Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds and rejects constitutional proportionality argument regarding damages.

Απόφαση 738 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 738/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπυρίδων Μεταξά και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, 2) Ψ2, κατοίκων ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 3) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΥΝΑΜΙΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδων Κρίκο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/4/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3327/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6325/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26/9/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου ανέγνωσε την από 22/1/2009 έκθεσή της με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μόνου λόγου αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.,αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε την συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, σ' αυτήν, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία του κλητευθέντος. Στην παρούσα περίπτωση, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. ... και ... εκθέσεις επιδόσεως της Δικαστικής Επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Πειραιώς, ... με τις συνημμένες σ' αυτές απόδειξη παράδοσης θυροκολληθέντος δικογράφου και βεβαίωση παράδοσης συστημένης επιστολής στα ΕΛΤΑ, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την, στο τέλος αυτής, πράξη ορισμού της αναφερομένης στην αρχή της παρούσας δικασίμου και κλήση προς συζήτηση κατ' αυτή επιδόθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, προς τους πρώτο και δεύτερη των εφεσιβλήτων, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος. Επομένως, εφ' όσον οι τελευταίοι δεν εμφανίσθηκαν στο δικαστήριο κατά την ανωτέρω δικάσιμο όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία των.

Επειδή, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ, ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου παραβιάζεται είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία εκδηλώνεται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής ή όταν δεν εφαρμόζεται ενώ έπρεπε ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως.

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 932 ΑΚ, "σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι εις περίπτωση προσβολής της υγείας προσώπου παρέχεται στο δικαστήριο η δυνητική ευχέρεια να επιδικάσει στον παθόντα χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, το ύψος της οποίας καθορίζει, με βάση τους οικείους καθοριστικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων είναι το πταίσμα του υποχρέου, το συντρέχον πταίσμα του παθόντος, η ηλικία και το φύλο αυτού, το είδος της προσβολής και η ένταση του άλγους του, καθώς και η κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών.

Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποιήσεως αφέθηκε στην ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου, η οποία δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρ. 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να εννοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου ή παράβαση διδαγμάτων της κοινής πείρας (άρθρ. 559 αριθ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ).

Η κρίση αυτή του δικαστηρίου της ουσίας δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο ούτε από απόψεως παραβιάσεως ή μη της αρχής της αναλογικότητας, η οποία εισάγεται, ως νομικός κανόνας, με την διάταξη του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος. Και τούτο, διότι ο δικαστικός έλεγχος της τηρήσεως της αρχής της αναλογικότητας περιορίζεται στον έλεγχο της συνταγματικότητας διατάξεως νόμου και συγκεκριμένα, αν ο νομοθετικός περιορισμός ενός συνταγματικώς προστατευομένου δικαιώματος σέβεται ή όχι την αρχή της αναλογικότητας.

Δηλαδή, ο έλεγχος, από απόψεως τηρήσεως της αρχής αυτής, γίνεται μεταξύ αφ' ενός μεν της συνταγματικής διατάξεως, που προστατεύει κάποιο δικαίωμα, αφ' ετέρου δε της νομοθετικής διατάξεως που περιορίζει το δικαίωμα αυτό. Έξω, όμως από το πεδίο αυτό, τα δικαστικά όργανα δεν έχουν εξουσία να εφαρμόζουν απ' ευθείας την αρχή της αναλογικότητος, κατά την ενάσκηση της δικαιοδοτικής λειτουργίας των, σε συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά εφαρμόζουν την οικεία διάταξη νόμου, η οποία αναθέτει σε αυτά να αποφασίζουν.

Κατά συνέπειαν, ο μόνος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο, με το να καθορίσει με την εύλογη χρηματική ικανοποίηση του ενάγοντος - αναιρεσείοντος, λόγω της ηθικής βλάβης αυτού, συνεπεία των φθορών της μοτοσικλέτας του και της σοβαρής βλάβης της υγείας του, από το ένδικο ατύχημα, στο μικρό ποσό των 5.000 ευρώ, παρεβίασε ευθέως την ουσιαστική διάταξη του άρθρου 25 του Συντάγματος και την θεσπιζόμενη με αυτή αρχή της αναλογικότητας, πρέπει να απορριφθεί, ως απαράδεκτος.

Κατόπιν τούτων, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της τρίτης εφεσιβλήτου, η οποία παρέστη κατά την συζήτηση (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-9-2007 αίτηση του Χ περί αναιρέσεως της 6325/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της τρίτης αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ