Supreme Court dismisses government appeal on forced expropriation compensation determination procedural error.

Απόφαση 718 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 718/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντος στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Χορομίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27/10/2001 αίτηση προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης και αναγνώρισης δικαιούχου του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκε η υπ' αριθμό 2328/2002 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10/7/2003 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση, ανέγνωσε την από 14/11/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Για το παραδεκτό της ένδικης αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου προσκομίζεται κεκυρωμένο αντίγραφο της 1187/2003 θετικής γνωμοδότησης του αρμόδιου τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για το παραδεκτό αυτής και των λόγων της, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν. 2298/1995, όπως αυτό ισχύει. II. Κατά τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 1 εδάφιο πρώτο του Ν. 2882/2001 (Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτου), η οποία είναι όμοια με την καταργηθείσα διάταξη του άρθρου 7 παρ. 1 του προϊσχύσαντος ΝΔ 797/1971, η αναγκαστική απαλλοτρίωση συντελείται με την καταβολή στον δικαστικώς αναγνωρισθέντα ή στον αληθινό δικαιούχο της αποζημίωσης, που προσδιορίστηκε προσωρινά ή οριστικά κατά τον παρόντα νόμο ή με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως γνωστοποίησης ότι η αποζημίωση κατατέθηκε στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων κατά το επόμενο άρθρο 8.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 4 εδάφιο πρώτο του ίδιου νόμου, μετά τη συντέλεση της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης κατά το άρθρο 7 του παρόντος νόμου, με βάση την τιμή που καθορίστηκε έπειτα από κλήτευση ή παράσταση των φερόμενων ως ιδιοκτητών στα κτηματολογικά στοιχεία, κάθε εμπράγματο δικαίωμα επί του ακινήτου οποιουδήποτε τρίτου, είτε αυτός έλαβε μέρος είτε όχι, ακόμη και αν δεν κλητεύτηκε στη δίκη για τον καθορισμό της αποζημίωσης, μετατρέπεται σε ενοχική αξίωση επί της αποζημίωσης που παρακατέθηκε ή κατά εκείνου που εισέπραξε την αποζημίωση ή κατά του υπέρ ου εκδόθηκε το χρηματικό ένταλμα, ενώ κατά το εδάφιο δεύτερο του ίδιου άρθρου, όποιος δεν κλητεύθηκε ούτε έλαβε μέρος στη δίκη για τον καθορισμό της αποζημίωσης δικαιούται να ασκήσει με αίτηση την αξίωσή του για καθορισμό μεγαλύτερης οριστικής αποζημίωσης, κατά το άρθρο 21 του παρόντος νόμου, μέσα σε πέντε έτη από τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης και σε περίπτωση, που αποδεδειγμένα έλαβε γνώση, μέσα σε έξι μήνες από τότε που αυτός έλαβε γνώση.

Τέλος, κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 14 του ίδιου Ν.2882/2001 κατά την έννοια του παρόντος νόμου, ενδιαφερόμενοι, οι οποίοι δύνανται να ζητήσουν δικαστικώς τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, είναι: α) ο υπόχρεος να καταβάλλει την αποζημίωση, β) ο υπέρ ου κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση και γ) όποιος αξιώνει κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα στο απαλλοτριούμενο.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι λόγος αναίρεσης επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση δίκασε αίτηση του αναιρεσιβλήτου για καθορισμό οριστικής μονάδας ακινήτου που κηρύχθηκε απαλλοτριωτέο με την 1090861/5412/0010/10-8-1994 κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για τη βελτίωση - διαπλάτυνση της Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης - Σερρών στο τμήμα από κόμβο ...

έως κόμβο ..., συνολικής εκτάσεως 239135 τ.μ. στην οποία κατά τους ισχυρισμούς του περιλαμβάνεται και ακίνητό του συνολικής εκτάσεως 1583 τ.μ., από την οποία απαλλοτριώθηκε έκταση 858,31 τ.μ. και απένειμαν δύο τμήματα εκτάσεως 723,89 τ.μ. και 1,15 τ.μ. Ο αναιρεσίβλητος εκθέτει περαιτέρω στην αίτησή του ότι για το ανωτέρο ακίνητο δεν εκδόθηκε απόφαση για καθορισμό προσωρινής ή οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, ενώ για την ίδια απαλλοτρίωση με αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου καθορίστηκε προσωρινή τιμή μονάδας με την 23579/1997 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και οριστική τιμή μονάδας με την 2611/2001 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης για την αποζημίωση των ομόρων ακινήτων.

Με την αίτηση ζητεί να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδας αποζημιώσεως για το ανωτέρω ακίνητο και ιδιαίτερη αποζημίώση για τα απομένοντα δύο τμήματα του ακινήτου. Το Εφετείο δέχθηκε, σχετικά με το ακίνητο του αιτούντος, τα ακόλουθα: " Μεταξύ των απαλλοτριουμένων ακινήτων περιλαμβάνεται και το ακίνητο του αιτούντος, το οποίο κείται στη θέση "...", έχει έκταση 1.583 τ.μ.

και προ της απαλλοτριώσεως δεν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο. Το ακίνητο αυτό στους ως άνω κτηματολογικούς πίνακες και στα κτηματολογικά διαγράμματα δεν εμφανίζεται ως αυτοτελές, αλλά εμφανίζεται με άλλα όμορα οικόπεδα ως ενιαίο ακίνητο με αριθμό ΚΠ ... και συνολικό εμβαδόν 5.643 τ.μ. και με κύριους και δικαιούχους της αποζημιώσεως όχι τον αιτούντα, αλλά τους ΑΑ και ΒΒ.

Έτσι στις δίκες, οι οποίες έγιναν για τον καθορισμό της προσωρινής και οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως και εξεδόθησαν οι σχετικές υπ' αριθμ. 23579/1997 και 2611/2001 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης αντιστοίχως, ο αιτών δεν εκλήθη και δεν παρέστη ως δικαιούχος αποζημιώσεως για το συγκεκριμένο ακίνητο".

Στη συνέχεια το ανώτερο δικαστήριο καθόρισε οριστική τιμή μονάδας για το ακίνητο αυτό όσον αφορά τον αναιρεσίβλητο αιτούντα. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, εφόσον για το συγκεκριμένο ακίνητο (ιδιοκτησία του αιτούντος) ο αναιρεσίβλητος δεν κλήθηκε, ούτε έλαβε μέρος κατά οποιοδήποτε τρόπο, ώστε να καταστεί διάδικος, ιδιότητα που δεν αποκτά με τη συμμετοχή του στις δίκες για τον προσωρινό και οριστικό καθορισμό τιμής μονάδας για άλλο ακίνητο, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ότι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο.

Ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης, επομένως, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10 Ιουλίου 2003 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 2328/2002 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης,

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύτηκε σε έκτακτη δημόσια στο ακροατήριο συνεδρίαση στις 24 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ