Supreme Court rejects judge's recusal request based solely on his dissenting opinion in a civil appeal case.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece dismissed a judge's request to recuse himself from a civil appeal case involving a public utility company. The judge sought removal because he had written a dissenting opinion in his report, arguing this created an appearance of bias. The court ruled that a mere disagreement with a party's arguments does not constitute grounds for recusal under Greek civil procedure law.
Legislator headnote
AI generatedArticles 52 §1 and 55 of the Code of Civil Procedure; A judge's recusal cannot be based solely on the fact that he expressed a dissenting opinion in his report, as this does not create an appearance of bias.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 746 / 2016 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 746/2016
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Β2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πάσσο, Θεόδωρο Τζανάκη - Εισηγητή, Νικόλαο Πιπιλίγκα, και Γεώργιο Αποστολάκη Αρεοπαγίτες, (κωλυομένων των λοιπών δικαστών της σύνθεσης και των δικαστών του Β1' τμήματος του Αρείου Πάγου).
ΣΥΝΗΛΘΕ σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του, στις 13 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, προκειμένου να αποφανθεί επί της από 8.12.2016, με αρ. πρωτ. 2081/8.12.2016 δήλωσης, του Αρεοπαγίτη Π. Κ., με το αναφερόμενο σ' αυτή περιεχόμενο. Η δήλωση αυτή αφορά την από 29.1.2014 (με αριθμό κατάθεσης 86/2014) αίτηση αναιρέσεως, μεταξύ του αναιρεσείοντος: Κ. Γ., κατοίκου ... κατά της αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. (Δ.Ε.Η Α.Ε.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 55 παράγραφοι 1 και 4 ΚΠολΔ, "δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσης τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".
Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο Δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει ως συμβούλιο, η από 8 Δεκεμβρίου 20ΐ6 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Β2 πολιτικού τμήματος του Αρείου Πάγου από τον υπηρετούντα στο ίδιο τμήμα αυτού του Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Π. Κ., και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.
Από τις διατάξεις του άρθρου. 52 §1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι οι δικαστές οποιουδήποτε δικαστηρίου μπορούν να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο εάν (α) είναι διάδικοι κλπ. ή έχουν άμεσο ή έμμεσο συμφέρον στην δίκη (β) συνδέονται με κάποιον διάδικο με τους εκεί αναφερόμενους βαθμούς συγγενείας κλπ. (γ) είναι συγγενείς κλπ.
προσώπου, το οποίο παίρνει μισθό ή άλλη χορηγία με χρηματική αξία για οποιοδήποτε λόγο από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή οποιασδήποτε μορφής εταιρεία που έχουν άμεσο ή έμμεσο ιδιωτικό συμφέρον από την έκβαση της δίκης (δ) στην ίδια υπόθεση εξετάσθηκαν ως μάρτυρες ή παραστάθηκαν ως δικηγόροι ή γενικά ως πληρεξούσιοι κλπ.
κάποιου από τους διαδίκους (ε) διεξήγαγαν την υπόθεση, από την οποία προήλθε η διαφορά κλπ. ή είχαν μετάσχει στην σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση έχει προσβληθεί με έφεση ή αναίρεση και (στ) έχουν προκαλέσει ή προκαλούν υπόνοια μεροληψίας, ιδίως αν έχουν με κάποιο διάδικο ιδιαίτερη φιλία, ιδιαίτερες σχέσεις καθηκόντων ή εξάρτησης, έριδα ή έχθρα.
Κατά την έννοια των παραπάνω διατάξεων, μόνη η γνώμη του Εισηγητή Αρεοπαγίτη, που διατυπώνεται στην κατ' άρθ. 571 ΚΠολΔ έκθεση του για το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αναίρεσης, έστω και αν είναι εσφαλμένη κατά την άποψη κάποιου διαδίκου, δεν θεμελιώνει λόγο εξαίρεσης και ειδικότερα δεν δημιουργεί ούτε μπορεί να δημιουργήσει υπόνοιες μεροληψίας υπέρ ή κατά κάποιου διαδίκου (ΑΠ 207/2006), λαμβανομένου, άλλωστε, υπόψη ότι, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθ. 571 §4 και 574 ΚΠολΔ, η έγγραφη εισήγηση του Εισηγητή Αρεοπαγίτη, για το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αναίρεσης, αποτελεί απλώς αναγκαία διαδικαστική προϋπόθεση για την πρόοδο της αναιρετικής δίκης, ώστε με την γνώση και των απόψεων του Εισηγητή να επακολουθήσει η προφορική ανάπτυξη της υπόθεσης από τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων για την πληρέστερη κατά τον σκοπό του νόμου εξέταση της υπόθεσης (ΑΠ 1293/2009) και δεν δεσμεύει ούτε τον ίδιο κατά την επακολουθούσα διάσκεψη (βλ ΑΠ357/2015 ΤΝΠ Νόμος).
Περαιτέρω, λόγος εξαιρέσεως για υπόνοια μεροληψίας δεν δημιουργείται επίσης από μόνη την κατάθεση εκ μέρους του διαδίκου προφανώς αβάσιμης και προσχηματικής, για να δημιουργήσει λόγον εξαιρέσεως, πειθαρχικής αναφοράς κατά του Εισηγητή Αρεοπαγίτη, τέτοια δε αναφορά είναι και εκείνη με την οποία ο διάδικος ζητεί τον πειθαρχικό έλεγχο του Εισηγητή για την κατά τα ανωτέρω εκφρασθείσα γνώμη του (για το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων αναιρέσεως), η οποία γνώμη και δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει πειθαρχικό παράπτωμα του δικαστή, κατά το άρθρο 91 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (βλ ΑΠ 147/2014 ΤΝΠ Νόμος).
Στη προκειμένη περίπτωση, ο αιτών δικαστικός λειτουργός Π. Κ. υπέβαλε την από 08.12.2016 δήλωση αποχής προς την Αντιπρόεδρο του Β2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στην οποία εκθέτει τα ακόλουθα: Κατά την δικάσιμο της 13.12.2016, του Β Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, έχει προσδιοριστεί η συζήτηση της από 29.2.2014 αιτήσεως του Κ.
Γ. κατά της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ Α.Ε.), περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 1768/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Επί της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως έχει αυτός ορισθεί εισηγητής και συνέταξε την αντίστοιχη έκθεση, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της. Για την εν λόγω αίτηση είχε αρχικά οριστεί δικάσιμος η 26.5.2015, κατά την οποία και συζητήθηκε η υπόθεση, με παρόντα τον αναιρεσείοντα.
Επειδή όμως, στη δικάσιμο εκείνη δεν είχε κλητευθεί και δεν είχε παραστεί το Ελληνικό Δημόσιο, που είχε παρέμβει ενώπιον του Εφετείου Αθηνών υπέρ της αναιρεσίβλητης και τότε εκκαλούσας, κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση εκείνη με την 994/2015 απόφαση του Αρείου Πάγου. Κατά την 5.12.2016, ο αναιρεσείων κατέθεσε την με ίδια ημερομηνία αίτηση- διαμαρτυρία προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου και την Πρόεδρο του Β' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρει τα ακόλουθα:
Οτι ο Εισηγητής, αγνόησε και τη δικαστική ομολογία του Ελληνικού Δημοσίου, αλλά και τα προσκομισθέντα από τον αναιρεσείοντα έγγραφα, αλλά και τα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας των επιδίκων ετών, από τα οποία αποδεικνυόταν ότι, εργοδότης του και αυτή, που του κατέβαλε τη μισθοδοσία του ήταν η Δ.Ε.Η. Α.Ε. και όχι το Ελληνικό Δημόσιο.
Ότι παρόλα αυτά ο εισηγητής Π. Κ., εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης του ότι ακολούθως ο αναφερών ζήτησε να ερευνηθεί ο λόγος και η αίτια για τον οποίους ο εισηγητής Αρεοπαγίτης υπέβαλε απορριπτική εισήγηση, να μη παραμείνει εισηγητής ο Π. Κ. και να ορισθεί άλλος που θα συντάξει συμπληρωματική εισήγηση.
Και τέλος ζήτησε να κοινοποιηθεί αντίγραφο της αναφοράς αυτής στον Υπουργό Δικαιοσύνης για τις δικές του νόμιμες ενέργειες. Ότι ο αιτών Δικαστικός Λειτουργός ακολούθως εκθέτει ότι ο αναιρεσείων κατά την 7.12.2016 κατέθεσε συμπληρωματικές προτάσεις για τη συζήτηση της αναιρέσεως για την δικάσιμο της 13.12.2010 στις οποίες, αφού παραθέτει μικρό ιστορικό, όπου αναφέρει απόσπασμα των ισχυρισμών που οι διάδικοι προέβαλαν ενώπιον του Εφετείου, ποια έγγραφα προσκόμισαν ενώπιον του δικαστηρίου εκείνου και ποια αυτός επικαλείται και προσκομίζει ενώπιον του Αρείου πάγου, μεταξύ άλλων διαλαμβάνει τα όσα αναφέρει στην παραπάνω αναφορά του ότι δηλαδή δεν έλαβε υπόψη του και τη δικαστική ομολογία του Ελληνικού Δημοσίου, αλλά και τα προσκομισθέντα από αυτόν έγγραφα, τα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας των επιδίκων ετών, από τα οποία αποδεικνυόταν ότι εργοδότης του και αυτή, που του κατέβαλε τημισθοδοσία του ήταν η Δ.Ε.Η.
Α. Ε. και όχι το Ελληνικό Δημόσιο. Επανέλαβε δε ο αναιρεσειων (στις προτάσεις του) ότι πρέπει να ορισθεί άλλος εισηγητής για τη σύνταξη συμπληρωματικής εισήγησης.
Ενόψει αυτών, ο αιτών Δικαστικός Λειτουργός Π. Κ., ισχυριζόμενος ότι εξέφρασε, κατά τη σύνταξη της σχετικής εισήγησης, στα πλαίσια των καθηκόντων του, την δικαιοδοτική του κρίση στη συγκεκριμένη υπόθεση κατά τρόπο εντελώς ανεπηρέαστο, ζητεί να απόσχει από την εκδίκαση για λόγους ευθιξίας και προσωπικής ευπρεπείας.
Η αίτηση αυτή πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη διότι, όπως προαναφέρθηκε: α) μόνη η διατυπουμένη στην έκθεση του εισηγητή γνώμη του, έστω και εσφαλμένη, για τους λόγους αναίρεσης δεν θεμελιώνει λόγο αυτοξαίρεσης (αποχής), ειδικότερα δε δεν δημιουργεί υπόνοια μεροληψίας (υπέρ της αντιδίκου του αναιρεσείοντος) και β) η κατάθεση της ως άνω αναφοράς, προδήλως αβάσιμης και προσχηματικής, 8 ημέρες προ της δικασίμου, με σκοπό να προκαλέσει λόγον εξαιρέσεως, δεν δημιουργεί επίσης τέτοιον λόγο αποχής
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 08-12-2016 αίτηση αυτοεξαίρεσης (αποχής) του Αρεοπαγίτη Π. Κ..
Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 13 Δεκεμβρίου 2016.
Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 13 Δεκεμβρίου 2016.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ