακίνητο, που συναπαρτίζεται από τα επιμέρους δέκα τμήματα αυτού που καταχωρήθηκαν με αντίστοιχα ΚΑΕΚ σε γειτονικά ακίνητα, να διαταχθεί η διόρθωση των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών ώστε να συνενωθούν τα ανωτέρω δέκα επιμέρους τμήματα σε ένα ενιαίο ακίνητο και να καταχωρηθούν οι ενάγοντες ως συγκύριοι αυτού.

Με την υπ'αριθμ. 52/2019 απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου, δέχθηκε την αγωγή κατά ένα μέρος αναφορικά με τα αναφερόμενα τμήματα με αριθμούς 3,4,5,6 και 7, ενώ απέρριψε αυτή κατά τα λοιπά. Στη συνέχεια με την από 14-3-2019 έφεση του κατά της απόφασης αυτής το εναγόμενο εκκαλούν και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, παραπονούμενο για τους λόγους που εξέθετε, ζήτησε την εξαφάνισή της, ώστε να απορριφθεί η αγωγή και αναφορικά με τα τμήματα που περιγράφονται στην αγωγή με τους αριθμούς 3 και 4, ως προς τα οποία είχε γίνει δεκτή.

Οι ενάγοντες εφεσίβλητοι ήδη αναιρεσίβλητοι, με το από 30.12.2019 ιδιαίτερο δικόγραφό τους άσκησαν αντέφεση, με την οποία ζήτησαν για τους αναφερόμενους λόγους, την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης, έτσι ώστε να γίνει δεκτή η αγωγή τους και για τα αναφερόμενα σ'αυτή τμήματα με αριθμούς 1,2,10,8,και 9, ως προς τα οποία είχε απορριφθεί.

Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα η αντέφεση ασκήθηκε παραδεκτά, αφού τόσο η έφεση (με την οποία το εκκαλούν παραπονούνταν ως προς το μέρος της αγωγής που έγινε δεκτό), όσο και η αντέφεση (με την οποία οι αντεκκαλούντες παραπονούνταν ως προς το μέρος της αγωγής που απορρίφθηκε) αναφέρονται στο ίδιο κεφάλαιο (στο αίτημα δηλαδή των ήδη αναιρεσιβλήτων για αναγνώριση της (συγ)κυριότητάς τους στο ενιαίο ακίνητο που συναπαρτίζεται από επιμέρους τμήματα), το δε διαπλαστικό αίτημα περί διόρθωσης των κτηματολογικών εγγραφών, ως παρεπόμενο συνέχεται αναγκαστικά με το ως άνω κύριο περί αναγνώρισης της κυριότητας.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η, από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, παρά το νόμο, δεν κήρυξε απαράδεκτη την αντέφεση των εναγόντων (ήδη αναιρεσίβλητων), ως αναφερόμενη σε κεφάλαιο της εκκαλούμενης (πρωτοβάθμιας) απόφασης που δεν είχε εκκληθεί με την έφεση πρέπει να απορριφθεί κατά τα ως άνω ως αβάσιμος.

Στο άρθρο 4 του Ν. 3127/2003 "τροποποίηση και συμπλήρωση των νόμων 2308/1995 και 2664/1998 για την Κτηματογράφηση και το Εθνικό Κτηματολόγιο και άλλες διατάξεις", όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει μετά από την τροποποίησή του από την παρ. 11 του άρθρου 154 του Ν. 4389/2016 (ΦΕΚ Α 94/27-5- 2016), ορίζονται τα εξής: "1. Σε ακίνητο που βρίσκεται μέσα σε σχέδιο πόλεως ή μέσα σε οικισμό που προϋφίσταται του έτους 1923 ή μέσα σε οικισμό κάτω των 2.000 κατοίκων, που έχει οριοθετηθεί, ο νομέας του θεωρείται κύριος έναντι του Δημοσίου εφόσον:

α) νέμεται, μέχρι έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, αδιαταράκτως για δέκα (10) έτη το ακίνητο, με νόμιμο τίτλο από επαχθή αιτία, υπέρ του ιδίου ή του δικαιοπαρόχου του, που έχει καταρτισθεί και μεταγραφεί μετά την 23.2.1945, εκτός εάν κατά την κτήση της νομής βρισκόταν σε κακή πίστη ή β) νέμεται, μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, το ακίνητο αδιαταράκτως για χρονικό διάστημα τριάντα (30) ετών, εκτός εάν κατά την κτήση της νομής βρισκόταν σε κακή πίστη.

Η διάταξη της περίπτωσης β' εφαρμόζεται για ακίνητο εμβαδού μέχρι 2.000 τ.μ. Για ενιαίο ακίνητο εμβαδού μεγαλύτερου των 2.000 τ.μ., η διάταξη εφαρμόζεται μόνο εφόσον στο ακίνητο υφίσταται κατά την 31.12.2002 κτίσμα που καλύπτει ποσοστό τουλάχιστον τριάντα τοις εκατό (30%) του ισχύοντος συντελεστή δόμησης στην περιοχή.

Στο χρόνο νομής που ορίζεται στις περιπτώσεις α' και β' προσμετράται και ο χρόνος νομής των δικαιοπαρόχων, που διανύθηκε με τις ίδιες προϋποθέσεις. Σε κακή πίστη βρίσκεται ο νομέας, εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 1042 του Α.Κ.". Με τις διατάξεις αυτές θεσπίζεται εξαίρεση από τον κανόνα ότι επί δημοσίων κτημάτων νομέας κατά πλάσμα του νόμου είναι το Δημόσιο και ότι αυτά είναι ανεπίδεκτα κτητικής ή αποσβεστικής παραγραφής, ο οποίος καθιερώνεται από τις διατάξεις του νόμου ΔΞΗ/1912 και των διαταγμάτων "περί δικαιοστασίου", που εκδόθηκαν με βάση αυτόν από 12-9-1915 μέχρι και της 16-5-1926, και του άρθρου 21 του Ν.Δ/τος της 22.4/16-5-1926 "περί διοικητικής αποβολής από των κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης κ.λ.π", που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Α.Κ.

με το άρθρο 53 του Εισ.Ν.ΑΚ. και επαναλήφθηκε στο άρθρο 4 του Α.Ν. 1539/1938 "περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων", εκτός εάν η τριακονταετής νομή της εκτάκτου χρησικτησίας είχε συμπληρωθεί μέχρι τις 11-09-1915, αφού μετά τη χρονολογία αυτή δεν επιτρέπεται ούτε έκτακτη χρησικτησία επί των ακινήτων του Δημοσίου. Έτσι, κατ' εφαρμογή των ως άνω διατάξεων του άρθρου 4 του Ν. 3127/2003, κατ' εξαίρεση είναι δυνατή η απόκτηση κυριότητας με χρησικτησία και επί δημοσίου κτήματος, όταν αυτό βρίσκεται σε σχέδιο πόλεως εμβαδού μέχρι 2000 τ.μ., εφόσον κάποιος το νέμεται αδιαταράκτως μέχρι την έναρξη ισχύος του ως άνω νόμου, δηλαδή μέχρι την 19-03-2003, επί τριάντα έτη, εκτός αν κατά την κτήση της νομής ο επιληφθείς της νομής του ακινήτου ήταν κακής πίστεως, δηλαδή εφόσον δεν συνέτρεχαν κατά το χρόνο κτήσης της νομής στο πρόσωπο του οι προϋποθέσεις του άρθρου 1042 Α.Κ.

Η ρύθμιση αυτή ως ειδική και εξαιρετική επιτρέπει την απόκτηση της κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία σε ακίνητα του Δημοσίου, εφόσον κάποιος, που απέκτησε με καλή πίστη τη νομή ακινήτου του Δημοσίου, νέμεται αδιατάρακτα τούτο για τριάντα έτη που φθάνουν χρονικά μέχρι την έναρξη ισχύος του παραπάνω νόμου, δηλαδή μέχρι την 19-03-2003, υπό τις λοιπές διαλαμβανόμενες προϋποθέσεις στην παρ. 1 β' του ίδιου νόμου (ΑΠ Ολ 11/2015).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 984 Α.Κ η νομή προσβάλλεται είτε με διατάραξη είτε με αποβολή του νομέα. Διατάραξη της νομής, η έννοια της οποίας δεν είναι νομοθετικά καθορισμένη, υπάρχει όταν δεν αποβάλλεται ο νομέας από το πράγμα, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί τη νομή του σ' αυτό, συνιστά δε διατάραξη της νομής κάθε θετική πράξη ή παράλειψη που αποτελεί παρενόχληση του νομέα στην άσκηση της νομής του.

Θετικά εκδηλώνεται η διατάραξη είτε με πράξη του προσβολέα στο πράγμα είτε με παρεμπόδιση πράξης του νομέα, ενώ αρνητικά, με παράλειψη, όταν ο προσβολέας δεν προβαίνει στην επιβαλλόμενη ενέργεια προς αποτροπή ή παύση της διατάραξης. Δεν συνιστά διατάραξη η απλή προφορική αμφισβήτηση του δικαιώματος του νομέα, η οποία αντιμετωπίζεται με την αναγνωριστική αγωγή (άρθρο 70 Κ.Πολ.Δ.).

Η διατάραξη της νομής κατά την έννοια της ως άνω διάταξης του άρθρου 984 του Α.Κ. αναφέρεται σε προσβολή της νομής και σε προστασία της νομής από την προσβολή της με διατάραξη κατά το άρθρο 989 Α.Κ.. Η έννοια όμως του "νέμεται αδιαταράκτως" στην ως άνω διάταξη του άρθρου 4 του Ν. 3127/2003 δεν αναφέρεται σε προσβολή και προστασία της νομής του νεμόμενου το δημόσιο κτήμα από τον κατά πλάσμα του νόμου αληθή νομέα του δημοσίου κτήματος που είναι το Δημόσιο, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις των νόμων περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων, αλλά αναφέρεται σε μη παρενόχληση του νεμομένου το δημόσιο κτήμα από τον κατά το νόμο αληθή νομέα του δημοσίου κτήματος που είναι το Ελληνικό Δημόσιο.

Η παρενόχληση δε αυτή μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο μπορεί να προστατεύσει τη νομή του επί του δημοσίου κτήματος το Ελληνικό Δημόσιο. Τέτοιος δε νόμιμος τρόπος προστασίας της νομής του Ελληνικού Δημοσίου επί του δημοσίου κτήματος είναι μεταξύ άλλων και η κοινοποίηση της πράξης της αρμόδιας Αρχής περί καθορισμού αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης του δημοσίου κτήματος (ΟλΑΠ 11/2015), επίσης η κοινοποίηση του πρωτοκόλλου κατάληψης (ΑΠ 826/2018), η με οποιοδήποτε τρόπο λήψη υπόψη, από τον ιδιώτη, της δήλωσης ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου ότι έχει καταχωρηθεί ως δημόσια έκταση (ΑΠ 712/2020), η γνωστοποίηση της απόφασης επί της ένστασης κατά της απόφασης της πρωτοβάθμιας επιτροπής που δικαιώνει τον προβάλλοντα δικαίωμα κυριότητας ιδιώτη (ΑΠ 807/2019).

Δηλαδή από το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο νεμόμενος δημόσιο κτήμα λαμβάνει γνώση ότι υφίσταται παρενόχληση από τον, κατά νόμο, αληθή νομέα του δημοσίου κτήματος, που είναι το Ελληνικό Δημόσιο, παύει να νέμεται αδιαταράκτως από το Ελληνικό Δημόσιο (ΑΠ 1813/2017). Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ.

α'του Κ.Πολ.Δ αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικώς και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 968/2018, 319/2017).

Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος του, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση, την από τον αριθμ. 1α του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, πλημμέλεια, συνισταμένη στο ότι παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1β του ν. 3127/2003, αναφορικά με την αδιατάρακτη νομή των εναγόντων αναιρεσιβλήτων επί των επιδίκων μέχρι τις 19-3-2003.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν παραβίασε ευθέως, τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, δεχόμενο, ότι "Το Ελληνικό Δημόσιο ούτε άσκησε οποιαδήποτε διακατοχική πράξη επ' αυτού, ούτε εξάλλου επικαλείται το αντίθετο, απλώς ισχυρίζεται ότι ανήκει στην κυριότητά του ως δασική έκταση, ενώ όπως το ίδιο αποδέχεται, το ακίνητο αυτό στο σύνολό του σχεδόν, όπως φαίνεται στις αεροφωτογραφίες του 1945, ήταν αγροτικό ακίνητο.

Το πρώτον δε στις 16-9-2002, το εναγόμενο υπέβαλε την 5438/16-9-2002 δήλωση ενώπιον του Εθνικού Κτηματολογίου που καταλαμβάνει για τα ΚΑΕΚ ... χωρίς όμως να ενημερωθούν για αυτό οι ενάγοντες, μόνιμοι κάτοικοι ΗΠΑ. Επομένως, συντρέχει εν προκειμένω περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 4 παρ.1 του ν.3127/2003, εφόσον οι προϋποθέσεις του νόμου αυτού, συντρέχουν και εμπεριέχονται στην ένδικη αγωγή, το δε ενιαίο ακίνητο έχει οικοδομηθεί και εντός αυτού βρίσκονται κτίσματα συνολικού εμβαδού 173,62τ.μ, ενώ εντός του εν λόγω οικισμού η μέγιστη δόμηση φθάνει στα 400 τ.μ, άρα κατά τα προαναφερόμενα τα κτίσματα καλύπτουν το 30% σε σχέση με το συντελεστή δόμησης στην περιοχή...", ενόψει του ότι η εν λόγω, κατά το έτος 2002, υποβολή δήλωσης δικαιώματος κυριότητας εκ μέρους του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου δεν θεωρείται παρενόχληση και ως εκ τούτου δεν συνιστά την απαιτούμενη διατάραξη της νομής του αναιρεσιβλήτου, αφού σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη πιο πάνω νομική σκέψη, τέτοια διατάραξη υφίσταται μόνον από το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο νεμόμενος δημόσιο κτήμα έλαβε γνώση ότι υφίσταται παρενόχληση από τον, κατά νόμο, αληθή νομέα του δημοσίου κτήματος Ελληνικό Δημόσιο (ΑΠ 727/2022).

Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον εκ του περιεχομένου του προκύπτει ότι πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 1487/2017, 658/2016, 1350/2015).

Ως εκ τούτου κρίνεται απορριπτέος ως απαράδεκτος ο ίδιος ως άνω δεύτερος λόγος αναίρεσης κατά το δεύτερο σκέλος του, με τον οποίο το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση και πάλι πλημμέλεια, από τον αριθμ. 1α του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, συνισταμένη στο ότι παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1β του ν. 3127/2003, επειδή κατά τους ισχυρισμούς του "τις εφάρμοσε και για εκτός ορίου οικισμού έκταση εμβαδού 816,46 τ.μ", δεδομένου ότι δι'αυτού πλήττονται οι αναιρετικά ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης.

Έτι περαιτέρω κατά το άρθρο 559 εδ. 17 Κ.Πολ.Δικ., αναίρεση επιτρέπεται αν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις. Κατά την έννοια όμως της διάταξης αυτής η αντίφαση στο διατακτικό της απόφασης δικαιολογεί την αναίρεσή της μόνο όταν απ'αυτή προκαλείται αοριστία, ώστε να καθίσταται αδύνατη η εκτέλεσή της, ή αβεβαιότητα ως προς τη σκοπηθείσα διάπλαση ή τη διάγνωση που έγινε για τις σχέσεις των διαδίκων (ΑΠ 122/2006).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τη προσβαλλόμενη απόφαση, με το διατακτικό της ορίζονται τα ακόλουθα: "Αναγνωρίζει τους ενάγοντες συγκυρίους κατά ποσοστό 50% έκαστος ενός ακινήτου εμβαδού τετραγωνικών μέτρων 5.456,91 τμ, που βρίσκεται εντός των ορίων του οικισμού ... της τοπικής κοινότητας ..., της δημοτική ενότητας ...

της περιφέρειας ... που εμφαίνεται και απεικονίζεται με τα στοιχεία περιμέτρου ... στο τοπογραφικό διάγραμμα, από Ιούνιος 2013 του πολιτικού μηχανικού δομικών έργων ΤΕ Π. Κ. και της πολιτικού μηχανικού- μηχανικού περιβάλλοντος Κ. Β.. Διορθώνει τις ανακριβείς πρώτες εγγραφές ώστε τα κάτωθι αναφερόμενα τμήματα ΚΑΕΚ ή ολόκληρα ΚΑΕΚ να συνενωθούν και να αποτελέσουν το στην προηγούμενη διάταξη ενιαίο ακίνητο, και να αναγραφούν ως κύριοι οι ενάγοντες κατά ποσοστό 50% έκαστος με τίτλο κτήσης την με αριθμ. 611/20- 6-2015 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Άργους, Αναστασίας Χαλέπα, η οποία ήδη καταχωρήθηκε νόμιμα στα κτηματολογικά βιβλία του κτηματολογικού γραφείου Άργους , υπό την αίρεση του άρθρου 7αν 2664/1998.Συγκεκριμένα να συνενωθούν:

Α] τμήμα του φερόμενου ως επιδίκου τμήματος 1 που συμπεριελήφθη στο ακίνητο υπό ΚΑΕΚ ... φερόμενης ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου, που βρίσκεται εντός οικισμού, όπως αυτό απεικονίζεται στο προσκομιζόμενο από τους ενάγοντες ως άνω αναφερθέν τοπογραφικό διάγραμμα με τα στοιχεία ... εκτάσεως 1500,78 τ.μ, Β] το επίδικο τμήμα 2 εν συνόλω, εμβαδού 506,11 τ.μ., υπό περιμετρικά στοιχεία ...

που συμπεριελήφθη στο ακίνητο υπό ΚΑΕΚ ... φερόμενης ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου Γ] τμήμα του φερόμενου ως επιδίκου τμήματος 10, που βρίσκεται εντός οικισμού, όπως αυτό απεικονίζεται στο προσκομιζόμενο από τους ενάγοντες ως άνω αναφερθέν τοπογραφικό διάγραμμα με τα στοιχεία ... καθώς τα επίδικα τμήματα 8 και 9 εν συνόλω ήτοι Δ] υπό στοιχείο επίδικο τμήμα 8 εμβαδού 473,32 τ.μ., υπό περιμετρικά στοιχεία ...

που συμπεριελήφθη στο ακίνητο υπό ΚΑΕΚ ... εμβαδού 810 τ.μ. φερόμενου αγνώστου ιδιοκτήτη, Ε] το υπό στοιχείο επίδικο τμήμα 9 εμβαδού 60,03 τ.μ., υπό περιμετρικά στοιχεία ... που συμπεριελήφθη στο ακίνητο υπό ... φερόμενου αγνώστου ιδιοκτήτη και ΣΤ] το υπό στοιχείο επίδικο τμήμα 10 εμβαδού 807,86 τ.μ. υπό περιμετρικά στοιχεία ...

που συμπεριελήφθη στο ακίνητο υπό ... φερόμενης ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου. Ζ] το υπό στοιχεία Επίδικο τμήμα 3, τμήμα του με ΚΑΕΚ ...συνολικού εμβαδόν 3.580 τ.μ και αναγραφόμενο δικαιούχο στο σχετικό κτηματολογικό φύλλο του κτηματολογικού γραφείου Άργους, τον Ζ. Μ., που περιλαμβάνει έκταση των εναγόντων εμβαδόν 1,34 τ.μ, όπως εμφαίνεται και απεικονίζεται στο προαναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα που προσκομίζουν με στοιχεία περιμέτρου ...

το υπό στοιχεία επίδικο τμήμα 4, τμήμα του με ΚΑΕΚ ...ακινήτου συνολικού εμβαδού 1467 τ.μ και αναγραφόμενο δικαιούχο στο σχετικό κτηματολογικό φύλλο του κτηματολογικού γραφείου Άργους, "ΑΓΝΩΣΤΟ", που περιλαμβάνει έκταση των εναγόντων εμβαδόν 1291,01 τ.μ , όπως εμφαίνεται και απεικονίζεται στο προαναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα που προσκομίζουν με στοιχεία περιμέτρου ...".

Με βάση τα ως άνω οριζόμενα ουδεμία αντίφαση εντοπίζεται ανάμεσα στην αναγνωριστική της (συγ)κυριότητος των εναγόντων ήδη αναιρεσιβλήτων διάταξη και την διαπλαστική περί διόρθωσης των σχετικών εγγραφών τοιαύτη, αναφορικά με το συνολικό εμβαδόν, που σε αμφότερες τις περιπτώσεις ανέρχεται σε 5456.91 τ.μ, ενώ παρά τα, περί του αντιθέτου, υποστηριζόμενα από το αναιρεσείον ουδόλως προκύπτει ότι στη δευτέρα εξ αυτών εκ παραδρομής έχει καταχωρηθεί τμήμα 807, 86 τ.μ δύο φορές.

Συνεπώς και εφόσον δεν υφίσταται αντίφαση στο διατακτικό της απόφασης από την οποία να προκαλείται αοριστία έτσι ώστε να καθίσταται αδύνατη η εκτέλεσή της, ούτε αβεβαιότητα ως προς τη διάγνωση που έγινε στις σχέσεις των διαδίκων, ο σχετικός τρίτος λόγος αναίρεσης για πλημμέλεια από τον αριθμό 17 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει ν' απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης στο σύνολο της και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, κατά το σχετικό νόμιμο και βάσιμο αίτημα τους που υπέβαλαν με τις προτάσεις τους, σε βάρος του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.), τα οποία όμως πρέπει να καταλογιστούν μειωμένα κατά τα άρθρα 22 παρ.1 του ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 Εισ.Ν.Κ.ΠολΔ., άρθρο 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 Οικονομικών και Δικαιοσύνης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 29-9-21 (αρ. κατ. 33/2021) αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου, για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 10/2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου.

ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων εις βάρος του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Μαρτίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Μαΐου 2023.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ