Supreme Court partially allows appeal, overturning dismissal of claim against one defendant but rejecting it against another.

Απόφαση 728 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Δικονομία Πολιτική. Αναίρεση. Λόγοι αναιρέσεως κατά αποφάσεων Ειρηνοδικείων ή Πρωτοδικείων επί εφέσεων κατά αποφάσεων Ειρηνοδικείων. Πότε ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 560 αρ.1 του Κ.Πολ.Δ. Ανέλεγκτη η ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου επί πραγματικών γεγονότων. Αναιρεί εν μέρει την Πολ.Πρ.Αθ. 6855/2008.

Αριθμός 728/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας :Β. Α. του Α., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Καραντάνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. εταιρείας με την επωνυμία "Π. ΜΠΕΤΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στα Άνω Λιόσια Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, και 2. Κ. Κ., κατοίκου ... . Η μεν πρώτη εκπροσωπήθηκε από τον νόμιμο εκπρόσωπό της Φ. Π., που παραστάθηκε στο ακροατήριο με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Παπαδάτο, ο δε δεύτερος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 4-3-2004 και 15-10-2004 αγωγές και με την από 17-5-2005 ανταγωγή δια των προτάσεων, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Ιλίου Αττικής και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 142/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 6855/2008 του Πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 21-1-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Αργύριος Σταυράκης, ανέγνωσε την από 1-12-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την από 1-12-2010 κλήση της αναιρεσείουσας φέρεται νόμιμα προς συζήτηση η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 6855/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, μετά τη ματαίωση της συζητήσεως της κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 8-11-2010, λόγω της διενέργειας των Δημοτικών και περιφερειακών εκλογών της 7-11-2010. Όπως δε προκύπτει από τις υπ' αριθμ. 6379/7-9-2011 και 1827/24-4-2009 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., τις οποίες η αναιρεσείουσα προσκομίζει και επικαλείται, με επιμέλεια του πληρεξουσίου δικηγόρου της τελευταίας επιδόθηκαν, νόμιμα και εμπρόθεσμα, στον δεύτερο αναιρεσίβλητο Κ. Κ., αντίστοιχα, α) αντίγραφο της ανωτέρω κλήσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη, με την οποία ορίζεται δικάσιμος προς συζήτησή της η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης, καλούμενον να παραστεί κατά τη δικάσιμο αυτή και β) αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναιρέσεως. Επομένως και σύμφωνα με το άρθρο 576§2 του Κ.Πολ.Δ πρέπει το δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του ως άνω κλητευθέντος δεύτερου αναιρεσιβλήτου ο οποίος, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την ανωτέρω δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου και δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση της υποθέσεως.

ΙΙ. Όπως προκύπτει από το άρθρο 560 αρ.1 του Κ.Πολ.Δ., αντίστοιχο του άρθρου 559 αρ. 1 του ίδιου Κ.Πολ.Δ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση, εκτός των περιπτώσεων των αριθμών 2,3 και 4 του ίδιου άρθρου 560 για τις οποίες εδώ δεν πρόκειται, και όταν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, εσωτερικού ή διεθνούς. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί ενώ ανέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολομ.ΑΠ 4/2005), η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολομ.ΑΠ 7-8/2006) Εξάλλου κατά το άρθρθο 561§1 του Κ.Πολ.Δ που έχει εφαρμογή επί των αποφάσεων όλων των δικαστηρίων, η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάστηκαν κανόνες δικαίου ή αν υπάρχει λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 και 20 του Κ.Πολ.Δ.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο που την εξέδωσε, δικάζοντας ως Εφετείο, δέχθηκε ότι με την αναφερόμενη σύμβαση έργου η αναιρεσείουσα ανέθεσε στον δεύτερο αναιρεσίβλητο, εργολάβο οικοδομών, την ανέγερση και κατασκευή του φέροντος οργανισμού της επίσης αναφερόμενης οικοδομής της, στους Αγίους Αναργύρους Αττικής, έναντι αμοιβής, στην οποία συμπεριλαμβανόταν και η αξία των αναγκαίων για την εκτέλεση του έργου υλικών, επιλογής του ιδίου που είχε και την υποχρέωση της εξοφλήσεώς τους, ότι ο δεύτερος αναιρεσίβλητος εργολάβος, για την εκτέλεση του ανωτέρω έργου και ενεργώντας ως αντιπρόσωπος της κυρίας του έργου- αναιρεσείουσας, αγόρασε από την πρώτη αναιρεσίβλητη εταιρεία τις αναφερόμενες ποσότητες έτοιμου σκυροδέματος, τις οποίες χρησιμοποίησε στο ένδικο έργο, συνολικής αξίας (του παραδοθέντος σκυροδέματος) 16.733,39 ευρώ, ότι η ίδια (αναιρεσείουσα) κατέβαλε στον αναιρεσίβλητο εργολάβο, κατά την αποπεράτωση του έργου, το σύνολο της αμοιβής του, συμπεριλαμβανομένου και του ανωτέρω ποσού των υλικών (χρησιμοποιηθέν σκυρόδεμα), και ότι ο αναιρεσίβλητος παρά τη συμβατική του έναντι της αναιρεσείουσας υποχρέωση να καταβάλει αυτός το τίμημα του αγορασθέντος σκυροδέματος στην πωλήτρια- πρώτη αναιρεσίβλητη, δεν κατέβαλε τούτο καθ' ολοκληρίαν και παρέμεινε έτσι ανεξόφλητο υπόλοιπο από το τίμημα αυτό ύψους 4.822,54 ευρώ, το οποίο ζητούσε από την αναιρεσείουσα ως υπόχρεη κατά το νόμο απέναντί της (αγοράστρια), η πρώτη αναιρεσίβλητη-πωλήτρια με την ένδικη αγωγή της.

Βάσει των παραδοχών αυτών και αφού απέρριψε τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας εναγομένης ότι δεν νομιμοποιείται η ίδια παθητικά στην έγερση της αγωγής επειδή ουδέποτε αυτή συνεβλήθη με την αναιρεσίβλητη για την αγορά του σκυροδέματος, παρά μόνο ο δεύτερος αναιρεσίβλητος - συνεναγόμενος της, ο οποίος και νομιμοποιείται παθητικά, το Πολυμελές Πρωτοδικείο δέχθηκε με επικύρωση κατά τούτο της πρωτόδικης απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιλίου, την αγωγή της αναιρεσίβλητης, εταιρείας και υποχρέωσε την αναιρεσείουσα να καταβάλει σ' αυτήν το ανωτέρω ποσό των 4.822, 54 ευρώ του οφειλόμενου υπολοίπου τιμήματος του αγορασθέντος ετοίμου σκυροδέματος.

Με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου και υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 1 (αντί του άρθρου 560 αρ. 1) του Κ.Πολ.Δ προσάπτεται η αιτίαση ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο με το να απορρίψει ως ανωτέρω την ένσταση ελλείψεως παθητικής νομιμοποίησης που- είχε προβάλει η αναιρεσείουσα και να δεχθεί την εναντίον της αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 681 επ και 211 επ του ΑΚ και υπέπεσε έτσι στην αναιρετική πλημμέλεια του προρρηθέντος άρθρου 559 (560) αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.

Κατά το νοηματικό περιεχόμενο του λόγου αυτού της αναίρεσης ενόψει των προσβαλλόμενων παραδοχών του δικαστηρίου και του μη συγκεκριμένου προσδιορισμού νομικού σφάλματος της απόφασης, προσβάλλεται με αυτόν (λόγο), η ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου ότι ο δεύτερος αναιρεσίβλητος- εργολάβος προέβη στην αγορά των ανωτέρω υλικών της οικοδομής (σκυρόδεμα) , ενεργώντας έναντι της πωλήτριας πρώτης αναιρεσίβλητης εταιρείας ως αντιπρόσωπος της αναιρεσείουσας, σύμβαση η οποία και δέσμευε την αναιρεσείουσα (αρθρ. 211 του ΑΚ), υπόχρεη ως εκ τούτου έναντι της πωλήτριας για την καταβολή του τιμήματος και νομιμοποιούμενη έτσι παθητικώς στην άσκηση της ένδικης αγωγής της αναιρεσίβλητης.

Επομένως ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι κατά τούτο απαράδεκτος και απορριπτέος, σύμφωνα με την προρρηθείσα διάταξη του άρθρου 561§1 του Κ.Πολ.Δ. Κατά τα λοιπά ο ίδιος αυτός πρώτος λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αναιρετικές πλημμέλειες από τους αριθμούς 8 και 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ είναι επίσης απαράδεκτος και απορριπτέος, αφού τέτοιες πλημμέλειες δεν ελέγχονται αναιρετικώς επί αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των επ'αυτών αποφάσεων των πρωτοδικείων, ως Εφετείων, όπως και εν προκειμένω, σύμφωνα με τις επίσης προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 560 αρ. 1-4 του Κ.Πολ.Δ.

Περαιτέρω, όπως επίσης προκύπτει από την αναιρεσιβαλλομένη, το Πολυμελές Πρωτοδικείο (Εφετείο) απέρριψε ως μη νόμιμη τη συνεκδικασθείσα από 15-10-2004 παρεμπίπτουσα αγωγή της αναιρεσείουσας, κατά του δεύτερου αναιρεσιβλήτου εργολάβου, με την οποία η αναιρεσείουσα ζητούσε να υποχρεωθεί ο τελευταίος να καταβάλει σ' αυτήν το ποσό που η ίδια θα υποχρεωνόταν να καταβάλει στην πρώτη αναιρεσίβλητη- κυρίως ενάγουσα, στην περίπτωση της παραδοχής της εναντίον της ως ανωτέρω αγωγής της αναιρεσίβλητης για την καταβολή του οφειλόμενου υπολοίπου τιμήματος του αγορασθέντος σκυροδέματος.

Στην αγωγή αυτή, όπως και στην αναιρεσιβαλλομένη αναφέρεται, εξέθετε η αναιρεσείουσα ότι ο αναιρεσίβλητος- εναγόμενος εργολάβος όφειλε να της αποδώσει το ειρημένο ποσό σύμφωνα με την ένδικη συμφωνία των διαδίκων. Κατά τη σύμβαση αυτή ο εναγόμενος θα προμηθευόταν κατ' επιλογήν του το απαιτούμενο σκυρόδεμα για την ανέγερση της οικοδομής, καταβάλλοντας ο ίδιος το αντίστοιχο τίμημα στην πωλήτρια εταιρεία, το τίμημα δε αυτό συμπεριλαμβανόταν στη συνολική αμοιβή του εναγομένου που συμφωνήθηκε, για την εκτέλεση του έργου, ο δε εναγόμενος δεν το εξόφλησε στην πωλήτρια εταιρεία κατά το ειρημένο ποσό των 4.822,54 ευρώ, αν και η αναιρεσείουσα είχε καταβάλει στον ίδιο ολόκληρο το ποσό της αμοιβής του, συμπεριλαμβανομένου και του τελευταίου αυτού και ζητούμενου με την αγωγή ποσού (€ 4822,54).

Το ιστορικό αυτό της αγωγής της αναιρεσείουσας γεννά, ως έννομη συνέπεια, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 173, 200,361 και 681 του ΑΚ την υποχρέωση του εναγομένου να αποδώσει στην ενάγουσα το ζητούμενο ποσό, μετά την καταβολή του από την ίδια (αναιρεσείουσα- ενάγουσα) στην αναιρεσίβλητη πωλήτρια, υποχρέωση που ενυπάρχει, σύμφωνα με τις προρρηθείσες διατάξεις, στην κατά τα ανωτέρω συμφωνία μεταξύ της αναιρεσείουσας και του πρώτου αναιρεσιβλήτου- εργολάβου για την περίπτωση που η αναιρεσείουσα εξοφλούσε για οποιονδήποτε λόγο αυτή, αντί του υπόχρεου εργολάβου, το τίμημα στην πωλήτρια, όπως και εν προκειμένω.

Επομένως η ένδικη αυτή παρεμπίπτουσα αγωγή ήταν νόμιμη στηριζόμενη στις ως άνω διατάξεις, και το Πολυμελές Πρωτοδικείο που την απέρριψε ως μη νόμιμη, με την αιτιολογία ότι υπό τα ιστορούμενα ως ανωτέρω, περιστατικά "δεν θεμελιώνεται έννομη σχέση από την οποία να είναι υποχρεωμένος ο εναγόμενος σε πληρωμή της ενάγουσας σε περίπτωση που γίνει δεκτή η πρώτη (κύρια) αγωγή εναντίον της", υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., αφού δεν εφήρμοσε τις προρρηθείσες διατάξεις των άρθρων 173,200,361 και 681 του ΑΚ, που ήταν εφαρμοστέες εν προκειμένω, κατά τα προεκτεθέντα, ως στηρίζουσες την αγωγή της αναιρεσείουσας, όπως βάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα με τον δεύτερο, ιδίως στοιχ.

Β1, από το ως άνω άρθρο 560 αρ. 1 (όχι 559 αρ. 1, ομοίου πάντως περιεχομένου) του ΚΠολΔ, λόγο του αναιρετηρίου.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη εταιρεία, να γίνει δεκτή η ίδια αίτηση ως προς τον δεύτερο αναιρεσίβλητο, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά τη διάταξή της που απορρίπτει την από 15-10-2004 αγωγή της αναιρεσείουσας κατά του αναιρεσιβλήτου, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές και τέλος να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της πρώτης αναιρεσίβλητης, ο δε δεύτερος αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, όπως ορίζεται στο διατακτικό και σύμφωνα με το σχετικό αντίστοιχα, αίτημα τους (αρθρ. 176, 183 και 191§2 του Κ.Πολ.Δ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-1-2009 αίτηση της Β. Α. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6855/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη εταιρεία με την επωνυμία "Π. ΜΠΕΤΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ".

Αναιρεί την ίδια υπ' αριθμ. 6855/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ως προς τον δεύτερο αναιρεσίβλητο Κ. Κ. και ειδικότερα ως προς τη διάταξή της με την οποία απορρίπτεται η από 15-10-2004 αγωγή της αναιρεσείουσας κατά του ανωτέρω αναιρεσιβλήτου.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο ως άνω μέρος της προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο (Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών), συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της πρώτης αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ, τον δε δεύτερο αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2012 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 27 Απριλίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ