Supreme Court Justice recused due to blood relation with opposing party under Article 52 of Civil Procedure Code.

Απόφαση 740 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 740/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων-καθών η κλήση: 1.Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "... Ανώνυμος Εμπορική και Βιομηχανική Εταιρία Ελαιουργικών Μηχανημάτων Α.Ε.Β.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα, και εκπροσωπείται νόμιμα, 2...... και 3. ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Βασιλείου.

Των αναιρεσιβλήτων - καλούντων: 1. ....., 2. ....., 3. ....., 4. ....., 5. ....., 6. ....., 7. ..... και 8. ....., η οποία απεβίωσε την 24-2-2002 και κληρονομήθηκε από τους ..... και ..... . Εκπροσωπήθηκαν όλοι από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Μηνακάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 27-11-1998 και 27-11-1999 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8405/1999 προδικαστική, 1900/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8643/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησαν οι αναιρεσείοντες-καθών η κλήση με την από 14-3-2005 αίτησή τους και με τους από 31-3-2006 πρόσθετους λόγους επί των οποίων εκδόθηκε η 209/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε την συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επαναφέρουν προς συζήτηση οι καλούντες-αναιρεσίβλητοι με την από 10-4-2007 κλήση τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 3-11-2006 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Νικολάου Κασσαβέτη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων της. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων-καθών η κλήση ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Κατά την 18 Μαρτίου 2008, ημέρα που συγκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο, προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση, ένα μέλος του, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Γεώργιο Καλαμίδας, υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 2-4-2008 δήλωση εξαιρέσεως, η οποία έχει ως εξής: "Δήλωση αυτοεξαιρέσεως του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Καλαμίδα:

Στις 22-10-2007 συζητήθηκε στο Α2 τμήμα του Αρείου Πάγου, στο οποίο προεδρεύω, υπόθεση με αριθμό πινακίου 48 και διαδίκους τους αναιρεσείοντες ..... ΑΕΒΕ κ.λ.π και αναιρεσιβλήτους τους ....., κ.λ.π. Με τους αναιρεσιβλήτους ....., ..... και ..... έχω σε πλάγια γραμμή, συγγένεια εξ αίματος τετάρτου ή πέμπτου βαθμού, πράγμα που αντελήφθην κατά την διάσκεψη και όταν πήρα τη δικογραφία για μελέτη.

Και η μεν συγγένεια εξ αίματος εκ πλαγίου τετάρτου βαθμού αποτελεί ευθέως λόγο εξαιρέσεώς μου κατ' άρθρο 52 παρ. 1 εδ. β του Κ.Πολ.Δ., αλλά κατά τη γνώμη μου και η συγγένεια εξ αίματος πέμπτου βαθμού εκ πλαγίου αποτελεί λόγο εξαιρέσεώς μου από την υπόθεση, διότι, στους αντιδίκους των συγγενών μου (αναιρεσείοντες) λαμβάνοντας γνώση ότι εγώ ο Πρόεδρος του δικαστηρίου είμαι συγγενής (έχοντας τον τελευταίο ως άνω βαθμό συγγένειας) ορισμένων εκ των αντιδίκων τους οπωσδήποτε θα προκληθεί η βεβαιότητα (και όχι μόνο η υπόνοια) ότι δεν θα ασκήσω τα καθήκοντά μου στην υπόθεση δίκαια, αντικειμενικά και απροσωπόληπτα, αλλά θα μεροληπτήσω υπερ των συγγενών μου.

Επομένως, εφόσον και η τελευταία συγγένεια προκαλεί στους αναιρεσείοντες υπόνοια μεροληψίας μου στην υπόθεση συντρέχει λόγος εξαιρέσεως μου κατ'άρθρο 52 παρ. 1 εδ. στ του Κ.Πολ.Δ. Επειδή δηλώνω τους άνω λόγους εξαιρέσεώς μου, παρακαλώ όπως μου επιτρέψετε να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στη υπόθεση αυτή και διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα (επανάληψη συζητήσεως της υπόθεσης, ώστε αυτή να δικασθεί από δικαστήριο στο οποίο δεν θα συμμετέχω εγώ).

Επειδή η παρούσα είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις προαναφερθείσες διατάξεις του Κ.Πολ.Δ. ( άρθρο.52 παρ. 1 εδ β και στ), αλλά και στο άρθρο 55 του ίδιου κώδικα σε συνδυασμό με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, ασκείται δε εμπροθέσμως, εφόσον δεν υπόκειται σε χρονικούς περιορισμούς, δυνάμενη να υποβληθεί έως την έκδοση της απόφασης (Κεραμέα-Κονδύλη-Νίκα, τομ.

Ι σελ 120 και Β.Βαθρακοκοίλη, τομ. Α σελ. 331 και εκεί παραπομπές).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Ζητώ. Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση δήλωσή μου και για τους αναφερόμενους στο σκεπτικό λόγους να μου επιτραπεί να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στην υπόθεση που αναφέρεται στο σκεπτικό και διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα, όπως στο σκεπτικό. Αθήνα 2-4-2008 Ο αιτών-δηλών Γεώργιος Καλαμίδας Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου."

Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε από την Ρένα Ασημακοπούλου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (που ορίστηκε με πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη, Αθανάσιο Κουτρομάνο-Εισηγητή επί της δηλώσεως εξαίρεσης και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες και από την ίδια ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση και δήλωση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στο Πρόεδρο του δικαστηρίου", "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβγαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 2-4-2008 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου Γεώργιο Καλαμίδα, Πρόεδρο του Πολιτικού αυτού Τμήματος και πρέπει να ερευνηθεί.

ΙΙ. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστού, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο κατά την 22-10-2007 της κρινόμενης από 14-3-2005 αιτήσεως της εταιρίας "..... ΑΕΒΕ" του ..... και του ..... για αναίρεση της 8643/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, στη διάσκεψη της προκειμένης υπόθεσης ο Πρόεδρος του Τμήματος αυτού διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του γι'αυτό και υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: "Δήλωση αυτοεξαιρέσεως του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Καλαμίδα:

Στις 22-10-2007 συζητήθηκε στο Α2 τμήμα του Αρείου Πάγου, στο οποίο προεδρεύω, υπόθεση με αριθμό πινακίου 48 και διαδίκους τους αναιρεσείοντες ..... ΑΕΒΕ κ.λ.π και αναιρεσιβλήτους τους ....., κ.λ.π. Με τους αναιρεσιβλήτους ....., ..... και ..... έχω σε πλάγια γραμμή, συγγένεια εξ αίματος τετάρτου ή πέμπτου βαθμού, πράγμα που αντελήφθην κατά την διάσκεψη και όταν πήρα τη δικογραφία για μελέτη.

Και η μεν συγγένεια εξ αίματος εκ πλαγίου τετάρτου βαθμού αποτελεί ευθέως λόγο εξαιρέσεώς μου κατ' άρθρο 52 παρ. 1 εδ. β του Κ.Πολ.Δ., αλλά κατά τη γνώμη μου και η συγγένεια εξ αίματος πέμπτου βαθμού εκ πλαγίου αποτελεί λόγο εξαιρέσεώς μου από την υπόθεση, διότι, στους αντιδίκους των συγγενών μου (αναιρεσείοντες) λαμβάνοντας γνώση ότι εγώ ο Πρόεδρος του δικαστηρίου είμαι συγγενής ( έχοντας τον τελευταίο ως άνω βαθμό συγγένειας) ορισμένων εκ των αντιδίκων τους οπωσδήποτε θα προκληθεί η βεβαιότητα (και όχι μόνο η υπόνοια) ότι δεν θα ασκήσω τα καθήκοντά μου στην υπόθεση δίκαια, αντικειμενικά και απροσωπόληπτα, αλλά θα μεροληπτήσω υπερ των συγγενών μου.

Επομένως, εφόσον και η τελευταία συγγένεια προκαλεί στους αναιρεσείοντες υπόνοια μεροληψίας μου στην υπόθεση συντρέχει λόγος εξαιρέσεως μου κατ'άρθρο 52 παρ. 1 εδ. στ του Κ.Πολ.Δ. Επειδή δηλώνω τους άνω λόγους εξαιρέσεώς μου, παρακαλώ όπως μου επιτρέψετε να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στη υπόθεση αυτή και διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα (επανάληψη συζητήσεως της υπόθεσης, ώστε αυτή να δικασθεί από δικαστήριο στο οποίο δεν θα συμμετέχω εγώ).

Επειδή η παρούσα είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις προαναφερθείσες διατάξεις του Κ.Πολ.Δ. ( άρθρο.52 παρ. 1 εδ β και στ), αλλά και στο άρθρο 55 του ίδιου κώδικα σε συνδυασμό με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, ασκείται δε εμπροθέσμως, εφόσον δεν υπόκειται σε χρονικούς περιορισμούς, δυνάμενη να υποβληθεί έως την έκδοση της απόφασης (Κεραμέα-Κονδύλη-Νίκα, τομ.

Ι σελ 120 και Β.Βαθρακοκοίλη, τομ. Α σελ. 331 και εκεί παραπομπές).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Ζητώ. Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση-δήλωσή μου και για τους αναφερόμενους στο σκεπτικό λόγους να μου επιτραπεί να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στην υπόθεση που αναφέρεται στο σκεπτικό και διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα, όπως στο σκεπτικό. Αθήνα 2-4-2008 Ο αιτών-δηλών Γεώργιος Καλαμίδας Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου.". Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή του. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένος από την συγγενική σχέση μεταξύ αυτού και ορισμένων εκ των διαδίκων, πρέπει να αποφανθεί το δικαστήριο τούτο, ότι ο παραπάνω Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Πρόεδρος του Τμήματος αυτού είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση. Ύστερα από αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης της προκειμένης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Γεώργιος Καλαμίδας, Πρόεδρος του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη δικάσιμο της 22-10-2007 είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υποθέσεως. Και Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 14-3-2005 αίτησης των "..... ΑΕΒΕ" κ.λ.π για αναίρεση των: 1900/2004 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 8643/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, σε νέα διάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 3 Απριλίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στις 10 Απριλίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ