Supreme Court allows appeal against lower court awarding compensation lower than requested in expropriation case.

Απόφαση 734 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 734/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Φώτιου Παπανδρικόπουλου και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών και Οικονομικών, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα, 2) Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (Ν.Π.Δ.Δ.) που που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, τα οποία εκπροσωπήθηκαν από τον Κωνσταντίνο Γεωργάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/10/2006 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 28/12/2006 ανταίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν με άλλες αιτήσεις και ανταιτήσεις προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 3189/2007 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28/2/2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγητήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου, ανέγνωσε την από 20/1/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι αυτής.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο, μετά από ανεπίτρεπτη μεταβολή του αγωγικού αιτήματος, επεδίκασε αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή περισσότερο απ' ό,τι ζητήθηκε. Ο όρος "επεδίκασε" νοείται υπό ευρεία έννοια, δηλαδή αν το δικαστήριο απεφάσισε για αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή για περισσότερο από αυτό που ζητήθηκε.

Εξ άλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 2882/2001 (Κωδ. Αν. Απ. Ακινήτων), συνάγεται ότι, αν ο υπέρ του οποίου έγινε η απαλλοτρίωση ζήτησε εμπροθέσμως να καθορισθεί από το Εφετείο οριστική αποζημίωση μικρότερη από εκείνη, η οποία καθορίσθηκε προσωρινώς, το Εφετείο, χωρίς αίτηση ή ανταίτηση, που ασκείται νομοτύπως με τις προτάσεις, δεν μπορεί να καθορίσει την αποζημίωση, για τα ακίνητα στα οποία αναφέρεται η αίτηση εκείνου, υπέρ του οποίου η απαλλοτρίωση, καθώς και για εκείνα που δεν περιλαμβάνονται στην αίτηση αυτή, σε ποσό μεγαλύτερο από εκείνο που καθορίσθηκε προσωρινώς.

Παραλλήλως, όμως, δεν μπορεί να καθορίσει την αποζημίωση σε ποσό μικρότερο από αυτό που αιτείται ο υπέρ ου η απαλλοτρίωση, εφ' όσον έτσι "επιδικάζει" κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδικάζει κάτι μεγαλύτερο γι' αυτόν από εκείνο που ζητήθηκε. Στην παρούσα περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., επειδή το Εφετείο καθώρισε την οριστική αποζημίωση της εδαφικής εκτάσεως, όπου η οικοδομή και το εις αυτή διαμέρισμα του αναιρεσείοντος, στο ποσό των 1100 ευρώ ανά τετ.

μέτρο, ενώ οι αναιρεσίβλητοι είχαν ζητήσει τον καθορισμό αυτής στο ποσό των 1800 ευρώ ανά τετ. μέτρο και ο ήδη αναιρεσείων, με την νομίμως ασκηθείσα ανταίτησή του, στο ποσό των 2.550 ευρώ ανά τετ. μέτρο. Από την προσβαλλομένη απόφαση και τα διαδικαστικά έγγραφα, τα οποία επιτρεπτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος (άρθρο 561 § 2 Κ.Πολ.Δ), προκύπτει ότι:

Με την από 18-10-2006 αίτησή των, ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, οι αναιρεσίβλητοι ζήτησαν τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως του ακινήτου, το οποίο ευρίσκεται στην ... και επί της οδού ... αριθμ. ..., ήτοι οικοπέδου μετά της επ' αυτού οικοδομής, και το οποίο απαλλοτριώθηκε αναγκαστικώς υπέρ του πρώτου τούτων, με δαπάνη του δευτέρου, για λόγους δημοσίας ωφελείας και ειδικότερον για την ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως Αθηνών.

Για την εδαφική έκταση του ακινήτου αυτού ζήτησαν τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως στο ποσό των 1.800 ευρώ ανά τετ. μέτρο, αντί του ποσού των 2.500 ευρώ ανά τετ. μέτρο, που είχε καθορισθεί προσωρινώς, με την υπ' αριθμ. 647/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Ο αναιρεσείων (7ος των καθ' ων), ως ιδιοκτήτης διαμερίσματος της οικοδομής που είχε αναγερθεί επί του ανωτέρω οικοπέδου, με ανταίτησή του, που άσκησε νομίμως με τις από 28-12-2006 προτάσεις του, ζήτησε τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως, για την εδαφική έκταση του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, στο ποσό των 2.550 ευρώ ανά m2 .

Όμως, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, έκρινε ότι η πραγματική αξία της εδαφικής εκτάσεως του ρηθέντος ακινήτου, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ανέρχεται στο ποσό των 1.100 ευρώ ανά m2, στο οποίο και καθώρισε αυτή. Έτσι, όμως, που έκρινε υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, εφ' όσον επεδίκασε "κάτι που δεν ζητήθηκε".

Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως κρίνεται βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατόπιν τούτων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το ανωτέρω μέρος της, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αυτό μέρος της, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, κατά τα άρθρα 176, 183 του ΚΠολΔ, δεδομένου ότι, στην παρούσα δίκη, δεν χωρεί μείωση ή περιορισμός αυτών, κατά το άρθρο 22 παρ. 1 του Ν. 3693/1957.

Αναιρουμένης δε της προσβαλλομένης αποφάσεως, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως, που αφορούν στο αυτό κεφάλαιο της αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3189/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος της, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της ανωτέρω αποφάσεως, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, προς περαιτέρω εκδίκαση.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ