Supreme Court annuls appeal court decision rejecting appeal as inadmissible due to procedural error regarding security measures proceedings.

Απόφαση 760 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 760/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, Χαράλαμπο Καλαματιανό και Ειρήνη Καλού, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Ιανουαρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σταυρούλα Μπανάκου, Πάρεδρο ΝΣΚ, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: α) ανακαλεί την από 13-1-2015 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται και β) τη βίαιη διακοπή της δίκης ως προς την 2η των αναιρεσιβλήτων Ο. Τ., που απεβίωσε στις 31-1-2007 και την επιθυμία του αναιρεσείοντος για συνέχιση της δίκης με το νόμιμο κληρονόμο της Β. Τ. (1ο των αναιρεσιβλήτων).

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Β. Τ. του Γ., κατοίκου ... και 2) Ο. χας Γ. Τ., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-7-2000 αίτηση του ήδη 1ου και της ήδη αποβιωσάσης 2ης των αναιρεσιβλήτων αντίστοιχα, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου και συνεκδικάστηκε με την προφορικώς ασκηθείσα ενώπιον του ακροατηρίου πρόσθετη παρέμβαση του Δήμου Ν. Αγχιάλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 724/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 617/2002 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 16-4-2003 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Καλού διάβασε την από 12-1-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της από 16-4-2003 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 617/2002 οριστικής και τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Λάρισας και την αναίρεση της εν λόγω απόφασης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 290, 291 και 292 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται και με το θάνατο κάποιου διαδίκου. Επέρχεται δε η διακοπή από τη γνωστοποίηση του λόγου αυτού προς τον αντίδικο, η οποία μπορεί να γίνει με προφορική δήλωση στο ακροατήριο του πληρεξούσιου δικηγόρου του διαδίκου, στο πρόσωπο του οποίου επήλθε ο λόγος της διακοπής, από τον ίδιο δε, με ρητή ή σιωπηρή δήλωση, μπορεί να γίνει εκουσίως και η επανάληψη αυτής. Η παράλειψη της τελευταίας δήλωσης δεν κωλύει τον αντίδικο, εφόσον είχε λάβει γνώση με οποιοδήποτε τρόπο του λόγου διακοπής, να επικαλεστεί την έλλειψη γνωστοποίησης αυτού και θεωρώντας τη δίκη ότι έχει διακοπεί, να επισπεύσει την επανάληψή της, τηρώντας όμως τη διαδικασία που διαγράφεται από το άρθρο 291 ΚΠολΔ, δηλαδή κοινοποιώντας δικόγραφο περί επαναλήψεως στον υπερού η διακοπή διάδικο, καθολικό διάδοχο του θανόντα διαδίκου, Τέτοιο, δε, δικόγραφο μπορεί να είναι και η περιέχουσα πρόσκληση του τελευταίου (κληρονόμου) προς επανάληψη της δίκης κλήση προς συζήτηση της υπόθεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση φέρεται προς συζήτηση η από 16-4-2003 και με αριθμό καταθ. 35/2003 αίτηση του αναιρεσείοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" κατά των αναιρεσιβλήτων 1) Β. Τ. και 2) Ο. Τ. για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 617/2002 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας.

Όπως, προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, και οι δύο αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Περαιτέρω, από τα επικαλούμενα και νομίμως προσκομιζόμενα από το αναιρεσείον που παραστάθηκε έγγραφα και ειδικότερα: 1) την υπ' αριθμ. 6/31.01.2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου που συνέταξε ο Ληξίαρχος του Δήμου Ν.

Αγχιάλου, 2) το υπ' αριθμ. πρωτ. .../10.05.2013 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών της Δημοτικής Ενότητας Νέας Αγχιάλου του Δήμου Βόλου, 3) το υπ' αριθμ. πρωτ. 1889/2014 πιστοποιητικό περί μη αποποίησης κληρονομιάς του Πρωτοδικείου Βόλου, 4) το υπ' αριθμ. πρωτ 73/ 4.12.2014 πιστοποιητικό περί μη αποποίησης κληρονομιάς του Ειρηνοδικείου Αλμυρού, 4) το υπ' αριθμ. 2418/23.12.2014 πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης του Πρωτοδικείου Βόλου και 5) το υπ' αριθμ. 673/23.12.2014 πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης του Ειρηνοδικείου Αλμυρού προκύπτει ότι την 31.1.2007, μετά την άσκηση της κρινόμενης αιτήσεως, απεβίωσε η δεύτερη αναιρεσίβλητη Ο.

Τ. η οποία κληρονομήθηκε από τον πρώτο αναιρεσίβλητο (τέκνο της) Β. Τ., ως μοναδικό εξ αδιαθέτου κληρονόμο της. Εξάλλου, από τις υπ' αριθμ. 3543Γ'/10.10. 2014 και 3677Γ'/12.12.2014 εκθέσεις επιδόσεως του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Βόλου, ... προκύπτει ότι ύστερα από γραπτή παραγγελία της Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Σταυρούλας Μπανάκου, ως πληρεξούσιας του αιτούντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της κρινόμενης από 16-4-2003 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 617/2002 οριστικής και τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Λάρισας, ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της εν λόγω αιτήσεως με τις συνημμένες πράξεις καταθέσεως δικογράφου και ορισμού δικασίμου για τη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας (16-1-2015), επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στο Β.

Τ. του Γ., κάτοικο ..., με την ιδιότητά του ως πρώτου αναιρεσίβλητου, καθόσον αφορά στην πρώτη έκθεση επιδόσεως και με την ιδιότητά του ως κληρονόμου της Ο. χήρας Γ. Τ., στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της οποίας έχει υπεισέλθει, καθόσον αφορά στη δεύτερη έκθεση επιδόσεως, με κλήση προς συζήτηση κατά την ορισθείσα προς τούτο δικάσιμο (16-1-2015), η οποία καθόσον αφορά στην κλήτευσή του με την τελευταία ιδιότητά του εμπεριέχει, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προαναφέρθηκε, πρόσκλησή του ως κληρονόμου της αποβιώσασας δεύτερης αναιρεσίβλητης προς επανάληψη της δίκης.

Επομένως, καθόσον αφορά στην αποβιώσασα δεύτερη αναιρεσίβλητη, νομίμως, συνεχίζεται η προκειμένη δίκη επ' ονόματι του εξ αδιαθέτου κληρονόμου της Β. Τ., μετά την πρόσκληση αυτού με την εν λόγω ιδιότητά του από το αντίδικο της αρχικής διαδίκου αναιρεσείον προς επανάληψη της δίκης και την αυτοδίκαιη επανάληψή της με την παρέλευση ήδη της οριζόμενης από την παρ. 2 του άρθρου 291 ΚΠολΔ προθεσμίας των τριάντα ημερών από την κοινοποίηση της πρόσκλησης αυτής.

Τέλος, ενόψει της κατά τα ανωτέρω νομίμου κλητεύσεως του Β. Τ., τόσο με την αρχική ιδιότητά του, όσο και με την ιδιότητά του ως μοναδικού εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αρχικά δεύτερης αναιρεσίβλητης, πρέπει παρά την απουσία του, να προχωρήσει η συζήτηση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρ. 576 ΚΠολΔ.

Κατά το άρθρο 8 παρ. 3 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) "Κάθε διαφορά σχετική με την απόδοση από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων στο δικαιούχο του ποσού που κατατέθηκε λύεται οριστικά από το αρμόδιο δικαστήριο της παρ. 1 του άρθρου 19 του παρόντος νόμου (δηλ. του Μονομελούς Πρωτοδικείου στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η απαλλοτριούμενη έκταση ή το μεγαλύτερο μέρος αυτής) με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων των άρθρων 686 και επόμενων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας".

Εξάλλου, κατά το άρθρο 695 Κ.Πολ.Δ. η απόφαση των ασφαλιστικών μέτρων ισχύει προσωρινά και δεν επηρεάζει την κύρια υπόθεση, ενώ κατά το άρθρο 699 Κ.Πολ.Δ. αποφάσεις που δέχονται ή απορρίπτουν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων ή αιτήσεις για ανάκληση ή για μεταρρύθμιση των μέτρων αυτών δεν προσβάλλονται με κανένα ένδικο μέσο, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών συνάγεται α) ότι επί διαφορών που δεν αποτελούν ασφαλιστικά μέτρα κατά την έννοια του άρθρου 682 Κ.Πολ.Δ., όπως, είναι τα προβλεπόμενα από τα άρθρα 704 - 738 Κ.Πολ.Δ., ούτε μέτρα ρυθμιστικά καταστάσεως, εξομοιούμενα προς αυτά, όπως π.χ. είναι τα προβλεπόμενα από τα άρθρα 378, 632 παρ. 2, 644 παρ. 2, 912 παρ. 2, 918 παρ. 5, 929 παρ. 3, 938 παρ. 3, 1019 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., η με διάταξη νόμου και για λόγους συνδεομένους με την ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης θεσπιζόμενη εκδίκασή τους κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δεν εμπεριέχει, εφόσον δεν ορίζεται ειδικώς το αντίθετο, και παραπομπή στο άρθρο 699 Κ.Πολ.Δ., με το οποίο θεσπίζεται αποκλεισμός των ένδικων μέσων μόνον για αποφάσεις που δέχονται ή απορρίπτουν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων ή αιτήσεις για ανάκληση ή μεταρρύθμιση τέτοιων μέτρων, συνακόλουθα δε οι αποφάσεις που εκδίδονται επί των διαφορών αυτών και τις τέμνουν οριστικά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στο νόμο που προβλέπει την εκδίκασή τους κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, υπόκεινται στα από τα άρθρα 511 και 552 Κ.Πολ.Δ.

προβλεπόμενα ένδικα μέσα της εφέσεως και αναιρέσεως (Ολ.ΑΠ 754/1986), και β) ότι η διαφορά μεταξύ του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και του δικαιούχου της αποζημιώσεως περί την απόδοση στον τελευταίο του κατατεθέντος ποσού αυτής δεν αφορά σε ασφαλιστικό μέτρο ή άλλο εξομοιούμενο προς αυτό ασφαλιστικό μέτρο και συνεπώς η επ' αυτής εκδιδομένη κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων απόφαση, που την τέμνει οριστικά και δεν μπορεί ν' ανακληθεί ή μεταρρυθμιστεί, υπόκειται στα ένδικα μέσα της εφέσεως και αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι το Εφετείο με το να απορρίψει ως απαράδεκτη την έφεση του ήδη αναιρεσείοντος Ταμείου κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμ. 724/2001 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, που είχε εκδοθεί επί διαφοράς μεταξύ αυτού και των ήδη αναιρεσιβλήτων περί την απόδοση στους τελευταίους του παρακατατεθέντος ποσού αποζημιώσεως για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων τους, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ και αληθώς, κατ' ορθή εκτίμηση, από το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, της παρά το νόμο κήρυξης απαραδέκτου.

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο που εξέδωσε αυτή, απέρριψε την ως άνω έφεση ως απαράδεκτη, δεχόμενο τα εξής: "Στην προκειμένη περίπτωση, με την υπό κρίση έφεση του καθού η αίτηση και ήδη εκκαλούντος Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων κατά της υπ' αριθμ. 724/30-3-2001 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, το Δικαστήριο αυτό δικάζοντας κατά την ανωτέρω διαδικασία, έκρινε επί αιτήσεως των εφεσιβλήτων για την απόδοση της αποζημιώσεως στους δικαιούχους της παρακατατεθείσης στο εκκαλούν Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, από αναγκαστική απαλλοτρίωση.

Με τις έγγραφες προτάσεις των εφεσιβλήτων, διατυπώνεται παράπονο για ανεπίτρεπτη άσκηση του ένδικου μέσου της εφέσεως. Με βάση τα προεκτεθέντα, ενόψει της ως άνω ειδικής νομοθετικής απαγορεύσεως, η υπό κρίση έφεση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη (άρθρο 513 ΚΠολΔ) ...". Σύμφωνα όμως με όσα προαναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη, και ενόψει του ότι η μεταξύ του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και του δικαιούχου της αποζημιώσεως περί την απόδοση στον τελευταίο του κατατεθέντος ποσού αυτής διαφορά, δεν αφορά σε ασφαλιστικό μέτρο ή άλλο εξομοιούμενο προς αυτό ασφαλιστικό μέτρο, η επ' αυτής εκδοθείσα απόφαση κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων απόφαση υπόκειται στο ένδικο μέσο της εφέσεως.

Επομένως το Εφετείο παρά το νόμο απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη και πρέπει να γίνει δεκτός ο από το άρθρο 559 εδ. 14 Κ.Πολ.Δ. μοναδικός λόγος αναιρέσεως ως βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 580 § 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (άρθρ. 183 Κ.Πολ.Δ.), μειωμένων, όμως, κατά το άρθρο 22 ν. 3693/1957.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 617/2002 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Απριλίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Ιουνίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ