Supreme Court allows appeal against auction ranking decision due to erroneous interpretation of security conversion deadlines.

Απόφαση 738 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 738/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό των Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην … το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Ευθύμιο Τσάκα, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ε. Ζ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-4-2008 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κορίνθου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 101/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 133/2012 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά το αναιρεσείον με την από 25-4-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 3-2-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την .../1.11.2013 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Κορίνθου Ν. Π., την οποία επικαλείται και προσκομίζει το αναιρεσείον, προκύπτει, ότι, ακριβές αντίγραφο της από 25.4.2013 αίτησης για αναίρεση της 133/2012 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου, με την πράξη ορισμού δικασίμου, για την 10.2.2014 και κλήση για συζήτηση κατ’ αυτή, επιδόθηκε, με την επιμέλεια του αναιρεσείοντος στον αναιρεσίβλητο. Κατά την ως άνω δικάσιμο οπότε ο αναιρεσίβλητος παρέστη δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Χριστίνας Παπαπαναγιώτου, η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε κατόπιν αιτήσεώς της για εκείνη που σημειώνεται στην αρχή της παρούσας. Ο αναιρεσίβλητος όμως δεν εμφανίστηκε κατά τη συζήτηση αυτή, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, κατ’ άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε, με τη σειρά της, από το οικείο πινάκιο. Επομένως, η συζήτηση πρέπει να χωρήσει, παρά την απουσία του (αρθρ.575 και 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Εισάγεται προς κρίση αίτηση για αναίρεση απόφασης δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, η οποία έκρινε επί ανακοπής του ήδη αναιρεσείοντος προς μεταρρύθμιση πίνακος κατάταξης πλειστηριασμού. Σημειώνεται, ότι αρχικά η ανακοπή εστρέφετο κατά δύο αντιδίκων του ανακόπτοντος, ήτοι ενός αναγγελθέντος δανειστή και του επισπεύδοντος, ενώ ήδη η αναίρεση στρέφεται μόνο κατά του τελευταίου, παραδεκτά, γιατί πρόκειται για απλή ομοδικία.

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο λόγος αυτός ιδρύεται "όταν εχώρησε ψευδής ερμηνεία ή κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Εσφαλμένη, κατ’ ακριβείαν, εφαρμογή υπάρχει, όταν αποδόθηκε μεν στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, ορθά, η έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, στη συνέχεια, όμως, δεν εφαρμόστηκε ο ίδιος στην κρινόμενη περίπτωση, αν και τα περιστατικά που δέχτηκε, ανέλεγκτα, ο δικαστής της ουσίας, υπάγονται στον κανόνα αυτόν και αντίστροφα, αν εφαρμόστηκε ο κανόνας αυτός αν και τα περιστατικά δεν υπάγονταν σ’ αυτόν (Ολ.

ΑΠ 4/2006). Οι διατάξεις της αναγκαστικής εκτέλεσης θεωρούνται διατάξεις "ουσιαστικού δικαίου". Περαιτέρω: α)κατά τη διάταξη του άρθρου 1277 ΑΚ, "η προσημείωση χορηγεί μόνο δικαίωμα προτίμησης για την απόκτηση υποθήκης. Όταν η απαίτηση επιδικασθεί τελεσίδικα, η προσημείωση τρέπεται σε υποθήκη, η οποία λογίζεται, ότι έχει εγγραφεί από την ημέρα της προσημείωσης" β)σύμφωνα με το άρθρο 1323 αρ.2 "απόσβεση της προσημείωσης επέρχεται και αν μέσα σε ενενήντα ημέρες, από την τελεσίδικη απόφαση που επιδικάζει την απαίτηση, δεν τράπηκε σε υποθήκη", γ)κατά το άρθρο 633 παρ.2 εδ.α’ και γ’ ΚΠολΔ, "αν δεν ασκήθηκε εμπρόθεσμα, ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής, εκείνος υπέρ του οποίου έχει εκδοθεί η διαταγή πληρωμής, μπορεί να επιδώσει πάλι τη διαταγή στον οφειλέτη, ο οποίος έχει το δικαίωμα να ασκήσει την ανακοπή μέσα σε προθεσμία δέκα ημερών, από τη νέα επίδοση.

Αν περάσει άπρακτη και η νέα προθεσμία, η διαταγή πληρωμής αποκτά δύναμη δεδικασμένου και υπόκειται μόνο σε αναψηλάφηση" και δ)τέλος, κατά το άρθρο 29 παρ.1 του Εισαγ.Ν. ΚΠολΔ, αν κατά της διαταγής πληρωμής για χρηματική απαίτηση δεν ασκηθεί εμπρόθεσμα ανακοπή ή η ανακοπή που ασκήθηκε απορριφθεί τελεσίδικα, η διαταγή πληρωμής αποτελεί τίτλο για την εγγραφή υποθήκης.

Κατά την παρ.2 του ίδιου άρθρου, αν έχει εγγραφεί προσημείωση για να ασφαλισθεί απαίτηση, για την οποία εκδόθηκε διαταγή πληρωμής, η προσημείωση μετατρέπεται σε υποθήκη, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 1. Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων συνάγεται, ότι μόνη η άπρακτη πάροδος της κατά το άρθρο 632 παρ.1 ΚΠολΔ δεκαπενθήμερης προθεσμίας για την άσκηση ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής, δεν αρκεί, ούτε για την τροπή της προσημείωσης σε υποθήκη, ούτε για να αρχίσει να τρέχει η κατά το άρθρο 1323 αρ.2 ΑΚ προθεσμία των ενενήντα ημερών και να θεωρηθεί, ακολούθως, μετά τη συμπλήρωση και της προθεσμίας αυτής, η προσημείωση ως αποσβεσθείσα, αλλά απαιτείται προς τούτο να έχει γίνει και δεύτερη επίδοση της διαταγής πληρωμής και να έχει περάσει άπρακτη η κατά το άρθρο 633 παρ.2 ΚΠολΔ δεκαήμερη προθεσμία, οπότε, πλέον, η διαταγή εξακολουθεί μεν να μην είναι δικαστική απόφαση, αποκτά, όμως, κατά νόμο, δύναμη δεδικασμένου και δεν μπορεί να προσβληθεί, παρά μόνο με αναψηλάφηση.

Αν, κατά ταύτα, περάσει άπρακτη, η πιο πάνω ενενηκονθήμερη προθεσμία για τη μετατροπή της προσημείωσης σε υποθήκη, επέρχεται απόσβεση της προσημείωσης (ΑΠ 1544/2012). Στην προκειμένη περίπτωση, το ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, άσκησε ανακοπή κατά πίνακα κατάταξης, όπου, όπως, προκύπτει από την επισκόπηση (αρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) του δικογράφου της, πρόβαλε, πλήν άλλων, ότι "αρνούμεθα το μέγεθος και τον προνομιακό χαρακτήρα των καταταγεισών απαιτήσεων του πρώτου αντιδίκου και επισπεύδοντος, Ε.

Ζ. (αναιρεσίβλητου) έναντι του καθ’ ού η εκτέλεση οφειλέτη...". Συναφώς, η προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε τα ακόλουθα: "....Περαιτέρω αποδείχθηκε... τόσο η ύπαρξη και το μέγεθος όσο και ο προνομιακός χαρακτήρας της απαίτησης του πρώτου των εφεσίβλητων. Συγκεκριμένα, όπως προαναφέρθηκε η απαίτηση αυτού είναι εξοπλισμένη με εκτελεστό τίτλο και δη με την υπ’ αριθμ.128/2006 διαταγή πληρωμής με την οποία ο οφειλέτης Ι.

Π. υποχρεώθηκε να καταβάλει στον επισπεύδοντα το ποσό των 44.000 Ευρώ νομιμοτόκως από την επομένη λήξεως εκάστης των τριών συναλλαγματικών αποδοχής του καθ’ ου η εκτέλεση καθώς και το ποσό των 1.254,40 Ευρώ για δικαστικά έξοδα. Με την επίδοση αντιγράφου του πρώτου απογράφου εκτελεστού της ως άνω διαταγής πληρωμής και της από 30.3.2006 επιταγής προς πληρωμή ο ως άνω οφειλέτης επιτάχθηκε να καταβάλει το συνολικό ποσό των 48.090,39 Ευρώ συμπεριλαμβανομένων τόκων και εξόδων.

Η διαταγή αυτή επιδόθηκε στον οφειλέτη από τον πρώτο εφεσίβλητο και δεύτερη φορά στις 28/7/2006 χωρίς ο οφειλέτης να ασκήσει ανακοπή με αποτέλεσμα η διαταγή πληρωμής να αποκτήσει δύναμη δεδικασμένου στη σχέση οφειλέτη και επισπεύδοντος - πρώτου εφεσίβλητου. Ακολούθως, όπως αποδεικνύεται από το προσκομιζόμενο μετ’ επικλήσεως υπ’ αριθμ. ...06-4-2006 πιστοποιητικό της Υποθηκοφύλακα Σικυώνος - Πελλήνης ενεγράφη στις 31.3.2006 στον τόμο ...

και αριθμό ... των βιβλίων υποθηκών του ως άνω Υποθηκοφυλακείου πρώτη προσημείωση υποθήκης υπέρ του επισπεύδοντος-πρώτου εφεσίβλητου δυνάμει της ως άνω διαταγής πληρωμής για το ποσό των 50.000 Ευρώ. Επίσης όπως αποδεικνύεται από το προσκομιζόμενο μετ’ επικλήσεως υπ’ αριθμ. ...08.11.2007 πιστοποιητικό του Υποθηκοφυλακείου Σικυώνος η ως άνω προσημείωση υποθήκης ετράπη σε υποθήκη για το ποσό των 10.000 Ευρώ στις 08.11.2007, ήτοι προ της καταβολής του πλειστηριάσματος που έλαβε χώρα στις 23.11.2007, οπότε και συντάχθηκε η υπ’ αριθμ. ...23-11-2007 πράξη της ως άνω υπαλλήλου του πλειστηριασμού και προ της σύνταξης του προσκομιζόμενου μετ’ επικλήσεως υπ’ αριθμ. .../20.3.2008 προσβαλλόμενου πίνακα κατάταξης.

Εν συνεχεία η υπάλληλος του πλειστηριασμού κατέταξε σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 975 αριθμ.5, 976, 977 και 1007 ΚΠολΔ προνομιακά και οριστικά το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο στο 1/3 του απομένοντος μετά την προαφαίρεση των εξόδων πλειστηριάσματος (10.680X1/3), ήτοι στο ποσό των 3.560 Ευρώ, αφού εκτός από την απαίτηση του τελευταίου, που είναι εξοπλισμένη με το γενικό προνόμιο του άρθρου 975 αριθμ.5, υπήρχε και η απαίτηση του πρώτου των εφεσίβλητων, η οποία είχε εξασφαλιστεί με προσημείωση υποθήκης που είχε τραπεί σε υποθήκη, οπότε και κατετάγη προνομιακά και οριστικά...

η ως άνω ενυπόθηκη απαίτηση στα 2/3 του πλειστηριάσματος, ήτοι στο ποσό των (10.680X2/3) 7.120 Ευρώ. Ορθώς, λοιπόν, κατά τις ανωτέρω διατάξεις αλλά και σύμφωνα με το ύψος και το προνόμιο της απαίτησης του πρώτου εφεσίβλητου, κατέταξε η υπάλληλος του πλειστηριασμού την ανωτέρω απαίτησή του...". Δηλαδή, κατά τα προαναφερθέντα, το εφετείο δέχθηκε ότι:

α)πρώτο απόγραφο εκτελεστό της πιο πάνω διαταγής πληρωμής επιδόθηκε με επιταγή προς πληρωμή από 30.6.2006, στον οφειλέτη β)στις 28/7/2006 η διαταγή πληρωμής επιδόθηκε για δεύτερη φορά, χωρίς ο οφειλέτης να ασκήσει ανακοπή. Άρα, με βάση το ότι ο μήνας Αύγουστος δεν προσμετράται στη σχετική προθεσμία, στις 7.9.2006 είχε παρέλθει η προθεσμία για άσκηση ανακοπής, και η διαταγή πληρωμής κατέστη τελεσίδικη.

Έκτοτε, άρχισε να υπολογίζεται η προθεσμία των 90 ημερών, εντός των οποίων έπρεπε να μετατραπεί η εγγραφείσα στις 31.3.2006 προσημείωση υποθήκης, σε υποθήκη, η οποία έληγε στις 7.12.2006 γ)όμως η τροπή της προσημείωσης σε υποθήκη, έλαβε χώρα στις 8.11.2007 δηλαδή σε χρόνο, κατά τον οποίο, σύμφωνα με τα νομικά δεδομένα που προπαρατέθηκαν, η παραπάνω προσημείωση είχε αποσβεσθεί.

Κρίνοντας, άρα, για το αντίθετο, η προσβαλλόμενη απόφαση, ερμήνευσε εσφαλμένα τις προαναφερθείσες διατάξεις και ο μόνος, από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος, είναι βάσιμος. Σημειώνεται, πως και στο δικόγραφο της έφεσης του αναιρεσείοντος είχε εκφραστεί παράπονο για την προνομιακή κατάταξη του αναιρεσίβλητου.

Άλλωστε, το βάρος της απόδειξης των πραγματικών γεγονότων, που θεμελίωναν την απαίτηση ή το προνόμιο, αν ο ανακόπτων τα αρνείται φέρει ο καθ’ ου η ανακοπή. Κατά ταύτα, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια, πρέπει η υπόθεση να παραπεμφθεί για εκδίκαση στο εκδόν την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστήριο, του οποίου η σύνθεση από άλλους δικαστές είναι εφικτή (αρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

Τέλος, η δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος πρέπει να επιβληθεί σε βάρος του αναιρεσίβλητου, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ και 22 Ν.3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 133/2012 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου.

Παραπέμπει την υπόθεση για εκδίκαση στο αυτό δικαστήριο, συγκείμενο από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσίβλητου, τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος από τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Ιουνίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ