Legislator Case Law & Legislation
741/2019 AI generated

Supreme Court allows appeal against lower court's refusal to recognize ownership acquired by twenty-year possession.

Case Number 741/2019
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Greece allowed the appeal against the First Instance Court's decision, remanding the case for further trial. The appellant argued that the lower court erred by requiring a specific land registry transfer to validate ownership acquired through twenty years of possession, whereas the law states such ownership is established solely by the passage of time. The Court agreed that the lower court violated substantive law by imposing an unnecessary procedural condition, thus overturning the final judgment and sending the matter back to the original court for re-examination.

Legislator headnote

AI generated

Articles 1045, 1192(5), 1195 of the Civil Code; Article 559(1)(a) of the Code of Civil Procedure: Ownership acquired by twenty years of possession is established solely by the lapse of time without the need for registration, and a final court judgment recognizing such ownership does not require registration to be effective, making a requirement for registration a violation of substantive law grounds for appeal.

Keywords

AI generated
ownership by twenty years possession extraordinary usufructuary right substantive law violation land registry transfer requirement appeal against final judgment property rights acquisition Greek Civil Code

Cited Legislation

AI generated
Articles 1045, 1192(5), 1195 of the Civil Code
Article 559(1)(a) of the Code of Civil Procedure
Article 580(3) of the Code of Civil Procedure
Article 495(3) of the Code of Civil Procedure
Articles 176, 183, 191(2) of the Code of Civil Procedure

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 741 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 741/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη-Εισηγητή, Παρασκευή Καλαϊτζή και Γεώργιο Παπανδρέου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 20η Φεβρουαρίου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ά. Μ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αντώνιο Μπιλίση με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Του αναιρεσίβλητου: Ι. Μ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Βασίλειο Νίκου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-9-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 194/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 1990/2017 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-7-2018 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1045, 1192 αριθ. 5 και 1195 προκύπτει ότι εκείνος που έχει στη νομή του για μια εικοσαετία πράγμα κινητό ή ακίνητο, γίνεται κύριος τούτου (έκτακτη χρησικτησία) και ότι οι τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις, με τις οποίες αναγνωρίζεται κυριότητα κτηθείσα με έκτακτη χρησικτησία μεταγράφονται μεν στο γραφείο μεταγραφών της περιφέρειας του ακινήτου, πλην όμως η εμπράγματη μεταβολή επέρχεται με μόνη τη συμπλήρωση του χρόνου νομής, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε άλλη διατύπωση, η δε παράλειψη της μεταγραφής των προαναφερομένων αποφάσεων, που έχει απλώς αναγνωριστικό χαρακτήρα της κυριότητας, δεν ασκεί οποιαδήποτε έννομη επιρροή στην κτήση της (ΑΠ 1330/2008).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Τούτο συμβαίνει αν, για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όφει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήσαν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 1/2013).

Ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης δεν δημιουργείται όταν το δικαστήριο που εξέτασε την ουσία της υπόθεσης δεν εφαρμόζει κανόνα δικαίου, του οποίου, υπό τις πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής. Περαιτέρω, ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ.) που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη. Περαιτέρω, η μη λήψη υπόψη νομοτύπως προταθέντων αποδεικτικών μέσων πρέπει να ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή να αφορά σε ουσιώδη πραγματικό ισχυρισμό που να επιδρά στο διατακτικό της απόφασης (ΟλΑΠ 911/2002, ΑΠ 613/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγιαη κρίση του, τα ακόλουθα: "Ο πατέρας των διαδίκων Α. Μ. με την υπ' αριθ. ...4/24.4.1971 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς και το υπ1 αριθ. ...5/24.4.1971 δωρητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Α.

Σ., που μεταγράφηκαν νόμιμα...., απέκτησε την αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή ενός οικοπέδου, εμβαδού 251,03 τμπου βρίσκεται στο δημοτικό διαμέρισμα ... του Δήμου ..., το οποίο εμφαίνεται στο με ημερομηνία 7.4.1995 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Χ. Π., μεταξύ των στοιχείων ΑΒΔΕΑ και συνορεύει βόρεια με κοινοτική οδό ...

προς παραλία, ανατολικά με οικόπεδο ιδιοκτησίας κληρονόμων Δ. Μ., νότια με οικόπεδο ιδιοκτησίας Α. Μ. και δυτικά με κοινοτικό δρόμο. Το ίδιο έτος ο Α. Μ. αφού εκδόθηκε στο όνομά του η υπ' αριθ...... οικοδομική άδεια από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών ..., ανήγειρε στο οικόπεδο ισόγεια κατοικία, εμβαδού 102 τμ. Για την ανέγερση της κατοικίας έλαβε δάνειο από την αγροτική τράπεζα ύψους 35.000 δραχμών με βάση την υπ1 αριθ. 2098/418/9.8.1971 σύμβαση, για την εξασφάλιση του οποίου εγγράφηκε υποθήκη υπέρ της Τράπεζας επί του οικοπέδου και των κτισμάτων.

Στην κατοικία αυτή διέμενε ο Α. Μ. με την οικογένειά του, δηλαδή τη σύζυγο του Δ. και τα δύο τέκνα τους, από τα οποία ο ενάγων, μόλις ενηλικιώθηκε (έτος 1971), έφυγε και εργαζόταν ως ναύτης σε πλοία της υπερπόντιας ναυτιλίας, ενώ ο εναγόμενος ήταν ανήλικος, ηλικίας 11 ετών. Το επόμενο έτος 1972 , με αίτηση του Α. Μ.

εκδόθηκε στο όνομά του η υπ' αριθ. 61634/824/1.6.1972 οικοδομική άδεια για την προσθήκη ορόφου καθ' ύψος-κατοικία. Με βάση την άδεια αυτή ο Α. Μ. πρόσθεσε στην ισόγεια κατοικία ένα όροφο, επιφάνειας 102 τμ, αφού έλαβε πάλι δάνειο από την Αγροτική Τράπεζα, ύψους 30.000 δραχμών και καταρτίσθηκε η υπ' αριθ. …3/16.8.1972 σύμβαση, για την εξασφάλιση του οποίου ενεγράφη υποθήκη υπέρ της Τράπεζας στο οικόπεδο με τα κτίσματα και σε άλλα αγροτεμάχια ιδιοκτησίας του.

Το έτος 1986 αναθεωρήθηκε η αρχική άδεια λόγω μερικής αλλαγής της χρήσης του ισογείου χτίσματος από κατοικία σε κατάστημα. Το έτος 1995 με το υπ' αριθ. ...30/12.4.1995 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Ι. Τ., που μεταγράφηκε νόμιμα......, ο Α. Μ. υπήγαγε το προαναφερόμενο οικόπεδο με την υπάρχουσα σε αυτό διόροφη οικοδομή στις περί οριζοντίου και καθέτου ιδιοκτησίας διατάξεις του νόμου 3741/1929 "περί ιδιοκτησίας κατ' ορόφους" και τα άρθρα 1002 και 1117 ΑΚ, σε συνδυασμό με το ΝΔ 1024/1971, ώστε η οικοδομή να αποτελείται από ξεχωριστούς και ανεξάρτητους χώρους ιδιοκτησίας, τόσο ο ισόγειος όροφος, όσο και ο πρώτος όροφος, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις της ιδιοκτησίας κατ1 ορόφους, τον δε ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου, υπήγαγε στις διατάξεις της καθέτου ιδιοκτησίας.

Έτσι στα κτίσματα συστάθηκαν ol εξής οριζόντιες ιδιοκτησίες: α) μία οριζόντια ιδιοκτησία που αντιστοιχεί στο υπ' αριθμό 1 κατάστημα του ισογείου ορόφου, μικτού εμβαδού 51,83 τμ , που βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του οικοπέδου στην οποία αναλογεί ποσοστό συνιδιοκτησίας 297/1000 εξ αδιαιρέτου στο όλο οικόπεδο, 2) μία οριζόντια ιδιοκτησία που αντιστοιχεί στο διαμέρισμα του ισογείου ορόφου, με αριθμό 2, μικτού εμβαδού 51,83 τμ, που βρίσκεται στο δυτικό τμήμα στην οποία, μαζί με τον ακάλυπτο χώρο αυτής, αναλογεί ποσοστό συνιδιοκτησίας 453/1000 επί του όλου οικοπέδου και 3) μία οριζόντια ιδιοκτησία που αντιστοιχεί στο διαμέρισμα του πρώτου ορόφου, μικτού εμβαδού 103,66 τμ, στο οποίο αναλογεί ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 150/1000.

Με το ίδιο συμβόλαιο ο Α. Μ. παρακράτησε για τον εαυτό του ποσοστό 100/1000 εξ αδιαιρέτου επί όλου του οικοπέδου για την τυχόν καθ' ύψος επέκταση της οικοδομής, εφόσον επιτραπεί στο μέλλον, σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις και μεταβίβασε λόγω γονικής παροχής στον εναγόμενο την κυριότητα του υπ' αριθ. 2 ισογείου διαμερίσματος, εμβαδού 51,83 τμ.

Επίσης οι συμβαλλόμενοι συμφώνησαν να αφεθεί δίοδος στο νότιο μέρος του οικοπέδου, πλάτους 1,50 μέτρων και μήκους μέχρι τη διερχόμενη κοινοτική οδό για την εξυπηρέτηση του ισογείου καταστήματος. Το έτος 2008 με το υπ' αριθ. ...8/2008 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Α. Τ., που μεταγράφηκε νόμιμα...., ο προαναφερόμενος πατέρας των διαδίκων μεταβίβασε στον εναγόμενο, λόγω γονικής παροχής, την κυριότητα του διαμερίσματος του πρώτου ορόφου, εμβαδού 103,66 τμ.

Ο ενάγων και ήδη εκκαλών ισχυρίζεται ότι ο πατέρας του Α. Μ., το έτος 1970 από το οικόπεδο ιδιοκτησίας του, συνολικού εμβαδού 251,60 τμ, μεταβίβασε σε αυτόν με άτυπη δωρεά ένα αυτοτελές τμήμα εμβαδού 127,15 τμ, το οποίο αναλυτικά περιγράφει στην αγωγή και ότι το υπόλοιπο οικόπεδο μεταβίβασε με άτυπη δωρεά στον εναγόμενο - αδελφό του.

Ότι κατά την ανωτέρω άτυπη μεταβίβαση των αυτοτελών και διηρημένων τμημάτων ο πατέρας του ανέφερε ρητά σε αυτόν και τον εναγόμενο αδελφό του ότι στον κύριο, νομέα και κάτοχο καθενός από τα διαιρετά τμήματα θα ανήκαν τα κτίσματα που θα ανεγείρονταν μελλοντικά επ' αυτών. Συμφωνήθηκε επίσης ότι ο αδελφός του θα διέθετε στο πίσω μέρος του οικοπέδου του, που ήταν προνομιακό-γωνιακό με πρόσοψη στην υπάρχουσα κοινοτική οδό, μία εδαφολωρίδα, πλάτους 3 μέτρων yia την επικοινωνία και πρόσβαση του οικοπέδου του ενάγοντος με την κοινοτική οδό.

Επίσης κατά τους ισχυρισμούς του, με δικές του δαπάνες, από την εργασία του ως ναυτικού σε εμπορικά και ποντοπόρα πλοία, κατασκευάστηκαν το έτος 1971 στα δύο αυτοτελή οικοπεδικά τμήματα δύο ισόγεια κτίσματα, εμβαδού 52 τμ περίπου το καθένα σε επαφή μεταξύ τους, που χωρίζονταν νοητά από το διαχωριστικό όριο των οικοπέδων και ότι το έτος 1972 κατασκευάστηκαν ακριβώς πάνω από ισόγεια κτίσματα, δύο αυτοτελή και λειτουργικά διαμερίσματα, ίσου εμβαδού 52 τμ το καθένα, και ότι απέκτησε την κυριότητα του μεταβιβασθέντος με την άτυπη δωρεά οικοπέδου, εμβαδού 127,15 τμ, και των επ1 αυτού κτισμάτων με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, καθόσον νέμεται αυτά για χρονικό διάστημα πάνω από είκοσι χρόνια, μέχρι την άσκηση της αγωγής (1970-2011), με την οποία ζητεί να αναγνωρισθεί κύριος στο οικόπεδο και στο διαμέρισμα του πρώτου ορόφου (όχι στο ισόγειο κτίσμα).

Επίσης επικαλείται ότι το έτος 1990, με σκοπό να αποκτήσει νόμιμο τίτλο ιδιοκτησίας στο διαιρετό τμήμα του οικοπέδου άσκησε αναγνωριστική αγωγή κυριότητας ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής σε βάρος του πατέρα του, με την οποία ζητούσε να αναγνωρισθεί κύριος οικοπέδου 95 τμ, με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας.

Παρόμοια αγωγή άσκησε και ο εναγόμενος αδελφός του. Ol αγωγές συζητήθηκαν ερήμην του εναγόμενου πατέρα των και εκδόθηκαν οι υπ' αριθ. 130/1991 και 131/1991 οριστικές αποφάσεις του προαναφερόμενου Δικαστηρίου, δυνάμει των οποίων έγιναν αυτές δεκτές. Από τα προαναφερόμενα όμως αποδεικτικά μέσα δεν αποδείχθηκαν ισχυρισμοί του ενάγοντος, στους οποίους επιχειρεί να θεμελιώσει δικαίωμα κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία.

Ειδικότερα το έτος 1970 ο ενάγων ήταν ανήλικος, ηλικίας 17 ετών (γεννήθηκε το έτος 1953) και ο εναγόμενος-αδελφός του ηλικίας 10 ετών, και δεν υπήρχε κανένας σπουδαίος λόγος να προβεί ο πατέρας τους Α. Μ. σε άτυπη διανομή, με το παραπάνω περιεχόμενο, του περιουσιακού του στοιχείου, δηλαδή του μείζονος οικοπέδου των 251,60 τμ, του οποίου μάλιστα δεν ήταν ακόμη κύριος, αφού απέκτησε την κυριότητα αυτού το επόμενο έτος (1971), δυνάμει των προαναφερομένων τίτλων κυριότητας, δηλαδή της υπ' αριθ. ...4/1971 δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς του αποβιώσαντος πατέρα του Α.

Μ. και του υπ' αριθ. ...5/1971 δωρητηρίου συμβολαίου των αδελφών του. Αναφορικά με τις προαναφερόμενες υπ' αριθ. 130-1/1991 αποφάσεις, οι οποίες εκδόθηκαν μετά από την ενηλικίωση των διαδίκων, ο εκεί εναγόμενος Α. Μ. άσκησε τη με αριθμό κατάθεσης 1/1992 ανακοπή ερημοδικίας με την οποία προσέβαλε την υπ' αριθ. 130/1991 απόφαση, η οποία αφορά τον ενάγοντα....

Συνεπώς με την άσκηση του ενδίκου μέσου , η απόφαση αυτή ουδέποτε τελεσιδίκησε. Επίσης και η υπ' αριθ. 131/1991 απόφαση, με την οποία αναγνωρίσθηκε ο εναγόμενος κύριος οικοπέδου, εμβαδού 95 τμ, ουδέποτε μεταγράφηκε κατά άρθρο 1191 περ. 5 ΑΚ και επομένως κύριος, νομέας και κάτοχος ολόκληρου του οικοπέδου, εμβαδού 251,60 τμ ήταν ο πατέρας των διαδίκων Α.

Μ., ο οποίος ουδέποτε αποξενώθηκε από τη νομή αυτού. Ο προαναφερόμενος με δάνεια από την Αγροτική Τράπεζα, όπως παραπάνω αναφέρεται, προέβη στην ανέγερση της διώροφης οικοδομής στην οποία κατοικούσε με την οικογένειά του αρχικά στο ισόγειο διαμέρισμα και μετά το έτος 1982 στον πρώτο όροφο, ο οποίος αποτελούνταν από ένα αυτοτελές διαμέρισμα και όχι από δύο διαμερίσματα που χρησιμοποιούνταν ενιαία ως ένα διαμέρισμα , όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο ενάγων, στη συνέχεια δε προέβη κατά καιρούς στις προαναφερόμενες συμβολαιογραφικές πράξεις (σύσταση οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας, γονικές παροχές), γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτός, ως αποκλειστικός κύριος, νομέας και κάτοχος διαχειρίζονταν τα περιουσιακά του στοιχεία και διέθετε αυτά κατά τη βούλησή του.

Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου ότι ουδέποτε ο πατέρας των διαδίκων μεταβίβασε τη νομή του οικοπέδου, ενισχύεται και από το γεγονός ότι το έτος 1979 ο Α. Μ., ως αποκλειστικός κύριος, νομέας και κάτοχος της διώροφης οικοδομής υπέγραφε με τους διαδίκους-γίούς του, ενώπιον μαρτύρων, το νομίμως επικαλούμενο και προσκομιζόμενο από 29.1.1979 ιδιωτικό συμφωνητικό.

Από το ιδιωτικό συμφωνητικό προκύπτει ότι ανέλαβε την υποχρέωση να διανείμει σε αυτούς διάφορα περιουσιακά του στοιχεία-αγρούς. Για το οικόπεδο δεν γίνεται μνεία στο ιδιωτικό συμφωνητικό, παρά μόνο για το διαμέρισμα του πρώτου ορόφου, το οποίο επιθυμούσε να περιέλθει στους διαδίκους-γιούς του, οι οποίοι ανέλαβαν την υποχρέωση να δώσουν το ποσό των 15.000 δραχμών ο καθένας για την εξόφληση του ληφθέντος από την τράπεζα δανείου.

Η συμφωνία αυτή για το διαμέρισμα ουδέποτε υλοποιήθηκε, αλλά, αντιθέτως, μετά την προαναφερόμενη σύσταση της οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας επ' αυτού, ο Α. Μ., μεταβίβασε την κυριότητα του διαμερίσματος στον εναγόμενο - γιό του με το ως άνω υπ' αριθ. ...8/2008 συμβόλαιο γονικής παροχής. Στο σημείο αυτό πρέπει να ειπωθεί ότι ενώ ο ενάγων ισχυρίζεται ότι ο πατέρας του δεν ήταν αποκλειστικός κύριος του οικοπέδου, το οποίο είχε μεταβιβάσει άτυπα από το έτος 1970 σε αυτόν και στον εναγόμενο αδελφό του και ότι κατέστη κύριος με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας του επιδίκου διαιρετού τμήματος του μείζονος οικοπέδου, ουδέποτε προσέβαλε ως μη νόμιμη και άκυρη τη συσταθείσα με το υπ' αριθ. ...30/1995 συμβόλαιο οριζόντια ιδιοκτησία, μολονότι από την κατάρτιση του συμβολαίου μέχρι το θάνατο του πατέρα του (έτος 2010), παρήλθε χρονικό διάστημα δέκα πέντε (15) ετών.

Στην έφεσή του αναφέρει για ακυρότητα του συμβολαίου σύστασης οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας, καθώς και του υπ1 αριθ. ...8/2008 συμβολαίου γονικής παροχής, χωρίς να υποβάλλει όμως σχετικό αίτημα με το αγωγικό δικόγραφο, με έννομη συνέπεια να μην αποτελέσει αντικείμενο έρευνας της πρωτοβάθμιας δίκης......Με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά, εφόσον δεν αποδείχθηκε μεταβίβαση της νομής στον ενάγοντα του επιδίκου οικοπέδου με άτυπη δωρεά, η αναγνωριστική αγωγή κυριότητας, την οποία επιχειρεί να θεμελιώσει ο ενάγων στα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, κρίνεται απορριπτέα, ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο απέρριψε την αγωγή με διαφορετική αιτιολογία (δέχθηκε ότι έγινε άτυπη διανομή το έτος 1979 και ότι δε συμπληρώθηκε ο χρόνος της έκτακτης χρησικτησίας μέχρι το έτος 1995 που έγινε η σύσταση οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας), η οποία αντικαθίσταται με την παρούσα (άρθρο 534 ΚΠολΔ), δεν έσφαλε......

Ακολούθως το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο: α) παραβίασε ευθέως, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη μείζονα σκέψη, τη διάταξη του άρθρου 1045 ΑΚ, εφόσον δεν αρκέσθηκε μόνο στην ύπαρξη της τελεσίδικης υπ' αριθ. 131/1971 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, με την οποία αναγνωρίσθηκε ο εναγόμενος-αναψεσίβλητος κύριος τμήματος του επιδίκου ακινήτου με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, με συνακόλουθο αποτέλεσμα, το έτος 1995, ο πατέρας των διαδίκων να μην έχει την αποκλειστική κυριότητα επί ολοκλήρου του επιδίκου και να στερείται της δυνατότητας να το υπαγάγει μόνος στις διατάξεις περί οριζοντίου και καθέτου ιδιοκτησίας του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 ΑΚ, σε συνδυασμό με το ν.δ. 1024/1971, αλλ' απαίτησε, για την ισχύ της απόφασης αυτής, και την προηγούμενη μεταγραφή της, κατά τον βάσιμο περί τούτου, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΓΙολΔ, τρίτο λόγο της αναίρεσης, και β) δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι έλαβε υπόψη για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, το νομοτύπως προσκομισθέν με επίκληση από αμφότερα τα διάδικα μέρη, ενώπιον των Δικαστηρίων ουσίας, συνημμένο στο μνημονευόμενο στην προσβαλλόμενη απόφαση υπ' αριθ. ...30/12-4-1995 συμβόλαιο σύστασης οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας του συμβολαιογράφου Ι.

Τ., από 12-4-1995 (και όχι εκ παραδρομής αναφερόμενο στο αναιρετήριο ως 2015) τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Χ. Π., το οποίο υπογράφουν οι συμβαλλόμενοι, ήτοι ο πατέρας των διαδίκων Α. Μ. και ο εναγόμενος-αναιρεσίβλητος, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ενόψει του ότι σ' αυτό αφενός αποτυπώνονται διαιρεμένα, ήδη από το έτος 1995, τμήματα του επιδίκου ακινήτου ανήκοντα ονομαστικά σε εκάτερο των διαδίκων και αφετέρου προσδιορίζεται ονομαστικά το εντός του επιδίκου εμβαδόν τόσο του οικοπέδου και του καταστήματος του Α.

Μ. (αναιρεσείοντος), όσο και του οικοπέδου και του διαμερίσματος του Ι. Μ. (αναιρεσίβλητου), κατά τον βάσιμο περί τούτου, από τον αριθμό 11 περ. γ' ΚΠολΔ, έβδομο λόγο της αναίρεσης.

Ακολούθως και δοθέντος ότι παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων της αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στον καταθέσαντα αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, κατά το νόμιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183, 191, §2 ΚπολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1990/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο, ως άνω, Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στον καταθέσαντα αναιρεσείοντα.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναίρεσε ίο ντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Μαΐου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Ιουνίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ