Supreme Court allows appeal against appellate court for failure to consider evidence in traffic accident liability case.

Απόφαση 742 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 742/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Δημήτριο Δαλιάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Μ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ Μαριδάκη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11 Δεκεμβρίου 2000 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1588/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4391/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών και μετά από άσκηση αναίρεσης η 1127/2004 του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία αναιρέθηκε η ως άνω εφετειακή απόφαση και παραπέμφθηκε η υπόθεση να δικαστεί εκ νέου από το ως άνω Εφετείο, το οποίο στη συνέχεια εξέδωσε την 7078/2005 οριστική απόφαση, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12 Οκτωβρίου 2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Δαλιάνης, ανέγνωσε την από 3 Ιανουαρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δημιουργείται και αν το δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να λάβει υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού συλλογισμού του, έγγραφα που παραδεκτώς και νομίμως προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι και τα οποία ήταν χρήσιμα προς άμεση ή έμμεση απόδειξη πραγματικών γεγονότων με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, δηλαδή στο διατακτικό της αποφάσεώς του (Ολ.ΑΠ 42/2002). Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν όταν το δικαστήριο της ουσίας βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα έγγραφα για τα οποία προτείνεται ο λόγος αναιρέσεως ή ότι έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται ειδική μνεία ή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και, ιδίως από τις αιτιολογίες καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων, οπότε είναι ουσιαστικά βάσιμος ο κρίσιμος λόγος αναιρέσεως.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο, βεβαιώνοντας ότι την αποδεικτική του κρίση σχημάτισε, πλην άλλων, από όλα τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους με επίκληση έγγραφα, μεταξύ των οποίων η ...51/30-4-2001 βεβαίωση του Ε.Κ.Α.Β., το 1020/.../2-5-2001 έγγραφο της Διευθύνσεως Άμεσης Δράσεως Αττικής της Ελληνικής Αστυνομίας και η με αριθμό ΑΒΜ .../16-9-2000 ασκηθείσα από τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών ποινική δίωξη και παραγγελία προς το Τμήμα Τροχαίας …για την αποκάλυψη άγνωστου δράστη, καθώς και αντίγραφα των εγγράφων της σχηματισθείσας ποινικής δικογραφίας και φωτογραφίες του τόπου του ατυχήματος και της μοτοσικλέτας, δέχθηκε ανελέγκτως ότι το ατύχημα έγινε υπό τις ακόλουθες συνθήκες:

Τη 10-12-1999 και περί ώρα 09.00' ο αναιρεσείων, οδηγώντας τη με αριθμό κυκλοφορίας ...3 κυβισμού 400 cc δίκυκλη μοτοσικλέτα του και κινούμενος με ταχύτητα περίπου 100 χιλιομέτρων ωριαίως, ήτοι καθυπέρβαση του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου των 70 χιλιομέτρων ωριαίως, στην περιοχή της Βούλας Αττικής και στην πρώτη από τα δεξιά λωρίδα του προς Βουλιαγμένη ρεύματος κυκλοφορίας της αποτελούμενης στο ρεύμα τούτο από τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας λεωφόρου Κων/νου Καραμανλή, όταν έφθασε στον οικοδομικό αριθμό 12 της εν λόγω λεωφόρου, όπου, εξαιτίας του υπάρχοντος εκεί κέντρου διασκεδάσεως "…", οι τέσσερις λωρίδες μειώνονται σε τρεις με τη διακοπή της πρώτης από τα δεξιά λωρίδας, εξετράπη της πορείας του και προσέκρουσε με σφοδρότητα αρχικώς στο κράσπεδο και εν συνεχεία στον τοίχο του ανωτέρω κέντρου διασκεδάσεως, συρθείς επί του τοίχου αυτού σε μήκος 6,40 μέτρων, ακολούθως δε η μοτοσικλέτα με τον οδηγό αυτής αναιρεσείοντα ανετράπη και σύρθηκε διαγωνίως επι του οδοστρώματος του ίδιου ρεύματος κυκλοφορίας σε απόσταση περίπου 85 μέτρων, ακινητοποιηθείσα στη διαχωριστική νησίδα ασφαλείας με μέτωπο προς Γλυφάδα, ενώ ο αναιρεσείων είχε καταπέσει επι του οδοστρώματος της μεσαίας λωρίδας και σε απόσταση περίπου 50 μέτρων από την αρχή της οριζόντιας σύρσεως της μοτοσικλέτας.

Το ατύχημα αυτό, εξαιτίας του οποίου ο αναιρεσείων υπέστη τις αναφερόμενες στην προσβαλλόμενη απόφαση βαριές σωματικές βλάβες, οφείλεται αποκλειστικώς στην αμελή συμπεριφορά του ίδιου, ο οποίος δεν οδηγούσε με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση και δεν είχε τον πλήρη έλεγχο του οχήματός του, με συνέπεια, ενόψει και της κινήσεώς του με την ως άνω υπερβολική ταχύτητα, να μην αντιληφθεί εγκαίρως τη μείωση του εύρους του οδοστρώματος με τη διακοπή της πρώτης από τα δεξιά λωρίδας κυκλοφορίας και έτσι να μη μπορέσει να ενεργήσει εγκαίρως τον κατάλληλο προς τα αριστερά ελιγμό και να αποφύγει την πρόσκρουσή του επί του άνω τοίχου.

Δεν αποδείχθηκε δε εμπλοκή άλλου προσώπου στο ατύχημα, όπως ισχυρίζεται το αναιρεσίβλητο, δηλαδή ότι άγνωστο αυτοκίνητο τύπου "PORSCHE" οδηγούμενο από άγνωστο οδηγό και κινούμενο με ταχύτητα μεγαλύτερη των 100 χιλιομέτρων ωριαίως, επέπεσε, με σφοδρότητα, με το εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του στην αριστερή πλευρά της μοτοσυκλέτας, με συνέπεια την παράσυρση, εκτροπή και πρόσκρουση αυτής επί του τοίχου.

Η αποφατική αυτή κρίση, όπως δέχεται το Εφετείο ενισχύεται: α) από τις εμφαινόμενες στις φωτογραφίες και περιγραφόμενες στην πρώτη με χρονολογία 10-12-1999 έκθεση αυτοψίας βλάβες της μοτοσικλέτας στο "φεριγκ", την αριστερή εξάτμιση, την "μπαγκαζιέρα", το πίσω δεξιό "φλας", τα δύο εμπρόσθια "φλας", τη δεξιά εξάτμιση, τη δεξαμενή βενζίνης ("ντεπόζιτο") και τους δύο καθρέπτες, οι οποίες (βλάβες) είναι μικρές και προήλθαν από το σύρσιμο της μοτοσικλέτας στο οδόστρωμα, ενώ, αν είχαν προέλθει από σφοδρή πρόσκρουση αυτοκινήτου στο οπίσθιο μέρος της, θα ήταν πολύ πιο σοβαρές και θα επέφεραν την καταστροφή της μοτοσικλέτας, πέραν του ότι στο σημείο του οδοστρώματος, όπου κατά τον αναιρεσείοντα έγινε η σύγκρουση, δεν βρέθηκαν σχετικά ίχνη, όπως λάδια, ύαλοι κλπ., β) από την τελική θέση της μοτοσικλέτας, η οποία, αν είχε προηγηθεί η ανωτέρω πρόσκρουση, θα ωθείτο βιαίως προς τα εμπρός και θα προσέκρουε στον προαναφερθέντα τοίχο, όπου και θα ακινητοποιείτο, γ) από την περιεχόμενη στην έκθεση αυτοψίας αναφορά ότι, κατά δήλωση του αναιρεσείοντος, το ατύχημα οφείλεται σε εκτροπή της μοτοσικλέτας, χωρίς να γίνεται καμία μνεία περί εμπλοκής άγνωστου αυτοκινήτου, το γεγονός δε ότι η έκθεση αυτοψίας άρχισε να συντάσσεται στις 09.45', δηλαδή μετά την παραλαβή του αναιρεσείοντος από τον τόπο του ατυχήματος με ασθενοφόρο όχημα του ΕΚΑΒ σις 09,20', δεν σημαίνει ότι η ανωτέρω δήλωση του αναιρεσείοντος είναι ανακριβής, αφού, όπως προκύπτει από την εν λόγω έκθεση αυτοψίας, η σύνταξη αυτής ολοκληρώθηκε στις 11.50' στο γραφείο του συντάξαντος "μετά από την αυτοψία που έγινε στη συνέχεια σε πρόσωπα και πράγματα", γεγονός που σημαίνει ότι ο συντάξας ήλθε σε επικοινωνία με τον αναιρεσείοντα, "πιθανόν στο Νοσοκομείο" και δ) από τη με χρονολογία 12-4-2000 προανακριτική κατάθεση του αναιρεσείοντος, όπου γίνεται λόγος για ένα αυτοκίνητο "σκουρόχρωμο μάλλον σπορ", ενώ στην αγωγή του περιγράφεται λεπτομερέστερα ως "σκουρόχρωμο σπορ αυτοκίνητο, τύπου παλαιάς PORSCHE, με προφυλακτήρα εκ χρωμίου, με ελαστικόν κάλυμμα..", πράγμα που σημαίνει ότι, αν υπήρχε εμπλοκή ενός τέτοιου αυτοκινήτου, ο αναιρεσείων θα το περιέγραφε με τα στοιχεία αυτά εξαρχής στην προανακριτική του κατάθεση.

Η κρίση έτσι του εφετείου, περί αποκλειστικής υπαιτιότητας του αναιρεσείοντος και περί μη εμπλοκής στο ατύχημα άγνωστου αυτοκινήτου οδηγούμενου από άγνωστο οδηγό, στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, και στην παραδοχή ότι ο αναιρεσείων εκινείτο στην από τα δεξιά πρώτη εκ των τεσσάρων λωρίδων κυκλοφορίας του προς Βουλιαγμένη ρεύματος κυκλοφορίας της άνω λεωφόρου. 'Όμως, από τις εκτεθείσες διαβεβαιώσεις και αιτιολογίες της προσβαλλόμενης αποφάσεως δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι, για το κρίσιμο ζήτημα της εμπλοκής στο ατύχημα και της υπαιτιότητας άγνωστου οδηγού αυτοκινήτου, το Εφετείο έλαβε υπόψη του και τα αναφερόμενα στο αναιρετήριο αποδεικτικά έγγραφα, τα οποία ο αναιρεσείων προσκόμισε και, με τις κατατεθείσες στην έκκλητη δίκη προτάσεις του, επικαλέσθηκε, ήτοι :

α) το με αριθμό πρωτ. …41/10-3-2005 έγγραφο της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων 'Εργων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., όπου αναφέρεται ότι τη 10-12-1999 στο σημείο του ατυχήματος το προς Βουλιαγμένη ρεύμα κυκλοφορίας της παραλιακής λεωφόρου Κων/νου Καραμανλή αποτελείτο από τρεις λωρίδες κυκλοφορίας συνολικού πλάτους 10,50 μέτρων, β)τα με αριθμούς πρωτ.

…20 β/99/26-1-2000 και …20α/99/21-1-2000 πιστοποιητικά του νοσοκομείου "...", όπου αναφέρεται ότι ο αναιρεσείων, μεταφερθείς τη 10-12-1999 και περί ώρα 09.40' στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και εμφανίζων απώλεια πρόσφατης μνήμης, διεκομίσθη με μάσκα οξυγόνου στο αγγειοχειρουργικό τμήμα, γεγονός που επιβάλλει ειδική αξιολόγηση της διαπιστώσεως που διαλαμβάνεται στην από 10-12-1999 έκθεση αυτοψίας, ότι δηλαδή η πρόσκρουση και ανατροπή της μοτοσικλέτας προσδιορίζεται, πλην άλλων, και "βάσει των δηλώσεων του οδηγού" και γ) τις απεικονίζουσες τον τόπο του ατυχήματος έγχρωμες φωτογραφίες, όπου το προς Βουλιαγμένη ρεύμα κυκλοφορίας της άνω παραλιακής λεωφόρου εμφαίνεται με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας και, πριν από το κέντρο διασκεδάσεως "ΒΟ", με μία εσοχή, η οποία κατά τον αναιρεσείοντα έχει διαμορφωθεί και χρησιμοποιείται για τη στάση των λεωφορείων.

Οι αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση των ως άνω αποδεικτικών εγγράφων δημιουργούνται, όχι μόνο από την παράλειψη ειδικής αξιολογήσεως των εν λόγω εγγράφων από το εφετειο, αλλά και, κυρίως, από τις παραδοχές του: α) ότι το προς Βουλιαγμένη ρεύμα της ως άνω παραλιακής λεωφόρου, πριν από τον οικοδομικό αριθμό 12, αποτελείται από τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας, β) ότι ο αναιρεσείων εκινείτο με τη μοτοσικλέτα του στην πρώτη από τη δεξιά των τεσσάρων λωρίδων κυκλοφορίας και γ) ότι ο συντάξας τη με χρονολογία 10-12-1999 και από ώρα 09.45' έως 11.50' έκθεση αυτοψίας "ήλθε σε επικοινωνία με τον ενάγοντα, πιθανόν στο Νοσοκομείο".

Επομένως, οι εκ του άρθρου 559 αρ.11 γ' ΚΠολΔ απορρέοντες πρώτος, τρίτος και πέμπτος (από προφανή παραδρομή στο αναιρετήριο αριθμείται ως τέταρτος) λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους καταλογίζεται στο εφετείο η πλημμέλεια της μη λήψεως υπόψη των ως άνω εγγράφων, είναι βάσιμοι. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο εφετείο που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Τα δικαστικά έξοδα πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσιβλήτου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 176 και 183 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 7078/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο εφετείο με άλλη σύνθεση. Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 22 Μαρτίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 12 Απριλίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ