Supreme Court Judge recused due to personal friendship with a party's spouse causing reasonable doubt of impartiality.

Απόφαση 716 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 716/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Καγκάνη, Ιωάννη Θωμά Γκατζογιάννη και Γεώργιο Παπανδρέου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ σε Συμβούλιο στο κατάστημά του, στις 8 Μαΐου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη προκειμένου να αποφανθεί επί της από 2 Μαΐου 2017 δήλωσης αυτοεξαίρεσης του Αρεοπαγίτη Βασιλείου Πέππα με το εξής περιεχόμενο: "Προς την κ. Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Δήλωση αποχής του Αρεοπαγίτη Βασιλείου Πέππα, κατά το άρθρο 52 του ΚΠολΔ.

Κυρία Πρόεδρε, στη δικάσιμο της 8ης Μαΐου 2017, ενώπιον του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου, στο οποίο κατόπιν πράξεώς σας θα προεδρεύσω, πρόκειται να εκδικαστεί η με αρ. πινακίου … υπόθεση, με αναιρεσείουσες τις ναυτικές εταιρείες "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ" κλπ, στις οποίες φέρεται ως κύριος μέτοχος και πραγματικός εφοπλιστής των ανηκόντων σ’ αυτές πλοίων, μεταξύ άλλων και ο 6ος εφεσίβλητος στη δευτεροβάθμια δίκη Θ. Δ., σύζυγος της συναδέλφου, Εφέτη Αθηνών Α. Κ. Με την τελευταία συνυπηρετήσαμε στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας, όταν ήμουν πρόεδρος πρωτοδικών και εκείνη πρωτοδίκης και έκτοτε διατηρούμε με την ίδια και τον σύζυγό της ιδιαίτερη φιλία και κοινωνικές σχέσεις, ώστε ανεξάρτητα από τη δική μου αντικειμενικότητα και αμεροληψία, φρονώ ότι συντρέχει σοβαρός λόγος ευπρέπειας, που επιβάλλει την αποχή μου από την άσκηση των καθηκόντων μου στη συγκεκριμένη υπόθεση, σύμφωνα με τα άρθρα 52 επ. ΚΠολΔ και ζητώ, να μου επιτραπεί να απόσχω από αυτά στην εν λόγω υπόθεση. Αθήνα 2 Μαΐου 2017. Ο Δηλών Βασίλειος Πέππας Αρεοπαγίτης." Η δήλωση αφορά την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Εταιρείας με την επωνυμία "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Εταιρείας με την επωνυμία "... ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Εταιρείας με την επωνυμία "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "...", με διακριτικό τίτλο "... A.E." (πρώην "... ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ" και με διακριτικό τίτλο "..." που εδρεύει στο …. Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα.

Εισηγητής ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Ιωάννης Μπαλιτσάρης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 55 παράγραφοι 1 και 4 του ΚΠολΔ, όπως ισχύουν, "δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσης τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νομίμως φέρεται στο Δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει ως συμβούλιο, η από 2 Μαΐου 2017 δήλωση αυτοεξαιρέσεως, που υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου (Β1 Τμήμα) από τον υπηρετούντα στο ΑΙ Πολιτικό Τμήμα αυτού του Δικαστηρίου και Προεδρεύοντα αυτού Αρεοπαγίτη Βασίλειο Πέππα, και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 52 παρ.1 περ.στ’ ΚΠολΔ και 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει, ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεση τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο, αν έχουν προκαλέσει ή προκαλούν υπόνοια μεροληψίας και ιδίως αν έχουν με κάποιο διάδικο ιδιαίτερη φιλία, ιδιαίτερες σχέσεις καθηκόντων ή εξάρτησης, έριδα ή έχθρα.

Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υποθέσεως για την έκδοση της σχετικής αποφάσεως, οπότε αν αποφασισθεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης. Στην προκείμενη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής:

Με την υπ’ αριθμ. 289/2015 απόφασή του το Εφετείο Πειραιώς, αφού δέχθηκε κατ’ ουσίαν την από 24-9-2013 (υπ’ αριθμ. εκθ. καταθ. …2013) έφεση της ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία "..." κατά των εταιρειών με τις επωνυμίες "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ", "... ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και επίσης των Ι. Α. Δ., Θ. Π. Δ. και Κ.

Π. Δ., εξαφάνισε την εκκαλουμένη υπ’ αριθμ. 3379/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς ως προς την κατ’ αυτής (εκκαλούσας) από 16-11-2011 (υπ’ αριθμ. εκθ. καταθ. .../2011) αγωγή των ως άνω εταιρειών με τις επωνυμίες "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ", "... ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και μόνον καθ’ όσον αφορούσε τις πρώτη, δεύτερη και τρίτη των εναγουσών αυτών και ακολούθως, αφού κράτησε και δίκασε αυτήν (ως άνω αγωγή), την απέρριψε ως προς αυτές (ενάγουσες πρώτη, δεύτερη και τρίτη) ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη.

Κατά της αποφάσεως αυτής οι εκ των ανωτέρω εναγουσών εταιρείες "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ", "... ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και "... ΕΤΑΙΡΕΙΑ" άσκησαν ενώπιον του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου την από 1-10-2015 (υπ’ αριθμ. εκθ. καταθ. …2015) αίτησή τους για αναίρεση της ως άνω εφετειακής αποφάσεως, την οποίαν η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου, προσδιόρισε κατά το άρθρο 568 παρ. 2 του ΚΠολΔ, να εκδικασθεί από το ΑΙ Τμήμα.

Με πράξη δε του Προέδρου του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου, ορίσθηκε δικάσιμος για τη συζήτηση της υποθέσεως, που ενεγράφη στο οικείο πινάκιο με αρ. 21, η 24η Οκτωβρίου 2015, και ως εισηγητής ορίσθηκε ο Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης.

Κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο η συζήτηση της υποθέσεως ανεβλήθη οίκοθεν για εκείνη της 8ης Μαΐου 2017.

Εν τω μεταξύ, λόγω επικειμένης αποχωρήσεως από την υπηρεσία, του Προέδρου του Τμήματος Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γερασίμου Φουρλάνου, με την υπ’ αριθμ. 98/2017 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, ορίσθηκε, ως Προεδρεύων του Τμήματος για την εκδίκαση των κατά την ανωτέρω δικάσιμο (της 8-5-2017) υποθέσεων ο Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ως ο αρχαιότερος των υπηρετούντων στο Τμήμα αυτό Αρεοπαγιτών.

Ο τελευταίος, με το από 2-5-2017 έγγραφο του προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, δήλωσε ότι υπάρχει σοβαρός λόγος ευπρεπείας, που επιβάλει την αποχή του από την εκδίκαση της ανωτέρω υποθέσεως με την ως άνω ιδιότητα του Προεδρεύοντος του ΑΙ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, συνισταμένου (του λόγου αυτού) στο ότι με τον εκ των ανωτέρω διαδίκων της κατ’ έφεσιν δίκης και τότε ομόδικο των ήδη αναιρεσειουσών εφεσίβλητο Θ.

Δ., ως όντα σύζυγο της εφέτου Α. Κ., γνωρίσθηκε κατά την συνυπηρέτησή του με την τελευταία στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας και έκτοτε διατηρεί μετ’ αυτού ιδιαίτερη φιλία και κοινωνικές σχέσεις. Δοθέντος δ’ ότι τα αναφερόμενα στη δήλωση αυτή αποχής ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και η υπάρχουσα μεταξύ του δηλούντος Αρεοπαγίτη και του ανωτέρω διαδίκου της δίκης επί της οποίας εξεδόθη η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση ιδιαίτερη φιλία και κοινωνικές σχέσεις είναι δυνατόν να προκαλέσουν δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης του, πρέπει η κρινομένη δήλωση αυτοεξαιρέσεως να γίνει δεκτή και το Δικαστήριο (πρέπει) να αποφανθεί ότι ο ανωτέρω Αρεοπαγίτης είναι εξαιρετέος από την εκδίκαση της κρινομένης υποθέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται, ότι ο Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, Προεδρεύων της συνθέσεως του Α1 Τμήματος του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου, είναι εξαιρετέος της εκδικάσεως της αναφερομένης στο σκεπτικό υποθέσεως, η συζήτηση της οποίας έχει ορισθεί για την δικάσιμο της 8ης Μαΐου 2017.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Μαΐου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ