Supreme Court dismisses appeal against car accident verdict due to absence of appellants and factual review limits.

Απόφαση 753 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 753/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του,στις 22 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Δ. Σ. του Β., κατοίκου ... και 2. Του ΑΛΛΗΛΟΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΜΕΤΟΧΩΝ ΚΤΕΛ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ ΑΕ, ΣΥΝ.ΠΕ, οι οποίοι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Του αναιρεσιβλήτου: Β. Γ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ηλία Κόκκου και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 76/18-5-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:18/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 71/2012 του Εφετείου Ευβοίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν oι αναιρεσείοντες με την από 20-7-2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Παναγιώτης Ρουμπής, ανέγνωσε την από 11-2-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από τον αναιρεσίβλητο υπ' αρ. 8060Β και 8059Β/19-12-2012 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Χαλκίδας ... προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερομένης στην αρχή της παρούσας απόφασης και κλήση για εμφάνιση κατ' αυτήν επιδόθηκε με επιμέλεια του αναιρεσιβλήτου και στους δύο αναιρεσείοντες. Οι τελευταίου όμως, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκαν ενώπιον αυτού ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωσή τους σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία (άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ) κατά την παραπάνω συνεδρίαση του, όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου και έγινε η συζήτηση αυτής. Επομένως, πρέπει το Δικαστήριο αυτό να προχωρήσει στη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία των αναιρεσειόντων (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα, για να καταλήξει στο συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Τέλος, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος. Περαιτέρω, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας αυτός παραβιάζεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, η οποία υπάρχει, αν ο κανόνας δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοστεί εσφαλμένα. Ακόμα η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνον αν τα διδάγματα αυτά, εκτός άλλων, αφορούν την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων στους κανόνες δικαίου που εφάρμοσε το δικαστήριο της ουσίας.

Στην προκειμένη το Εφετείο Ευβοίας με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη επί των πραγματικών γεγονότων ουσιαστική κρίση του ως προκύψαντα απ' τις αποδείξεις τα ακόλουθα περιστατικά: "Στις 2-6-2004 και περί ώρα 12.50' μμ, στην Χαλκίδα, ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ...

Δ.Χ. υπεραστικό λεωφορείο, ιδιοκτησίας του κατά 1/2 εξ' αδιαιρέτου, ασφαλισμένο για την προς τρίτους αστική ευθύνη στον δεύτερο εναγόμενο, εκινείτο επί της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου στη λωρίδα κυκλοφορίας με κατεύθυνση προς την οδό 28ης Οκτωβρίου, με ταχύτητα 40 χλμ/ώρα, όπως προκύπτει από το αντίγραφο του δίσκου καταγραφής της ταχύτητας, από την συσκευή του ταχογράφου.

Ο ενάγων βρισκόταν στο πεζοδρόμιο της ίδιας οδού (Ελευθερίου Βενιζέλου), στο ύψος του αριθμού 76, μπροστά από το κατάστημα "ΒΙΔΕΜΠΟΡΙΚΗ", δίπλα στη λωρίδα κυκλοφορίας, στην οποία έβαινε το παραπάνω όχημα, και είχε πρόθεση να διασχίσει κάθετα το οδόστρωμα με κατεύθυνση από δεξιά προς αριστερά σε σχέση με την πορεία του οχήματος, και να μεταβεί στο άκρο της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας που έχει κατεύθυνση προς την παραλία της Χαλκίδας.

Η οδός Ελευθερίου Βενιζέλου είναι διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα στη μέση και πλάτος οδοστρώματος, στη λωρίδα όπου εκινείτο το λεωφορείο, 6,30 μ., το οποίο όμως περιοριζόταν στα 5,40 μ. περίπου, λόγω της ύπαρξης σταθμευμένων αυτοκινήτων. Ο πρώτος εναγόμενος, οδηγός του λεωφορείου, αν και είδε από μακριά των ενάγοντα να κινείται ανάμεσα στα σταθμευμένα αυτοκίνητα και διέβλεψε ότι αυτός είχε πρόθεση να διασχίσει τη λωρίδα κυκλοφορίας, όπου έβαινε το λεωφορείο, όπως εκθέτει στις προτάσεις του στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεν μείωσε την ταχύτητα του οχήματός του, με αποτέλεσμα να χτυπήσει τον ενάγοντα με τη δεξιά πλευρά του εμπρόσθιου ανεμοθώρακα, να τον εκτινάξει σε απόσταση 2,5 έως 3 μέτρων και αυτός να τραυματιστεί.

Ο εν λόγω τραυματισμός οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγόμενου, ο οποίος, αν και επαγγελματίας οδηγός και μάλιστα επί τριάντα (30) χρόνια στο ΚΤΕΛ και ενώ διερχόταν τακτικά από τη συγκεκριμένη οδό, που παρουσίαζε πυκνή κίνηση οχημάτων και πεζών, καθότι είναι εμπορικός δρόμος, επιπλέον δε, είδε τον ενάγοντα και διέγνωσε την πρόθεση του να διασχίσει το οδόστρωμα, δεν μείωσε την ταχύτητα του, για να τον αποφύγει, τη στιγμή μάλιστα που δεν είχε περιθώριο αποφευκτικού ελιγμού λόγω της ύπαρξης της νησίδας.

Τα παραπάνω δεν αναιρούνται από την προσκομιζόμενη με επίκληση εκ μέρους των εκκαλούντων-εναγομένων υπ' αριθμ. 240/10 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία ο πρώτος εναγόμενος κηρύχθηκε αθώος της αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια σε βάρος του ενάγοντα, καθ' όσον η απόφαση αυτή δεν παράγει δεδικασμένο έναντι του πολιτικού δικαστηρίου, από το οποίο εκτιμάται ελευθέρως μετά των λοιπών αποδείξεων.

Ο ενάγων λόγω του χτυπήματος του από το λεωφορείο και της πτώσης του στο οδόστρωμα υπέστη κατάγματα 2ης, 3ης, 4ης, 5ης, 6ης, 7ης, πλευρών (ΑΡ), κάταγμα αριστερής κλείδας και αριστερού ηβοϊσχιακού κλάδου και διακομίσθηκε στο νοσοκομείο "ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ" της Αθήνας, όπου παρέμεινε νοσηλευόμενος από 2-6-2004 μέχρι 8-6-2004, με συντηρητική αντιμετώπιση των καταγμάτων.

Στη συνέχεια παρέμεινε κλινήρης στην οικία του επί ένα μήνα, λαμβάνοντας ειδική τροφή λόγω των καταγμάτων (γάλα, ψάρια, κρέας, κ.λ.π.) πέρα από τη συνηθισμένη, για την οποία δαπάνησε το ποσό των οχτώ (8) ευρώ την ημέρα, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, και συνολικά το ποσό των 240 ευρώ. Ο ενάγων, λόγω του τραυματισμού του, υπέστη σωματική και ψυχική ταλαιπωρία και υπέφερε από ισχυρούς πόνους.

Το Δικαστήριο, αφού συνεκτιμά τις συνθήκες του ατυχήματος, το, είδος της σωματικής βλάβης του ενάγοντος, την αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγόμενου καθώς και την περιουσιακή κατάσταση των διαδίκων φυσικών προσώπων, κρίνει ότι πρέπει να επιδικαστεί στον ενάγοντα, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ".

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές το Εφετείο κατέληξε στην απόρριψη κατ' ουσίαν της έφεσης των εναγομένων της από 18-5-2006 αγωγής και στην παραδοχή της έφεσης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου και στη συνέχεια αφού εξαφάνισε την υπ' αρ. 18/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου που είχε δεχθεί εν μέρει την από 18.5.2006 αγωγή του ενάγοντος, και συγκεκριμένα μόνο για το ποσό των 3.500 ευρώ συνολικά, δέχθηκε εν μέρει αυτήν και ειδικότερα υποχρέωσε τους εναγομένους να καταβάλουν στον ενάγοντα, σε ολόκληρον ο καθένας το ποσό των 6240 ευρώ, νομιμότοκα από την επίδοση της αγωγής.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου (ΑΚ και του ν. 2696/1999) τις οποίες ορθά εφήρμοσε. Επομένως, ο δεύτερος από το άρθρο 559 αρ.1 λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση της παραβίασης κανόνων ουσιαστικού δικαίου είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Εξάλλου, κατά το μέρος που προβάλλονται με την ένδικη αίτηση αναίρεσης αιτιάσεις ως προς το ύψος των εκδικαζομένων χρηματικών ποσών για ιδιαίτερη διατροφή του και για ηθική βλάβη του, αυτές είναι απορριπτέες ως απαράδεκτες ως προσβάλλουσες την κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς την εκτίμηση πραγματικών περιστατικών, η οποία είναι ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 ΚΠολΔ σε συνδυασμό και με τα άρθρα 671 παρ.1 και 681 Α ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το δικαστήριο, όταν εκδικάζει και τις διαφορές από αυτοκινητικά ατυχήματα, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση συνεκτιμά ελεύθερα όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα οι διάδικοι για την απόδειξη των ισχυρισμών τους. Και έχει μεν υποχρέωση το δικαστήριο να αιτιολογήσει την απόφασή του, να αναφέρει δηλαδή τους λόγους που το οδήγησαν στο σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης, όχι όμως και να κάνει ειδική μνεία, καθώς από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη. Αν όμως από το όλο περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι το δικαστήριο της ουσίας, για το σχηματισμό της κρίσης του επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα, όπως είναι και τα έγγραφα τα οποία ο διάδικος νομίμως επικαλέστηκε και προσκόμισε σ' αυτό, ιδρύεται ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 περ.γ' του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης το Εφετείο που την εξέδωσε, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε, όπως σ' αυτή βεβαιώνεται, επί του ουσιώδους ζητήματος της υπαιτιότητος του πρώτου αναιρεσείοντος (Δ. Σ.) για τον τραυματισμό του αναιρεσιβλήτου Β. Γ. και την υπ' αρ. 240/2010 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία αθωώθηκε κατ' έφεση ο πρώτος αναιρεσείων για τη σωματική βλάβη από αμέλεια σε βάρος του αναιρεσιβλήτου, επισημαίνοντας ορθά ότι η προμνημονευόμενη αθωωτική απόφαση δεν αποτελεί δεδικασμένο για την υπαιτιότητά του στην πολιτική δίκη και ότι την εκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις για να καταλήξει στο όχι ευνοϊκό για τους αναιρεσείοντες αποτέλεσμα (αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου αναιρεσείοντος για τον τραυματισμό του τότε πεζού αναιρεσιβλήτου). Γι' αυτό πρέπει να απορριφθεί και ο από το άρθρο 559 αρ.11 περ.γ' ΚΠολΔ (κατ' εκτίμηση αυτού) πρώτος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης για έρευνα πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες ως ηττώμενοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-7-2012 αίτηση των: 1) Δ. Σ. του Β. και 2) Αλληλοασφαλιστικού συνεταιρισμού Ιδιοκτητών Αυτοκινήτων Δημοσίας Χρήσεως Μετόχων ΚΤΕΛ Ν. Ευβοίας ΑΕ ΣΥΝ.ΠΕ για αναίρεση της υπ' αρ. 71/2012 απόφασης του Εφετείου Ευβοίας. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 5 Μαρτίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 19 Απριλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ