Supreme Court allows appeal against appellate court's annulment of payment order in bank guarantee dispute over account movements.

Απόφαση 748 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 748/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας : Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ" πρώην "ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ" που εδρεύει στην Λευκωσία της Κύπρου, η οποία εκπροσωπήθηκε με την πληρεξουσίο δικηγόρο της Λίζα Μικέλλη-Γαλλή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου : Π. Θ. του Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Πουλάκο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-9-2006 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 32972/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 1695/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 16-2-2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου, ανέγνωσε την από 2-12-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ. λόγος του αναιρετηρίου και να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Η αναιρεσίβλητη, με την από 21-9-2006 ανακοπή της και τους από 22-8-2007 πρόσθετους λόγους, ζήτησε για τους αναφερόμενους σ' αυτήν λόγους την ακύρωση της υπ' αριθ. 32972/2006 Διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία εκδόθηκε σε βάρος της ως εγγυήτριας πληρωμής του καταλοίπου σύμβασης αλληλόχρεου λογαριασμού που συνήφθη μεταξύ της πρωτοφειλέτριας εταιρίας "Γ Κ. ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ" και της αναιρεσείουσας. Επί της ανακοπής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθ. 44277/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία απέρριψε την ανακοπή και τους πρόσθετους λόγους. Κατά της αποφάσεως αυτής άσκησε έφεση η ανακόπτουσα-αναιρεσίβλητη, η οποία έγινε δεκτή με την προσβαλλόμενη με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απόφαση.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: "Δυνάμει της .../18-4-2005 σύμβασης παροχής πίστωσης δι' ανοικτού (αλληλόχρεου) λογαριασμού, καταρτίσθηκε μεταξύ της καθ' ης Τράπεζας και της εταιρίας με την επωνυμία "Γ. Κ. και Σία Ε.Ε" σύμβαση πιστώσεως με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό, σύμφωνα με την οποία η πρώτη χορήγησε στη δεύτερη πίστωση μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ, με τους ειδικότερους όρους που αναγράφονται στη σύμβαση.

Την εν λόγω σύμβαση υπέγραψαν ως εγγυητές η ανακόπτουσα Π. Θ., ο Γ. Κ. και ο Σ. Γ., οι οποίοι δήλωσαν εγγράφως ότι εγγυώνται υπέρ της πιστούχου εταιρίας την τήρηση των όρων της σύμβασης και την εξόφληση του καταλοίπου από το κλείσιμο του αλληλόχρεου λογαριασμού. Η σύμβαση εξυπηρετούνταν από τους ... και ... αλληλόχρεους λογαριασμούς.

Στο μεταξύ η ανωτέρω πρωτοφειλέτρια εταιρία μετατράπηκε νόμιμα σε ανώνυμη εταιρία, με την επωνυμία "EnergySave Ανώνυμη Βιοτεχνική και Εμπορική Εταιρία Έρευνας και Υψηλής Τεχνολογίας", με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η οποία με τον τρόπο αυτό υπεισήλθε στη θέση της αρχικής πιστούχου και η μετατροπή αυτή καταχωρήθηκε στις 22-8-2005 στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών.

Με την από 29-6-2006 επιστολή που φέρει τον τίτλο "Υπεύθυνη υποσχετική επιστολή", την οποία συνυπέγραψαν οι εγγυητές Γ. Κ. και Σ. Γ., πλην της ανακόπτουσας, η ως άνω πιστούχος ανώνυμη εταιρία και οι δύο εγγυητές, αφού αναγνώρισαν ανεπιφύλακτα το υπόλοιπο της οφειλής από τη λειτουργία του αλληλόχρεου λογαριασμού, ανερχόμενο στο ποσό των 91.666,60 ευρώ, ανέλαβαν την υποχρέωση να εξοφλήσουν την οφειλή αυτή σε δώδεκα ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις, ύψους 8.333,40 ευρώ η καθεμία, αρχής γενομένης την 15-8-2006 και λήξεως την 15-2-2009, με εξόφληση των τόκων επίσης ανά τρίμηνο.

Η καθής αποδέχθηκε την ως άνω πρόταση και την αποπληρωμή του καταλοίπου με χρεολυτικές δόσεις σε διάστημα τριών ετών (12 τριμηνιαίες δόσεις). Με τη νεώτερη αυτή συμφωνία, που καταρτίστηκε νόμιμα ατύπως, στις 4-8-2006, η πιστοδότρια χρηματοδότησε την πιστούχο με δάνειο ισόποσο με το υπόλοιπο της οφειλής της, από την αρχική σύμβαση πιστώσεως με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό, ύψους 91.666,60 ευρώ, με ταυτόχρονο άνοιγμα του υπ' αριθμ. ...

λογαριασμού που ονομάζεται "Δανειακός Λογαριασμός". Το ποσό δε του δανείου που εκταμιεύθηκε (91.666,66 ευρώ) ήχθη αυθημερόν σε πίστωση των αλληλόχρεων λογαριασμών που τηρούνταν προς εξυπηρέτηση της αρχικής σύμβασης πίστωσης με ανοικτό λογαριασμό, οι οποίοι μηδενίστηκαν. Το ανωτέρω δάνειο, όπως προαναφέρθηκε, θα καταβάλλονταν σε ισόποσες δώδεκα τριμηνιαίες δόσεις, καθορισμένες εκ των προτέρων, κατά χρόνο και ποσό (8.333,40 ευρώ η καθεμία), με αλλαγή επιτοκίου από 8,5 σε 8,750 (βλ.

κίνηση δανειακού λογαριασμού από 4-8-2006 έως 31-8-2006). Τα ανωτέρω αποδεικνύονται από τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους αντίγραφα των λογαριασμών που τηρούσε η καθ ης στα πλαίσια της αρχικής σύμβασης, οι οποίοι αποκαλούνται "Λογαριασμός" σε αντίθεση με τον νεώτερο υπ' αριθμ. ... λογαριασμό ο οποίος ονομάζεται "Δανειακός Λογαριασμός".

Στον αρχικό δε λογαριασμό υπ' αριθμ. ... στη στήλη της πίστωσης έχει γίνει εγγραφή του ποσού των 91.666,60 ευρώ, στις 4-8-2006, όπου αναφέρεται ως "μεταφορά κεφαλαίων σε ΔΝ (Δάνειο) ...". Εξάλλου, στο απόσπασμα της κίνησης του ... δανειακού λογαριασμού, που εξέδωσε η καθ' ης αναγράφεται ως αρχική εκταμίευση στις 4-8-2006, το ποσό των 91.666,60 ευρώ ενώ στις οφειλόμενες δόσεις στις 15-8-2006 αναγράφεται το ποσό των 8.333,40 ευρώ και τόκοι καθυστέρησης 9,69 ευρώ.

Από τα ανωτέρω αναφερόμενα συνάγεται ότι μεταξύ της πρωτοφειλέτριας εταιρίας και της καθής Τράπεζας, μετά την αποδοχή της από 29-6-2006 επιστολής της πρώτης από τη δεύτερη, καταρτίσθηκε νέα σύμβαση χρεολυτικού δανείου, εξοφλητέου σε ισόποσες αυτοτελείς δόσεις με διαφορετικό (αυξημένο) επιτόκιο, για το οποίο (δάνειο) τηρήθηκε ο δανειακός λογαριασμός με αριθμό ..., χωρίς στήλες χρέωσης και πίστωσης, με το προϊόν δε του δανείου που εκταμιεύθηκε πιστώθηκαν αυθημερόν οι αλληλόχρεοι λογαριασμοί της υφισταμένης μεταξύ των μερών σύμβασης πιστώσεως με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό, οι οποίοι μηδενίστηκαν.

Η ανωτέρω σύμβαση είναι τελείως διαφορετική από εκείνη του αλληλόχρεου λογαριασμού, οι δε δοσοληψίες από το χρεολυτικό δάνειο, από τη φύση τους δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν με την τήρηση ανοικτού λογαριασμού, αφού δεν είναι απαιτητό από την αρχή το σύνολο τους χρέους. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι η ανακόπτουσα δεν εγγυήθηκε εγγράφως την αποπληρωμή της νέας σύμβασης δανείου (η καθ' ης ισχυρίζεται ότι πρόκειται για την αρχική σύμβαση πιστώσεως με αλληλόχρεο λογαριασμό).

Συνεπώς, εφόσον έπαυσε να ισχύει η αρχική σύμβαση της πίστωσης με ανοικτό λογαριασμό, η ανακόπτουσα απελευθερώθηκε από τη σύμβαση εγγύησης (άρθρο 864 ΑΚ). Ενόψει όλων αυτών, η έκδοση της υπ' αριθμ. 32972/2006 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία υποχρεώθηκε, μεταξύ των άλλων, η ανακόπτουσα, ως εγγυήτρια, να καταβάλει στην καθ' ης η ανακοπή, το ποσό των 93.232,45 ευρώ ως υπόλοιπο της αρχικής σύμβασης του αλληλόχρεου λογαριασμού, είναι άκυρη". Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές το Εφετείο εξαφάνισε την αντιθέτως αποφανθείσα πρωτόδικη απόφαση, δέχθηκε την ανακοπή και ακύρωσε τη διαταγή πληρωμής.

Η αναιρεσείουσα Τράπεζα με τον πρώτο από τον αριθ. 11 γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη ολόκληρη την κίνηση του υπ' αριθ. ... λογαριασμού μεταξύ αυτής και της πρωτοφειλέτριας, τον οποίο επικαλέσθηκε με τις προτάσεις της και προσκόμισε σε δύο αναλυτικές απεικονίσεις, από την οποία προέκυπτε, κατ' αυτήν, ότι δεν καταρτίσθηκε νέα σύμβαση δανείου, όπως δέχθηκε το Εφετείο, αλλά το χρεωστικό υπόλοιπο της αρχικής σύμβασης αλληλόχρεου λογαριασμού από 91.666,60 ευρώ, αφού αναγνωρίσθηκε από τη πιστούχο εταιρία, μεταφέρθηκε σε νέο λογαριασμό που αφορούσε την ίδια αρχική πίστωση και ότι συνεπώς δεν ελευθερώθηκε η ανακόπτουσα από τη σύμβαση εγγύησης.

Στις επικαλεσθείσες ως άνω δύο αναλυτικές απεικονίσεις του υπ' αριθ. ... "δανειακού" λογαριασμού για το χρονικό διάστημα από 4-8-2006 έως 7-9-2006, που προσκομίζει η αναιρεσείουσα, αναφέρεται ότι το ποσό των 91.666,60 ευρώ που φέρεται ότι εκταμιεύθηκε στις 4-8-2006 και κατά το Εφετείο αποτελεί νέο δάνειο προς την πιστούχο εταιρία εισήλθε στον λογαριασμό αυτόν από τον προηγούμενο υπ' αριθ. ...

αλληλόχρεο λογαριασμό, του οποίου αποτελούσε χρεωστικό υπόλοιπο και δεν εξήλθε από το ταμείο της Τράπεζας, στον ίδιο δε ... λογαριασμό εισήλθαν στις 5-9-2006 και πιστώθηκαν ποσά από τον προηγούμενο ως άνω λογαριασμό, που σημαίνει ότι ο τελευταίος μετά τη μεταφορά του ποσού των 91.666,60 ευρώ στις 4-8-2006 δεν είχε μηδενισθεί, όπως αντίθετα δέχθηκε το Εφετείο.

Παρά τη βεβαίωση του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος και την αναλυτική ως άνω κίνηση του υπ' αριθ. ... λογαριασμού, ενόψει των ως άνω παραδοχών του και της βεβαιώσεως ότι έλαβε υπόψη απόσπασμα του ως άνω λογαριασμού που αφορούσε μόνο το χρονικό διάστημα από 4-8-2006 έως 31-8-2006.

Επομένως, είναι βάσιμος ο εξεταζόμενος αναιρετικός λόγος. Μετά απ' αυτά και παρελκούσης της έρευνας του δεύτερου λόγου του αναιρετηρίου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι εφικτή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1695/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω έρευνα στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Φεβρουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαΐου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ