Supreme Court allows appeal against appellate court for admitting inadmissible defense of contributory negligence due to lack of facts.

Απόφαση 770 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 770/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Ιωάννα Λούκα και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ. χήρας Γ. Π., το γένος Κ. Μ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Δημητρίου Καλαματιανού και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: Β. Ρ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2) Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευλογέτα Τσιτσιπή-Μισαηλίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/8/2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 1/3/2005 αγωγή προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4945/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3458/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 22/7/2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 17/1/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης για αναίρεση της 3458/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576§2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο Νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένηπερίπτωση, από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ.1252β'/ 17-11-2010 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Μεσσολογγίου Ι. Λ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης άσκησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης δικασίμο (28-1-2011), επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, στον πρώτο αναιρεσίβλητο Β. Ρ. του Ν.. Επομένως, εφόσον αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη.

Ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι στη γένεση ή την έκταση της ζημίας συνετέλεσε και ο ενάγων αποτελεί μέσο άμυνας κατά της αγωγής και έχει το χαρακτήρα αυτοτελούς ισχυρισμού. Αποτελεί ένσταση από την ΑΚ 300 και δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως, αλλά πρέπει να προταθεί από τον εναγόμενο και για να ληφθεί υπόψη πρέπει να είναι πλήρως ορισμένη.

Πρέπει δηλαδή κατ' άρθρο 262§1 ΚΠολΔ να περιλαμβάνει σχετικό αίτημα και τα πραγματικά περιστατικά που τη θεμελιώνουν χωρίς να απαιτείται να προσδιορίζεται και το ποσοστό συνυπαιτιότητας. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 591§1 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του από το άρθρο 19 του Ν.2951/2001: "Τα άρθρα 1 έως 590 εφαρμόζονται και στις ειδικές διαδικασίες εκτός αν αντιβαίνουν προς τις ειδικές διατάξεις των διαδικασιών αυτών.

Αν από τις τελευταίες δεν ορίζεται διαφορετικά α)... β) οι προτάσεις κατατίθενται στο ακροατήριο, γ) όλοι οι αυτοτελείς ισχυρισμοί προτείνονται προφορικά και όσοι δεν περιέχονται στις προτάσεις καταχωρίζονται στα πρακτικά...". Από το συνδυασμό της διατάξεως αυτής με εκείνες των άρθρων 681Α, 666, 667, 670 έως 676, 115§3, 256§1 στοιχ.

δ, 237§§1,3, 269§§1,2 και 527 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι στις υποθέσεις που δικάζονται κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητο, όπου δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων, οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους, όπως είναι και η ένσταση συνυπαιτιότητας, προφορικά κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και επί πλέον οι ισχυρισμοί αυτοί καταχωρίζονται στα πρακτικά με σαφή (έστω και συνοπτική) έκθεση γεγονότων που τους θεμελιώνουν (άρθρο 262 ΚΠολΔ), εκτός αν περιέχονται στις κατατιθέμενες στο ακροατήριο προτάσεις.

Απαιτείται δε σε κάθε περίπτωση προφορική πρόταση των ισχυρισμών που ως "γενόμενο κατά τη συζήτηση" σημειώνεται στα πρακτικά (Ολ. ΑΠ 2/2005). Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αρ.14 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, όπως αυτός εκτιμάται από το δικαστήριο, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 14 του ΚΠολΔ, διότι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο και ειδικότερα ότι, μολονότι με τον πρόσθετο λόγο της έφεσης είχε προταθεί ισχυρισμός περί απαραδέκτου λόγω αοριστίας της συνοπτικής προταθείσας από τους εναγομένους στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ένστασης συνυπαιτιότητας του θανατωθέντος συζύγου της ενάγουσας κατά 95% χωρίς για το ορισμένο αυτής να παραθέσουν πραγματικά περιστατικά που να θεμελιώνουν την εν λόγω ένσταση, το Εφετείο την έκρινε παραδεκτή και εν μέρει βάσιμη κατ' ουσίαν. Από τα παραδεκτώς επισκοπούμενα δικόγραφα και πρακτικά του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου προκύπτει ότι οι εναγόμενοι προέβαλαν "ένσταση συνυπαιτιότητας κατά 95% του θανόντος" χωρίς κανένα άλλο περιστατικό. Η ένσταση αυτή δεν φέρεται ως αναπτυχθείσα με τις προτάσεις των ενισταμένων-εναγομένων ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου καθόσον τέτοιες προτάσεις δεν προσκομίζονται από τους τελευταίους, ενώ η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται με το ερευνόμενο λόγο αναιρέσεως ότι οι αναιρεσίβλητοι δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Συνεπώς, η ως άνω ένσταση συνυπαιτιότητας ήταν, όπως προβλήθηκε, αόριστη και κατά συνέπεια απορριπτέα ως απαράδεκτη. Το Εφετείο δε που με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν την απέρριψε ως απαράδεκτη αλλά τη δέχτηκε και ως εν μέρει βάσιμη, υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ πλημμέλεια και συνακόλουθα πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός πιο πάνω λόγος αναιρέσεως, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων.

Η προσβαλλόμενη όμως απόφαση δεν έλαβε υπόψη τον ως άνω πρόσθετο λόγο εφέσεως και δέχτηκε τη σχετική ένσταση συνυπαιτιότητας του θανατωθέντος συζύγου της αναιρεσείουσας, αρκεσθείσα στην αορίστως διατυπωθείσα συνοπτική ένσταση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου.

Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς τους διαδίκους της αναιρετικής δίκης και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο είναι δυνατόν να συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580§3 ΚπολΔ), να καταδικαστούν δε οι αναιρεσίβλητοι που ηττώνται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓIA TOYΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3458/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ως προς τους διαδίκους της αναιρετικής δίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Απριλίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Μαΐου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ