Supreme Court dismisses appeal against civil court ruling on pesticide damage liability and partial contributory negligence.

Απόφαση 743 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 743/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ρένα Ασημακο-πούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: X1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Πέτρου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών ....., που εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. ......, 3. ......., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λεωνίδα Τσιάρα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-1-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9/2003 του ίδιου Δικαστηρίου η οποία παρέπεμψε την υπόθεση στο Ειρηνοδικείο Καλαμπάκας λόγω αρμοδιότητας, 6/2004 του Ειρηνοδικείου Καλαμπάκας, 1/2005 προδικαστική και 125/2005 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 15-9-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 15-11-2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται επί εφέσεων κατά των αποφάσεων ειρηνοδικείου, επιτρέπεται αναίρεση μόνο για τους λόγους που αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 560 ΚΠολΔ και οι οποίοι αντιστοιχούν στους λόγους των αριθμ. 1, 2, 4, 5 και 7 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Επομένως 1) η παρά τον νόμο λήψη υπόψιν πραγμάτων που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, 2) η επιδίκαση πλέον του αιτηθέντος, 3 ) η μη λήψη υπόψιν αποδεικτικών μέσων που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, 4) η παραβίαση των ορισμών του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων και 5) η ανεπάρκεια ή αντίφαση αιτιολογιών, ήτοι οι λόγοι αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθμ. 8, 9, 11, 12 και 19 ΚΠολΔ δεν αποτελούν λόγους αναιρέσεως κατά αποφάσεως ειρηνοδικείου ή πρωτοδικείου που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο (Ολομ.

ΑΠ 45/1987, ΑΠ 797/2007). Ο περιορισμός δε αυτός των λόγων αναιρέσεως δεν αντίκειται στο Σύνταγμα, ουδέ σε Διεθνείς Συμβάσεις (ΑΠ 1104/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με τον πρώτο, το δεύτερο - κατά το πρώτο μέρος του - και τον τρίτο λόγο αναιρέσεως αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις εκ του άρθρου 559 αριθ. 8, 9, 11, 12 και 19 του Κ.Πολ.Δικ.

πλημμέλειες, συγκεκριμένα δε υποστηρίζει. κατά λέξιν, τα ακόλουθα: "Το Δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε αίτηση των αναιρεσιβλήτων που δεν προτάθηκε και εμμέσως ή υπό αρνητική έποψη επεδίκασε σ' αυτούς περισσότερα από όσα ζήτησαν, καθόσον δεχόμενο αίτηση συμψηφισμού κέρδους στη ζημία των αναιρεσιβλήτων, μείωσε τη ζημία μου κατά 5.134,70 ευρώ παραπάνω από όσα ζήτησαν οι αναιρεσίβλητοι" (2) "Με το να δεχθεί

το ........ Δικαστήριο ένσταση συντρέχοντος πταίσματός μου, που δεν προτάθηκε από τους αναιρεσιβλήτους και με το να δεχθεί πραγματικούς ισχυρισμούς που δεν προτάθηκαν, δεν παραβίασε μόνο τη θεμελιώδη δικονομική αρχή του άρθρου 106 του ΚΠολΔ, αλλά μεταβλήθηκε σε αντίδικό μου και αντέταξε αυτό κατ'εμού ένσταση και μάλιστα νομικά αβάσιμη, αφενός και αφετέρου περιέλαβε αντιφατικές αιτιολογίες και παραβίασε εκ πλαγίου τους ουσιαστικού δικαίου κανόνες των άρθρων 300 και 330 του ΑΚ". (3) "Το Δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα, που παρέχουν πλήρη απόδειξη και που επικαλέσθηκα και προσκόμισα, με τα οποία πλήρως αποδείχθηκαν πραγματικά περιστατικά εντελώς αντίθετα από αυτά που δέχθηκε........" Έτσι, και δεδομένου ότι η προσβαλλομένη είναι απόφαση Πολυμελούς Πρωτοδικείου, που έκρινε επί εφέσεων κατά αποφάσεως Ειρηνοδικείου, οι ως άνω λόγοι αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.

Κατά το άρθρο 560 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δικ., επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 300 ΑΚ: "Αν εκείνος που ζημιώθηκε συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της". Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε (σχετικώς με την υπαιτιότητα των εναγομένων και την συνυπαιτιότητα της ενάγουσας στην επέλευση της ζημίας της τελευταίας)σ τα ακόλουθα: "Η ζημία που προκλήθηκε στην ενάγουσα, οφείλεται σε υπαιτιότητα (αμέλεια) των εναγομένων και ειδικότερα του δεύτερου και τρίτου εξ αυτών, προστηθέντων στην εργασία της πρώτης εναγομένης, οι οποίοι δεν κατέβαλαν την απαιτούμενη προσοχή, την οποία επιδεικνύει κάθε συνετός επιστήμονας - γεωπόνος, ενεργώντας όπως προαναφέρθηκε.

Πιο συγκεκριμένα υπέδειξαν στην ενάγουσα ανεπαρκή ποσότητα ζιζανιοκτόνου ΣΕΝΚΟΡ (25 γρ/στρέμμα), κατά τον πρώτο ψεκασμό, γεγονός που οδήγησε στο δεύτερο ψεκασμό, αφού δεν επήλθαν τα επιθυμητά αποτελέσματα από τον πρώτο. Τα φυτοτοξικά συμπτώματα που παρουσίασαν τα τοματόφυτα μετά από λίγες ημέρες οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η χρησιμοποίηση του ζιζανιοκτόνου Σένκορ μαζί με το ζιζανιοκτόνο Ρας που συνέστησαν στην ενάγουσα οι εναγόμενοι κατά το δεύτερο ψεκασμό δεν ήταν ενδεδειγμένη, με συνέπεια τη μερική καταστροφή της φυτείας.

Στην έκταση όμως της ζημίας της ενάγουσας συνετέλεσε και πταίσμα (αμέλεια) της ίδιας, κατά τη βάσιμη περί τούτου ένσταση των εναγομένων - εκκαλούντων - εφεσίβλητων, καθόσον αυτή παρά τις αντίθετες οδηγίες των γεωπόνων να ποτίζει συχνά και με μεγάλες ποσότητες νερού τη φυτεία της τομάτας, ώστε να καταπολεμηθούν, κατά το δυνατόν τα συμπτώματα φυτοτοξικότητας, λόγω της παρενέργειας των ζιζανιοκτόνων, αλλά και λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν κατά το μήνα Αύγουστο (καύσωνας), αυτή δεν ανταποκρίθηκε επαρκώς στις οδηγίες αυτές, αφενός μεν γιατί την εν γένει καλλιέργεια των αγρών της την είχε αφήσει στο γέροντα πατέρα της, ο οποίος είχε τη φροντίδα, εκτός της φυτείας της ενάγουσας και άλλων 80 στρεμμάτων αγρών με βιομηχανική τομάτα της θυγατέρας του .....

και του υιού του ......, καθώς και αρκετών στρεμμάτων αγρών του με καλαμπόκι, ώστε να μην προλαβαίνει να ποτίζει συχνά την ένδικη τοματοφυτεία, αφετέρου δε διότι ο αγρός της ενάγουσας, κατά το μήνα Αύγουστο του 2001, δεν διέθετε επαρκή ποσότητα νερού για να ποτίζεται συχνά. Πρέπει λοιπόν η ·ένσταση των εναγομένων, που προβάλλεται επικουρικά, να γίνει εν μέρει δεκτή ως βάσιμη και από ουσιαστική άποψη και να μειωθεί κατά 40% η αποζημίωση που θα επιδικαστεί στην ενάγουσα.

Στο ανωτέρω ποσοστό εκτιμάται από το δικαστήριο ότι συνετέλεσε η αμελής συμπεριφορά της ενάγουσας, στην έκταση της ζημίας της". Ακολούθως το Πρωτοδικείο - που δίκασε ως Εφετείο - όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού προσδιόρισε τη ζημία της ενάγουσας, την στο ποσό αυτής ανερχόμενη αποζημίωσή της μείωσε κατά το άνω ποσοστό συνυπαιτιότητάς της (40%).

Με αυτά που δέχθηκε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, δεν παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 300 ΑΚ και ο αντίθετος (εκ του άρθρου 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ) δεύτερος λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο μέρος του, είναι αβάσιμος. Κατόπιν τούτου, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15.9.2005 αίτηση της X1 για αναίρεση της 125/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οχτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Δεκεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 14 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ