Supreme Court dismisses appeal on res judicata violation regarding identical historical and legal cause of action.

Απόφαση 726 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 726/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Β. χας Δ. Δ., το γένος Ι. Ε., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Θεόφιλο Κώτσιου βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Μ. - Μ. Μ. του Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Αδαμόπουλο βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-12-2009 αίτηση της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 7-5-2010 κύρια παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκαν οι αποφάσεις:1781/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2657/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16-9-2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Ιωάννα Πετροπούλου, ανέγνωσε την από 13-2-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 559 αρ. 16 λόγος αναίρεσης επιτρέπεται και αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε, μεταξύ άλλων, ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο.

Εν προκειμένω, το δεδικασμένο κρίνεται κατά, τα άρθρα 321 έως 334 ΚΠολΔ. Ειδικότερα, κατά το άρθρο 321 ΚΠολΔ δεδικασμένο το οποίο κατά το άρθρο 332 ΚΠολΔ λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης εμποδίζει δε το δικαστήριο να ερευνήσει την ίδια υπόθεση και πάλι χάριν του δημοσίου συμφέροντος και προς αποφυγή εκδόσεως αντιφατικών αποφάσεων μεταξύ των αυτών διαδίκων, δημιουργούν οι οριστικές αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, δηλαδή οι τελεσίδικες.

Κατά δε το άρθρο 324 ΚΠολΔ το δεδικασμένο υπάρχει μεταξύ των ίδιων προσώπων με την ίδια ιδιότητα παριστάμενων, μόνο για το δικαίωμα που κρίθηκε και εφ' όσον πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο και για την ίδια ιστορική και νομική αιτία. Ταυτότητα ιστορικής αιτίας υπάρχει όταν τα ίδια πραγματικά περιστατικά που συγκρότησαν την ιστορική βάση της πρώτης αγωγής και με την ίδια νομική διάταξη στηρίζουν και τη μεταγενέστερη αγωγή.

Ενώ η ταυτότητα της νομικής αιτίας προϋποθέτει θεμελίωση και των δύο αγωγών στο ίδιο νομικό γεγονός (νομικό κανόνα) που αφορά τη συγκεκριμένη έννομη σχέση. Ο Άρειος Πάγος ελέγχει μόνο την παράβαση νόμου δηλαδή την ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή των περί δεδικασμένου διατάξεων σε σχέση με όσα γίνονται ανελέγκτως δεκτά, ήτοι αν αυτά συνιστούν την έννοια του δεδικασμένου και σε καταφατική περίπτωση, αν αυτό έχει την έκταση και τα αποτελέσματα που του προσέδωσε η απόφαση.

Αν η κρίση περί δεδικασμένου στηρίζεται μόνο επί διαδικαστικών εγγράφων προς εξακρίβωση της βασιμότητας ή μη του λόγου ελέγχεται και η εκτίμηση του περιεχομένου τους, ενώ επισκοπείται από τον Άρειο Πάγο και η απόφαση από όπου απορρέει το δεδικασμένο και ελέγχει με βάση αυτή τη σχετική παραδοχή του δικαστηρίου.

Στην προκείμενη περίπτωση, η αναιρεσιβαλλόμενη δέχθηκε ανελέγκτως αναφορικά με την από 9.12.2009 αίτηση της αναιρεσίβλητης και τότε αιτούσας ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών περί δημοσιεύσεως και κηρύξεως κυρίας της από 24.9.2004 ιδιόγραφης διαθήκης του αποβιώσαντος κατά την 5.3.2006 στη ... θείου και αναδόχου της Κ.

Ε. ότι από το περιεχόμενο της από 24.9.2004 επιστολής του τελευταίου προς αυτή που κατά λέξη διαλαμβάνει μεταξύ άλλων και τα εξής: "... 24-9-2004. Πολυαγαπημένη μου Ανίψια και βαπτιστιρα μου Μ.. Χρωνια πολα για τυν γιορτι σου Από μεριάς μου να ξερις οτι εγω σου αφήνω το σπιτη μου στη ... ... να το παρης πρικα μετά το θάνατο μου, θελιση μου να το παρης μονό εσι, κανένας Αλός.

Δεν ηχα τύχη να γενισουμε πεδία, εσένα εχω πεδι μου, εσένα που βάπτισα και θελο να με θυμασε για να συνεχισο να ζω από σένα μετά θάνατο κε η μακαριτισα θια σου ..., εχω και υποχρεωσις γιατί η Μάνα σου και τα αλα Κουνιαδγια μου με βουηθεσαΑ πολι από τότε πο αρωστισε η θια σου ... από αίτιο της Μάνας μου και της Αδελφις μου Β.

Α. και μας αναγγασαν να φιγουμε από το χωργιο. Σε χερετο με αγάπη για σου. Ο Νοννος σου Κ. Ε.", προκύπτει σαφώς η βούληση του παραπάνω αποβιώσαντος να ρυθμίσει με την επιστολή του αυτή την τύχη της οικίας του στη ... και επί της οδού ... αρ. 2 στη ... μετά το θάνατό του, αφού σ' αυτήν εκφράζεται με σαφήνεια και κατηγορηματικότητα η θέλησή του να περιέλθει η παραπάνω οικία του στην αναιρεσίβλητη ανιψιά και βαπτιστήρα του μετά το θάνατό του.

Αντίθετα, δεν προκύπτει, ότι με αυτή ο διαθέτης γνωστοποίησε απλώς στην αναιρεσίβλητη την εγκατάστασή της ως κληρονόμου επί της ως άνω οικίας του με άλλο έγγραφο - διαθήκη του, αφού ο διαθέτης, δεν κάνει λόγο στην επιστολή του αυτή σε ένα τέτοιο έγγραφο ή σε οποιοδήποτε άλλο έγγραφο.

Περαιτέρω, η υπ' αρ. 1552/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε επί της προγενέστερης από 17.1.2009 αίτησης της αναιρεσίβλητης και τότε αιτούσας περί κηρύξεως κυρίας της από 22.4.2005 ιδιόχειρης επιστολής του προαναφερομένου Κ. Ε. (που δημοσιεύτηκε κατόπιν αιτήσεώς της ως ιδιόγραφη διαθήκη του με το υπ' αρ. 1221/2007 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών) με το ακόλουθο περιεχόμενο. ... 22 Απριλίου 2005.

Κ. καλιμέρα προτού ερχομε να ροτισω για τυν καλι σου ηγεια να η σε πάντα καλά χρω νια πωλα για το Πάσχα καλι Αναστασι και καλό τυχερω στα κουριτσια Αιντε να βρεθεί κανένα κάλο πεδυ για τυν βαπτιστιρα μου να Αραβουνιαστι να γλεντισουμε εγω δεν εχω πεδία τυν Μ. εχω για πεδυ μου της έγραψα το σπιτη μου στη ...

στην διαθυκη μου να το παρη πρικα μετά τον θάνατο μου να πιάσει τόπο το λαδυ που τυν βάπτισα αλα να μην το πητε σε κανενα τίποτα οσο ημε ζουντανος ... ο γαμβροσου Κ. Ε.", δέχθηκε ανελέγκτως ότι "από το κείμενο αυτό της επιστολής που δεν εμφανίζει ασαφή και αμφίβολα σημεία, ώστε να χρειάζεται ερμηνεία αυτού με προσφυγή στις ερμηνευτικές διατάξεις του άρθρου 173, ΑΚ, προκύπτει σαφώς και αναμφιβόλως ότι ο ανωτέρω συντάκτης της δεν εκφράζει βούληση να ρυθμίσει με την επιστολή του αυτή την τύχη του ως άνω περιουσιακού στοιχείου μετά το θάνατό του δηλαδή του σπιτιού του στη ...

της ..., αλλά αυτός γνωστοποιεί (ανακοινώνει) με αυτή την επιστολή του στη μητέρα της αιτούσας, ότι με τη διαθήκη του έχει αφήσει το σπίτι του στη ... στην αιτούσα θυγατέρα της και βαπτισιμιά του για να το πάρει προίκα μετά το θάνατό του και περαιτέρω, ζητά από αυτήν και τα μέλη της οικογένειάς της να μη γνωστοποιήσουν το γεγονός αυτό σε άλλους πριν από το θάνατό του.

Μάλιστα η διαθήκη για την οποία αυτός κάνει λόγο στην παραπάνω επιστολή του βρέθηκε πράγματι στην ανωτέρω οικία του κατά τη γενομένη στις 31.5.2006 αποσφράγιση της οικίας του αυτής, σε εκτέλεση της υπ. αρ. 117/2006 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Λάρισα ς. Ειδικότερα, στην οικία του αυτή βρέθηκε, όπως συνομολογείται και από τους δύο διαδίκους, η προσαγόμενη ιδιόγραφη διαθήκη του, η οποία, ενώ έχει γραφεί και υπογραφεί από αυτόν, δεν έχει χρονολογηθεί.

Από το περιεχόμενο της διαθήκης αυτής προκύπτει ότι ο παραπάνω διαθέτης αφήνει πράγματι το σπίτι του στη ... ... και επί της οδού ... αρ. 2 στην αιτούσα ανηψιά του και βαπτισιμιά του, όπως ανέφερε και στην ανωτέρω επιστολή προς τη μητέρα της αιτούσας, ενώ τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία, που περιγράφει στη διαθήκη του τα αφήνει σε διάφορα άλλα συγγενικά του πρόσωπα.

Ενόψει, όλων αυτών κρίνεται ότι ο συντάκτης της πιο πάνω επιστολής δεν είχε πρόθεση να διαθέσει με την επιστολή του αυτή το παραπάνω περιουσιακό του στοιχείο μετά το θάνατο του, δηλαδή να αποτελέσει αυτή η επιστολή τη διαθήκη του. Επομένως, η επιστολή αυτή δεν περιέχει διάταξη τελευταίας βουλήσεως και δεν αποτελεί ιδιόγραφη διαθήκη του παραπάνω αποβιώσαντος".

Από την τελευταία ως ανωτέρω (υπ. αρ. 1552/2009) απόφαση του Εφετείου Αθηνών δεν παράγεται δεδικασμένο αναφορικά με το χαρακτήρα της ένδικης από 24.9.2004 επιστολής ως διαθήκης ή μή, ελλείψει της απαιτούμενης κατά νόμο προϋποθέσεως της ταυτότητας της ιστορικής αιτίας του περιεχομένου τους ενόψει του διαφορετικού χρόνου συντάξεως των επιστολών αυτών, από τον αποβιώσαντα Κ. Ε., της απευθεύνσεώς τους σε διαφορετικά άτομα (της από 24.9.2004 επιστολής στην αναιρεσίβλητη και της από 22.4.2005 στη μητέρα της Κ.), καθώς και του διαφορετικού κατά τη γραμματική διατύπωση περιεχομένου τους. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ κατά τον οποίο το Εφετείο, εσφαλμένα σιγή απέρριψε την νομίμως προταθείσα ένσταση δεδικασμένου απορρέοντος από την ως ανωτέρω (υπ' αρ. 1552/2009) απόφαση του Εφετείου αναφορικά με το ότι με την ένδικη από 24.9.2004 επιστολή ο αποβίωσας Κ. Ε. γνωστοποίησε απλώς στην αναιρεσίβλητη την εγκατάστασή της ως κληρονόμου με άλλο έγγραφο - διαθήκη και δη με το χωρίς χρονολογία έγγραφο - διαθήκη που ανευρέθηκε κατά τα προαναφερόμενα κατά την αποσφράγιση της οικίας του και δεν αποτελεί διαθήκη όπως κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επειδή, με βάση τα προεκτιθεμένα, πρέπει να απορριφθεί η από 16.9.2011 αίτηση αναιρέσεως της 2657/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών που φέρεται προς συζήτηση με την από 10.9.2012 κλήση της αναιρεσείουσας και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, ως ηττηθείσα, στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, όπως στο διατακτικό (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10.9.2012 αίτηση αναιρέσεως της 2657/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, που ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Απριλίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Απριλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ