Supreme Court dismisses appeal request but allows partial appeal regarding interpretation of prior judgment scope.

Απόφαση 75 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 75/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, προκειμένου να αποφανθεί για την ερμηνεία της 221/2016 αποφάσεως του Α2 Τμήματος του Αρείου Πάγου, μετά α) την από 20 Σεπτεμβρίου 2016 αίτηση του Χ. Γ. του Ε. και της ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "...." και β) την από 5 Ιουλίου 2016 αίτηση του Ε. Κ. του Α., μεταξύ:

Α) Των αιτούντων: 1) Χ. Γ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βασιλική Κασκανάκου και 2) ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία "....", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λεονάρδο Βλάσιο.

Του καθού η αίτηση: Ε. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Πάπαρη.

Β) Του αιτούντος: Ε. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Πάπαρη.

Των καθών η αίτηση: 1) ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "....", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βλάσιο Λεονάρδο, 2) Χ. Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βασιλική Κασκανάκου και 3) ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και εισηγήτρια ορίστηκε η Αρεοπαγίτης Αβροκόμη Θούα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 576§2, 568§1 και 498§1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι ο Άρειος Πάγος οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν κλήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως ο μη εμφανισθείς αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και σε καταφατική περίπτωση να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία του.

Από το συνδυασμό, εξάλλου των διατάξεων των άρθρων 575, 226 παρ.4 εδ. α, γ και δ και 568 του ίδιου ως άνω Κώδικα, προκύπτει, ότι αν η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε με επισημείωση στο πινάκιο, είναι δε απών ,κατά τη νέα μετά την αναβολή δικάσιμο, κάποιος από τους διαδίκους, ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απών διάδικος είχε επισπεύσει την αρχική συζήτηση ή είχε κλητευθεί σε αυτή νομίμως και εμπροθέσμως ,ή είχε παραστεί νομίμως κατ’ αυτή, αν δε συντρέχει μία από τις εν λόγω προϋποθέσεις, είναι περιττή νέα κλήτευσή του κατά τη νέα μετά από αναβολή δικάσιμο.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 315,316,317παρ.3 και 318 του ΚΠολΔ, για το παραδεκτό της συζήτησης στο ακροατήριο αίτησης διόρθωσης ή ερμηνείας μια απόφασης, πρέπει όλοι οι διάδικοι που αναφέρονται στην απόφαση να κληθούν οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν τη συζήτηση, ενώ, αν οι απόντες κατά την εκφώνηση της υπόθεσης κλητεύθηκαν νόμιμα η διαδικασία προχωρεί σαν να ήταν παρόντες.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την .../20-7-2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών, Ι. Α., προκύπτει ότι μετά από παραγγελία του αιτούντος Ε. Κ., ακριβές αντίγραφο της από 5 Ιουλίου 2016 αίτησής του ερμηνείας-διόρθωσης της 221/2016 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχική δικάσιμο της 26-9-2016,επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στην τρίτη των καθών, ανώνυμη εταιρία, με την επωνυμία "...".

Κατά την δικάσιμο αυτή, η υπόθεση αναβλήθηκε, απούσας της τελευταίας (όπως προκύπτει από την επισκόπηση του οικείου πινακίου), για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 17-10-2016. Επομένως, αφού κατά την εν λόγω δικάσιμο η ανωτέρω διάδικος δεν παραστάθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από την σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της.

Οι κρινόμενες αιτήσεις, από 5-7-2016 του Ε. Κ. και από 20-9-2016 των Χ. Γ. και της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "....",με την πρώτη των οποίων ζητείται η ερμηνεία-διόρθωση και με την δεύτερη η ερμηνεία της 221/2016 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου, πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω της πρόδηλης μεταξύ τους συνάφειας, διευκόλυνσης της διεξαγωγής της δίκης και μείωσης των δικαστικών εξόδων (αρθρ.246ΚΠολΔ).

Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 316ΚΠολΔ,αν η απόφαση είναι διατυπωμένη με τρόπο που γεννά αμφιβολίες ή είναι ασαφής, το δικαστήριο που την έχει εκδώσει μπορεί, αν το ζητήσει κάποιος διάδικος, να την ερμηνεύσει με νέα του απόφαση έτσι που η έννοια της να γίνει αναμφίβολη. Όπως προκύπτει από την προαναφερθείσα διάταξη, με την ερμηνεία αίρονται οι ασάφειες και αοριστίες της διατύπωσης σημείων της απόφασης με την επεξήγηση της αληθούς έννοιας και την αποκατάσταση του ακριβούς νοήματος αυτών.

Σκοπός της ερμηνείας είναι όπως, με την αποσαφήνιση της έννοιας της απόφασης, καταστεί δυνατή η οριοθέτηση του απορρέοντος από αυτήν ουσιαστικού δεδικασμένου, καθώς και η εκτέλεση της. Κατ’ ακολουθίαν η ερμηνεία πρέπει να αφορά ασάφειες ή αοριστίες της απόφασης που μπορούν να επηρεάσουν την έκταση του δεδικασμένου ή τη δυνατότητα της εκτέλεσής της.

Εξάλλου, οι αναιρετικές αποφάσεις είτε της Ολομέλειας είτε των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεν είναι δεκτικές εκτέλεσης, ούτε παράγουν δεδικασμένο. Αντ’ αυτών παράγουν ενδοδιαδικαστική δέσμευση, αφού, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ, οι αποφάσεις αυτές δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν.

Επομένως, το περιέχον τη λύση των ζητημάτων αυτών μέρος του αιτιολογικού τους υπόκειται σε ερμηνεία. Κατά την ερμηνεία, τέλος, αναζητείται η βούληση των δικαστών που εξέδωσαν την ερμηνευόμενη απόφαση, με βάση τα στοιχεία γενικά της δίκης (ΑΠ1235/2014).

Από την επισκόπηση (αρθρ.561παρ.2ΚΠολΔ) των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτουν τα ακόλουθα: Το Εφετείο Αθηνών, με την 2421/2014 απόφασή του, αφού έκανε εν μέρει δεκτές τις από 14-11-2012 και 17-12-2012 εφέσεις των Ε. Κ. και ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "....",αντίστοιχα και απέρριψε την από 18-12-2012 έφεση του Χ.

Γ., 1) δέχθηκε εν μέρει την κύρια από 8-5-1998 αγωγή του Ε. Κ. και αναγνώρισε την υποχρέωση των εναγομένων, Χ. Γ. και της ανωτέρω εταιρίας, να του καταβάλουν καθένας εις ολόκληρον των ποσό των 125.759,78 ευρώ, λόγω της από ιατρικής αμέλειας του πρώτου, προστηθέντος από την δεύτερη, πρόκλησης βλάβης της υγείας του, 2)δέχθηκε εν μέρει την από 25-11-2003 παρεμπίπτουσα αγωγή της εταιρίας, με την επωνυμία "..." κατά του Χ.

Γ. και αναγνώρισε την υποχρέωσή του να της καταβάλει το ίδιο ως άνω ποσό και 3)δέχθηκε επίσης εν μέρει την από 27-5-1998 δεύτερη παρεμπίπτουσα αγωγή της ίδιας ως άνω εταιρίας κατά της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "...", της οποίας αναγνώρισε την υποχρέωση να καταβάλει στην παρεμπιπτόντως ενάγουσα το ποσό των 29.347,03 ευρώ, άπαντα τα ανωτέρω ποσά με το νόμιμο τόκο.

Κατά της άνω τελεσίδικης απόφασης, ασκήθηκαν τρεις αιτήσεις αναίρεσης. Συγκεκριμένα, 1) η από 21-7-2014 αίτηση του Χ. Γ. στρεφόμενη κατά του Ε. Κ.,2)η από 21-11-2014 αίτηση του Ε. Κ., στρεφόμενη κατά της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "...." και του Χ. Γ. και 3)η από 7-7-2014 αίτηση της ανωτέρω εταιρίας στρεφόμενη κατά του Ε.

Κ. και (των ανωτέρω παρεμπιπτόντως εναγομένων) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "..." και του Χ. Γ.. Επί των ανωτέρω αιτήσεων, εκδόθηκε η 221/2016 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία αφού τις συνεκδίκασε: Α) ερεύνησε όλους τους λόγους (τρεις) της από 21-7-2014 αίτησης αναίρεσης του Χ. Γ., στηριζομένους στις διατάξεις του άρθρου ΚΠολΔ 559 αριθμ.1 και 19 ο πρώτος,8 ο δεύτερος και 1 ο τρίτος, τους οποίους έκρινε αβάσιμους και εν μέρει απαράδεκτους και αλυσιτελείς και απέρριψε την ανωτέρω αίτηση, έχοντας σαφή περί τούτου παραδοχή και διάταξη στο αιτιολογικό και διατακτικό της, αντίστοιχα, και Β)Ερεύνησε τον τρίτο λόγο της από 21-11-2014 αίτησης αναίρεσης του Ε.

Κ., από το άρθρο 559 αριθμ.19ΚΠολΔ και τον πρώτο λόγο της από 7-7-2014 αίτησης αναίρεσης της ανώνυμης εταιρίας "...",από το άρθρο 559 αριθμ.10 ΚΠολΔ, τους οποίους έκρινε βάσιμους και διέλαβε, ότι λόγω της πλήρους αναιρετικής τους εμβέλειας παρέλκει η έρευνα όλων των λοιπών λόγων των ανωτέρω αιτήσεων αναίρεσης, τόσο του Ε.

Κ., όσο και της ανώνυμης εταιρίας "..." (τους οποίους και δεν εξέτασε). Με βάση την ανωτέρω αιτιολογία η 221/2016 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, δέχθηκε, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολο της ως προς τον Ε. Κ. και την ανώνυμη εταιρία "..." (συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων που αφορούν την παραδοχή των παρεμπιπτουσών αγωγών),ενώ ως προς τον Χ.

Γ., κατά το μέρος που έκανε δεκτή την προβληθείσα από την ανωτέρω εταιρία ένσταση συμψηφισμού. Από το περιεχόμενο της ανωτέρω απόφασης, προκύπτει, ότι αυτή είναι σαφής, αφού είναι διατυπωμένη κατά τρόπο που δεν καταλείπονται αμφιβολίες ως προς την απόρριψη της από 21-7-2014 αίτησης αναίρεσης του πρώτου των αιτούντων της από 20-9-2016 κρινόμενης αίτησης, αναιρεσείοντος Χ.

Γ., ενώ δεν υφίσταται περιθώριο επέκτασης της αναιρετικής εμβέλειας του γενόμενου δεκτού λόγου αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ, τον οποίο προέβαλε μόνο η αναιρεσείουσα, απλή ομόδικος του, ανώνυμη εταιρία "...", και ήδη δεύτερη των αιτούντων της ανωτέρω αίτησης. Επομένως, είναι σαφές, ότι η απόρριψη της από 18-12-2012 έφεσης του Χ.

Γ., κατέστη αμετάκλητη και δεν μπορεί να επανεξεταστεί από το Εφετείο. Κατ’ ακολουθία, δεν συντρέχει νόμιμη περίπτωση ερμηνείας της 221/2016 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου ως προς το ανωτέρω ζήτημα και η από 20-9-2016 κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να καταδικαστούν οι αιτούντες, ως ηττηθέντες στα δικαστικά έξοδα του καθου (αρθρ.176 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται ειδικότερα στο διατακτικό.

Κατά τα λοιπά όμως και δη αναφορικά με το σκέλος της απόφασης με το οποίο έγινε δεκτή η από 21-11-2014 αίτηση αναίρεσης του Ε. Κ., ήδη αιτούντος της από 5-7-2016 κρινόμενης αίτησης, συντρέχει τέτοια περίπτωση. Ως προς το ζήτημα αυτό, το Δικαστήριο κρίνει, ότι, εφόσον με την 221/2016 απόφασή του δεν ερευνήθηκαν οι λοιποί λόγοι(δύο πρώτοι) της ανωτέρω αίτησης αναίρεσης του Ε.

Κ., η οποία στρέφεται και κατά του Χ. Γ. "λόγω της πλήρους αναιρετικής εμβέλειας του τρίτου", που έγινε δεκτός και οι οποίοι λόγοι(από την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.1 και 11γΚΠολΔ) αφορούσαν στην παράβαση της αρχής της αναλογικότητας ως προς το ύψος του ποσού της αναγνωρισθείσας υπέρ αυτού χρηματικής ικανοποίησης της ηθικής του βλάβης και στην μη λήψη υπόψη κρίσιμων για την αποδοχή του κονδυλίου της αγωγής του για το διαφυγόν του κέρδος, εγγράφων (για τα οποία παρεπονείτο με την από 14-11-2012 στρεφόμενη και κατά του Χ.

Γ. έφεσή του),η πραγματική βούληση των δικαστών που την εξέδωσαν ήταν να αναιρεθεί στο σύνολο της η υπόθεση και μεταξύ του Ε. Κ. και του Χ. Γ. και όχι μόνο κατά το μέρος που έκανε δεκτή την ένσταση συμψηφισμού της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "..." (και αφορούσε στον ερευνηθέντα και γενόμενο δεκτό τρίτο λόγο της αίτησης του).

Κατ’ ακολουθία, των ανωτέρω, η αναιρετική εμβέλεια της 221/2016 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου καταλαμβάνει την επανεξέταση της υπόθεσης και στα πλαίσια της από 14-11-2012 έφεσης του Ε. Κ. κατά του Χ. Γ. (καθό μέρος βεβαίως είχε απορριφθεί από το Εφετείο), στο σύνολο της. Επομένως, η από 5-7-2016 κρινόμενη αίτησή του πρέπει να γίνει δεκτή και να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων στο σύνολο τους, λόγω του δυσερμήνευτου της άνω απόφασης του Δικαστηρίου τούτου, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 179 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-9-2016 αίτηση.

Καταδικάζει τους αιτούντες στα δικαστικά έξοδα του καθού, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων(1.800) ευρώ.

Δέχεται την από 5-7-2016 αίτηση.

Δέχεται, ότι η πραγματική βούληση των δικαστών που εξέδωσαν την 221/2016 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου ήταν να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη 2421/2014 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, στο σύνολο της και κατά το μέρος που απορρίφθηκε η από 14-11-2012 έφεση του Ε. Κ. κατά του Χ. Γ..

Συμψηφίζει στο σύνολο τους τα μεταξύ των διαδίκων δικαστικά τους έξοδα.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Ιανουαρίου 2017.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ