Supreme Court allows appeal against lower court for taking into account grounds not raised in the notice of objection.

Απόφαση 712 / 2022 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 712/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Μαρία Ανδρικοπούλου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη και Γεώργιο Αυγέρη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. Τ. του Γ., κατοίκου ... Αττικής. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κουκουράκη.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Μ. του Π., κατοίκου ... Αττικής. Παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Παναγιώτα Χαλκίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-11-2017 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 261/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 40/2021 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-6-2021 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, οι οποίοι τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, δηλαδή οι ισχυρισμοί των διαδίκων, οι οποίοι συνιστούν την ιστορική βάση της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης.

Για να υπάρξει λόγος για λήψη υπόψη μη προταθέντων ισχυρισμών, πρέπει αυτοί να έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όπως όταν το δικαστήριο της ουσίας κρίνει επί ανύπαρκτης βάσης αγωγής ή λόγου έφεσης, όταν ερεύνησε μη προβληθέντα λόγο ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής ή λαμβάνει υπόψη θεμελιωτικά της αγωγής γεγονότα, τα οποία δεν περιέχονται σ` αυτήν. (ΑΠ 431/2019, ΑΠ 104/2019, ΑΠ 1326/2011).

Εξάλλου, η κατά το άρθρο 632 ΚΠολΔ ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής αποτελεί ειδική μορφή της ανακοπής των άρθρων 583 επ. ΚΠολΔ και ασκείται όπως η αγωγή. Το δικόγραφό της πρέπει να περιέχει με τρόπο σαφή και ορισμένο όλες τις ενστάσεις (λόγους) κατά του κύρους της διαταγής πληρωμής, ενώ στην ανοιγόμενη με την ανακοπή δίκη δεν εκδικάζεται καθολικά η υπόθεση, αλλά στο μέτρο των υποβαλλόμενων λόγων της ανακοπής.

Οι λόγοι που προσδιορίζουν την έλλειψη είτε των διαδικαστικών (τυπικών) είτε των ουσιαστικών προϋποθέσεων που δικαιολογούν την ακύρωση της διαταγής πληρωμής, προτείνονται μόνο με το δικόγραφο της ανακοπής ή, σύμφωνα με το άρθρο 585 παρ 2 ΚΠολΔ, με πρόσθετο δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου προς το οποίο απευθύνεται η ανακοπή και κοινοποιείται στον αντίδικο.

Έτσι, μόνο το περιεχόμενο της ως άνω ανακοπής και των τυχόν πρόσθετων λόγων της, προσδιορίζει την έκταση της εκκρεμοδικίας και οριοθετεί δεσμευτικά το αντικείμενο της δίκης επί της ανακοπής (ΟλΑΠ 10/1997, ΑΠ 1298/2018, ΑΠ 1881/2014, ΑΠ 1943/2009), δεν επιτρέπεται, δε, συμπλήρωση του περιεχομένου των λόγων της ανακοπής με τις προτάσεις, ή την έφεση, τους πρόσθετους λόγους αυτής και την αναίρεση (ΑΠ 245/2016, ΑΠ 1313/2007, ΑΠ 339/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρ.561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα με την από 12.10.2017 αίτησή της πέτυχε την έκδοση της 300/2017 διαταγής πληρωμής της δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, με την οποία επιτάσσεται ο αναιρεσίβλητος να της καταβάλει το ποσό των 57.714,84 ευρώ, πλέον τόκων και εξόδων, για απαίτησή της που απορρέει από το 12362/29.7.2009 προσύμφωνο αγοραπωλησίας οριζόντιων ιδιοκτησιών της συμβ/φου Αθηνών Ανδρής Δρακούδη- Δήμα, το οποίο καταρτίστηκε μεταξύ της αναιρεσείουσας και του Κ.

Μ., ως πληρεξουσίου, αντιπροσώπου και αντικλήτου, δυνάμει του 9055/3.4.2009 ειδικού πληρεξούσιου της συμβ/φου Αθηνών Ευσταθίας Μπολτσή, των Π. Λ., Α. Μ. και Χ. Μ. (αναιρεσίβλητου), και με το οποίο υποσχέθηκαν οι τελευταίοι να μεταβιβάσουν στην αναιρεσείουσα τις αναφερόμενες σ' αυτό (προσύμφωνο) οριζόντιες ιδιοκτησίες, ελεύθερες βαρών, χρεών, υποθηκών, προσημειώσεων και κατασχέσεων και συνομολόγησαν ποινική ρήτρα, στην περίπτωση εμπράγματης επιβάρυνσης, ισόποσης με το ποσό του βάρους, και η οποία κατέπεσε, καθόσον το Ελληνικό Δημόσιο, στις 2.7.2014, επέβαλε αναγκαστική κατάσχεση ποσού 57.714,84 ευρώ, για οφειλές του αναιρεσίβλητου στις περιγραφόμενες οριζόντιες ιδιοκτησίες.

Κατά της ανωτέρω διαταγής πληρωμής, ο αναιρεσίβλητος άσκησε την από 10.11.2017 ανακοπή του, με την οποία ζητούσε την ακύρωση της διαταγής πληρωμής για τους λόγους: α) συντρέχει διαδικαστικό απαράδεκτο κατ' άρθρο 628 ΚΠολΔ, καθόσον δεν προσκομίστηκε, κατά την υποβολή της αίτησης για έκδοση της διαταγής πληρωμής, το πιο πάνω 9055/3.4.2009 ειδικό πληρεξούσιο, β) η απαίτηση είναι ανύπαρκτη, καθόσον το ανωτέρω ειδικό πληρεξούσιο ανακλήθηκε, άλλως η άσκηση της πληρεξουσιότητας από τον Κ.

Μ. είναι καταχρηστική, αφού ο ίδιος σε συμπαιγνία με την αναιρεσείουσα, αν και γνώριζαν την ανάκληση της πληρεξουσιότητας και ότι Κ. Μ. ενεργεί καθ' υπέρβαση των ορίων της πληρεξουσιότητας, με τρόπο δόλιο και παράνομο προέβησαν στην κατάρτιση του προσυμφώνου, γ) προσκρούει στο προσωρινό δεδικασμένο που παράγεται με την 212/2016 απόφαση των ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία διατάχθηκε η αναιρεσείουσα να μην προβεί σε κατάρτιση οριστικού συμβολαίου και σε ενέργεια που μεταβάλει τη νομική και πραγματική κατάσταση των ακινήτων και δ) αποτελεί προϊόν απάτης, καθόσον δολίως απέκρυψε από τη δικαστή που εξέδωσε τη διαταγή πληρωμής, τόσο την άσκηση της αγωγής που άσκησαν για ακύρωση του προσυμφώνου, όσο και της ανωτέρω 212/2016 απόφασης ασφαλιστικών μέτρων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωάννινων.

Επί της ανακοπής εκδόθηκε η 261/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωάννινων, η οποία δέχτηκε τον πρώτο λόγο της ανακοπής και ακύρωσε την διαταγή πληρωμής. Ακολούθως, επί της από 9.7.2020 έφεσης της αναιρεσείουσας, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 40/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, η οποία, δεχόμενη το σχετικό λόγο της έφεσης, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και ερεύνησε την ανακοπή ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα των λοιπών λόγων της.

Ειδικότερα, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό λόγο μέρος δέχεται τα ακόλουθα: "... Με το υπ' αριθμόν 9055/3.4.2009 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Ευσταθίας Μπολτσή που φέρεται ως ειδικό, οι Χ. Μ., Α. Μ. και Π. Λ., εξουσιοδότησαν τον Κ. Μ. να "πωλεί, παραχωρεί, μεταβιβάζει και παραδίδει σε οποιονδήποτε τρίτο, με οποιοδήποτε τίμημα και με οποιουσδήποτε όρους και συμφωνίες εγκρίνει, κινητά ή ακίνητα του κάθε εντολέως...".

Το πληρεξούσιο αυτό δεν ανακλήθηκε με τις 9058, 9059 και 9060 από 6ης Απριλίου ανακλητικές πράξεις της ίδιας συμβολαιογράφου των ανωτέρω προσώπων που κατήρτισαν το πληρεξούσιο διότι ποτέ δεν κοινοποιήθηκαν νόμιμα οι ανακλητικές αυτές πράξεις στον Κ. Μ.. Τα περί ενημέρωσής του με τηλεφωνική κλήση δεν κρίνονται πειστικά.

Κάνοντας χρήση του πληρεξουσίου αυτού ο Κ. Μ. κατήρτισε με τη σύζυγό του Α. Τ. (εκκαλούσα) το 12362/29.7.2009 συμβολαιογραφικό προσύμφωνο της συμβολαιογράφου Αθηνών Ανδρής Δρακούδη- Δήμα και επικαλούμενος το 9055 άνω πληρεξούσιο ανέλαβε την υποχρέωση και προσυμφώνησε για λογαριασμό των εξουσιοδοτών του όπως μεταβιβάσει στην σύζυγό του εκκαλούσα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία και δη....

στα οποία ενεγράφη στις 2.7.2014 κατάσχεση υπέρ Δημοσίου υπό της ΔΥΟ Γλυφάδας για ποσό 57.714,84 ευρώ. Και εν συνεχεία με χρήση όρου του προσυμφώνου που προέβλεπε τυχόν επιβαρύνσεις του ακινήτου να καταπίπτουν ως ποινική ρήτρα σε βάρος των πωλητών εξέδωσε την ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής. Η τελευταία εν τούτοις τυγχάνει άκυρη καθόσον ο Κ.

Μ. δεν είχε ρητή συγκεκριμένη και ειδική πληρεξουσιότητα να προβεί σε προσυμφωνητική σύμβαση περί μεταβίβασης των άνω ακινήτων σε οιονδήποτε και δεν είχε πληρεξουσιότητα να συμφωνήσει τέτοιο όρο ποινικής ρήτρας σε βάρος του Χ. Μ. και των λοιπών ιδιοκτητών... έτσι ώστε να μην υφίσταται αξίωση στο πρόσωπο του ανακόπτοντος να καταβάλει το ποσό της διαταγής πληρωμής από ποινική ρήτρα μηδέποτε υπ' αυτού συμφωνηθείσα κατά παραδοχή του νόμιμου (άρθρ. 70 ΚΠολΔ, 226, 726, 361 ΑΚ) και βάσιμου σχετικού λόγου ανακοπής...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, δέχθηκε την ανακοπή και ακύρωσε τη διαταγή πληρωμής. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεχόμενο ότι ο Κ. Μ., δια του 9055/3.4.2009 πληρεξούσιου, που δεν ανακλήθηκε με τις αναφερόμενες ανακλητικές πράξεις, δεν είχε ρητή, συγκεκριμένη και ειδική πληρεξουσιότητα να προβεί στην κατάρτιση προσυμφώνου και να συμφωνήσει τον συγκεκριμένο όρο ποινικής ρήτρας σε βάρος του αναιρεσίβλητου και των λοιπών ιδιοκτητών, ερεύνησε λόγο ανακοπής που δεν προτάθηκε και συνεπώς έλαβε υπόψη παρά το νόμο, πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού ο αναιρεσίβλητος (ανακόπτων) δεν είχε προβάλει λόγο ανακοπής με το ως άνω περιεχόμενο.

Ο δια του δευτέρου λόγου της ανακοπής ισχυρισμός ότι η απαίτηση είναι ανύπαρκτη, καθόσον κατά την κατάρτιση του προσυμφώνου είχε συντελεστεί ανάκληση της πληρεξουσιότητας του Κ. Μ. και, σε κάθε περίπτωση, η άσκηση της πληρεξουσιότητας από τον τελευταίο (Κ. Μ.) είναι καταχρηστική, αφού ο ίδιος σε συμπαιγνία με την αναιρεσείουσα, αν και γνώριζαν την ανάκληση της πληρεξουσιότητας και ότι ενεργούν καθ' υπέρβαση των ορίων της πληρεξουσιότητας, με δόλιο και παράνομο τρόπο, προέβησαν στην κατάρτιση του προσυμφώνου, δεν έχει την έννοια ότι ο Κ.

Μ. δεν είχε ρητή, συγκεκριμένη και ειδική πληρεξουσιότητα να προβεί σε κατάρτιση προσυμφώνου και στη συνομολόγηση της ανωτέρω ποινικής ρήτρας, δια του 9055/2009 πληρεξουσίου, που, κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές του Εφετείου, δεν ανακλήθηκε, αλλά, τουναντίον, προϋποθέτει την ύπαρξη πληρεξουσιότητας. Επομένως, εφόσον τα ανωτέρω δεκτά γενόμενα, ως πλημμέλειες της διαταγής πληρωμής, δεν περιέχονται στο δικόγραφο της ανακοπής, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ και κατέστησε την απόφασή του αναιρετέα κατά τον βάσιμο πρώτο λόγο αναίρεσης.

Συνεπώς, παρελκόμενης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, οι οποίοι καλύπτονται από την αναιρετική εμβέλεια του ως άνω κριθέντος ως βάσιμου λόγου, πρέπει. να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Μονομελές Εφετείο Ιωαννίνων, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλον δικαστή, αφού χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παράβολου που κατέθεσε (άρθρο 495 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω ήττας του, στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 40/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλον από εκείνον που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση δικαστή. Διατάσσει την επιστροφή του παράβολου στην καταθέσασα.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Απριλίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ