Supreme Court annuls hotel employee termination due to lack of full severance pay calculation basis under Article 559 of Civil Procedure Code.

Απόφαση 75 / 2010 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Ξενοδοχοϋπάλληλοι. Άκυρη καταγγελία λόγω μη καταβολής πλήρους αποζημίωσης. Μη συνυπολογισμός προϋπηρεσίας. Βάσιμος ο 1ος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η έλλειψη νόμιμης βάσης με την αιτίαση ότι δεν είναι σαφής ο τρόπος υπολογισμού της αποζημίωσης. Αναιρεί

Αριθμός 75/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μίμη Γραμματικούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Βασίλειο Λυκούδη, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "STANLEY A.E. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ", η οποία εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σαράντο Θεοδωρόπουλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-5-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2106/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 2623/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 14-7-2008 αίτησή της, με τις δε από 8-10-2009 προτάσεις της ζητά την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λυκούδης ανέγνωσε την από 2-10-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναίρεσης και να απορριφθούν οι άλλοι λόγοι.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την .../12-12-2008 έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με κλήση για συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στον αναιρεσίβλητο, ο οποίος δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως. Επομένως το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως, παρά την απουσία του αναιρεσίβλητου, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Με το άρθρο 4 παρ.1 της 20/1997 Δ.Α. απόφασης, που αφορά τους ξενοδοχοϋπαλλήλους όλης της Χώρας (Π.Κ. 9/8-5-97), η οποία κηρύχθηκε υποχρεωτική από 8-5-97 με τη 12161/11-6-1997 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφαλίσεως (ΦΕΚ Β`523/25-6-1997), "χορηγείται δραχμικό επίδομα προϋπηρεσίας 1.030 δραχμών για κάθε ένα (1) έτος υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας σε άλλη ξενοδοχειακή επιχείρηση.

Ειδικά για εκείνους που προσλαμβάνονται ως σερβιτόροι, βοηθοί σερβιτόρων, μπάρμαν και μπουφετζήδες και των δύο φύλων και με την προϋπόθεση ότι είναι πτυχιούχοι σχολής Τουριστικών Επαγγελμάτων τουλάχιστον Μετεκπαίδευσης, αναγνωρίζεται και προσμετράται νόμιμη προϋπηρεσία που πραγματοποίησαν σε οποιαδήποτε επισιτιστική επιχείρηση".

Επίσης με την παρ. 3 του ίδιου άρθρου χορηγείται ποσοστιαίο επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης, το οποίο υπολογίζεται στο άθροισμα των αποδοχών των άρθρων 3 και 4 παρ. 1 (εκάστοτε βασικός + προϋπηρεσία) και το οποίο για τους αποφοίτους της ταχύρρυθμης εκπαίδευσης ορίστηκε σε ποσοστό 6%. Με την ΣΣΕ 16-5-06 για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της Χώρας ( διετούς ισχύος), η οποία τέθηκε σε ισχύ με την 25/23.5.2006 πράξη Κατάθεσης στο Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, κατέστη δε γενικώς υποχρεωτική με την Υπουργική Απόφαση 11922/7.7.2006 του Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, ο βασικός κατά μήνα μισθός των βοηθών σερβιτόρων που υπάγονται στη σύμβαση αυτή και οι οποίοι ανήκουν στην κατηγορία Γ διαμορφώνεται από 1/1/2007 στο ποσό των 777,10 ευρώ, ενώ το επίδομα προϋπηρεσίας διαμορφώνεται στο ποσό των 4,85 ευρώ (για κάθε ένα (1) έτος υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας).

Η προϋπηρεσία προσμετράται από της υποβολής των αποδεικτικών αυτής βεβαιώσεων του προηγούμενου εργοδότη, στον οποίο πρόσφερε τις υπηρεσίες του ο εργαζόμενος ή από της υποβολής του ασφαλιστικού βιβλιαρίου του ασφαλισμένου, με τον όρο ότι σε αυτό φαίνεται η επωνυμία της επιχειρήσεως και από αυτό αποδεικνύεται η προϋπηρεσία σε συναφή επιχείρηση.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε μεταξύ άλλων τα εξής ουσιώδη: "Ο ενάγων, είναι πτυχιούχος της Ταχύρρυθμης Σχολής Τουριστικών Επαγγελμάτων του ΟΑΕΔ, εξειδικευθείς κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην παροχή υπηρεσιών σε επισιτιστικές, ξενοδοχειακές και εν γένει τουριστικές επιχειρήσεις.

Με σύμβαση εξηρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, η οποία καταρτίστηκε στην ... την 20.2.2003 μεταξύ της εναγομένης δια του νομίμου εκπροσώπου της και του ενάγοντος, ο τελευταίος προσελήφθη ως βοηθός σερβιτόρου, προκειμένου να παρέχει τις υπηρεσίες του στο επί της πλατείας "..." εκμεταλλευόμενο από την εναγομένη ξενοδοχείο με την επωνυμία "SΤΑΝLΕΥ ΑΕ - Ανώνυμη Εταιρεία Ξενοδοχειακών και Τουριστικών Επιχειρήσεων", που έχει έδρα την ...

επί της οδού ... αριθμός 1 με μηνιαίες αποδοχές, οι οποίες προβλεπόταν από τις οικείες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και διαιτητικές αποφάσεις, που αφορούσαν τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας. Σε εκτέλεση της σύμβασης αυτής, ο ενάγων προσέφερε τις υπηρεσίες του στην εναγομένη μέχρι την 26.2.2007 οπότε αυτή κατήγγειλε εγγράφως την εργασιακή σύμβαση και κατέβαλε στον ενάγοντα το ποσό των 3.482,46 ευρώ, ως αποζημίωση.

Πριν από την πρόσληψη του στην εναγομένη, ο ενάγων είχε εργαστεί επί δεκαετία και πλέον σε συναφείς επιχειρήσεις του κλάδου των σερβιτόρων και ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, όπως στα εστιατόρια "...", "...", "..." και στο ξενοδοχείο "..." ιδιοκτησίας της "Ράπτης - Βερτσέκος ΑΕ", (βλ. προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από τον ενάγοντα καρτέλλες ενσήμων του ΙΚΑ όπου αναγράφονται ο χρόνος απασχόλησης και η επωνυμία της επιχείρησης του εργοδότη).

Τα εν λόγω έγγραφα από τα οποία αποδεικνύεται η προϋπηρεσία του ενάγοντος είχε προσκομίσει αυτός κατά το χρόνο της πρόσληψης του στο λογιστήριο της εναγομένης και συνεπώς η εργοδότης εγνώριζε το γεγονός αυτό της ύπαρξης προϋπηρεσίας σε προηγούμενους εργοδότες. Μετά την επανειλημμένη άρνηση της εναγομένης να δεχθεί, ως αποδεικτικό έγγραφο της προϋπηρεσίας του ενάγοντος, τις καρτέλλες ενσήμων του ΙΚΑ, αυτός (ενάγων) προσέφυγε την 28.9.2006 ενώπιον της Επιθεώρησης εργασίας Δυτικού τομέα Αθηνών, συντάχθηκε δε το 685/9.10.2006 δελτίο εργατικής διαφοράς, στο οποίο διαλαμβάνεται μεταξύ άλλων ότι "...

η επιχείρηση δεν του έχει αναγνωρίσει την προϋπηρεσία του από την πρόσληψη του με το πρόσχημα ότι δεν αποδέχεται σαν δικαιολογητικά προϋπηρεσίας τα ένσημα του ΙΚΑ ...". Κατά την ημεροχρονολογία απόλυσης του ενάγοντος την 26.2.2007 οι μικτές μηνιαίες αποδοχές του ανήρχοντο σε 994,99 ευρώ λαμβανομένης υπόψη της προϋπηρεσίας του από την πρόσληψη του στην εναγομένη την 20.2.2003, χωρίς όμως να έχει ληφθεί υπόψη η κατά τα ανωτέρω υπερδεκαετής προϋπηρεσία του στις αναφερόμενες επιχειρήσεις πριν την 20.2.2003.

Τους όρους εργασίας και αμοιβής του ενάγοντος, ρυθμίζει η από 16.5.2006 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας "για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας" η οποία τέθηκε σε ισχύ με την 25/23.5.2006 πράξη Κατάθεσης στο Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας και είναι διετούς διάρκειας, κατέστη δε γενικώς υποχρεωτική με την Υπουργική Απόφαση 11922/7.7.2006 του Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας.

Με βάση την πιο πάνω συλλογική σύμβαση εργασίας, οι μικτές μηνιαίες αποδοχές του ενάγοντος, θα ανήρχοντο κατά τον χρόνο της απόλυσης του την 26.2.2007 σε 1.044,77 ευρώ.

Συνεπώς η αποζημίωση την οποία αυτός έπρεπε να λάβει, ανέρχεται σε (1.044,77 ευρώ + 1/6 Χ 3=) 3.656,7 ευρώ, έναντι του οποίου η εναγομένη του κατέβαλε 3.482,46 ευρώ, δηλαδή λιγότερη από την πράγματι δικαιούμενη και καταβλητέα ...". Με βάση τα περιστατικά αυτά το Εφετείο δέχθηκε ότι , αφού η αποζημίωση ήταν ελλιπής, η καταγγελία της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος ήταν άκυρη και υποχρέωσε την εναγομένη, ως υπερήμερο δανειστή, να καταβάλει στον ενάγοντα μισθούς υπερημερίας ποσού 5.222,85 ευρώ.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, διότι διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες, σχετικά με τον τρόπο που υπολόγισε την καταβλητέα λόγω απολύσεως, αποζημίωση στον ενάγοντα αναιρεσίβλητο. Ειδικότερα, δέχθηκε ότι, σύμφωνα με την πιο πάνω αναφερόμενη από 16.5.2006 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, οι μικτές μηνιαίες αποδοχές του ενάγοντος, ο οποίος προσλήφθηκε από την αναιρεσείουσα ως βοηθός σερβιτόρος, "ανήρχοντο κατά τον χρόνο της απόλυσής του την 26.2.2007 σε 1.044,77 ευρώ", με βάση την "υπερδεκαετή", όπως αναφέρεται στην απόφασή του, προϋπηρεσία του πριν προσληφθεί από την αναιρεσείουσα, χωρίς περαιτέρω ακριβή προσδιορισμό των ετών της προϋπηρεσίας του αυτής.

Όμως , χωρίς τον ακριβή προσδιορισμό των ετών προϋπηρεσίας του ενάγοντος, δεν καθίσταται εφικτός ο υπολογισμός των συνολικών μικτών μηνιαίων αποδοχών του, κατά τον χρόνο της απόλυσής του. Η ασάφεια αυτή καθίσταται εντονότερη από το γεγονός ότι το ποσό των μηνιαίων αποδοχών των 1044,77 ευρώ ταυτίζεται με εκείνο της αγωγής, το οποίο υπολογίστηκε όμως με βάση τις αποδοχές όχι βοηθού σερβιτόρου, όπως δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, αλλά εκείνες " του σερβιτόρου και μπάρμαν", όπως αναφέρεται στην αγωγή, με επακόλουθο να μη καθίσταται σαφές αν η προσβαλλόμενη απόφαση υπολόγισε τις αποδοχές του ενάγοντος ως "σερβιτόρου και μπάρμαν", (μισθολογική κατηγορία Β) ή ως βοηθού σερβιτόρου (μισθολογική κατηγορία Γ), λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι, κατά την από 16.5.2006 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, οι μηνιαίες αποδοχές του ενάγοντος κατά τον κρίσιμο χρόνο, ως βοηθού σερβιτόρου, με δεκαετή προϋπηρεσία, δεν υπερβαίνουν το ποσό των 994,99 ευρώ, ποσό που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ότι η αναιρεσείουσα υπολόγισε την καταβλητέα αποζημίωση.

Δεν καθίσταται δηλαδή σαφές αν το Εφετείο δείχθηκε ότι το αναφερόμενο ποσό αποδοχών των 994,99 ευρώ ήταν ο μισθός που συμφωνήθηκε, δεχόμενο τον ισχυρισμό του ενάγοντος ότι προσλήφθηκε μεν ως βοηθός σερβιτόρου, αλλά εκτελούσε καθήκοντα σερβιτόρου και μπάρμαν. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ.19 του ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η έλλειψη νόμιμης βάσης με τις πιο πάνω αιτιάσεις, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων.

Ακολούθως, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την εν λόγω απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που την εξέδωσαν.

Από τη διάταξη του άρθρου 579 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν αναιρεθεί η απόφαση, οι διάδικοι επανέρχονται στην πριν από την αναιρεθείσα απόφαση κατάσταση και αν αποδεικνύεται προαποδεικτικώς η εκτέλεση (εκούσια ή αναγκαστική) της αποφάσεως αυτής, διατάσσεται, με αίτηση του αναιρεσείοντος, η επαναφορά των πραγμάτων στην πριν από την εκτέλεση της αναιρούμενης απόφασης κατάσταση. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και με τις προτάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές έχουν κατατεθεί μέχρι και την προηγούμενη της συζητήσεως ημέρα, όπως επιβάλλεται στην περίπτωση της αυτοτελούς αιτήσεως για την ταυτότητα του νομικού λόγου.

Συνεπώς το αίτημα της αναιρεσείουσας περί επαναφοράς των πραγμάτων και συγκεκριμένα για την υποχρέωση του αναιρεσίβλητου να αποδώσει σ' αυτήν το ποσόν των 4.744,57 ευρώ, το οποίο η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι κατέβαλε σε αυτόν, σε εκτέλεση (εκούσια) της αναιρούμενης απόφασης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της παρούσας απόφασης, παραδεκτώς υποβάλλεται με τις προτάσεις της προκείμενης συζητήσεως, οι οποίες όπως προκύπτει από την επισημείωση του αρμόδιου γραμματέα έχουν κατατεθεί στις 9-10-2009 και έτσι η αίτηση αυτή είναι νόμιμη κατά την ανωτέρω διάταξη. Περαιτέρω, από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από την αναιρεσείουσα από 29-9-2008 έγγραφη απόδειξη, αποδεικνύεται ότι στον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσίβλητου έχει καταβληθεί, σε εκτέλεση της αναιρούμενης απόφασης, το καθαρό συνολικό ποσόν των 4.744,57 ευρώ. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό το ως άνω αίτημα κατ' ουσίαν και να διαταχθεί η επαναφορά των πραγμάτων με την υποχρέωση του αναιρεσίβλητου να αποδώσει το ανωτέρω ποσό στην αναιρεσείουσα εταιρεία νομιμοτόκως από την επίδοση της παρούσας αναιρετικής αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2623/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Δέχεται την αίτηση περί επαναφοράς των πραγμάτων στην πριν από την εκτέλεση κατάσταση. Υποχρεώνει τον αναιρεσίβλητο να αποδώσει στην αναιρεσείουσα το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων επτακοσίων σαράντα τεσσάρων ευρώ και πενήντα επτά λεπτών 4.744,57 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της παρούσας. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας εταιρείας, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακόσιων (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Νοεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ