Supreme Court dismisses appeal on statute of limitations and vague legal grounds in securities contract dispute.

Απόφαση 769 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 769/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της καλούσας-αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία PRAXIS INTERNATIONAL Χρηματιστηριακή Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Μελπομένη Δασκαλάκη.

Του καθού η κλήση-αναιρεσίβλητου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Λυρίδου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-12-2001 αγωγή της ήδη καλούσας-αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3530/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 2002/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 17-10-2005 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 1984/2006 απόφαση του Αρείου Πάγου, που παρέπεμψε την υπόθεση όσον αφορά τον πρώτο λόγο της αίτησης, στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Εκδόθηκε η 16/2008 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που απέρριψε το πρώτο λόγο αναίρεσης και ανέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Α2 τμήμα του Αρείου Πάγου. Την υπόθεση επαναφέρει προς συζήτηση η καλούσα με την από 7-7-2008 κλήση της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 16-10-2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου αυτού, ήδη Αντιπροέδρου Ιωάννη Παπανικολάου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια της καλούσας-αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ με την υπ' αριθ. 1984/06 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου παραπέμφθηκε στην Τακτική Ολομέλεια αυτού ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγος της από 17-10-05 αιτήσεως της Ανωνύμου Εταιρίας με την επωνυμία PRAXIS INTERNATIONAL Χρηματιστηριακής Α.Ε. Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών, για αναίρεση της υπ' αριθ. 2002/05 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, γιατί κρίθηκε ότι δημιουργείται ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος (άρθρο 563 παρ. 2 εδ.

β' ΚΠολΔ). Ειδικότερα, παραπέμφθηκε το ζήτημα αν η υπό της διατάξεως του άρθρου 15 παρ. 6 Ν. 3632/1928 θεσπιζόμενη ειδική ετήσια παραγραφή ισχύει σε συνδυασμό με το άρθρο 20 παρ. 1 περ. γ του Ν. 1806/1988 και για τις αξιώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση παραγγελίας χρηματιστηριακής συναλλαγής (εντολής για αγοραπωλησία χρηματιστηριακών πραγμάτων) ή αν για τις αξιώσεις αυτές έχει εφαρμογή η γενική περί εικοσαετούς παραγραφής διάταξη του άρθρου 249 ΑΚ.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθ. 16/08 απόφασή της δέχθηκε την ειδική ετήσια παραγραφή ως ισχύουσα και για αξιώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση παραγγελίας χρηματιστηριακής συναλλαγής και, ενόψει του ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε την ένσταση της ετησίας παραγραφής που πρόβαλε ο εναγόμενος - αναιρεσίβλητος πρωτοδίκως και επανέφερε ενώπιόν του με λόγο έφεσης (γιατί είχε απορριφθεί με την εκκαλουμένη) και απέρριψε την αγωγή λόγω παραγραφής της δι αυτής προβαλλόμενης απαίτηση της αναιρεσείουσας (ενάγουσας), απέρριψε τον περί του αντιθέτου πρώτο λόγο αναιρέσεως από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ως αβάσιμο.

Ενόψει του ότι με την άνω παραπεμπτική απόφαση δεν είχαν κριθεί οι λοιποί λόγοι της αίτησης αναιρέσεως, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς το ίδιο κεφάλαιο, ανέπεμψε η Ολομέλεια την υπόθεση στο δικαστήριο τούτο για να αποφασίσει επ' αυτών. Επομένως νομίμως φέρεται προς συζήτηση η υπόθεση με την από 7-7-08 κλήση της αναιρεσείουσας, για έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως στο δικαστήριο τούτο.

ΕΠΕΙΔΗ το Εφετείο ως εκ της προσβαλλομένης αποφάσεώς του προκύπτει, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του τα εξής : Η αναιρεσείουσα ανώνυμη χρηματιστηριακή εταιρεία, στις 30-9-1999 κατάρτισε εγγράφως στην ... με τον αναιρεσίβλητο σύμβαση παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, δυνάμει της οποίας συμφωνήθηκε η παροχή υπηρεσίας εκτέλεσης χρηματιστηριακών συναλλαγών από την πρώτη στο δεύτερο, με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις που αναγράφονται σ' αυτή (σύμβαση) και τους εκεί περιλαμβανόμενους Γενικούς Όρους Συναλλαγών.

Κατά το χρονικό διάστημα από 19-10-1999 έως 12-3-2001 η αναιρεσείουσα εκτέλεσε τις αναφερόμενες στην προσβαλλομένη αγορές και πωλήσεις μετοχών, κατόπιν αντίστοιχων εντολών του αναιρεσιβλήτου, για τις οποίες εκδόθηκαν τα αντίστοιχα πινακίδια και έγιναν οι αντίστοιχες εγγραφές χρέωσης και πίστωσης στον τηρούμενο από την αναιρεσείουσα απλό χρεοπιστωτικό (δοσοληπτικό) λογαριασμό του αναιρεσιβλήτου με τον κωδικό αριθμό 2493, ενώ η κίνηση της "καρτέλας" του αναιρεσιβλήτου, κατά το πιο πάνω διάστημα, έχει όπως ειδικότερα αναφέρεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση συμπίπτουσα με τα εκτιθέμενα, στην αγωγή.

Μετά την τελευταία χρηματιστηριακή συναλλαγή στην οποία προέβη η αναιρεσείουσα κατ' εντολή του αναιρεσιβλήτου στις 12-3-2001 και την καταβολή σ' αυτή από μέρους του αναιρεσιβλήτου των ποσών των 26.323,73 και 5.963,78 ευρώ στις 29-6-2001 και 30-8-2001 αντίστοιχα, το σε βάρος του αναιρεσείοντος χρεωστικό υπόλοιπο ανήλθε στο αιτούμενο με την αγωγή ποσό των 24.574,58 ευρώ.

Οι επίδικες αξιώσεις της αναιρεσείουσας κατά του αναιρεσιβλήτου προέρχονται από συμβάσεις χρηματιστηριακής παραγγελίας για την εκτέλεση χρηματιστηριακών αγοραπωλησιών χρηματιστηριακών πραγμάτων, οι οποίες, ως σχετιζόμενες με την ενέργεια κύριων χρηματιστηριακών πράξεων, αποτελούν χρηματιστηριακές συναλλαγές και γι' αυτές εφαρμόζεται η ειδική ετήσια παραγραφή του άρθρου 15 παρ. 6 του ν. 3632/1928, που εφαρμόζεται για κάθε αξίωση, που πηγάζει από χρηματιστηριακή συναλλαγή.

Από το αιτούμενο, επομένως, με την αγωγή ποσό των 24.574,58 ευρώ, που είναι και το ποσό της τελικής οφειλής του εναγομένου, πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό των 52.727,93 ευρώ που όφειλε αυτός μέχρι της 31-12-1999, και συγκεκριμένα στις 23-12-1999, ως υπόλοιπο των μέχρι τότε χρεοπιστώσεων, αφού μέχρι την επίδοση της ένδικης αγωγής (27-12-2001) συμπληρώθηκε ο χρόνος της ετήσιας παραγραφής για τις μέχρι της λήξεως του έτους 1999 γενόμενες αυτοτελείς χρηματιστηριακές συναλλαγές.

Έτσι, μετά την αφαίρεση των 52.727,93 ευρώ, που όφειλε ο αναιρεσίβλητος στην αναιρεσείουσα, δεν απομένει προς πληρωμή από τον πρώτο στη δεύτερη κανένα ποσό. Με τις σκέψεις αυτές το Εφετείο δέχθηκε την ένσταση της ενιαύσιας παραγραφής που πρόβαλε ο εναγόμενος πρωτοδίκως και επανέφερε ενώπιόν του με λόγο έφεσης (γιατί είχε απορριφθεί με την εκκαλουμένη) και απέρριψε την αγωγή, λόγω παραγραφής της δι' αυτής αξιούμενης απαίτησης της αναιρεσείουσας (ενάγουσας).

Με τις αιτιολογίες του αυτές το Εφετείο, στις οποίες στήριξε την απόρριψη της αγωγής κατ' αποδοχή της ως άνω ενστάσεως παραγραφής, δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού διέλαβε σ' αυτή σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόσθηκαν και επομένως ο περί του αντιθέτου δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως και κατά το πρώτο μέρος του από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

Περαιτέρω ο ίδιος λόγος, κατά την αποδιδομένη στην ίδια απόφαση ανεπαρκή ή αντιφατική αιτιολογία, είναι αόριστος, γιατί η αναιρεσείουσα δεν αναφέρει στο αναιρετήριο ποια επί πλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται στην ελάσσονα πρόταση της προσβαλλομένης ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη του νομικού χαρακτηρισμού και ακόμη ποιες είναι οι αντιφατικές αιτιολογίες, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από που προκύπτει αυτή.

Ο ίδιος λόγος (δεύτερος) από τον αριθμό 8 της ΚΠολΔ 559, είναι αβάσιμος, γιατί, όπως προκύπτει από τις άνω παραδοχές της προσβαλλομένης, το Εφετείο έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας περί εφαρμογής εν προκειμένω της εικοσαετούς παραγραφής της ΑΚ 249 και τον απέρριψε, δεχθέν τον αντίθετο ισχυρισμό του εναγομένου περί εφαρμογής του άρθρ. 15 παρ. 6 ν. 3632/1928 και της δι' αυτού οριζόμενης ενιαύσιας παραγραφής.

ΕΠΕΙΔΗ ο τρίτος λόγος από τον αριθμό 14 (όχι και 8) της ΚΠολΔ 559, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο, ότι παρά το νόμο δεν απέρριψε την ένσταση ενιαύσιας παραγραφής που προέβαλε ο εναγόμενος, ως ποσοτικά αόριστη, όπως ήταν αυτή κατά τα ιστορούμενα στον ίδιο λόγο, είναι αόριστος, αφού δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι το απαράδεκτο τούτο (αοριστία) προβλήθηκε στο Εφετείο από την αναιρεσείουσα με τις ενώπιόν του προτάσεις της προς άμυνα κατά του σχετικού λόγου έφεσης του αναιρεσιβλήτου (ΚΠολΔ 562 παρ. 2).

ΕΠΕΙΔΗ ο τέταρτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 8 (και όχι 14) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, όπως εκτιμάται, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη αντένσταση της ενάγουσας από την ΑΚ 260 (διακοπή της παραγραφής λόγω αναγνώρισης από τον εναγόμενο της οφειλής του), που πρόβαλε αυτή πρωτοδίκως και επανέφερε με τις προτάσεις της στο Εφετείο, είναι αβάσιμος, αφού, όπως προκύπτει από τις προτάσεις της αναιρεσείουσας ενώπιον του Εφετείου, στις οποίες περιέχεται και το αναφερόμενο στον αναιρετικό αυτό λόγο απόσπασμα αυτών, η αναιρεσείουσα δεν πρόβαλε, με τρόπο σαφή και ορισμένο, επικουρικώς, αντένσταση από την ΑΚ 260, προσδιορίζοντας τον τρόπο της αναγνώρισης και τον χρόνο αυτής (πριν να συμπληρωθεί εκείνος της παραγραφής), αλλ' απλώς προέβαλε ότι ο αναιρεσίβλητος "έδιδε εντολές στην αναιρεσείουσα και επιβεβαίωνε τις πράξεις καθημερινά, αναγνωρίζοντας την οφειλή του" και, επικουρικώς, ότι, κι αν ακόμη έπασχε οποιαδήποτε ακυρότητα οποιαδήποτε πράξη που διενήργησε αυτή (αναιρεσείουσα) κατόπιν εντολής του αναιρεσιβλήτου, πάλιν ο τελευταίος επικύρωσε κατ' άρθρ. 183 ΑΚ εκ των υστέρων την ακυρότητα, με τις αναφερόμενες κατά τρόπο γενικό πράξεις, ρητώς αλλά και σιωπηρώς.

Δεν υποχρεούτο δε το Εφετείο να εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως και άνευ σχετικής ενστάσεως την ΑΚ 260 και αν ακόμη τα περιστατικά που δέχθηκε συνηγορούσαν προς τούτο, όπως αβασίμως διατείνεται η αναιρεσείουσα στον ίδιο λόγο. Τέλος, ο πέμπτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αιτιάται την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση για "παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ευθέως (κατ' άρθρο 559 παρ. 1 ΚΠολΔ) και εκ πλαγίου με έλλειψη νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών, ασαφών και αντιφατικών αιτιολογιών (κατ' άρθρο 559 παρ. 19ΚΠολΔ) αλλά και παράβαση της συζητητικής αρχής με τη λήψη υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν και τη μη λήψη υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν (κατ' άρθρο 559 παρ. 8 ΚΠολΔ)", είναι αόριστος, γιατί δεν εκτίθενται με τρόπο σαφή (καταληπτό) και ορισμένο, 1) Ποιες είναι οι παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης με τις οποίες παραβιάσθηκε συγκεκριμένος κανόνας, 2) Ποια επί πλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται στην αναιρεσιβαλλομένη ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη του νομικού χαρακτηρισμού, καθώς επίσης ποιες είναι οι αντιφατικές αιτιολογίες, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από πού προκύπτει, και 3) ποια είναι τα ουσιώδη "πράγματα" που έλαβε υπόψη το Εφετείο, καίτοι δεν προτάθηκαν, καθώς και ποια είναι εκείνα που δεν έλαβε υπόψη καίτοι προτάθηκαν.

Επομένως πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, και ενόψει του ότι μετά την απόρριψη του 1ου λόγου αναιρέσεως από την Ολομέλεια, την αναπομπή της υπόθεσης στο Δικαστήριο τούτο προς κρίση των λοιπών λόγων αναιρέσεως και τη μη επιβολή δικαστικών εξόδων από αυτήν, πρέπει το Δικαστήριο τούτο να καθορίσει συνολικά τα δικαστικά έξοδα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-1-2005 αίτηση της PRAXIS INTERNATIONAL, για αναίρεση της υπ' αριθ. 2002/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες εξακόσια (3.600) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Φεβρουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ