Supreme Court dismisses appeal against expropriation valuation, ruling lower court's assessment was legally sound and fully reasoned.

Απόφαση 745 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 745/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Ναυπλίου που εδρεύει στο Ναύπλιο και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βασιλική Κορμπή, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Δ. Μ., 2. Δ. Κ., 3. Σ. Μ., 4. Ι. Μ., 5. Σ. Α., 6. Β. Γ., 7. Π. Ρ., 8. Π. Ν., οι οποίοι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 9. Σ. Π. Ν., 10 .Σ. Ν. Ν., αμφότεροι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Τριανταφύλλου και κατέθεσαν προτάσεις, 11. Γ. Κ., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 12. Ε. Χ., συζ. Χ. Χ., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ροϊνιώτη και κατέθεσε προτάσεις, 13. Κ. Π., όλων κατοίκων ..., 14. Κ. Κ., κατοίκου ..., 15. Ι. Ρ., ως ασκούσα την γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της Α. Κ. και Ε. Κ., 16. Γ. Κ., 17 Ε. Κ., 18 Β. Κ., απάντων κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, και 19. Κ. Χ. Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ροϊνιώτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την έκδοση της 446/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου, οι ανωτέρω διάδικοι με τις από 17-3-2011 και 19-11-2007 αιτήσεις τους που κατατέθηκαν στο Εφετείο Ναυπλίου. Εκδόθηκε η απόφαση 221/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18-9-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Μαρία Χυτήρογλου, ανέγνωσε την από 20-2-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των αρθ. 576 Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε, συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζεται, αυτεπαγγέλτως, αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως. Στην περίπτωση που η κλήση για την συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως και συντρέχει περίπτωση απλής ομοδικίας ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση ως προς τον μη νομίμως παριστάμενο διάδικο, χωρίζει την υπόθεση, και η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως (ειδική ρύθμιση του αρθ. 22 παρ.4 εδ 5 ν. 2882/2001 και ήδη γενική ρύθμιση άρθρου 576 παρ. 3 εδ 2 Κ.Πολ.Δ επί απλής ομοδικίας το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 62 του ν. 4139/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως επισπεύδει ο αναιρεσείων, Δήμος Ναυπλίου, ο οποίος όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες εκθέσεις επιδόσεως με αριθμούς 4567Γ, 4568Γ, /27-12-2013, 4607Γ, 4606Γ/2-1-2014, 4577 Γ, 4578 Γ, 4579 Γ, 4584Γ/30-12-2013, 4598Γ/31-12-2013, 4605Γ/2-1-2014, 4580Γ/30-12-2013, 4583Γ/30-12-2013, 4582Γ/30-12-2013 του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ναυπλίου ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με πράξη προσδιορισμού δικασίμου για την σημειούμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και κλήση να παραστούν κατά αυτήν επέδωσε νομότυπα και εμπρόθεσμα στους πρώτο, δεύτερη, τρίτο, τέταρτο, πέμπτο, έκτη, έβδομη, ενδέκατο, δέκατοτρίτο, δέκατοτέταρτο, δέκατοπέμπτο και δέκατη έκτη των αναιρεσιβλήτων. Αυτοί όμως δεν εμφανίστηκαν όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση από την σειρά του οικείου πινακίου ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο με αποτέλεσμα επιτρεπτώς να ερευνάται η υπόθεση χωρίς την παρουσία των. Αντίθετα, η υπόθεση για τους όγδοο και δέκατη εβδόμη για τους οποίους δεν προκύπτει ότι κλήθηκαν νομότυπα να προσέλθουν ότε και όπου ανωτέρω ορίζεται, θα πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση διατασσομένου ως προς αυτούς του χωρισμού της υπόθεσης.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 72 παρ. 1 περ. 1γ' και 1ε' του Ν. 3852/2010, (Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης -Πρόγραμμα Καλλικράτης), προκύπτει ότι, η οικονομική επιτροπή κάθε Δήμου έχει τις αρμοδιότητες, μεταξύ άλλων, να αποφασίζει α) για την άσκηση όλων των ενδίκων βοηθημάτων και των ενδίκων μέσων, β) για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και για την ανάκληση της πληρεξουσιότητας του, σε όσους δήμους, είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι, με μηνιαία αντιμισθία, είτε, αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια.

Από την διάταξη του άρθρου 58 παρ.1 εδ.α του ως άνω Ν. 3852/2010 που ορίζει ότι "Ο Δήμαρχος εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή", σε συνδυασμό με την προπαρατεθείσα του άρθρου 72 παρ.1 του Ν. 3852/2010 προκύπτει, ότι η απόφαση της οικονομικής επιτροπής αποτελεί μεν προϋπόθεση για την πρόσληψη του πληρεξουσίου δικηγόρου, δεν αρκεί, όμως, για το διορισμό αυτού ως δικαστικού αντιπροσώπου του δήμου και πρέπει ο Δήμαρχος που εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια, να διορίσει τον δικαστικό του πληρεξούσιο με έναν από τους τρόπους που προβλέπει το άρθρο 96 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 978/2006, ΑΠ 1472/2009, ΑΠ 2336/2009).

Εξάλλου, κατά την διάταξη του αρθ. 568 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ "1. Για να προσδιοριστεί δικάσιμος της αιτήσεως αναιρέσεως ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση προσάγει στη γραμματεία του Αρείου Πάγου επικυρωμένο αντίγραφο της αναίρεσης, των προσβαλλόμενων αποφάσεων, των εισαγωγικών εγγράφων της κύριας δίκης ή των παρεμπιπτουσών δικών και των προτάσεων του ίδιου και των άλλων διαδίκων, αν είναι απαραίτητες για να διαγνωστεί η βασιμότητα των λόγων αναίρεσης που περιέχονται στο κύριο δικόγραφο ή στο πρόσθετο αναιρετήριο, καθώς και συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο του εντολέα του.

Δύο αντίγραφα των εγγράφων αυτών κατατίθενται ατελώς." Η έλλειψη συμβολαιογραφικού πληρεξουσίου, κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διατάξεως κωλύει τον προσδιορισμό δικασίμου για τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως, η οποία αν παρά ταύτα πραγματοποιηθεί δεν δημιουργεί απαράδεκτο, η δε ύπαρξη πληρεξουσιότητας κατά τη συζήτηση της υποθέσεως εξετάζεται με βάση τις γενικές διατάξεις των άρθρων 94-105 ΚΠολΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων δήμος, κατά τον προσδιορισμό της αιτήσεως αναιρέσεως προσκόμισε μόνο απόφαση της οικονομικής επιτροπής του, με εντολή, προς την δικηγόρο Αθηνών Βασιλική Κορμπή, για άσκηση αίτησης αναίρεσης κατά της απόφασης 221/2012 του Εφετείου Ναυπλίου, πλην όμως κατά την συζήτηση της αιτήσεως προσκόμισε το .../2014 πληρεξούσιο του συμβολαιογράφου Ναυπλίου Γεωργίου Περράκη, με το οποίο ο Δήμαρχος Ναυπλίου εξουσιοδοτεί την άνω δικηγόρο να παραστεί ενώπιον του Αρείου Πάγου κατά την δικάσιμο της 7-3-2014 και υποστηρίξει την ένδικη αίτηση αναίρεσης με αποτέλεσμα με τον τρόπο αυτό να έχει καλυφθεί η έλλειψη πληρεξουσιότητας κατά τον προσδιορισμό της.

Με την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 30/2013 αίτηση ζητείται η αναίρεση της 221/2012 αποφάσεως του Εφετείου Ναυπλίου με την οποία ορίστηκε οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης, για τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα, σε εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου της πόλεως του Ναυπλίου. Κατά το άρθρο 17 παρ. 2 του Συντάγματος, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του, "κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο, κατά το χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο, για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.

Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζήτησης στο δικαστήριο. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί, μετά την παρέλευση έτους, από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό".

Κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου "η ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της, δεν λαμβάνεται υπόψη". Οι διατάξεις αυτές του Συντάγματος ουσιαστικά επαναλαμβάνονται και στο άρθρο 13 παρ. 1 και 2 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως ισχύει μετά το ν. 2985/2002, που εφαρμόζεται από 1-1-2002, όπου επιπλέον, χωρίς αντίθεση με τις προηγούμενες διατάξεις, ορίζεται και ότι "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνεται υπόψη και η αξία που έχουν, κατά τον κρίσιμο χρόνο, παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου" (παρ. 1 εδάφιο τελευταίο) και "ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη.

Περαιτέρω, με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) με το ν.δ. 57/1974 και έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος), ορίζεται ότι "κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του και κανένας δεν μπορεί να στερηθεί της περιουσίας του, παρά μόνο, δια λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους προβλεπόμενους από το νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου όρους.

Ο εκ του άρθρου 559 παρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εφήρμοσε τέτοιο κανόνα, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφήρμοσε αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθή (Ολομ.ΑΠ 36/1988).

Κατά, το άρθρο 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.19 του ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, όταν στις αιτιολογίες της που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόστηκε.

Αντιθέτως, η απόφαση δεν στερείται από νόμιμη βάση, όταν οι ανωτέρω ελλείψεις αφορούν στα νομικά ή πραγματικά επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου ή ανάγονται στην αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (αρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) και ειδικότερα στην ανάλυση και αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί τούτο να εκτίθεται στην απόφαση σαφώς.

Αντιφατικότητα των αιτιολογιών η οποία ιδρύει τον από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ προβλεπόμενο λόγο αναίρεσης υπάρχει, όταν σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, εξ αιτίας αυτής, δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το νόμο.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, δέχθηκε ανελέγκτως με την προσβαλλόμενη απόφασή του και τ' ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Από την εκτίμηση των μαρτύρων αποδείξεως και ανταποδείξεως, στο ακροατήριο του Δικαστηρίου και περιλαμβάνεται στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης, καθώς και τα έγγραφα, που νομίμως προσκομίζουν και επικαλούνται σι διάδικοι, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα.

Σε εφαρμογή του σχεδίου ρυμοτομίας του Δήμου Ναυπλίου εγκρίθηκε με την υπ αριθμ. 1934 οικ. 26-4-1989 απόφαση του Νομάρχη Αργολίδας (ΦΕΚ 3 το Δ/5-6-1989), εκδόθηκε η με αριθμό 2850/30-7-2002 πράξη προσκυρώσεως, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης λόγω ρυμοτομίας ιδιοκτησιών στο Ναύπλιο, μεταξύ των οδών ... και ..., στο τμήμα μεταξύ ...

και ... Ο.Τ. 330, 331, Γ-351, Γ365, η οποία κυρώθηκε με την με αριθμ. 4475/2002 απόφαση του ίδιου Νομάρχη και μεταγράφτηκε νόμιμα. Με την εν λόγω πράξη, απαλλοτριώνονται, αναγκαστικά, για λόγους δημοσίας ωφέλειας και συγκεκριμένα για τη διάνοιξη δημοτικής οδού, τμήματα οικοπέδων και τα επικείμενα τους, μεταξύ των οποίων και των αιτούντων και των καθών η αίτηση, όπως αυτά απεικονίζονται στο από Ιανουαρίου 1996 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Ι.

Μ. και το συνημμένο σ' αυτό κτηματολογικό πίνακα, την οποία υπόχρεοι να αποζημιώσουν είναι ο Δήμος Ναυπλίου και οι σ' αυτήν αναλυτικά αναγραφόμενες ιδιοκτησίες. Τα ρυμοτομούμενα ακίνητα βρίσκονται εντός σχεδίου της πόλης του Ναυπλίου και η περιοχή εξυπηρετείται από όλα τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, καθώς και από αστική συγκοινωνία και είναι πολεοδομικά και οικιστικά διαμορφωμένη.

Η πρόσβαση προς το εθνικό οδικό δίκτυο είναι εύκολη και η περιοχή παρουσιάζει μεγάλη οικιστική ανάπτυξη, (πολυκατοικίες, μεζονέτες, εμπορικά κέντρα). Η αντικειμενική αξία των ακινήτων ανέρχεται α) για τα ρυμοτομούμενα τμήματα των ιδιοκτησιών με τα στοιχεία λ8, λΙ8, λ23, λ17, λ20, λΙ6, Κ (νότιο τμήμα), λ1, λ2, λ3, λ4, λ5, λ6, λ15, στα 546, 26 € ανά τετραγωνικό μέτρο [βλ.

προσαγόμενο το από 26-4-2010 φύλλο υπολογισμού αντικειμενικής αξίας που υπογράφεται από τον συμ/φο Ναυπλίου Ιωάννη Δασκαλάκο και β) για τα ρυμοτομούμενα τμήματα των ιδιοκτησιών με τα στοιχεία λ 7, λ9, λ10, λ19, λ22, λΙΙ, λ12, Κ (βόρειο τμήμα) στα 334, 64 € ανά τετραγωνικό μέτρο [βλ. προσαγόμενο το από 26-4-2010 φύλλο υπολογισμού αντικειμενικής αξίας που υπογράφεται από τον ίδιο συμ/φο).

Οι παραπάνω αντικειμενικές αξίες των ακινήτων της περιοχής του Ναυπλίου παραμένουν αμετάβλητες επί μία τουλάχιστον τριετία .Δυνάμει της υπ' αριθ 446/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου καθορίστηκε η προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης στο ποσό των 850 ευρώ ανά τ.μ. για ρυμοτομούμενα Τμήματα υπό τα στοιχεία (ζ, Κ, ΛΙ, Λ2, A3, Λ4, Λό, Λ8, Λ13, Λ14, Λ15, ΛΙό, Λ18, Λ19, Λ20, Λ21, Λ22, Λ23), στο ποσό των 600 ευρώ ανά τ.μ.

για το ρυμοτομούμενο Τμήμα (λ7) και στο ποσό των 550 ευρώ ανά τ.μ. για τα ρυμοτομούμενα Τμήματα (Λ9, Λ10, A11, Λ 12). Η μάρτυρας Γ. Ζ., κατέθεσε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου στη δίκη προσδιορισμού της προσωρινής τιμής μονάδος αποζημίωσης, που είναι δημόσιος υπάλληλος και μόνιμη κάτοικος της περιοχής, από τότε που γεννήθηκε, ότι η αξία των ακινήτων της περιοχής διαμορφώνεται, λόγω της τεράστιας ζήτησης, σε πολύ μεγάλα ύψη και συγκεκριμένα ότι κυμαίνεται σήμερα μεταξύ 1.200 και 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Επίσης, ότι το ποσοστό αντιπαροχής που προσφέρουν εργολάβοι για την ανέγερση πολυκατοικιών σε οικόπεδα της γύρω περιοχής είναι από τα υψηλότερα πανελλαδικώς, ανερχόμενο σε 42 % - 45 %, λόγω ακριβώς της τεράστιας ζήτησης και της πολύ περιορισμένης προσφοράς οικοπέδων καθώς και ότι λόγω της αλματώδους αύξησης των εμπορικών αξιών των ακινήτων της περιοχής κατά την τελευταία πενταετία πραγματοποιήθηκε μεγάλη αύξηση των αντικειμενικών αξιών στις αρχές του 2006 και έχει ήδη εξαγγελθεί και επίκειται να πραγματοποιηθεί και νέα αύξηση κατά ποσοστό 30 % τουλάχιστον- προκειμένου να περιορισθεί η διαφορά μεταξύ των μικρών αντικειμενικών αξιών και των τεράστιων εμπορικών αξιών που παρατηρείται σήμερα.

Για το ακίνητο των ανταιτούντων κατέθεσε ότι λόγω των δύο προσόψεών του, δηλαδή, τόσο επί της οδού ... όσο και επί της Λεωφόρου ... - όπου έχει μήκος 70 μέτρων είναι ένα από τα πλέον προνομιακά οικόπεδα της περιοχής, (βλ. και προσαγόμενο σχεδιάγραμμα του πολ. Μηχανικού Ε. Ψ. όπου εμφαίνεται η πρόσοψη του άνω ακινήτου).

Επίσης, η μάρτυρας Μ. Κ., αρχιτέκτονας, που εξετάστηκε στο παρόν δικαστήριο, κατέθεσε ότι υπήρχε προσφορά για πώληση ακινήτου στην περιοχή με 1.200 ευρώ το τμ. Οι ανταιτούντες προσκομίζουν τα παρακάτω συγκριτικά στοιχεία α) το υπ' αριθ. .../31-12-2003 συμβόλαιο αγοραπωλησίας του συμ/φου Ναυπλίου Γεωργίου Περράκη, από όπου προκύπτει ότι το κοινωφελές Ίδρυμα με την επωνυμία "ΟΙΚΟΣ ΕΥΓΗΡΙΑΣ - ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΜΑΡΙΑΣ Κ.

ΡΑΔΟΥ" πώλησε τα 14/24 εξ αδιαιρέτου ιδανικά μερίδια ενός οικοπέδου τ ου, εμβαδού 190 τ.μ., εντός του οποίου υπήρχε ένας παλαιός, (προσφυγικός), ερειπωμένος και υπό κατεδάφιση οικίσκος, εμβαδού 50 τ.μ., ευρισκομένου του ακινήτου αυτού στον Γ' τομέα, όπως ακριβώς και οι απαλλοτριούμενες εκτάσεις, στο συνοικισμό Ν.

Βυζάντιο Ναυπλίου και επί της οδού ... αντί του ποσού των 83.000 €. Η αξία του με βάση τον αντικειμενικό προσδιορισμό ανέρχονταν στο ποσό των 36.772, 55 ευρώ. Η κατά τετραγωνικό μέτρο, δηλαδή, πραγματική αξία του εν λόγω μεταβιβασθέντος ακινήτου, αναγόμενη επί της πλήρους κυριότητας της όλης έκτασης ανερχόταν την 31-12-2003 στο ποσό των 800 € ανά τ.μ.

περίπου, β) Ένα άλλο συγκριτικό στοιχείο αφορά στην πώληση έκτασης συνολικού εμβαδού 7.236, 52 τ.μ. επί της Λεωφόρου ... προς την εταιρεία "LIDL ΕΛΛΑΣ & ΣΙΑ Ο.Ε." δυνάμει του υπ' αριθ. .../22.12. 2005 συμβολαίου του συμ/φου Θεσσαλονίκης Εμμανουήλ Σαραγιώτη. Το εν λόγω ακίνητο βρίσκεται επίσης εντός του σχεδίου της πόλης του Ναυπλίου απέναντι από το ακίνητο των ανταιτούντων, σε απόσταση 150 μέτρων διαγωνίως, και έχει επίσης πρόσβαση την οδό ... .

Η τιμή που καταβλήθηκε για την αγορά του ανέρχεται στο ποσό των 4.595.000 €, ενώ η αντικειμενική του αξία ανερχόταν σε 2.667.730, 65 ευρώ. Η ανά τετραγωνικό μέτρο αξία του εν λόγω ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 635 € περίπου και είναι μικρότερη του πρώτου συγκριτικού στοιχείου. Ενόψει των παραπάνω, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τον χρόνο που συζητήθηκε η κρινόμενη αίτηση (7.3.2012), που είναι και ο κρίσιμος χρόνος, αφού από τη συζήτηση της αιτήσεως για τον προσωρινό προσδιορισμό της τιμής μονάδος, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου, (25-1-2007), παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του έτους (άρθρο 13 παρ.

Ι του ν. 2882/2001), η πραγματική αξία των ρυμοτομουμένων οικοπεδικών τμημάτων, ενόψει της θέσης της έκτασης, του είδους, της πραγματικής κατάστασης και της χρησιμότητας τους, σύμφωνα με τις υφιστάμενες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, χωρίς να υπολογισθεί τυχόν ανατίμηση ή υποτίμηση αυτής, λόγω της εξαγγελίας ή της κηρύξεως της απαλλοτριώσεως, ή, της εκτέλεσης του έργου για το οποίο έγινε, υπολογιζόμενης όμως, της ανατίμησης που επήλθε, μετά την απαλλοτρίωση, μέχρι του χρόνου της παρούσας συζήτησης, από λόγους άσχετους προς αυτήν ή την εξαγγελία της ή την κατασκευή του έργου για το οποίο κηρύχθηκε ή τις ενέργειες του ιδιοκτήτη του απαλλοτριουμένου (ΑΠ 226/2000, ΕλΔ 41, 976, ΑΠ 1339/96, ΕλΔ 38, 566, ΑΠ 522/96, ΕλΔ 38, 73) και συνεπώς η πλήρης αποζημίωση δηλαδή εκείνη με την οποία μπορούν να αντικατασταθούν τα απαλλοτριούμενα με άλλα ισάξια ανέρχεται σε α) για ρυμοτομούμενα τμήματα υπό τα στοιχεία (ζ, Κ, Λ1, Λ2, Λ3, Λ4, Λ6, Λ8, Λ13, Λ14, Λ15, Λ16, Λ18, Λ19, Λ20, Λ21, Λ22, Λ23 στο ποσό των 850 ευρώ ανά τ.μ.

β) για το ρυμοτομούμενο τμήμα (λ7) στο ποσό των 600 ευρώ ανά τ.μ και γ)για τα ρυμοτομούμενα τμήματα (Λ9, Λ10, Λ11, Λ12) στο ποσό των 350 ευρώ ανά τ.μ. Περαιτέρω, και όσον αφορά την ιδιοκτησία Τ του αιτούντος Κ. Χ. πρέπει να σημειωθούν τα ακόλουθα: Η ανεγερθείσα πολυκατοικία, ήδη και προ της απαλλοτριώσεως, είχε πρόσοψη επί της λεωφόρου ...

που έχει πλάτος 30 μέτρα και κατά συνέπεια, δεν βελτιώθηκε από τη διάνοιξη η προσβασιμότητα της πολυκατοικίας, λόγω της διανοίξεως της οδού εφ' ης η απαλλοτρίωση. Πέραν αυτού, η ιδιοκτησία αυτή είναι ήδη δομημένη, πριν από τη διάνοιξη της οδού και επομένως, η υπό διάνοιξη οδός ..., ουδεμία επί τα βελτίω μεταβολή θα επιφέρει στην οικοδομησιμότητα αυτής.

Επίσης, μετά την εν λόγω απαλλοτρίωση, δεν αυξήθηκε η αγοραία ή η εμπορική αξία των οριζοντίων ιδιοκτησιών της συγκεκριμένης πολυκατοικίας. Αντίθετα, η διάνοιξη της δημοτικής οδού ..., θα επιφέρει αυξημένη κυκλοφοριακή κίνηση, αφού θα διέρχονται, πλέον, όλα τα οχήματα, κινούμενα από το Άργος, με προορισμό, τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου Ασίνης (Τολό, Ασίνη, Δρέπανο, Ήρια κλπ), τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου Ναυπλίου, (Αρια, Λευκάκια, Πυργιώτικα), τα δημοτικά διαμερίσματα Επιδαύρου, Ασκληπιείου, κλπ, το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, τις πόλεις και τα χωριά της επαρχίας Ερμιονίδας.

Πέραν αυτού, μέσω της υπό διάνοιξη δημοτικής οδού, θα διέρχονται και τα υπέρ 30 τόνων φορτηγά, που διακινούν από τα λατομεία της περιοχής προς το λιμάνι Ναυπλίου αδρανή υλικά (χαλίκι, άμμος, κλπ). Η διακίνηση όλων αυτών των οχημάτων, συνεπάγεται επιβάρυνση του περιβάλλοντος και του επιπέδου διαβιώσεως, ενόψει μάλιστα και του ότι δεν υφίσταται πρόβλεψη για την περαιτέρω απορρόφηση των κινουμένων οχημάτων.

Σύμφωνη με τα παραπάνω είναι και η κατάθεση του μάρτυρα Ν. Ν., επιχειρηματία, που εξετάστηκε ενώπιον του ακροατηρίου του παρόντος δικαστηρίου, όπου αναφέρεται ότι η διάνοιξη της οδού ... δεν ωφελεί την πολυκατοικία, η οποία προϋπήρχε και υποβαθμίστηκε λόγω του θορύβου από τη διέλευση αυτοκινήτων και φορτηγών.

Κατ' ακολουθίαν δεν υφίσταται τεκμήριο ωφέλειας στον παραπάνω αιτούντα από τη διάνοιξη της οδού ..., παρά τα αντίθετα που αναφέρονται στην έκθεση της επιτροπής του άρθρου 33 του ν. 2971/2001, αφού και στην έκθεση αυτή αναφέρεται ότι η οδός ..., θα παραλάβει το μεγαλύτερο μέρος του κυκλοφοριακού φόρτου, με αποσυμφόρηση του κόμβου της 11ης και με ένωση των δύο βασικών εξόδων- εισόδων της πόλης του Ναυπλίου, με συνέπεια να υπάρξει κυκλοφοριακή επιβάρυνση και μεγαλύτερη όχληση σε όλες τις παρακείμενες της διανοίξεως ιδιοκτησίες.

Επομένως, οι αιτήσεις πρέπει να γίνουν δεκτές κατά ένα μέρος ως βάσιμες και στην ουσία τους. Τέλος, οι υπόχρεοι προς αποζημίωση για την απαλλοτρίωση των ιδιοκτησιών των αιτούντων κατ' εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 17 παρ. 2 και 4 του Συντάγματος και 18 παρ. 4 τουΝ.2882/2001 πρέπει να καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα αυτών για το οικοπεδικό τμήμα για το οποίο καθένας είναι υπόχρεος προς αποζημίωση.

Τα ως άνω δικαστικά έξοδα περιλαμβάνουν ...". Με τους πρώτο και δεύτερο λόγους αναίρεσης πλήττονται οι άνω παραδοχές της απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου για πλημμέλειες εκ των αριθμών 1, 11 και 19 αρθ. 559 Κ.Πολ.Δ διότι 1α) παραβίασε την διάταξη νόμου που προβλέπει τον καθορισμό της αξίας των απαλλοτριουμένων ακινήτων με βάση την ημερομηνία κήρυξης της απαλλοτρίωσης με την εκάστοτε διοικητική πράξη (διάταγμα ή απόφαση) και την υπολόγισε με βάση την ημερομηνία συζήτησης της αίτησης στο Εφετείο Ναυπλίου, 1β) αν και τα απαλλοτριούμενα ακίνητα εμπίπτουν στο σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των, εν τούτοις, η προσβαλλομένη απόφαση δεν υπολόγισε τις αξίες των με βάση το σύστημα αυτό αλλά έλαβε υπόψη της και άλλα αποδεικτικά στοιχεία, 2) δεν έλαβε υπόψη της α) τα από αυτόν προσκομισθέντα και επικληθέντα έγγραφα, ήτοι, α) τα έντυπα φύλλα υπολογισμού αξίας ακινήτου οικοπέδου για τα ΟΤ 330, 331, 351 και 365 σφραγισμένα από την ΔΟΥ Ναυπλίου σύμφωνα με τα οποία η αξία των ρυμοτομουμένων ακινήτων προσδιορίζεται για εκείνα που ανήκουν στις ιδιοκτησίες των ΟΤ 330, 331 στο ποσό των 288, 75 ανά τμ, του ΟΤ 351 στο ποσό των 243, 91 και 172, 25 τ.μ, του ΟΤ 365 στο ποσό των 172, 25 ανά τμ.

β) το .../2003 και .../2000 συμβόλαια που αναφέρονται στο ΟΤ 365 και τα .../05, .../2005 και .../2005 συμβόλαια που αφορούν τις ιδιοκτησίες του ΟΤ 358, που αποδεικνύουν ότι η αξία των ακινήτων ήταν ίση με την αντικειμενική, γ) τα πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου του 2006 και την 22/2006 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου και δ) συμβόλαια του ίδιου του ανταιτούντα από τα οποία προκύπτει η αλήθεια των ισχυρισμών των για το ύψος της αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων. 3) για πλημμέλεια εκ του αριθμού 19 ίδιου άρθρου αφού δεν αιτιολογεί πλήρως την απόκλιση της αξίας που όρισε από την αντικειμενική αξία αυτών.

Ο μεν υπό στοιχεία 1α λόγος πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως αόριστος, δεδομένου ότι δεν προσδιορίζεται στο αναιρετήριο η ακριβής διάταξη νόμου που παραβίασε το δικαστήριο, υπολογίζοντας την αξία των απαλλοτριουμένων ακινήτων, με βάση τον χρόνο συζήτησης της αίτησης καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης στο Εφετείο Αθηνών, ενώ, σε κάθε περίπτωση είναι απορριπτέος ως αβάσιμος αφού, ο χρόνος αυτός, (7-3-2012), είναι σύμφωνος με τα οριζόμενα στην διάταξη του αρθ. 13 παρ. 1 του ν. 2882/2001, ως απέχων από τον χρόνο συζήτησης της σχετικής αίτησης, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, (25-1-2007) για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του έτους.

Αλλά και ο υπό στοιχείο 1β λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού, με την διάταξη του άρθρο 13 παρ.1 εδ. 1 εδ. τελευτ. του ν. 2882/2001 (ΚΑΣΑ) δεν καθιερώνονται για το δικαστήριο υποχρεωτικά κριτήρια για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου, έτσι ώστε, να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν θα τα λάβει υπόψη ή θα λάβει υπόψη άλλα τέτοια, παρά μόνο, παρέχει οδηγίες για το πώς πρέπει να καθορίζεται η πραγματική αξία και επιτρέπει στο δικαστήριο να λάβει υπόψη γι' αυτό το σκοπό, κάθε πρόσφορο κατά την ανέλεγκτη κρίση του συγκριτικό στοιχείο αφού το αξιολογήσει κατάλληλα.

Και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και εντεύθεν απορριπτέος δεδομένου ότι από την γενική διαβεβαίωση ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, "αφού έλαβε υπόψη και τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως και ειδικότερα από την παρατιθέμενη σ' αυτή αιτιολογία δεν καταλείπεται οποιαδήποτε αμφιβολία, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα άλλα έγγραφα και τα ανωτέρω από τον αναιρεσείοντα θεωρούμενα ως παραλειφθέντα.

Τέλος, από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι διέλαβε πλήρεις σαφείς και αναλυτικές αιτιολογίες ως προς την εκτίμηση της αξίας των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν και αιτιολογείται πλήρως η απόκλιση της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων από εκείνη που όρισε τελικά το δικαστήριο ως οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης.

Με βάση τα ανωτέρω θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη η αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της και καταδικαστεί ο αναιρεσείων Δήμος Ναυπλίου στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, με βάση την αυτοτελή εκάστη τούτων παράσταση, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις (183 Κ.ΠολΔ.), μειωμένα κατά το άρθρο 181 παρ. 2 του ν.3463/2006.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Κηρύσσει απαράδεκτη την συζήτηση για τους εκ των αναιρεσιβλήτων Ε. Κ. και Π. Ν..

Απορρίπτει την με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 30/2013 αίτηση αναίρεσης της 221/2012 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου .

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Δήμο Ναυπλίου στην πληρωμή των δικαστικών τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500, 00) Ευρώ για τους Σ. Π. Ν. και Σ. Ν. Ν. και στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500, 00) Ευρώ για τους Ε. Χ. Χ. και Κ. Χ. Χ..

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 21η Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 4η Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ